Bijlage 3 Zienswijze aan Regio Rivierenland Jaarrekening 2025 en begroting 2027

Geacht bestuur,

Hartelijk dank voor de ontwerpjaarstukken 2025 en de ontwerpbegroting 2027 die wij van u mochten ontvangen. Deze documenten zijn behandeld in de raadsvergadering van 11 juni 2026. In deze brief geven wij u in een aantal punten onze zienswijze op deze documenten. Ontwerpjaarstukken 2025 Resultaat In 2025 zijn mooie resultaten bereikt in het versterken van onze regionale samenwerking op verschillende portefeuilles. De regionale opdracht Ruimte is structureel toegevoegd als samenwerking binnen Regio Rivierenland. Door het vaststellen van een afwegingskader is meer transparantie bereikt over het beoordelen van huidige taken en toekomstige besluiten. Er zijn ook stappen gezet in de ontwikkeling van de governancestructuur, onder andere door het algemeen bestuur te benoemen als opdrachtgever van de portefeuillehouder overleggen. Er werd een jaarplanning en regionale raadsnieuwsbrief opgesteld om de raden beter te kunnen informeren over lopende zaken en nieuwe ontwikkelingen. Een van de hoogtepunten in 2025 was de ondertekening van de Regio Deal, waarbij € 45 miljoen euro wordt geïnvesteerd in onze regio om brede welvaart te vergroten. Teruggave jaarrekeningresultaat Het rekeningresultaat komt uit op een positief saldo van € 149.000. Er is een voordelig resultaat bij het programma Regionale Samenwerking van € 78.000 en Algemene baten en lasten van € 81.000.

Het programma Contract-gestuurde dienstverlening komt uit op een negatief resultaat van € 10.000. Dit totale resultaat heeft er echter niet toe geleid dat taken niet zijn uitgevoerd. Voorgesteld wordt om het volledige rekeningresultaat uit te keren aan de gemeenten. Voor onze gemeente gaat dat om een bedrag van € 13.758. Wij kunnen hier positief op reageren. Ontwerpbegroting 2027 Samenwerking met gemeenteraad Met de start van deze bestuursperiode is een deel van de leden van de gemeenteraad nieuw gestart. Regionale samenwerking blijft voor ons van groot belang: alleen in een sterke regio kunnen we maatschappelijke opgaven effectief aanpakken en onze ambities voor inwoners en ondernemers waarmaken. De recente verkiezingen hebben in veel raden nieuwe leden gebracht, voor wie het werken met gemeenschappelijke regelingen nieuw is. Dat vraagt extra aandacht voor heldere uitleg en een zorgvuldige informatieopbouw. Wij waarderen het dat veel GR’en hier al actief in ondersteunen via introducties en toelichtingen. Wij benutten graag de ruimte die is gelaten voor nieuwe keuzes en gaan hierover graag met u in gesprek. Daarbij is het voor ons belangrijk om tijdig inzicht te krijgen in komende thema’s, opgaven en besluitmomenten, zodat wij onze kaderstellende rol goed kunnen vervullen.

Bij grote of complexe onderwerpen vragen wij om waar mogelijk een trapsgewijze aanpak, met eerst een beeldvormende fase en later besluitvorming. Dit helpt alle raadsleden om onderwerpen zorgvuldig te begrijpen en te wegen. Wij zien dit proces graag terug in de jaarplanning. Dit vragen wij u ook bij het opstellen van het Ruimtelijk Ontwikkelperspectief, het Regionaal Economisch Ambitiedocument en het uitvoeringsprogramma Mobiliteit. Dit zijn ontwikkelingen in 2027 die genoemd worden in de begroting. Ook blijven wij graag geïnformeerd over de uitvoering van de Regio Deal.

