Bijlage 4 Jaarstukken 2024 VRGZ
Tekst van het document
Jaarstukken 2024
Jaarverslag Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2024
1
Colofon Versienummer:
0.5
Datum:
20-03-2025
Status:
Vastgesteld door DB d.d. 20-03-2025
Omslagfoto:
VRGZ Beeldbank
Jaarverslag Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2024
2
Inhoudsopgave Voorwoord........................................................................................... 5 Leeswijzer ............................................................................................ 6 1 Inleiding en ontwikkelingen .......................................................... 8 1.1 Veiligheidsregio Gelderland-Zuid ................................................. 8
2
3
4
5
4.1
Weerstandsvermogen en risicobeheersing ............................... 29
4.2
Onderhoud kapitaalgoederen .................................................... 36
4.3
Financiering ................................................................................ 37
4.4
Organisatie en bedrijfsvoering ................................................... 39
4.5
Verbonden partijen .................................................................... 45
4.6
Wet open overheid .................................................................... 46
1.2
Activiteiten Regionaal Beleidsplan 2024-2027 ............................. 8
1.3
Regionale ontwikkelingen ............................................................ 9
Jaarrekening................................................................................ 48 5.1 Balans vóór resultaatbestemming per 31 december ................. 48
1.4
Landelijke ontwikkelingen ..........................................................10
5.2
1.5
Specifieke risico’s .......................................................................12
begrotingsjaar......................................................................................... 50
Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening over het
Programma Crisis- en Rampenbestrijding .................................... 16 2.1 Resultaten beleidsmatige ontwikkelingen Brandweer ..............16
5.3
Grondslagen van resultaatbepaling en waardering ................... 51
5.4
Toelichting balans ...................................................................... 56
2.2
Operationele prestaties brandweer ...........................................16
5.5
Overzicht baten en lasten programma Crisis- en
2.3
Resultaten beleidsmatige ontwikkelingen Crisisbeheersing ......20
Rampenbestrijding ................................................................................. 64
Programma Regionale Ambulance Voorziening (RAV) .................. 24 3.1 Urgentieklassen herindeling.......................................................24
5.6
Toelichting programma Crisis- en Rampenbestrijding ............... 66
5.7
Overzicht baten en lasten programma Regionale Ambulance
3.2
CZO Flex Level.............................................................................24
Voorziening ............................................................................................. 76
3.3
Digitale gegevensuitwisseling.....................................................24
5.8
Toelichting programma Regionale Ambulance Voorziening ...... 78
3.4
Personeel ....................................................................................25
5.9
Rechtmatigheidsverantwoording............................................... 84
3.5
Schaarste materiaal en materieel ..............................................25
5.10
SiSa-bijlage bij de jaarrekening .................................................. 87
3.6
Doorontwikkeling zorgcoördinatiecentra ..................................25
5.11
Publicatie in het kader van de Wet Normering Topinkomens
3.7
Prestaties ....................................................................................26
(WNT) 89
Paragrafen .................................................................................. 29
5.12
Taakvelden ................................................................................. 91
Jaarverslag Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2024
3
5.13
Overige gegevens: Controleverklaring van de onafhankelijke
accountant ..............................................................................................94 6
Bijlagen ...................................................................................... 96 6.1 Budgetopbouw aanvaardbare kosten ambulancedienst ...........96 6.2
Budgetopbouw aanvaardbare kosten meldkamer
ambulancedienst ....................................................................................98 6.3
Verloop nog in tarieven te verrekenen financieringstekort/-
overschot ................................................................................................99
7
6.4
Specificatie van het financieringstekort/-overschot ................100
6.5
Investeringen ............................................................................101
6.6
Leningen ...................................................................................106
6.7
Bijdrage deelnemende gemeenten ..........................................107
6.8
Beleidsindicatoren ....................................................................108
6.9
Bestuur en vaststelling jaarrekening ........................................109
Verklaring van afkortingen ........................................................ 113
Jaarverslag Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2024
4
De jaarrekening 2024 laat zien dat we in het afgelopen jaar onze middelen conform planning hebben ingezet. Toch kunnen we niet ontkennen dat de financiële ruimte steeds kleiner wordt. Daarom zullen we, samen met alle betrokkenen, in 2025 en met name richting 2026 extra inspanningen leveren om scherpe keuzes te maken.
Voorwoord Geachte lezer, Voor u ligt de jaarrapportage over 2024. 2024 is het eerste jaar van de nieuwe beleidsperiode. De uitgevoerde activiteiten zijn gebaseerd op het Regionaal Beleidsplan van 2024-2027, dat beschrijft welke beleidsactiviteiten de komende jaren uitgevoerd worden op basis van externe en interne ontwikkelingen, risico’s en veiligheidsthema’s die voor de gemeenten, crisispartners en andere regio’s belangrijk zijn. In het beleidsplan zijn het werken aan een sterk netwerk, aan een weerbare organisatie en het versterken van informatiemanagement, als speerpunten benoemd.
De keuzes die we in de komende tijd maken, zullen van invloed zijn op hoe we als organisatie kunnen blijven functioneren en welke prioriteiten we stellen. Als veiligheidsregio blijven we vastberaden in onze missie om de veiligheid van onze regio te waarborgen, maar we zullen dit moeten doen met een scherp oog voor de beschikbare middelen.
Het Dagelijks Bestuur van de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid. Maart 2025
In dit verslag rapporteren wij over de voortgang van de in 2024 uitgevoerde activiteiten. Daarnaast beschrijven we de operationele prestaties van de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (VRGZ) en de ontwikkelingen die zich dit jaar hebben voorgedaan en die voor onze regio van belang zijn nu en in de toekomst, zoals de toegenomen geopolitieke dreiging, de landelijke versterking van crisisbeheersing en informatiemanagement; de ontwikkeling naar toekomstbestendige brandweerzorg maar ook ontwikkelingen op de arbeidsmarkt en de financiële uitdagingen voor de toekomst. 2024 was een jaar waarin we opnieuw konden rekenen op de samenwerking tussen onze hulpdiensten, gemeenten en andere partners. We hebben effectief gereageerd op zowel grote incidenten als de dagelijkse, vaak onzichtbare, veiligheidstaken.
Jaarverslag Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2024
5
Leeswijzer In de jaarstukken van de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid rapporteren wij over de operationele dienstverlening van de VRGZ. Daarnaast rapporteren wij over de ontwikkelingen in 2024 en over de activiteiten die op basis van de doelstelling uit het beleidsplan zijn opgenomen in de begroting en zijn uitgevoerd in 2024. Daarnaast wordt, als onderdeel van de jaarstukken, in de jaarrekening een financieel overzicht gepresenteerd, waarbij ook gerapporteerd wordt over de substantiële afwijkingen ten opzichte van de begroting 2024.
Hoofdstuk
Inhoud
1
Een algemene inleiding met de belangrijkste ontwikkelingen in 2024 en de belangrijkste resultaten gerelateerd aan het beleidsplan 2024 – 2027.
2
Een beschrijving van de beleidsmatige en operationele resultaten van het programma Crisis- en Rampenbestrijding: Brandweer en Crisisbeheersing.
3
Een beschrijving van de beleidsmatige en de operationele resultaten van het programma Regionale Ambulancevoorziening (RAV).
4
Een financieel-technisch hoofdstuk: de voorgeschreven paragrafen van verantwoording: ▪ weerstandsvermogen en risicobeheersing; ▪ onderhoud kapitaalgoederen; ▪ financiering; ▪ organisatie en bedrijfsvoering; ▪ verbonden partijen.
5
De balans en baten en lasten over het jaar 2024: de financiële resultaten van beide programma’s met een analyse van de totstandkoming hiervan. Tevens een beschrijving van de samenstelling van het bestuur van de VRGZ en de portefeuilleverdeling hierbinnen.
6
Bijlagen.
7
Verklaring van de gebruikte afkortingen.
De jaarstukken 2024 zijn als volgt opgebouwd:
Jaarverslag Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2024
6
1 Inleiding
Jaarverslag Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2024
7
1
Inleiding en ontwikkelingen
en bestreden worden. Dit doet de VRGZ samen met de deelnemende gemeenten, de politie en andere lokale, regionale en landelijke partijen.
