Bijlage 5 Voorstel Begroting wijziging 2025 GR Stadsgewest
Tekst van het document
Gemeenschappelijke Regeling Stadsgewest ’s-Hertogenbosch Programmabegroting wijziging 2025
19-03-2025
Vastgesteld in de vergadering van het Algemeen Bestuur d.d. 30 oktober 2025
De voorzitter,
De secretaris,
R.J. van de Mortel
W. van Hees
INHOUDSOPGAVE
2
1. BEGROTING
3
2. TOELICHTING BEGROTING
4
2.1
ALGEMEEN
4
2.2
ACTUALITEIT
4
2.3
GEMEENTELIJKE BIJDRAGE
5
2.4
BESTUUR
6
3. BATEN
7
4. LASTEN
8
4.1
ONDERHOUDSKOSTEN
8
4.2
PERSONEELSKOSTEN
8
4.3
TECHNISCHE KOSTEN
8
4.4
HEFFINGEN EN BELASTINGEN
9
4.5
OVERIGE (KANTOOR)KOSTEN
9
5. PARAGRAFEN
10
5.1
WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICOBEHEERSING
10
5.2
BEDRIJFSVOERING
12
5.3
FINANCIERING
13
GR Stadsgewest ’s-Hertogenbosch Programmabegroting wijziging 2025
1. Begroting Begroting voor wijziging 2025
Wijziging
Begroting na wijziging 2025
Baten Deelnemer bijdragen Overige baten Totale baten
343.000 0 343.000
0 25.000 25.000
343.000 25.000 368.000
Lasten Onderhoudskosten Personeelslasten Technische kosten Heffingen en belastingen Overige (kantoor)kosten Elektra Rente Totale lasten
181.000 25.000 59.000 50.000 20.000 8.000 0 343.000
-31.000 12.000 -11.000 -2.000 0 0 57.000 25.000
150.000 37.000 48.000 48.000 20.000 8.000 57.000 368.000
GR Stadsgewest ’s-Hertogenbosch Programmabegroting wijziging 2025
2. Toelichting begroting 2.1 Algemeen Voor u ligt een voorgestelde wijziging van de begroting voor het jaar 2025. Deze aanpassing leidt niet tot een verhoging van de gemeentelijke bijdrage. Aan de batenzijde zijn overige baten opgenomen die aanvankelijk niet waren begroot. Dit betreft de renteopbrengsten die grotendeels worden verwacht uit het schatkistbankieren. De prognose hiervan is gebaseerd op de gerealiseerde rente in 2024. Aan de lastenzijde zijn enkele wijzigingen doorgevoerd. De onderhoudskosten zijn in 2024 lager uitgepakt dan voorzien, met name door lagere uitgaven aan terreinonderhoud. Dit effect is door vertaald naar de begroting voor 2025. De personeelskosten daarentegen zijn verhoogd met €12.000. Deze stijging is het gevolg van een grotere inzet die nodig is voor achterstallige werkzaamheden en de onzekerheid rondom de overdracht naar de provincie. Verder zijn de technische kosten met €11.000 verlaagd, aangezien deze in 2024 lager zijn uitgekomen en de verwachting is dat deze trend zich in 2025 zal voortzetten. Tot slot zijn rentekosten van €57.000 toegevoegd in verband met de uitstaande lening via de gemeente ’s-Hertogenbosch, die loopt van februari 2025 tot en met februari 2027. Met deze wijzigingen blijft de begroting in evenwicht en wordt rekening gehouden met de actuele ontwikkelingen en inzichten.
2.2
Bestuur
De gemeenschappelijke regeling kent een Dagelijks- en een Algemeen Bestuur. Het Algemeen bestuur bestaat uit de vertegenwoordigers vanuit de colleges (Burgemeester en Wethouders) van de deelnemende gemeenten. Het dagelijks bestuur bestaat uit een voorzitter en twee andere medewerkers van de gemeente Meierijstad die ingezet worden om het Stadsgewest te ondersteunen.