Wij zien uit naar een constructieve voortzetting van de samenwerking en waarderen het meedenken over verdere versterking van informatievoorziening en betrokkenheid van de raden. Taakstelling De financiële situatie van gemeenten staat onder druk en vormt een aanzienlijke uitdaging. In 2028 zullen gemeenten door een forse daling van rijksmiddelen structureel minder financiële ruimte krijgen. Ook is een volledige compensatie voor loon- en prijsstijgingen niet gegarandeerd. Om deze ontwikkelingen het hoofd te bieden hebben gemeenten al ingrijpende ombuigingen doorgevoerd en zullen zij ook in 2027 verdere maatregelen moeten treffen. Gezamenlijk hebben we daarom ook gekeken naar de taken en middelen van verbonden partijen. Afgelopen jaar heeft u hier invulling aan gegeven op basis van het kader dat de gemeenten in hebben meegegeven. Dit kader voorziet in een lagere gemeentelijke bijdrage van 1,5% in de begrotingsjaren 2026 en 2027 ten opzichte van de begroting 2025, oplopend naar een 3,0% lagere bijdrage vanaf 2028. Dit kader blijft dus van kracht voor het begrotingsjaar 2027. U heeft uw ombuigingen om te komen tot een lagere gemeentelijke bijdrage verwerkt in de begroting 2027. Wij constateren dat de taakstelling voldoende is verwerkt om te komen tot een lagere gemeentelijke bijdrage.

Indexering Wij constateren dat de toegepaste indexering in de ontwerpbegroting hoger is dan de ontwikkeling van de gemeentelijke inkomsten uit het Gemeentefonds voor 2027. Dit komt mede door de nieuwe financieringssystematiek voor gemeenten, waarin loon en prijsontwikkelingen niet meer automatisch meestijgen met de rijksuitgaven. Wij begrijpen dat u vanwege het hoge aandeel personeelskosten en al lopende taakstellingen beperkte ruimte heeft om deze indexatie neerwaarts bij te stellen. Lagere indexatie betekent voor de GR – en dus ook voor ons – feitelijk het maken van keuzes in taken en serviceniveau. Maar voor meerdere gemeenten in de regio leidt de mismatch tussen gemeentelijke inkomsten en GR uitgaven tot financiële druk binnen de eigen begroting. Wij respecteren de ambtelijk afgesproken indexeringsmethodiek voor 2027. Tegelijkertijd vragen wij om in 2026 samen een traject te starten voor het ontwikkelen van een toekomstbestendige indexeringssystematiek voor 2028 en verder. Hierin willen wij gezamenlijk:    

De relatie tussen indexering, taakinhoud en serviceniveau bespreken; Rekening houden met verschillen tussen GR’en; Werken aan voorspelbaarheid voor zowel gemeenten als GR’en; Afstemmen hoe wordt omgegaan met jaren waarin loon- en prijsontwikkeling hoger uitvalt dan de macro-economische ramingen.

Inzicht per gemeente In de zienswijze op de Kaderbrief 2027 hebben wij verzocht om in de komende P&C-producten per gemeente inzicht te geven in de verschillende dienstverleningsovereenkomsten. Ook hebben wij gevraagd om een kwantificatie van de daaraan verbonden risico’s. Wij waarderen het dat deze verdeling is opgenomen in het Overzicht Contract gestuurde Dienstverlening. Daarnaast constateren wij dat de risico’s zijn opgenomen in de Begroting 2027, in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing. Wij waarderen het dat de zienswijze van de gemeente op deze wijze is verwerkt. Frictiekosten Avri

2

Wij nemen kennis van het feit dat het voorstel voor afbouw van de frictiekosten van Avri op dit moment niet is verwerkt in de voorliggende begroting. Gelet op het belang van een volledig en transparant financieel beeld verzoeken wij inzicht te geven in de planning van het gezamenlijke voorstel met Avri in uw reactie op onze zienswijze.

De raad voornoemd, De plv. griffier

De voorzitter

E.J.A. van Rhijn-Sas

A.A.M.J. Walraven

3