1.1
Veiligheidsregio Gelderland-Zuid
Deze dienstverlening moet betrouwbaar en adequaat zijn. Dit vormt het bestaansrecht van de gemeenschappelijke regeling waar inwoners en bedrijven van Gelderland-Zuid op moeten kunnen vertrouwen. Dit regionale samenwerkingsverband van veertien gemeenten1 is gebaseerd op de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) en de Wet veiligheidsregio's (Wvr). De samenwerking in deze regio is vastgelegd in de Gemeenschappelijke Regeling Veiligheidsregio Gelderland-Zuid.
Figuur 1.1: geografische omvang VRGZ
De Veiligheidsregio Gelderland-Zuid is een regionaal samenwerkingsverband voor brandweer- en ambulancezorg, geneeskundige hulpverlening, meldkameractiviteiten en voorbereiding en coördinatie op het gebied van rampenbestrijding en crisisbeheersing. De VRGZ draagt hiermee bij aan een veilige regio waarin de inwoners en bedrijven kunnen rekenen op snelle en goede geneeskundige hulpverlening, brandweerzorg, advisering bij bouwplannen en evenementen en waarin rampen en crises zo goed mogelijk voorkomen
In dit jaarverslag wordt teruggeblikt op de activiteiten die in de begroting 2024 werden aangekondigd en relevante ontwikkelingen die zich in 2024 voordeden. De beschreven activiteiten zijn gerelateerd aan de hoofdtaak van de VRGZ: de operationele dienstverlening op de terreinen van brandweerzorg, ambulancezorg, meldkamer en de voorbereiding van de crisis- en rampenbestrijding. Daarnaast zijn activiteiten uitgevoerd op basis van het Regionaal Beleidsplan zoals hieronder beschreven.
1.2
Activiteiten Regionaal Beleidsplan 2024-2027
2024 was het eerste jaar van de nieuwe beleidsperiode met activiteiten zoals vastgesteld in het Regionaal Beleidsplan 2024-2027 van
1 In alfabetische volgorde: Berg en Dal, Beuningen, Buren, Culemborg, Druten, Heumen,
Maasdriel, Neder-Betuwe, Nijmegen, Tiel, West Betuwe, West Maas en Waal, Wijchen en Zaltbommel.
Jaarverslag Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2024
8
Veiligheidsregio Gelderland-Zuid. Dit meerjarig beleidsplan beschrijft welke beleidsactiviteiten de komende jaren, tot en met 2027, uitgevoerd gaan worden op basis van externe en interne ontwikkelingen, risico’s en veiligheidsthema’s die voor de gemeenten, crisispartners en andere regio’s belangrijk zijn en voor zover deze in 2023 bij het opstellen van het beleidsplan bekend waren. In het beleidsplan worden 35 beleidsdoelstellingen genoemd voor de komende vier jaar die zijn geclusterd in drie speerpunten: ▪ sterk netwerk; ▪ weerbare organisatie; ▪ informatiemanagement. Het beleidsplan is opgesteld in 2023. Sindsdien zijn er veel ontwikkelingen geweest. Zo is er een toename geweest van conflicten in de wereld met een effect op de dreiging voor Nederland. Dit heeft ertoe geleid dat mogelijk een groter beroep op veiligheidsregio’s gedaan wordt, ook al is hierover nog veel onduidelijk. Tegelijk hebben veel gemeenten vanaf 2026 te maken met een moeilijkere financiële situatie. Dit kan effect hebben op de bijdrage van gemeenten aan de veiligheidsregio. Dit valt samen met een korting op de BDuR-gelden: de Brede Doeluitkering Rampenbestrijding, die als specifieke uitkering aan de veiligheidsregio wordt uitgekeerd. De VRGZ was al voornemens het regionale risicoprofiel in 2025 te herijken met een nieuwe landelijke methodiek.
Bij deze herijking zullen dan ook nieuwe ontwikkelingen zoals de geopolitieke dreiging en toenemende zorg rondom maatschappelijke weerbaarheid worden meegewogen; deze kunnen daarmee ook leiden tot een herziening van het regionaal beleidsplan.
1.3
Regionale ontwikkelingen
In 2024 zijn twee onderzoeken gestart naar de kostenverdeelsystematiek en het onderzoek naar de ontwikkeling van de huisvesting. Beide trajecten kunnen een financiële impact hebben voor gemeenten. Kostenverdeelsystematiek Het Algemeen Bestuur heeft in 2024 opdracht gegeven tot een onderzoek naar de methodiek van de verdeling van de kosten van de VRGZ over de gemeenten. Dit onderzoek richt zich op een nadere analyse van de huidige verdeelmethodiek en de mogelijke aanpassingen daarvan. De financiële consequenties van keuzen van het bestuur met betrekking tot deze methodiek zullen geen impact hebben voor de begroting van de VRGZ maar wel voor de begrotingen van individuele gemeenten. Dit onderzoek is gestart in 2024 en loopt door in 2025. Gezien het tijdspad zullen de financiële consequenties in de gemeentelijke begrotingen van 2027 pas hun effect hebben. Huisvesting De constatering dat er een sterke stijging van de kosten met betrekking tot het vastgoed van de VRGZ zou komen, is aanleiding geweest voor het bestuur om een onderzoek naar de toekomst van het vastgoed te starten. Er zijn meerdere oorzaken voor de stijging van deze kosten: ▪ Onderhoud van de panden is door stijgende prijzen duurder geworden. ▪ Het vastgoed moet verduurzaamd worden om tegemoet te komen aan de klimaatwetgeving.
Jaarverslag Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2024
9
▪
Veel panden zijn, gezien hun leeftijd, toe aan vernieuwing, nieuwbouw of levensverlengend onderhoud. Dit heeft effect op de kapitaallasten.
Deze stijging van kosten wordt niet gedekt door de huidige begroting. In de Programmabegroting 2024 en Meerjarenraming 2025-2027 VRGZ is hier aandacht voor geweest. Hierop heeft een meerderheid van de gemeenten gevraagd om met een uitgewerkt voorstel te komen omtrent de ontwikkelingen van de vastgoedportefeuille en de financiële consequenties daarvan. In 2024 is het onderzoek gestart om te kijken naar mogelijkheden om de stijging van kosten te dempen. Op basis van verschillende scenario’s zal het bestuur verschillende opties overwegen. De besluitvorming voor dit traject wordt voorzien voor tweede kwartaal 2025. Regiogrensoverschrijdende samenwerking Op verschillende wijze wordt tussen de veiligheidsregio’s de afgelopen jaren veel samengewerkt. Vanwege alle nieuwe ontwikkelingen is de samenwerking in de landelijke vakraden en de Raad van Commandanten en Directeuren Veiligheidsregio (RCDV) verstevigd door op verschillende inhoudelijke thema's gezamenlijk op te trekken. Samenwerking vindt landelijk plaats maar ook tussen regio’s. Zo is de VRGZ aangesloten bij de samenwerking op natuurbrandbeheersing met de Provincie Gelderland en de Veiligheidsregio’s Noord- en Oost-Gelderland en Gelderland-Midden en wordt in het kader van de Meldkamer intensief samengewerkt tussen de 5 veiligheidsregio’s in Oost-Nederland (Oost-5).
Mede hierdoor hebben we een inhoudelijke bijdrage kunnen leveren op verschillende onderwerpen waarin we als 25 veiligheidsregio’s of als Oost-5 samen optrekken.
Ook bestaat er samenwerking over de landsgrenzen heen. Een voorbeeld hiervan is het ERMWIC-project: Euregional Rhine-Meuse-Waal Incident Response and Crisismanagement. Dit project bundelt de krachten van de Nederlandse Veiligheidsregio’s Limburg-Noord, Gelderland-Midden, Gelderland-Zuid en Noord- en Oost-Gelderland evenals de Duitse Kreise Viersen en Kleve en de Bezirksregierung van Düsseldorf. Het doel is om de internationale samenwerking op het gebied van brandbestrijding, civiele bescherming, reddingsdiensten, rampenbestrijding en crisismanagement te versterken.