GR Stadsgewest ’s-Hertogenbosch Programmabegroting wijziging 2025
3. Baten De deelnemersbijdrage blijft ongewijzigd op €343.000. Er is echter een toevoeging gedaan bij de overige baten van €25.000. Deze toevoeging heeft betrekking op de rente op schatkistbankieren, waarbij de rentestand per 31 december 2024 is meegenomen in de berekening. Deze baten zijn aanvankelijk niet begroot. Hierdoor stijgen de totale baten van €343.000 naar €368.000.
Begroting voor wijziging 2025 Baten Deelnemer bijdragen Overige baten Totale baten
343.000 0 343.000
Wijziging 0 25.000 25.000
Begroting na wijziging 2025 343.000 25.000 368.000
Algemeen Het overzicht van de algemene dekkingsmiddelen vormt tezamen met het gepresenteerde programma het programmaplan. Middels dit overzicht wordt inzicht verschaft in de opbouw en samenstelling van de algemene dekkingsmiddelen. Deze middelen vormen de tegenhanger van het saldo van de programmakosten hetgeen leidt tot een sluitend begrotingssaldo.
GR Stadsgewest ’s-Hertogenbosch Programmabegroting wijziging 2025
4. Lasten De beheerkosten over 2025 bestaan uit onderhouds-, personeels-, technische-, overigeen elektrakosten. Daarnaast zijn er ook heffingen en belastingen van toepassing van gemeenten en waterschappen. Hieronder wordt inzicht gegeven in de verwachte beheerskosten van het Stadsgewest.
Begroting voor wijziging 2025 Lasten Onderhoudskosten Personeelslasten Technische kosten Heffingen en belastingen Overige (kantoor)kosten Elektra Rente Totale lasten
4.1
181.000 25.000 59.000 50.000 20.000 8.000 0 343.000
Wijziging -31.000 12.000 -11.000 -2.000 0 0 57.000 25.000
Begroting na wijziging 2025 150.000 37.000 48.000 48.000 20.000 8.000 57.000 368.000
Onderhoudskosten
Het Stadsgewest heeft diverse contracten met partijen die verantwoordelijk zijn voor het onderhoud van de stortplaats. Dit omvat onder andere het terreinonderhoud, de drainage en de installaties. De belangrijkste contracten zijn afgesloten met Bodemzorg, Afvalzorg en Milon. Daarnaast zijn er enkele kleinere contracten, zoals die voor de schaapskudde die op het terrein graast en het bedrijf dat de persleidingen doorspuit. Na de begrotingswijziging vallen deze onderhoudskosten naar verwachting €31.000 lager uit dan eerder begroot.
4.2
Personeelskosten
Het Stadsgewest wordt ondersteund door 3 medewerkers van de gemeente Meierijstad die de dagelijkse gang van zaken regelen: o o o
Een secretaris Een projectleider die als manager optreedt Een financieel adviseur
Aan het einde van het jaar worden de uren die besteed zijn aan deze ondersteuning door de gemeente gefactureerd aan het Stadsgewest. Deze kosten zullen hoger uitvallen dan aanvankelijk begroot door extra werkzaamheden die moeten worden uitgevoegd.
4.3
Technische kosten
Dit zijn de kosten voor monitoring van de waterkwaliteit en technische installaties. Ook het inschakelen van externe adviseurs voor de technische installaties en de reparaties die buiten het onderhoudscontract vallen horen bij de technische kosten. Na de begrotingswijziging vallen deze onderhoudskosten naar verwachting €11.000 lager uit dan eerder begroot.
GR Stadsgewest ’s-Hertogenbosch Programmabegroting wijziging 2025
4.4
Heffingen en belastingen
Hieronder valt de OZB van de terreinen vanuit de gemeente, de waterschapsbelasting van Waterschap De Dommel en o.a. de contributie van de Vereniging Afvalbedrijven. Op basis van de prognose zullen de heffingen en belastingen lager uitvallen dan begroot.
4.5
Overige (kantoor)kosten
Dit zijn de kosten die worden gemaakt voor verzekering, beveiligingskosten en de huur van archiefruimte.
