Document · PDF

Bijlage 3 GGD jaarverslag 2024

Gemeenteraad 12 juni 2025, gemeente MaasdrielBij agendapunt: Jaarstukken 202412.814 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Jaarverslag 2024 OVERZICHT VAN RESULTATEN 

JAARVERSLAG 2024

Inhoudsopgave Voorwoord

HOOFDSTUK 1 / UNIFORME TAKEN DIE VANWEGE DE WET PUBLIEKE GEZONDHEID (WPG) OF ANDERE WETTEN ZIJN BELEGD BIJ DE GGD 4 1.1 1.2 1.3 1.4

Programma Onderzoek, Informatie en Advies (OIA) Algemene Gezondheidszorg 7 Gezond Leven 11 Jeugdgezondheidszorg 14

Leeswijzer Dit jaarverslag geeft een overzicht van de behaalde resultaten van GGD Gelderland-Zuid in het jaar 2024. Leidend voor deze resultaten zijn de doelstellingen zoals die in de programmabegroting 2024 zijn geformuleerd. In dit jaarverslag ziet u een splitsing tussen

HOOFDSTUK 2 / UNIFORME TAKEN DIE DOOR DE GEMEENTEN VANWEGE BELEIDSMATIGE KEUZES ZIJN BELEGD BIJ DE GGD 18

de uniforme taken, vanwege de wpg of andere wet-

2.1 2.2 2.3

(hoofdstuk 2). Deze taken zijn door het bestuur vast-

Algemene Gezondheidszorg Bijzondere Zorg 20 Veilig Thuis 22

ten belegd bij de GGD (hoofdstuk 1) en de uniforme taken die beleidsmatig bij de GGD zijn belegd gesteld in de programmabegroting, in lijn met onze meerjarenstrategie 2024-2027. Het zijn ontwikkelingsgebieden waar we extra gezondheidswinst wil-

HOOFDSTUK 3 / WERKVELDSPECIFIEKE OPDRACHTEN (FACULTATIEF) 25

len behalen door het verbinden van expertise binnen en buiten onze GGD. Daarna vindt u in hoofdstuk 3

3.1 3.2 3.3 3.4 3.5

Algemene Gezondheidszorg Bijzondere Zorg 27 Gezond Leven 29 Jeugdgezondheidszorg 36 Veilig Thuis 38

de resultaten van de facultatieve werkveldspecifieke opdrachten. In elk hoofdstuk is een aantal resultaten uitgedrukt in cijfers en infographics. In het onderdeel Jaarstukken tenslotte (vanaf hoofdstuk 4) vindt u informatie over de bedrijfsvoering, de jaarrekening en diverse bijlagen met aanvullende gegevens.

Dit jaarverslag bevat een beschrijving van de resultaten. De jaarstukken (hoofdstuk 4 t/m 7) vindt u terug in een apart document.

INHOUDSOPGAVE



2 / 39



JAARVERSLAG 2024

Wat doet de GGD? GGD Gelderland-Zuid is de gemeentelijke gezondheidsdienst voor: Berg en Dal, Beuningen, Buren, Culemborg, Druten, Heumen, Maasdriel, Neder-Betuwe,

Voorwoord Het belang van preventie wordt breed gedragen door de gemeenten in onze regio. Het besef groeit dat een integrale aanpak loont om een gezonde leefstijl en leefomgeving

Nijmegen, Tiel, West Betuwe, West Maas

voor inwoners te realiseren. Dankzij de SPUK-gelden uit

en Waal, Wijchen en Zaltbommel. Ook

het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) kregen we er

voor Mook en Middelaar verzorgen wij

veel lokale gezondheidsprojecten bij in 2024.

enkele diensten.