1.4
Landelijke ontwikkelingen
Nieuwe wet crisisbeheersing en brandweerzorg Per 1 januari 2026 zal naar verwachting de eerste tranche van de herziening van de Wet veiligheidsregio’s (Wvr) in werking treden. De formele start van de consultatie van het wetgevingstraject staat gepland voor het eerste kwartaal van 2025. Conceptwetteksten zijn in juli 2024 voor advies (preconsultatie) aangeboden aan partners, waaronder de veiligheidsregio’s. In de eerste tranche gaat het onder andere over de inrichting van het stelsel als geheel en het versterken van de verbinding tussen het lokale, regionale, bovenregionale en nationale niveau, evenals tussen de algemene en functionele ketens. Het Algemeen Bestuur (AB) van de VRGZ heeft in november 2024 haar advies over de eerste tranche in het preconsultatietraject aan het Veiligheidsberaad gegeven. Grote Werken Gelijktijdig met het herzien van de wetgeving zijn de veiligheidsregio’s gezamenlijk aan het werk aan een aantal grote opgaven. Aanleiding
Jaarverslag Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2024
10
hiervoor waren de ambities geformuleerd in de evaluatie Wet veiligheidsregio’s en enkele langlopende vraagstukken. De grootste thema’s waar de landelijke samenwerking tussen veiligheidsregio’s zich mee bezighouden worden ‘de Grote werken’ genoemd. Deze thema’s gaan onder meer over crisisbeheersing, informatievoorziening, onderwijs en de organisatie van toekomst bestendige brandweerzorg en werkgeverschap. Hier wordt in navolgende paragrafen dieper op ingegaan. Landelijke Agenda Crisisbeheersing In juni 2024 is de Landelijke Agenda Crisisbeheersing vastgesteld. Deze agenda zet de koers uit voor crisisbeheersing voor de jaren 2024-2029, met daarbij drie ambities: ▪ versterken voorbereiding en paraatheid; ▪ versterken van een weerbare samenleving; ▪ bevorderen van kwaliteit en professionaliteit. De agenda vormt de leidraad voor de inspanningen van Rijk en veiligheidsregio’s rond landelijke vraagstukken. Zowel Rijk als veiligheidsregio’s moeten hun activiteiten richten op het realiseren van de ambities door deze op te nemen in hun beleidsplannen. Bij de toekenning van de extra BDuR-gelden voor versterking crisisbeheersing en informatiemanagement is aangegeven dat deze ook zijn ter uitvoering van de ambities van de landelijke agenda.
Op dit moment sluiten de ambities ‘versterken voorbereiding en paraatheid’ en ‘bevorderen van kwaliteit en professionaliteit’ al goed aan bij de speerpunten van de VRGZ zoals deze zijn opgenomen in het Regionaal Beleidsplan 2024-2027. Realisatie hiervan liep in 2024 op schema. In september 2024 heeft het kabinet aangekondigd een 10% bezuiniging door te voeren op de BDuR-gelden,
waaronder de versterkingsgelden vanaf 2026. De exacte effecten hiervan op onder andere de ambities uit de landelijke agenda en daaruit voortvloeiende activiteiten zijn bij het opstellen van deze rapportage nog onzeker. Gezien de onduidelijkheid over deze mogelijke bezuinigingen is de VRGZ wel al terughoudend met het inzetten van structurele versterking en structurele ontwikkelingen. In de voorjaarsnota 2026 wordt meer duidelijkheid over het al dan niet definitief zijn van deze korting verwacht. De effecten op structurele bestedingen zijn echter dus wel al merkbaar. Informatievoorziening In opdracht van het Veiligheidsberaad werken de 25 veiligheidsregio’s samen aan een toekomstbestendige informatievoorziening voor een veilig en veerkrachtig Nederland. We bouwen aan uniforme informatievoorzieningen en we maken gezamenlijke afspraken over het verzamelen, opslaan, verwerken en delen van data. We doen dus alles wat nodig is om van data, informatie te maken voor de professional zodat deze daardoor beschikt over de juiste kennis. Dit betekent ook werken aan informatieveiligheid. Dat doen we vanuit de huidige informatiebeveiligingsnormen en tevens met oog op een mogelijke vitaal verklaring van veiligheidsregio's.
Naast de doorontwikkeling van alle landelijke voorzieningen stond 2024 in het teken van het uitbouwen van het Knooppunt Coördinatie Regio’s-Rijk (KCR2) als collectieve ondersteuning voor gezamenlijke informatievoorziening en landelijke operationele coördinatie.
Jaarverslag Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2024
11
Verbeteren onderwijsstelsel voor veiligheidsregio’s In april 2024 is het Koersplan Onderwijs Onderweg vastgesteld. In het koersplan staat beschreven hoe de verbetering van het onderwijsstelsel de komende jaren wordt aangepakt. Het doel is te werken naar een goed werkend onderwijsstelsel met praktijkgericht, flexibel en actueel onderwijs voor alle brandweer- en crisisprofessionals werkzaam in, voor of met de veiligheidsregio’s. Het stelsel staat ten dienste van de duurzame vakbekwaamheid van vrijwilligers en beroepsmedewerkers. Het moet leiden tot goed opgeleide vakmensen die zich op een veilige, efficiënte en effectieve wijze kunnen inzetten voor een veilige samenleving. De opleidingsinstituten samen zorgen voor een passend onderwijsaanbod. We volgen de landelijke ontwikkelingen op de voet en participeren hierin actief. Toekomstvaste brandweerzorg en toekomstvast werkgeverschap VRGZ werkt vanuit verschillende sporen aan een toekomstbestendige en adaptieve brandweerzorg. Bovengenoemde ontwikkeling van opleidingen is er één van. Een andere pijler waarin geïnvesteerd is door VRGZ is het borgen van de jeugdbrandweer in de organisatie. Het boeien en binden van brandweermensen start bij de jeugd. Jeugdbrandweer helpt bij het waarborgen van toekomstige bezetting van eenheden en is daarmee een investering in toekomstige paraatheid en slagkracht.
In het verlengde hiervan is in 2024 ook gestart met het traject VLAM 2.0. Hiermee wordt het traject dat in 2021 is uitgevoerd opnieuw ingezet als optimalisatie methode voor de processen die verband houden met de brandweer vrijwilligers.
1.5
Specifieke risico’s
Hybride en militaire dreiging en weerbare samenleving Er is steeds meer aandacht voor hybride en militaire dreiging en onder meer het risico op langdurige uitval van systemen en grote maatschappelijke impact in Nederland. In 2024 hebben we de aandacht hiervoor op allerlei vlakken en in het maatschappelijk debat sterk zien toenemen. In het regeerakkoord staat dat, gegeven de huidige omstandigheden, de overheid sterker gaat inzetten op adequate voorbereidingen en versterking van de weerbaarheid van overheid, bedrijven en burgers. De versterking op crisisbeheersing wordt genoemd als belangrijke component hierbij, evenals het verhogen van de weerbaarheid en continuïteit van de vitale en andere belangrijke processen in de maatschappij. Bestaande landelijke crisisplannen worden geactualiseerd in het licht van de veranderende dreigingen en waar nodig worden nieuwe landelijke crisisplannen opgesteld, waaronder het Landelijk Crisisplan Militaire Dreigingen. In 2024 zijn veel veiligheidsregio's hiermee aan de slag gegaan. Dit betekende met name dat veel besturen in gesprek zijn geweest over deze ontwikkeling; zo ook in Gelderland-Zuid. In november 2024 stond het onderwerp ter verkenning op de bestuurlijke agenda van het AB VRGZ. Daarbij waren centrale vragen: wat wordt verstaan onder weerbaarheid en wat is er nodig om tot een weerbare maatschappij te komen.
Wat is de rol van de gemeenten en welke taak ligt er voor de veiligheidsregio? Zowel ambtelijk als bestuurlijk zijn wij als regio aangesloten bij landelijke overleggen hierover. De veiligheidsregio’s zullen gezamenlijk en met hun besturen moeten verkennen welke rol zij hierin kunnen spelen.
Jaarverslag Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2024
12
In een vervolgbijeenkomst in 2025 moeten hierover nadere bestuurlijke afspraken worden gemaakt.
energiebronnen die enerzijds investeringen vragen en daarnaast op hun beurt weer nieuwe risico’s met zich meebrengen.
In het kader van het toenemend risico op langdurige stroomuitval wordt door de Brandweer VRGZ reeds onderzoek gedaan naar de noodstroomvoorziening van de brandweerkazernes met als doel de bedrijfscontinuïteit voor langere perioden te kunnen waarborgen. Daarnaast wordt gewerkt aan een continuïteitsplan waarbij het uitgangspunt is dat de diensten van de VRGZ 4 dagen operationeel moeten blijven. Dit plan wordt in 2025 opgeleverd.