4.6
Elektra
Dit betreft de kosten voor elektriciteit op de locatie Vlagheide van netwerkbedrijf Enexis en elektriciteitsleverancier Eneco.
4.7
Rente
In de begrotingswijziging is rekening gehouden met rentekosten voor de aangegane lening, die eerder niet waren begroot. De lening, verstrekt via de gemeente ’s-Hertogenbosch, wordt verlengd tot begin 2027 met een rentepercentage van 2,54%. Deze verlenging is noodzakelijk vanwege de aanhoudende onzekerheid rondom de overdracht naar de provincie. Om flexibiliteit te behouden gezien de onvoorspelbaarheid van de marktrente, is gekozen voor een looptijd van twee jaar.
GR Stadsgewest ’s-Hertogenbosch Programmabegroting wijziging 2025
5. Paragrafen 5.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing Om een goede inschatting van de financiële positie van de gemeenschappelijke regeling te kunnen maken is het van belang om naast de cijfers in de begroting ook inzicht te hebben in enerzijds potentiële mee- en tegenvallers die zich kunnen voordoen (risico's) en anderzijds de mogelijkheden om tegenvallers op te vangen (weerstandscapaciteit). Het gaat dan om de robuustheid van de begroting, c.q. de budgettaire kwetsbaarheid van de gemeenschappelijke regeling. Een gezond weerstandsvermogen voorkomt dat iedere zich voordoende tegenvaller direct leidt tot een financiële claim bij de deelnemende gemeenten.
Weerstandscapaciteit De mogelijkheden om tegenvallers op te vangen liggen deels in de sfeer van de exploitatie, c.q. de begroting van lasten en baten en deels in de sfeer van de reserves en voorzieningen. Exploitatie In de begroting en meerjarenraming zijn zowel de uitgaven als inkomsten zo reëel mogelijk geraamd. Reserves en voorzieningen De vrij besteedbare en niet gebonden reserves zijn beschikbaar voor het opvangen van tegenvallers. In bredere zin echter is de totale stadsgewestelijke reservepositie relevant voor de beoordeling van de stadsgewestelijke weerstandscapaciteit. Algemene reserve De algemene reserve vertoont al jaren een negatief saldo. Nu de overdracht van de stortplaats aan de provincie is uitgesteld heeft het bestuur van het Stadsgewest per ultimo 2020 een bedrag van € 4.583.000 aan de destijds deelnemende gemeenten in rekening gebracht. Bestemmingsreserves In 2025 zijn er geen bestemmingsreserves aanwezig. Voorziening nazorg Op 1 april 1998 is de Leemtewet bodembescherming in werking getreden. Deze wet legt de verantwoordelijkheid voor de eeuwigdurende nazorg van stortplaatsen, waar na 1-9-1996 afvalstoffen zijn of worden gestort, bij de provincie. Doel van de wetgever is te voorzien in een zodanig beheer van stortplaatsen na sluiting, dat nu en in de toekomst de grootst mogelijke bescherming tegen nadelige milieugevolgen wordt geboden.
Hiervoor hebben Provinciale Staten van Noord-Brabant de "Verordening Nazorgheffing
GR Stadsgewest ’s-Hertogenbosch Programmabegroting wijziging 2025
Stortplaatsen Noord-Brabant" vastgesteld. In deze verordening is voorzien in de vorming van een nazorgfonds. De Provincie heeft op basis van deze verordening een voorlopige aanslag tot het betalen van de heffing van de nazorgkosten voor stortplaats De Vlagheide opgelegd. De voorlopige aanslag is gebaseerd op een doelvermogen dat bij overdracht van de stortplaats aan de provincie, beschikbaar moet zijn. Het doelvermogen moet toereikend zijn om daaruit eeuwigdurend de berekende nazorgkosten te kunnen betalen. Op basis van recente afspraken met de provincie zal de nazorgplicht van de provincie niet aanvangen voor 1-1-2025. Het is nog onbekend wanneer de nazorgplicht daadwerkelijk wordt overgedragen aan de provincie. In juli 2019 is met de provincie afgesproken dat zij de huidige rekenrente “bevriest” op het bestaande niveau en dat de exploitanten de stortplaats nog niet voor eeuwigdurende nazorg overdragen aan de provincie. Dat geeft exploitanten samen met de provincie de mogelijkheid om te onderzoeken of op de onderscheiden stortplaatsen nieuwe inkomsten te genereren zijn. Ook wordt door de gezamenlijke exploitanten gekeken naar ontwikkelingen die bijdragen aan verlaging van het benodigde doelvermogen. Daarbij kan bijvoorbeeld gedacht worden aan verlenging van de levensduur van de afdichting naar 100 jaar.