De landelijke publiciteit rond de vervuilers Tata Steel en Als verlengstuk van deze gemeenten

Chemours onderstreepte het belang van een gezonde

werken wij aan publieke gezondheid.

leefomgeving. Hoe kunnen gemeenten dit soort gezond-

Onze hoofdtaak is: het beschermen, bewaken en bevorderen van de gezondheid van inwoners op alle leeftijden (-9 maanden tot 100+). Daarbij hebben

heidsschade voor zijn? In de vergunningverlening rond industrieterreinen in Nijmegen-West en Weurt kregen wij het verzoek om hierover mee te denken.

kwetsbare groepen onze speciale aandacht. Onze dienstverlening organiseren

Lokale samenwerking en netwerkontwikkeling zijn lei-

wij zo laagdrempelig mogelijk, in samen-

dend in onze Meerjarenstrategie 2024-2027. Met het pro-

werking met gemeenten en partners in

gramma ‘Samen Impact maken voor gezondere inwoners’

zorg, onderwijs, welzijn, wonen en

zetten we hier GGD-breed op in. Onder meer door de

De resultaten in dit jaarverslag laten opnieuw zien wat

veiligheid.

krachten van de afdelingen Gezond Leven en Jeugdge-

we met samenwerking bereiken. Voor een aantrekkelijk

zondheidszorg te bundelen. En door informatiegestuurd

overzicht van de highlights van 2024 verwijs ik u naar het

te werken.

beknopte publieksjaarverslag.

Het aantal trajecten bij Bijzondere Zorg en het aantal

Ik wens u veel leesplezier!

Het takenpakket van de GGD is divers en daarmee ook de expertise die wij bieden. De meeste GGD-taken liggen vast in de Wet publieke gezondheid. Andere relevante wetten voor de taken die wij

meldingen bij Veilig Thuis stegen aanzienlijk. We hebben

uitvoeren, zijn: Wet kinderopvang, Wet op

extra aandacht besteed aan de samenwerking met keten-

Dr.ir. Moniek Pieters

de lijkbezorging, Jeugdwet en Wet

partners, om doorlooptijden te verkorten en cliënten snel-

Directeur Publieke Gezondheid

maatschappelijke ondersteuning.

ler te kunnen helpen. Een mooi voorbeeld zijn de proef-

GGD Gelderland-Zuid

tuinen van Veilig Thuis in Nijmegen-Dukenburg en Zaltbommel.

INHOUDSOPGAVE



3 / 39



JAARVERSLAG 2024

HOOFDSTUK 1

Uniforme taken die vanwege de Wet publieke gezondheid (Wpg) of andere wetten zijn belegd bij de GGD INHOUDSOPGAVE



4 / 39

4 / 11

JAARVERSLAG 2024

1.1 Programma Onderzoek,

Informatie en Advies (OIA)

Binnen het Programma Onderzoek Informatie en Advies (OIA) verzamelen, bestuderen en vergelijken wij gegevens over de gezondheid van inwoners uit Gelderland-Zuid. We analyseren ook de factoren die hiermee kunnen samenhangen. Het onderzoek is breed omdat we aansluiten op diverse databronnen en onze dataexpertise doorontwikkelen. De informatie die uit de analyses voortvloeit, versterkt onze advisering en uitvoering binnen de gezondheidspreventie.

ten om op basis van cijfers over de lokale jeugd te werken aan gezonde en gelukkige jongeren en te voorkomen dat zij alcohol of drugs gebruiken of gaan roken.

PANELONDERZOEKEN De resultaten van het panelonderzoek naar ‘sociale bezigheden’ zijn gepubliceerd. Hieruit blijkt dat veel respondenten, vooral jongeren, in de toekomst vrijwilligerswerk willen doen. Andere resultaten: vrijwilligers werven gaat het beste via-via en er is behoefte aan een centrale plek waar vrijwilligerswerk te vinden is. De coronaperiode heeft vooral voor kwetsbare personen (eenzame personen) nadelige gevolgen gehad. Ook op het thema valpreventie is een panelonderzoek uitgevoerd. De resultaten zijn regionaal geanalyseerd en verwerkt in een gezamen-

VERDIEPENDE STATISTISCHE ANALYSES

lijke factsheet. Samen met alle GGD’en in regio Oost is panelonderzoek

Op de website gezondheidincijfers zijn in 2024 verschillende nieuwe

naar klimaatverandering en gezondheid uitgevoerd.