De VRGZ neemt deel aan het landelijke programma Klimaatveiligheid van alle veiligheidsregio’s. Het programma Klimaatveiligheid heeft tot doel om (beter) zicht te hebben op de mogelijkheden en onmogelijkheden voor een veilige en weerbare samenleving bij klimaatverandering nu en in de toekomst. Dit doen we door onderzoek en kennisontwikkeling, professionalisering, samenwerken en netwerkvorming. De aandachtsgebieden zijn: klimaatveiligheid, waterveiligheid en natuurbrandveiligheid. In 2024 is onder andere gewerkt aan een handreiking veilige klimaatadaptatie en zijn met netwerkpartners aan de hand van scenario’s de knelpunten in de responsfase gedistilleerd.
Cyber Naast dat we ons richten op onze eigen cyberveiligheid (hoe gaan wij om met onze eigen en ontvangen informatie en zijn deze veilig opgeslagen), kijkt de VRGZ ook naar cyberrisico’s in ons werkveld. Voor cybergevolgbestrijding (welke effecten treden op bij cyberincidenten en hoe kunnen wij ons én onze omgeving hierop voorbereiden) zijn de belangrijkste processen en crisispartners in beeld gebracht. Ook worden er periodiek intern en extern oefeningen gehouden met digitale incidenten. Klimaatverandering Klimaatverandering heeft een effect op ons werk door bijvoorbeeld extremere lage en hoge waterstanden en toegenomen risico’s van natuurbranden mede als gevolg van verdroging van natuurgebieden, met een grotere kans op gelijktijdigheid van (grote) natuurbranden met impact op de omgeving. Daarnaast jaagt klimaatverandering ontwikkelingen aan zoals verduurzaming en ander gebruik van
Veilige energietransitie De overgang naar nieuwe technieken en vormen van energiegebruik is in volle gang. Hierbij zien we toenemend gebruik en vervoer van gevaarlijke stoffen (zoals waterstof en ammoniak) via water, weg en spoor, met name in havengebieden en industrieën. Daarnaast zijn er particuliere veranderingen zoals een toename van zonnepanelen en alle andere aanpassingen in en rond woningen aangaande energie en stroomverbruik. Dit levert nieuwe risico’s op. De brandweer heeft in 2024 reeds een aantal risico’s in kaart gebracht en is op basis daarvan gestart met een verdieping op de aanpak van incidenten met (elektrische) voertuigen in parkeergarages. Landelijk wordt hier ook al veel op ontwikkeld. Waar mogelijk wordt aangesloten bij bestaande projecten. In 2025 wordt een themasessie met het Algemeen Bestuur over de Veilige Energietransitie gehouden. Doel van dit gesprek is om met elkaar de
Jaarverslag Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2024
13
risico’s van de energietransitie te doorgronden en passende maatregelen te treffen. Natuurbrandbeheersing De VRGZ neemt deel aan het gezamenlijke project Gebiedsgerichte aanpak natuurbrandbeheersing van de Provincie Gelderland en de Veiligheidsregio’s Gelderland-Midden, Noord- en Oost-Gelderland en Gelderland-Zuid. In 2024 is een adviseur geworven voor de lokale aanpak van risicovolle objecten in de natuurgebieden. Voor de vier betrokken gemeenten (Berg en Dal, Heumen, Nijmegen en Wijchen) is een plan van aanpak opgesteld dat in uitvoering is. In deze gezamenlijke aanpak met de gemeenten zijn de ambtenaren Openbare Orde en Veiligheid betrokken. In het najaar van 2024 is een grote oefening watertransport uitgevoerd gezamenlijk met Veiligheidsregio Limburg-Noord. Onder regie van de Provincie Gelderland wordt daarnaast uitvoering gegeven aan het compartimenteren van natuurgebieden door brandwerende vegetatie langs paden en wegen aan te leggen.
zal nog een aanvullende inspanning gevraagd worden binnen het traject van de gebiedsgerichte aanpak natuurbrandbeheersing. Dit project past in de landelijke Visie Natuurbrandbeheersing die het Veiligheidsberaad in december 2023 heeft onderschreven. Voor de realisatie van de landelijke visie natuurbrandbeheersing is het Uitvoeringsplan Natuurbrandbeheersing opgesteld. Dat plan heeft het Veiligheidsberaad in maart 2024 vastgesteld en wordt landelijk nader uitgewerkt. Het Rijk bekostigt het grootste deel hiervan. Of dit tot kosten voor de veiligheidsregio’s gaat leiden is nog een punt van bespreking tussen het Rijk en het Veiligheidsberaad.
Parallel hieraan is onderzoek gedaan naar de optimale inzet van de vanuit het Rijk en provincie beschikbaar gestelde financiën ten aanzien van het verbeteren van de bluswatervoorzieningen in natuurgebieden. Deze financiën worden via het gemeentefonds aan de vier betrokken gemeenten uitgekeerd om van daaruit zowel de realisatie als het onderhoud te organiseren. Hiermee wordt voorzien in een groot deel van de benodigde bluswatervoorziening voor de natuur. De realisatie hiervan is in 2024 gestart en loopt door in de volgende jaren. Aan de gemeenten
Jaarverslag Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2024
14
2 Programma Crisis- en Rampenbestrijding
Jaarverslag Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2024
15
Investeren in de jeugdbrandweer is daarmee een investering in toekomstige paraatheid en slagkracht in de regio.
2 Programma Crisis- en Rampenbestrijding In dit tweede hoofdstuk wordt verslag gedaan van het programma Crisisen Rampenbestrijding dat wordt gevormd door de sector Crisisbeheersing en de sector Brandweer. In de sector Crisisbeheersing zijn ook de taken en verantwoordelijkheden van de GHOR ondergebracht. In de eerste twee paragrafen worden de beleidsmatige en operationele resultaten van de sector Brandweer beschreven, in de derde paragraaf die van de sector Crisisbeheersing.
2.1 Resultaten beleidsmatige ontwikkelingen Brandweer Operatie VLAM Het Project VLAM staat voor: Vrijwilligheid is van Levensbelang van ons Allemaal voor nu & (over)Morgen. Dit traject is in 2021 opgestart en richt zich op het optimaliseren van de processen die verband houden met het ondersteunen van de brandweer vrijwilligers. In 2024 is gewerkt aan de voorbereiding van een volgende tranche in dit traject, omdat het vinden, binden en boeien van vrijwilligers continu aandacht vraagt.
Dekkingsplan 2024-2027 Het Algemeen Bestuur van de VRGZ heeft op 25 april 2024 het Dekkingsplan 2024-2027 vastgesteld. In november 2024 is de implementatie hiervan voltooid. De posten zijn opgeleid, materieel is verplaatst en de inrichting van de alarmeringen is gereed. Ook is er gestart met het uitvoeren van een procesevaluatie dekkingsplan die in het eerste kwartaal van 2025 wordt opgeleverd, zoals ook met het AB VRGZ is afgesproken.
2.2
Operationele prestaties brandweer
2.2.1 Cijfers incidenten Het aantal incidenten voor branden, hulpverleningen en loze meldingen over 2024 is als volgt: Resultaten
2022
2023
2024
Aantal branden
1.587
1.317
1.320
Aantal hulpverleningen
2.522
2.086
2.046
Aantal loze meldingen
608
500
441
Tabel 2.1: aantal incidenten
Jeugdbrandweer In 2024 is geïnvesteerd in het borgen van de jeugdbrandweer in de organisatie. De jeugdbrandweer biedt al jaren een goede voedingsbodem voor het waarborgen van toekomstige bezetting van eenheden.
Het totaal aantal branden laat een lichte stijging zien ten opzichte van vorig jaar. Oorzaak daarvan is het hoger aantal ‘overige brandmeldingen’, ook het aantal gebouwbranden is hoger.