Ook is er meer tijd om via de belegging van het doelvermogen in het Nazorgfonds een hoger spaartegoed te realiseren. In juni 2015 was het beleggingsprofiel van ons doelvermogen omgezet van het standaard naar het defensief beleggingsprofiel, omdat toen op korte termijn overdracht van de nazorg aan de provincie werd voorzien. In de afgelopen jaren is bij de lage rentestand sprake geweest van een groei van 0%. Sinds 5 november 2019 is het standaard beleggingsprofiel weer van toepassing. Met ingang van 2020 wordt rekening gehouden met een rendement van 4% per jaar.
Risico’s Onder risico's worden hier verstaan onzekere gebeurtenissen met mogelijke financiële consequenties, die niet apart in de ramingen van de begroting zijn ingedekt. Het op één plaats in de begroting schetsen van een overzicht van relevante risico's, in samenhang met de weerstandscapaciteit, levert een bijdrage aan de beoordeling van de financiële positie van het Stadsgewest. Het gaat in dit verband om risico's die van materiële betekenis kunnen zijn in relatie tot het balanstotaal of de financiële positie van het Stadsgewest. Doelvermogen nazorg Na definitieve sluiting van de stortplaats, wordt de stortplaats overgedragen aan de Provincie. Deze is dan verantwoordelijk voor de eeuwig durende nazorg. Bij overdracht moet een vermogen zijn overgedragen waaruit de provincie de kosten van nazorg eeuwigdurend kan bekostigen. De Provincie heeft in 2008 zelf een berekening gemaakt voor het doelvermogen, die zij verwachten te ontvangen bij overdracht. Op basis van een rekenrente van 5,06%, komt de provincie uit op een bedrag van € 17,6 mln. Medio 2019 heeft de Provincie in het kader van de lopende ALM-studie dit verwachte doelvermogen, op basis van een rekenrente van 5,06% berekend op € 17,536 mln. per 1-1-2021. Een onderbouwing voor deze berekening is niet overlegd.
Het bestuur van het Stadsgewest blijft, op basis van eigen berekeningen, alsmede die van de extern adviseur, uitgaan van maximaal € 14,0 mln. Voor het verschil is geen voorziening gevormd. Bij de opbouw van het doelvermogen vanuit het Stadsgewest wordt rekening gehouden met een inflatie van 2% per jaar en een rendement op het belegd vermogen van 4% per jaar. Deze percentages zijn conform de door de Provincie gehanteerde uitgangspunten in de begroting voor het Nazorgfonds 2023. Met ingang van 5-11-2019 wordt de belegging in het Nazorgfonds weer volgens het standaard beleggingsprofiel belegd. Na indexering met 2% per jaar wordt het doelvermogen per 1-1-2025 berekend op € 16,4 mln. Na aanpassing van het convenant met de Provincie zullen de berekeningen daarop aangepast worden.
Steunlaag De omgevingsdienst Midden- en West-Brabant is van mening dat bij de aanleg van de bovenafdichting meer afval-/bouwstoffen in de steunlaag zijn toegepast dan functioneel GR Stadsgewest ’s-Hertogenbosch Programmabegroting wijziging 2025
noodzakelijk en daarmee als gestort beschouwd dienen te worden. De OMWB heeft hiervan in mei 2019 melding gemaakt bij de Belastingdienst. Zowel Stadsgewest als de adviseur Afvalzorg zijn het hier pertinent mee oneens. Afvalzorg heeft namens Stadsgewest dan ook bezwaar gemaakt. De Belastingdienst heeft onze adviseur voor de afvalstoffenbelasting aangegeven overleg te willen, maar heeft daartoe verder nog geen initiatief ondernomen. Het bestuur acht een voorziening niet nodig.