verdiepende inzichten gepubliceerd. Op basis van de data uit de gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen zijn de wijk- en buurt-

EEN MEER DATA-GEDREVEN GGD

cijfers gepubliceerd. Ook is voor deze doelgroep bekeken hoe resulta-

De data-infrastructuur is geïmplementeerd en deze wordt continu

ten verschillen als de respondenten moeite hebben met rondkomen.

geoptimaliseerd. Dataverwerking en analyse vindt steeds meer op

De resultaten voor de doelgroep jeugd (middelbare scholieren, inclu-

centraal niveau plaats, waardoor de verschillende teams steeds beter

sief het voortgezet praktijkonderwijs 13-16 jaar) zijn in het najaar

vanuit één bron en dus één waarheid naar buiten kunnen treden. Zo

gepubliceerd op (sub)regio- en gemeenteniveau. Uit een verdiepende

hebben we de verwerking van o.a. de populatiegegevens (open data

analyse kwamen grote verschillen tussen jongens en meisjes naar

CBS) zo gestructureerd dat via de website gezondheid in cijfers en voor

voren. Dit speelt vooral op het gebied van mentaal welbevinden,

ieder team de populatiecijfers per relevante regio- en leeftijdsindeling

gezondheid, ongewenste seksuele ervaring, online risico’s en de hou-

ad hoc opvraagbaar zijn. Deze zijn eenvoudig te actualiseren en aan

ding ten opzichte van lhbtqia+. De verschillen zijn in het algemeen

te passen.

toegenomen sinds 2019. Op verzoek van de gemeente Neder-Betuwe is in 2024, als aanvulling op de Gezondheidsmonitor Jeugd, de monitor

BELEID VEILIG BASEREN OP DATA

Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO) in die gemeente uitge-

De informatie op de website ‘gezondheid in cijfers’ wordt continu

voerd. De resultaten hiervan verschijnen in 2025. ‘OKO’ helpt gemeen-

uitgebreid. Met verschillende teams binnen de GGD hebben we thema-

HOOFDSTUK 1 / UNIFORME TAKEN WETTELIJK BELEGD BIJ DE GGD

INHOUDSOPGAVE



5 / 39



JAARVERSLAG 2024

tische pagina’s ingericht. Zo zijn verschillende aspecten van seksuele

Advisering op aanvraag

gezondheid uit de gezondheidsmonitoren uitgewerkt. Daarnaast

In het eerste kwartaal heeft de GGD geadviseerd over het regioplan

hebben we op basis van de poli-bezoeken inzichten over SOA-zorg

Rivierenland. Daarnaast is vanuit het programma OIA bijgedragen aan

opgesteld.

een verkenning van gezamenlijke informatieontsluiting voor duiding

Het rapport over de vaccinatiegraad vanuit het Rijksvaccinatie-

en beeldvorming over de Nijmeegse stadsdelen Noord en Lindenholt.

programma (RVP) is per gemeente bijgewerkt voor het jaar 2023.

Dit was een vraag van de kerngroep ‘directeuren opgave sturing soci-

De vaccinatiegraad is lager dan in 2022, vooral bij de oudere leeftijds-

ale basis’ (Bindkracht10, Sterker, GGD, Lindenberg, Buurtteams Jeugd

groepen.

& Gezin, Buurtteams Volwassenen, Talis en gemeente Nijmegen). We

Met de data van de Jeugdgezondheidszorg hebben we de overge-

hebben de kwalitatieve en/of kwantitatieve informatie per organisatie

wichtcijfers per leeftijdscategorie per gemeente inzichtelijk gemaakt.

gepresenteerd aan alle bestuurders. De focus lag op uitvoeringscijfers

Naast visuele inzichten zijn de data op maximaal haalbaar detailniveau

van de verschillende organisaties en daarnaast informatie over het

toegankelijk aangeboden op de dataviewer van ‘gezondheid in cijfers’.

begrip ‘sociale kwaliteit’, met als doel om in gesprek tot gezamenlijke

Rapportages en inzichten op deze website zijn zoveel mogelijk omge-

inzichten en adviezen te komen.

zet naar digitoegankelijke rapporten. PDF-bestanden zijn vervangen door leesbare html-documenten.