Jaarverslag Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2024
16
De daling van het aantal hulpverleningsincidenten is afgezwakt. Wel is er een verschuiving waarneembaar in de incidenttypen. Het aantal gezondheid gerelateerde incidenten laat een sterke stijging zien. Hieronder zijn de cijfers van branden en hulpverleningen uitgesplitst in de belangrijkste categorieën: Resultaten
2022
2023
2024
(Bij-)Gebouwen
342
328
333
Buitenbranden
854
596
503
Overig (kleine branden)
391
393
484
Branden
opkomsttijden, zoals aangegeven in het Dekkingsplan 2024-2027 en waarover voor het eerst in TR1 en TR2 op deze manier is gerapporteerd. De prestaties 2024 gaan over de maatgevende incidenten (prio-1 gebouwbranden). Onderstaande cijfers geven inzicht in het aantal meldingen dat valt onder deze richtlijn. Gerapporteerd wordt op de volgende categorieën: ▪ Sneller dan prognose; ▪ Conform prognose; ▪ Trager dan prognose. Gebiedsgerichte opkomsttijd
2024 Aantal
Aandeel
224
100%
Sneller dan prognose
5
2%
Conform prognose
200
89%
Trager dan prognose
19
9%
Maatgevende incidenten
Hulpverleningen Ongevallen
632
545
577
Gezondheid
475
480
550
Leefmilieu
811
556
512
Overig
604
505
407
Tabel 2.3: gebiedsgerichte opkomsttijd
Tabel 2.2: aantal incidenten uitgesplitst (zonder loze meldingen)
2.2.3 2.2.2 Gebiedsgerichte opkomsttijden Het dekkingsplan 2024-2027 is opgesteld conform de handreiking “landelijk uniforme systematiek dekkingsplannen”. Een belangrijke wijziging in de presentatie van de operationele prestaties van de brandweer hangt samen met de nieuwe systematiek van gebiedsgerichte
Risicobeheersing
Veilig Bouwen In 2024 zijn 1.774 adviezen gegeven; van adviezen m.b.t. omgevingsvergunning bouw tot aan het uitvoeren van bouwinspecties. Na jaren van stijgende aanvragen zien we momenteel dat deze gestabiliseerd is. Door het gefaseerd toevoegen van capaciteit aan de
Jaarverslag Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2024
17
afdeling Veilig Bouwen in 2024 en 2025, is er inmiddels voldoende capaciteit is om de hoeveelheid aanvragen binnen termijn te behandelen. Toezicht en Handhaving Binnen Toezicht en Handhaving zijn totaal 712 inspecties uitgevoerd en zijn er 73 handhavingszaken opgestart. Hierbij zijn er 1949 overtredingen geconstateerd op brandveiligheid. Daarnaast is er geparticipeerd in diverse integrale projecten zoals de aanpak van ondermijnende criminaliteit op bedrijventerreinen en Platform Veilig Ondernemen. Brandveilig Leven De brandpreventieweek stond in 2024 in het teken van veilig laden van ebikes en e-scooters in samenwerking met de fietsbranche. Hierbij is gebruik gemaakt van onder andere (social)media, met als doel het creëren van bewustwording en het sturen van gedrag. Vanuit de afdeling Brandveilig Leven is in 2024 een business case gestart waarin de mogelijkheid van een Risk Factory binnen Gelderland-Zuid wordt onderzocht. Een Risk Factory is een centrum waar diverse doelgroepen zoals ouderen en jongeren verschillende risico’s daadwerkelijk kunnen ervaren. Ook wordt een handelingsperspectief geboden hoe met een dergelijk risico kan worden omgegaan. Deze business case was begin 2025 bijna afgerond. Vanwege de krappe financiële situatie zal de Risk Factory op dit moment niet worden voorgelegd als nieuwe activiteit.
Wel heeft de business case nuttige inzichten opgeleverd waar mogelijk in de toekomst mee verder gegaan kan worden.
De afdeling Brandveilig Leven heeft verder de volgende activiteiten uitgevoerd: ▪ 33 voorlichtingen op scholen; ▪ 4.884 keer contactmomenten/persoonlijke voorlichting/publieksvragen; ▪ 222.228 social-media-berichten onder de aandacht van gebruikers gebracht. Omgevingsveiligheid In 2024 zijn gemeenten vanuit de omgevingswet gestart met gemeentelijke omgevingstafels. Aan die tafels participeren 6 medewerkers van risicobeheersing als adviseur omgevingstafel. Er werden 43 adviezen gerelateerd aan de omgevingstafel afgehandeld. Daarnaast werken 13 medewerkers van risicobeheersing als frontofficemedewerkers risicobeheersing voor een dagdeel per week op kantoor bij de bevoegde gezagen ODR, ODRN, Tiel, de werkorganisatie Druten Wijchen en Nijmegen. Dit doen we voor een verbetering van de samenwerking en om laagdrempelig vragen uit te zetten en te kunnen beantwoorden.
Jaarverslag Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2024
18
De afdeling Omgevingsveiligheid heeft in 2024 in totaal 555 adviezen gegeven, onderverdeeld in de volgende adviesvormen: Adviesvorm
Aantal adviezen
Evenementenadvisering
297
Advisering industriële veiligheid
183
Advisering ruimtelijke veiligheid
75
Totalen
555
zorgt voor onbekendheid met de meldingsplicht bij bedrijven en ondernemers. De omgevingsdiensten verwachten in de toekomst meer in te moeten gaan zetten op zowel de voorlichting hierover als het toezicht hierop. 2.2.3 Advisering brandweer Op dit moment is onduidelijk op welke manier de advisering vanuit de brandweer een rol zal spelen bij de implementatie van de wet kwaliteitsborging.
Tabel 2.4 adviesvormen ▪
•
•
De adviezen evenementen zijn een optelsom van A-, B- en Cadviezen, terrasvergunningen en overige adviezen op basis van het Besluit brandveilig gebruik en basishulpverlening overige plaatsen; De adviezen industriële veiligheid zijn een optelsom van de adviseringen op milieu, Seveso, voorheen BRZO (Besluit risico's zware ongevallen), vuurwerk en explosieven en de ontheffing vervoer gevaarlijke stoffen; De adviezen ruimtelijke veiligheid zijn een optelsom van de adviseringen externe veiligheid, instrument ruimtelijke veiligheid en overige adviezen op het gebied van bestemmingsplannen.
Dit geldt ook voor de nieuwe meldingsplicht voor woningen met zorg. Hierin wordt geconstateerd dat de aanvragen uitblijven en daarmee de advisering achter blijft. Dit vraagt een intensivering voor de komende jaren om extra aandacht voor te geven. Nog onduidelijk is of de meldingsplicht op de woningen met zorg in stand gehouden blijft. Daarnaast is de participatie binnen het landelijk netwerk bouwen en gebruik geïntensiveerd om mee te kunnen bewegen in de ontwikkelingen binnen de advisering op het gebied van risicobeheersing brandweer in de volle breedte.
Het aantal aanvragen op het gebied van de Milieubelastende activiteiten (MBA) waarbij de veiligheidsregio’s een adviserende taak hebben, is achtergebleven bij de verwachte aantallen. Hierover heeft de VRGZ intensief contacten met de ODR en ODRN. Ook zij merken een terugloop in de aanvragen. Een mogelijke verklaring is dat gewijzigde wetgeving
Jaarverslag Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2024
19
2.3 Resultaten beleidsmatige ontwikkelingen Crisisbeheersing
▪
Flexibilisering van de crisisorganisatie: op basis van het nieuwe Regionaal Crisisplan Gelderland-Zuid is de regionale crisisorganisatie (flexibel) ingericht. Een nieuwe crisisroutekaart geeft de verschillende opschalingsmogelijkheden weer. Naast de klassieke crisisorganisatie is dit een ‘voorbereidend team’ en een flexibele projectorganisatie. In 2024 is zowel bij oefeningen als in de praktijkervaring opgedaan met deze crisisroutekaart.
▪
Onderzoek langdurige crisis: In 2024 is een onderzoek gestart naar ‘Veerkrachtige inzetbaarheid bij langdurige crisis’. Hiermee kunnen kwetsbaarheden in beeld komen van een langdurige inzet bij de crisisorganisatie versus reguliere dienstverlening. Het doel is ook het creëren van heldere kaders en verantwoordelijkheden om continuïteit van de dienstverlening te borgen. Het regionale onderzoek wordt in 2025 voortgezet.
▪
Samenwerking openbare orde en veiligheid en veilige leefomgeving: Ook in 2024 heeft er nauwe samenwerking plaatsgevonden tussen o.a. politie, gemeenten en de VRGZ op het snijvlak van openbare orde en veiligheid en fysieke veiligheid zoals op evenementenadvisering en bijvoorbeeld de voorbereiding van de jaarwisseling.