Beleid ten aanzien van risico’s en weerstandscapaciteit Risicomanagement Het is van belang dat het Stadsgewest de op zich afkomende risico's doeltreffend en in een vroeg stadium weet te signaleren. Hiervoor is de inbedding in het stadsgewestelijk bedrijfsproces een relevante invalshoek. Het voeren van een adequaat voorzieningenbeleid (analyse van risico's en financiële afdekking daarvan) is een voorbeeld van het gericht reageren op specifieke ontwikkelingen. Periodieke actualisering meerjarig budgettair kader Een belangrijke pijler voor een gezond weerstandsvermogen is de inrichting van het stadsgewestelijk begrotingsproces. Het Stadsgewest werkt nadrukkelijk met een meerjarig budgettair kader (tot ultimo 2028), dat periodiek wordt geactualiseerd.
5.2 Bedrijfsvoering Met de invoering van de Programmabegroting is een paragraaf bedrijfsvoering voorgeschreven. Een goede bedrijfsvoering is geen doel op zich, maar draagt er toe bij dat de doelstellingen van de organisatie worden gerealiseerd. Het Stadsgewest heeft geen eigen personeel meer in dienst. De werkzaamheden worden uitgevoerd/gecoördineerd door 3 medewerkers van de gemeente Meierijstad, waarvan de financieel adviseur op interim-basis wordt ingehuurd door de gemeente. Ook de taken van de financieel adviseur gaan op termijn over naar een vaste medewerker van de gemeente. De meeste uitvoerende werkzaamheden zijn opgedragen aan externe bedrijven. De werkzaamheden voor het dagelijks beheer van de stortplaats zijn, sinds 1-2-2014, opgedragen aan Bodemzorg B.V., een 100% dochteronderneming van N.V. Afvalzorg Holding uit Assendelft. Bodemzorg voert deze taken uit in nauwe samenwerking met Milon B.V. uit Veghel. Milon is in het verleden met enige regelmaat betrokken geweest bij verschillende projecten op Vlagheide. De historische kennis wordt als een belangrijke meerwaarde gezien.
GR Stadsgewest ’s-Hertogenbosch Programmabegroting wijziging 2025
5.3 Financiering De meerjarige financieringssituatie / treasury De investerings- en financieringsstaat geeft inzicht in de ontwikkeling van de geïnvesteerde middelen en beschikbare financieringsmiddelen. Toelichting: Eigen vermogen en voorzieningen Bij de jaarrekening 2021 is besloten dat het positieve resultaat ten gunste van het Eigen vermogen werd gedoteerd. Hierbij startte het jaar 2022 met een negatief saldo algemene reserve van € 1.725.000. Het over 2022 gerealiseerde positieve resultaat van € 152.000 Is wederom ten gunste van het Eigen Vermogen gebracht. Bij de concept jaarrekening 2022 en 2023 is een positief saldo van respectievelijk € 152.000 en € 73.000. Het niet vastgestelde resultaat van 2023 wordt wederom voorgesteld ten gunste van het eigen vermogen te laten vervallen. Hierdoor komt de algemene reserve voor per 1 januari 2024 uit op een negatief saldo van € 1.501.000. Voor verdere uiteenzetting van de reserves en voorzieningen wordt er verwezen naar de paragraaf weerstandsvermogen. Opgenomen langlopende leningen Per 1 februari 2021 is bij de gemeente 's-Hertogenbosch een lening ad € 2,5 miljoen afgesloten met een looptijd van 4 jaar en een rentepercentage van 0 %. De lening dient ter financiering van het negatief Eigen Vermogen. Het bestuur van het Stadsgewest verwacht het restant van de lening uit een restitutie van teveel opgebouwd doelvermogen t.z.t.
af te kunnen lossen.