▪
Bevorderen van kwaliteit en professionaliteit: In 2024 is door de veiligheidsregio en haar gemeenten geïnvesteerd in het versterken van de paraatheid binnen verschillende kolommen van de regionale crisisorganisatie. O.a. door het ontwikkelen van diverse multimediale leermaterialen. Daarbij is ook aandacht voor nieuwe type crises en langdurige crises.
De sector Crisisbeheersing vormt samen met de sector Brandweer het programma Crisis- en Rampenbestrijding. In de sector Crisisbeheersing zijn ook de taken en verantwoordelijkheden van de GHOR ondergebracht. Vanaf 2023 heeft de veiligheidsregio Gelderland-Zuid extra middelen van de Rijksoverheid ontvangen voor versterking van crisisbeheersing, informatiemanagement en de aansluiting op het Knooppunt Coördinatie Regio Rijk (KCR2). Bij de toekenning van de BDuR-gelden in juni 2024 is aangegeven dat de toekenning van de BDuR-bijdrage over 2025 ook bedoeld is om de ambities van de landelijke agenda crisisbeheersing te realiseren. Jaarlijks wordt middels een uitvoeringsprogramma uitvoering gegeven aan de regionale en landelijke ambities op het gebied van versterking crisisbeheersing en informatiemanagement. Inmiddels is in juli 2024 bekend geworden dat op specifieke uitkeringen, waaronder ook de BDuR, met ingang van 2026 een budgetkorting van 10% zal plaatsvinden. Hierdoor wordt opnieuw naar de ambities en bestedingsplannen gekeken. In afwachting van duidelijkheid over de financiële consequenties van deze maatregel wordt daarom terughoudend ingezet op structurele maatregelen.
2.3.1 Het voorkomen of bestrijden van langdurige en/of bovenregionale crises Om beter voorbereid te zijn op nieuwe en ongekende crises en rampen met mogelijk een langere tijdsduur en de gevolgen daarvan zijn in 2024 verschillende activiteiten ondernomen:
Jaarverslag Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2024
20
2.3.2 Versterking netwerkrol In 2024 is wederom gewerkt aan de versteviging van het netwerk. Zo is er een nieuw overzicht gemaakt van huidige en potentiële netwerkpartners en wordt er gewerkt aan een gezamenlijke netwerkstrategie. Eén van de activiteiten van 2024 was de Crisis Experience Special 2024 in Kesteren waar meer dan 200 crisisfunctionarissen en ketenpartners samen kwamen om elkaar beter te leren kennen, ervaringen te delen en kennis op te doen. 2.3.3 Doorontwikkeling informatiemanagement/Informatiegestuurde Veiligheid Veiligheid Informatie Knooppunt (VIK) Het VIK bekleedt inmiddels een belangrijke rol bij het inventariseren van risico’s en dreigingen. • Bij de wereldwijde storing van computerbeveiligingsbedrijf CrowdStrike in juli 2024 en de landelijk netwerkstoring bij Defensie in augustus 2024 bracht het VIK de effecten voor onze regio snel in kaart. • Het VIK had een coördinerende rol gespeeld rondom de jaarwisseling 2024-2025. Op basis van informatie van gemeenten, politie, GHOR en brandweer is een veiligheidsbeeld opgesteld en konden ‘hotspots’ worden bepaald. Tijdens de jaarwisseling heeft het VIK een actieve rol gehad in het monitoren van de situatie. • De afgelopen maanden zijn nadere afspraken gemaakt over het verwerken en delen van informatie binnen het netwerk van betrokken crisispartners.
Daarnaast is gewerkt aan de aansluiting van het VIK op het landelijke Knooppunt Regio Rijk (KCR2).
Kennisontwikkeling en innovatie Met de lancering van het Informatiegestuurde veiligheids-portaal (IGV) hebben medewerkers van de regionale crisisorganisatie en de IGVorganisatie 24/7 toegang tot een actueel en accuraat veiligheidsbeeld van de regio. De komende jaren wordt het gebruik uitgebreid naar medewerkers van gemeenten en externe partners. In de toekomst kunnen gebruikers ook geïnformeerd worden met een push notificatie vanuit het IGV-portaal. De afgelopen jaren hebben de VRGZ, de gemeente Nijmegen, de politie, de organisatoren van de Vierdaagsefeesten en -marsen en een aantal private partners gewerkt aan een zogenaamd ‘Fieldlab Grootschalige Evenementen’. Dit fieldlab richt zich op het organiseren van een gemeenschappelijke informatievoorziening rondom evenementen, met als doel evenementen veilig(er) te maken en te houden. In 2024 hebben we tijdens de Vierdaagse alle veiligheidsregio’s en enkele gemeenten uit het land uitgenodigd om deze werkwijze ook landelijk te delen. Het fieldlab wordt de komende tijd verder uitgerold naar andere regio’s en evenementen. 2.3.4 GHOR Het Zorgrisicoprofiel is bestuurlijk vastgesteld en er is een start gemaakt met de vertaling naar een werkagenda. Op basis hiervan werkt GHOR samen met de zorgpartners risicogericht aan verbetering van de voorbereiding op rampen en crises.
Voor de doorontwikkeling van de methodiek wordt zoveel mogelijk de landelijke lijn gevolgd. Samen met de Acute Zorgregio Oost en de andere betrokken GHORregio’s Gelderland-Midden en Noord- en Oost-Gelderland zijn op basis
Jaarverslag Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2024
21
van de landelijke handreiking 'Samenwerking ROAZ-DPG' vijf voorstellen geformuleerd die in gezamenlijkheid opgepakt gaan worden om daarmee op bovenregionale schaal de voorbereiding en de inzet van geneeskundige hulpverlening te verbeteren. Op het gebied van informatiemanagement trekt de GHOR samen op met de GHOR-collega’s in het samenwerkingsverband Oost 5. Afgelopen jaar lag de focus op de aansluiting op het VIK, zodat op een zo uniforme wijze de input en duiding voor het thema Gezondheid binnen het VIK geleverd wordt. 2.3.5 Intensivering van gemeentelijke samenwerking Eind 2023 is door de gemeenten het Meerjarenprogramma Bevolkingszorg en Crisiscommunicatie 2024-2027 vastgesteld. Met het meerjarenprogramma willen we de regionale samenwerking tussen gemeenten en veiligheidsregio verder versterken. In april 2024 is daartoe ook een samenwerkingsovereenkomst ondertekend, na vaststelling door de colleges van B&W. In de samenwerkingsovereenkomst zijn afspraken opgenomen over de inzet van gemeentelijke functionarissen in de regionale crisisorganisatie, bereikbaarheid en beschikbaarheid en vakbekwaamheid. In 2024 is op basis van het meerjarenprogramma een jaarplan vakbekwaamheid opgesteld en uitgevoerd voor gemeentelijke crisisfunctionarissen. Ook is een advies opgesteld over het inrichten en borgen van nazorg aan eigen personeel van gemeenten en veiligheidsregio.
In 2025 wordt daar uitvoering aan gegeven.
In 2024 zijn 33 CoPI-, 6 ROT- en 7 GBT1 oefeningen uitgevoerd. Deze stonden in het teken van risico’s voortkomende uit de Veilige Energietransitie (vrijkomen gevaarlijke stoffen) en risico’s uit het Regionaal Risicoprofiel 2024-2027: scheepvaartincident met gevaarlijke stoffen, een brand met brandbare/explosieve stof bij een Sevesoinrichting2 en overstroming door hoogwater en dijkdoorbraak. De jaarlijkse systeemtest ‘Nemisis’ (onverwachte alarmerings- en opkomsttest van de gehele crisisorganisatie) stond in juni in het teken van een maatschappelijk onrust-scenario nabij een gebouw met verminderd zelfredzame personen.
2.3.6 GRIP-incidenten In 2024 hebben zich de volgende GRIP-incidenten voorgedaan: Datum
Incident
Plaats
11 januari
Brand industrie
Zaltbommel
1
31 maart
Brand Radboud UMC
Nijmegen
1
16 april
Brand industrie
Kerkdriel
1
28 augustus
Landelijke storing Defensienetwerk Luchtvaartongeval parachutisten
Landelijk
0
Overasselt
1
18 september
Jaarverslag Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2024
GRIP
Tabel 2.5: GRIP-incidenten
22
3 Programma Regionale Ambulance Voorziening
Jaarverslag Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2024
23
3 Programma Regionale Ambulance Voorziening (RAV) Onder de Veiligheidsregio valt ook de Regionale Ambulancevoorziening. Dit programma wordt uitgevoerd door Ambulancezorg Gelderland-Zuid (AZGZ). AZGZ is een erkende gezondheidszorginstelling en voert haar werkzaamheden uit op grond van de door de ministerie van VWS verstrekte ‘aanwijzing’ in het kader van de Wet ambulancezorgvoorzieningen (1 januari 2021). Het Kwaliteitskader Ambulancezorg dat per 1 januari 2020 geïmplementeerd is in de sector, heeft een belangrijke plaats gekregen binnen de nieuwe Wet ambulancezorg. De responstijd van 15 minuten bij spoedurgentie is formeel nog steeds de maatgevende norm. Daarnaast is er een sectorale kentering gaande waarbij de kwaliteit van zorg breder getoetst wordt ook op andere thema’s zoals patiënt waardering of onafhankelijke externe toetsing op basis van de HKZ (ISO) normering waar de RAV aan dient te voldoen. In 2024 hebben, los van de onderwerpen die in de begroting zijn opgenomen, nog een aantal onderwerpen gespeeld die voor de toezichthoudende taak van het bestuur van de VRGZ van belang zijn: ▪ Behalen certificaat NEN7510: in 2024 is de audit voor informatiebeveiliging geweest. Deze is met positief resultaat afgerond. ▪ Inspectie IGJ: in 2024 heet de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd de AZGZ geïnspecteerd. De inspectie ziet toe op de continuïteit,
kwaliteit van zorg en op goed bestuur. Uit het rapport zijn geen bijzonderheden voor de AZGZ naar voren gekomen.
3.1
Urgentieklassen herindeling
Voor de juiste inzet van de verschillende vormen van ambulancezorg op de steeds grotere diversiteit aan zorgvragen en voor betere afstemming met de huisartsensector, is de juiste urgentiebepaling van groot belang. De ontwikkeling van een landelijk eenduidige en optimale urgentieclassificatie is afgerond. Deze nieuwe classificatie is in 2024 ook bij AZGZ geïmplementeerd.
3.2
CZO Flex Level
In 2023 is CZO Flex Level geïntroduceerd. Voor een passend aanbod aan (vervolg)opleidingen heeft CZO Flex Level een nieuw opleidingsstelsel ontwikkeld. Doelstelling van het programma was het ontwikkelen van een toekomstbestendig opleidingsstelsel. In 2024 is dit programma bij AZGZ geïmplementeerd.
3.3
Digitale gegevensuitwisseling
Om de zorg zoveel mogelijk op elkaar aan te laten sluiten, wordt veel geïnvesteerd in digitale gegevensuitwisseling tussen ketenpartners. In 2024 is de ‘Digitale Feedback’ tussen de ambulances en de spoedeisende hulp van het Radboud UMC Ziekenhuis operationeel geworden. Hiermee koppelt de spoedeisende hulp van het ziekenhuis waar de patiënt gebracht is de uiteindelijke diagnose aan het ambulancepersoneel terug.
Jaarverslag Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2024
24
3.4
Personeel
AZGZ heeft net als de gehele gezondheidszorg in Nederland te maken met een moeilijke en een toenemend krappe arbeidsmarkt. AZGZ heeft zich in 2024 volop ingezet om nieuwe medewerkers te werven, op te leiden en te binden, maar de capaciteit blijft schaars. Daardoor blijft het moeilijk om de bezetting op orde te houden. Dit geldt voor vrijwel alle onderdelen binnen AZGZ. Hierover wordt uitgebreider gerapporteerd in hoofdstuk 5.
3.5
locatie Arnhem worden uitgevoerd terug te brengen naar de meldkamer in Apeldoorn.
Schaarste materiaal en materieel
Het risico op schaarste in materiaal en materieel blijft bestaan en wordt nauwlettend in de gaten gehouden. In 2024 zijn alle bestelde auto’s geleverd.
3.6
Doorontwikkeling zorgcoördinatiecentra
In 2023 heeft de meldkamer de transitie gemaakt van Arnhem naar de meldkamer Oost-Nederland in Apeldoorn. Parallel daaraan zijn een aantal deelprocessen ondergebracht in het beoogde Zorg Coördinatie Centrum in Arnhem. Dit paste destijds in het ingezette beleid van het Ministerie van VWS om te komen tot regionale Zorg Coördinatie Centra. Medio 2024 bleek dat de scheiding van de ambulancezorg processen (Apeldoorn en Arnhem) bij medewerkers tot ongewenste druk leidt. Daarnaast blijken ketenpartners niet langer te willen participeren in de beoogde Zorg Coördinatie Centra, maar afkoersen op samenwerking in Spoedzorgpleinen in de ziekenhuizen. Hierin heeft de meldkamerfunctie weinig aandeel. Dit alles maakt dat samen met de Landelijke Meldkamer Samenwerking gekeken wordt hoe de processen die momenteel vanuit de
Jaarverslag Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2024
25
3.7
Prestaties
Wat
Norm
Gerealiseerd in 2023
Gerealiseerd in 2024
-
-
179
95%
-
96,5%
Max.02:00
-
02:09
Max.01:00
-
00:55
Max.12:00
-
06:18
Operationele prestaties A0-ritten ambulance A0-ritten binnen 15 minuten A0-ritten gemiddelde meldtijd (min:sec) * A0 ritten gemiddelde opstarttijd (min:sec) A0-ritten gemiddelde rijtijd (min:sec) A0-ritten gemiddelde responstijd (min:sec) A1-ritten ambulance A1-ritten binnen 15 minuten A1-ritten gemiddelde meldtijd (min:sec) A1 ritten gemiddelde opstarttijd (min:sec) A1-ritten gemiddelde rijtijd (min:sec) A1-ritten gemiddelde responstijd (min:sec)
Norm
Gerealiseerd in 2023
Gerealiseerd in 2024
A2-ritten ambulance
8.000
8.384
8.126
A2-ritten binnen 30 minuten
98%
97,5%
97,5%
10.000
8.605
8.654
-
10.018
10.577
Wat
MCA-ritten ambulance Eerste hulp geen vervoer2 Vakbekwaamheid
Max.15:00
-
09:17
10.000
13.328
12.719
95%
90,1%
91,0%
Max.02:00
02:26
02:41
Max.01:00
00:58
00:59
Max.12:00
07:22
07:13
Max.15:00
10:46
10:42
Medewerkersbekwaamheids100% 100% 100% verklaring Tabel 3.1: prestatiecijfers Ambulancezorg Gelderland-Zuid
* Maximale normtijden voor de A0 en A1-ritten zijn vooralsnog hetzelfde totdat de wet dit aanpast.
Het aantal A0- en A1-ritten en het aantal Eerste Hulp Geen Vervoer (EHGV)-ritten is toegenomen. Het thuis kunnen laten van patiënten zonder te vervoeren naar een ziekenhuis draagt bij aan de kwaliteit van zorg voor patiënten, maar kost verhoudingsgewijs op locatie meer tijd. Hierdoor zijn ambulances soms langer bezig. Dit maakt de kans op gelijktijdige zorgvragen groter hetgeen kan betekenen dat een ambulance voor een gelijktijdige zorgvraag van verder moet komen.
2 Ambulance verleent wel eerste hulp ter plaatse maar hulpverlening leidt niet tot vervoer
Jaarverslag Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2024
26
Op het declarabel A2-vervoer en middencomplexe ambulancezorg (MCA)vervoer is een afname te zien van het aantal ritten. Deze laatste trend houdt gelijke tred met de landelijke lijn.