GR Stadsgewest ’s-Hertogenbosch Programmabegroting wijziging 2025
2.3.3 Financiering x € 1.000,-
Investering- en financieringsstaat Geïnvesteerde middelen 1. 1.1.
Materiële vaste activa Boekwaarde per 1/1 Vermeerderingen Verminderingen Afschrijvingen Boekwaarde per 31/12
1.2. Financiële vaste activa 1.2.1. Lening u/g Uitgeleend per 1/1 Uitgezette leningen Aflossingen Uitgeleend per 31/12 1.2.2. Beleggingen Beleggingen per 1/1 Aangegane beleggingen Aflossingen Beleggingen per 31/12
2023
2024
2025
2026
2027
2028
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
1.2.
Boekwaarde financiele vaste activa per 31/12
-
-
-
-
-
-
1.
Geïnvesteerde middelen per 31/12
-
-
-
-
-
-
2.
Financieringsmiddelen
2.1.
Eigen vermogen Saldo per 1/1 Vermeerderingen Verminderingen Saldo per 31/12
-1.573 73
-1.500
-1.500
-1.500
-1.500
-1.500
-1.500
-1.500
-1.500
-1.500
-1.500
-1.500
-
-
-
-
-
-
2.500
2.500
2.500
2.500
2.500
2.500
2.500
2.500
2.500
2.500
2.500
2.500
Totaal financieringsmiddelen 31/12
1.000
1.000
1.000
1.000
1.000
1.000
Financieringspositie per ultimo
1.000
1.000
1.000
1.000
1.000
1.000
2.2.
2.3.
2.
Voorzieningen Saldo per 1/1 Rentetoevoegingen Vermeerderingen Verminderingen Saldo 31/12 Opgenomen langlopende leningen Schuldrest per 1/1 Opname Aflossingen Schuldrest per 31/12
GR Stadsgewest ’s-Hertogenbosch Programmabegroting wijziging 2025
Overzicht van reserves en voorzieningen x € 1.000,-
Naam reserve/voorziening
2023
2024
2025
Algemene reserve GR Stadsgewest
-1.573
-1.501
-1.501
Totaal reserves en voorzieningen
-1.573
-1.501
-1.501
Prognose resultaten Bij de opstelling van deze prognose zijn de navolgende uitgangspunten gehanteerd: o o o
Een doelvermogen nazorg per 1-1-2021 van € 14 mln. Indexering van het doelvermogen nazorg met 2% per jaar De stand per 31-12-2023, van het reeds opgebouwde doelvermogen bij de provincie, bedraagt volgens de rapportage over de maand december 2023 € 16,1 mln.
Het reeds opgebouwde doelvermogen groeit rekening houdend met bovenstaande uitgangspunten aan. Op basis hiervan houden wij vast aan de aanname dat bij overdracht ten minste € 1,955 mln. resteert voor restitutie aan het Stadsgewest respectievelijk de deelnemende gemeenten.
GR Stadsgewest ’s-Hertogenbosch Programmabegroting wijziging 2025
Prognose Exploitatie:
Begroting na wijziging 2025 Baten Deelnemer bijdragen
343.000
Overige baten
25.000
Totale baten
368.000
Lasten Onderhoudskosten
150.000
Personeelslasten
37.000
Technische kosten
48.000
Heffingen en belastingen
48.000
Overige (kantoor)kosten
20.000
Elektra
8.000
Rente
57.000
Totale lasten
GR Stadsgewest ’s-Hertogenbosch Programmabegroting wijziging 2025
368.000
Prognose vereenvoudigde Balans: 2025 Activa - Materiële vast activa
0
- Schatkist
702.000
- Liquide middelen
272.000
- Saldo kortlopende vorderingen minus kortlopende schulden
25.000
Totaal
999.000
Passiva Eigen vermogen Algemene Reserve
-1.501.000
Vreemd vermogen Lening gemeente Den Bosch - Saldo kortlopende schulden minus kortlopende vorderingen
2.500.000 0
999.000
GR Stadsgewest ’s-Hertogenbosch Programmabegroting wijziging 2025