Aantal 1-1-2024
Aantal 31-12-2024
Posten/ standplaatsen
9
9
A-ambulances en B-ambulances
30
30
Mobiele Intensive Care Unit (MICU)
2
2
Rapid Responder voertuigen
3
3
Wat Eenheden
Tabel 3.2: kerngegevens Ambulancezorg Gelderland-Zuid
Jaarverslag Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2024
27
4 Paragrafen
Jaarverslag Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2024
28
4 4.1
Programma Crisis- en Rampenbestrijding
Paragrafen Weerstandsvermogen en risicobeheersing
4.1.1 Beleid weerstandsvermogen en weerstandscapaciteit Elk jaar worden bij de verschillende organisatieonderdelen de risico’s in kaart gebracht. Deze risico’s zijn als volgt gerubriceerd en gewaardeerd:
Omvang algemene reserve (Bedragen * € 1.000,-)
Realisatie 2024
Norm 5% van de baten programma C&R
3.197
Algemene reserve Crisis- en Rampenbestrijding
3.197
Percentage eigen vermogen van de baten
▪
▪
▪ ▪
▪
In de begroting en jaarrekening wordt een cijfermatige samenvatting van de risico-inventarisatie opgenomen met de berekening van het weerstandsvermogen (zie paragraaf 4.1.2 Risico’s). Bij het uitbrengen van de financiële rapportages (Begroting en de Tussentijdse rapportages) werden nieuwe of verdwenen risico’s als mutatie gemeld in de paragraaf Risico’s. Vanaf de jaarrekening 2022 worden voortaan de tien grootste risico’s opgenomen in de rapportage. De frequentie van de rapportage over risico’s wordt groter als daar aanleiding voor is. Voor de omvang van de algemene reserve Crisis- en Rampenbestrijding wordt 5% van de baten genomen als streefwaarde. Voor de omvang van de reserve aanvaardbare kosten RAV wordt 10% van de baten genomen als minimumnorm en 15% als streefwaarde.
De jaarrekening is met inachtneming van bovenstaand beleid opgesteld.
5%
Tabel 4.1: omvang algemene reserve
Bestemde reserves worden niet meegenomen in deze toetsingstabel van het eigen vermogen. Bij de gepresenteerde cijfers wordt ervan uitgegaan dat de voorstellen voor bestemming van het resultaat 2024, zoals uiteengezet in paragraaf 5.4, door het Algemeen Bestuur worden overgenomen. Vanuit het positieve resultaat over 2024 van € 622.000,- is de reserve aangevuld tot de norm van 5% van de baten. In de Begroting 2026 en Meerjarenraming 2027-2029 zal een geactualiseerd meerjarig beeld van de algemene reserve worden geschetst. Weerstandsvermogen en weerstandscapaciteit (Bedragen * € 1.000,-)
Realisatie 2024
Benodigde weerstandscapaciteit
4.095
Beschikbare weerstandscapaciteit
3.197
Weerstandsvermogen
78%
Tabel 4.2: weerstandsvermogen en weerstandscapaciteit C&R
Jaarverslag Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2024
29
De benodigde weerstandscapaciteit is het resultaat van de gewogen risicocapaciteit van de geïnventariseerde risico’s (zie paragraaf 4.1.2). De beschikbare weerstandscapaciteit is gelijk aan de algemene reserve. Het weerstandsvermogen is de mate waarin de benodigde capaciteit wordt gedekt door de beschikbare capaciteit. Zoals uit tabel 4.2 blijkt, is het weerstandsvermogen ontoereikend om de risico’s af te dekken. Naarmate de gecalculeerde risico’s zich voordoen zullen hiervoor extra bezuinigingsmaatregelen moeten worden getroffen of wordt de bijdrage van gemeenten hoger.
Realisatie 2024
Minimale norm is 10% van de baten
3.592
Streefwaarde is 15% van de baten
5.388
Reserve aanvaardbare kosten RAV
2.547
Percentage eigen vermogen van de baten
In de begroting 2026 en meerjarenraming 2027-2029 zal een geactualiseerd meerjarig beeld van de reserve aanvaardbare kosten worden geschetst. Weerstandsvermogen en weerstandscapaciteit (Bedragen * € 1.000,-)
Programma RAV De reserves van de AZGZ zien er als volgt uit: Omvang reserve aanvaardbare kosten RAV (Bedragen * € 1.000,-)
Het percentage eigen vermogen ten opzichte van de baten komt uit op 7% ten opzichte van de minimale bestuurlijke norm van 10%. Afgesproken is de reserve niet aan te vullen vanuit de gemeentelijke bijdragen, maar alleen vanuit het resultaat op het programma RAV.
Realisatie 2024
Benodigde weerstandscapaciteit
1.156
Beschikbare weerstandscapaciteit
2.547
Weerstandsvermogen
220%
Tabel 4.4: weerstandsvermogen en weerstandscapaciteit RAV
De beschikbare weerstandscapaciteit is toereikend om de geïnventariseerde en gecalculeerde risico’s te dekken.
7%
Tabel 4.3: reserve aanvaardbare kosten RAV
AZGZ heeft over 2024 een negatief resultaat behaald van € 398.000,-. Met het bestuur is afgesproken dat de minimale omvang van het eigen vermogen 10% van de baten is. Voor 2024 komt dat uit op een benodigde reserve van € 3.592.000,-. De reserve bedraagt per eind 2024 € 2.547.000,- (na resultaatbestemming 2024).
Jaarverslag Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2024
30
4.1.2 Risico’s In tabel 4.5 is een samenvatting van de risico’s met financiële omvang opgenomen. Bij de bepaling van de noodzakelijke risicocapaciteit is rekening gehouden met de weging van de verwachtingswaarde van de kans dat de risico’s zich voordoen.
De economische risico’s zijn aanzienlijk toegenomen ten opzichte van 2023. Dit is met name toe te schrijven aan een nieuw risico dat voortvloeit uit de geplande bezuinigingen op de BDuR en de gemeentelijke bijdrage. Er bestaat een reële mogelijkheid dat deze bezuinigingsdoelstellingen niet volledig of niet tijdig worden gerealiseerd.
Bedragen x € 1.000,-
Daarnaast is de financiële impact verhoogd van het risico dat de caoindexeringen hoger uitvallen dan de in de begroting opgenomen indexering conform BRN. De organisatie heeft tevens op meerdere terreinen nog steeds te maken heeft met aanzienlijke prijsstijgingen, daardoor blijft dit risico gehandhaafd.
Nieuwe wet- en regelgeving en politiek bestuurlijke risico’s Maatschappelijke risico’s Economische risico’s Bedrijfsvoering Totaal
Verwach tingswaarde
Noodzake lijke risico capaciteit VRGZ
Noodzake lijke risico capaciteit AZGZ
Noodzake lijke risico capaciteit C&R
1.750
525
45
480
550
100
12
88
2.505 8.925 13.730
953 191 762 3.673 908 2.765 5.251 1.156 4.095 Tabel 4.5: samenvatting risico’s
Binnen de risico’s rondom de bedrijfsvoering is het risico met betrekking tot PFAS in kaart gebracht, waarbij sprake is van een verwachte hoge impact, maar vooralsnog een lage kans van optreden. Om een concreter beeld te geven van de risico’s die de VRGZ loopt, worden in de onderstaande tabel de elf grootste risico’s weergegeven.
Alle risico’s worden periodiek beoordeeld en de waarde en de kans dat ze zich voordoen zijn daarop aangepast. Hierdoor zijn risico’s verdwenen, bestaande risico’s samengevoegd of juist uitgesplitst en nieuwe risico’s toegevoegd.
Jaarverslag Veiligheidsregio Gelderland-Zuid 2024
31
Nr.
Risico en omschrijving
1
Verduurzaming vastgoed Om te voldoen aan de duurzaamheidseisen (o.a. klimaatakkoord, energiebesparing) zijn extra investeringen nodig in bestaande en nieuwe panden. Dit betreft een afweging tussen de ambities, planning en financiële middelen.
2
Bedrag x kans
Arbeidsmarktkrapte ▪ vergrijzing van personeel en doelgroep ▪ schaarste zorgpersoneel ▪ niet halen afspraken zorgverzekeraars (incl. vertrouwen) ▪ diensten niet op de weg ▪ langere omlooptijden door sluiting SEH ▪ geen doorstroom van ambu-medewerkers naar meldkamer a.g.v. consequenties FLO
1.950 x 0,7
750 x 0,6
Risico bedrag 1.365
450
Bezuinigingen Dit risico komt voort uit de voorgenomen bezuinigingen op de BDuR en de gemeentelijke bijdrage. Er bestaat een kans dat niet volledig of tijdig aan deze bezuinigingsdoelstellingen wordt voldaan.