DOORONTWIKKELING LANDELIJKE OGGZ-MONITOR Bij de landelijke OGGZ-monitor zijn op basis van de vorig jaar gepriori-

GROEI IN DATAVAARDIGHEID

teerde persona’s 4 doelgroepen benoemd en werkgroepen gestart.

Het aanbod en structureel gebruik van dashboards en rapportages

Vanuit onze GGD is aan 2 werkgroepen deelgenomen: I) thuiswonen-

nam in 2024 bij verschillende teams binnen de GGD verder toe. In vaste

den met waarschijnlijk dementie en ernstige zorgtekorten, en II) thuis-

evaluatiecycli zijn de dashboards/rapportages doorontwikkeld. Zo blij-

wonenden met ernstige woningvervuiling/hoarding. We hebben voor

ven ze optimaal aansluiten bij de steeds veranderende informatiebe-

beide doelgroepen data geanalyseerd en meegeschreven aan de

hoefte uit het werkveld.

factsheets. Voor de doelgroep personen met waarschijnlijk dementie

Met de afdeling JGZ zijn onder andere definities en dashboards (door)

zijn ook interviews afgenomen bij verschillende professionals uit de

ontwikkeld voor zorg aan nieuwkomers, voor het STORM-project en

regio. In de factsheets beschrijven we of en hoe we kunnen toewerken

voor monitoring van groepsvaccinaties. Met het team Gezonde School

naar landelijke ontsluiting van indicatoren, inclusief het harmoniseren

(onderdeel Gezond Leven) is een dashboard gemaakt dat onder meer

en duiden van data. Ook geven we inzicht in de omvang, problema-

zichtbaar maakt aan welke gezondheidsthema’s op welke school

tiek, zorgbehoeften en toeleiding naar reguliere ondersteuning en

wordt gewerkt. Het team Wmo Toezicht is gestart met een verant-

zorg. De factsheets zijn bestemd voor beleidsmedewerkers OGGZ en

woordingsrapportage over het calamiteitentoezicht.

zorgprofessionals uit het zorgnetwerk vanuit de OGGZ-doelgroepen.

HOOFDSTUK 1 / UNIFORME TAKEN WETTELIJK BELEGD BIJ DE GGD

INHOUDSOPGAVE



6 / 39



JAARVERSLAG 2024

1.2 Algemene Gezondheidszorg De afdeling Algemene Gezondheidszorg (AGZ) combineert de volgende taakgebieden: het voorkómen en bestrijden van infectieziekten en tuberculose, reisvaccinaties, seksuele gezond heidszorg, technische hygiënezorg, forensische geneeskunde en medische milieukunde. Ook het toezicht op kinderopvang en Wmo-voorzieningen zijn taken van de afdeling AGZ.

Meldingen infectieziekten (zonder corona) 2023

2024

Meldingsplichtige ziekten

293

792

Niet meldingsplichtige infectieziekten

219

180

Vragen over infectieziekten

639

999

‘Artikel 26’-meldingen

133

120

2.023

2.091

Totaal

Daarnaast was er een hepatitis A-uitbraak gerelateerd aan meerdere

VACCINATIES

locaties (basisschool, BSO en kinderdagverblijf) in het voorjaar en de

Ook in 2024 zijn mensen in de regio gevaccineerd tegen corona. Met

zomer van 2024. Om de uitbraak te bestrijden werden 5 vaccinatie-

wekelijkse overzichten uit de coronadashboards is de vaccinatiegraad

rondes georganiseerd, waarbij kinderen en hun gezinsleden werden

en -opkomst inzichtelijk gemaakt. Van oktober tot en met december

gevaccineerd en personeel dat risico had gelopen op besmetting.

liep de najaarscampagne. In deze periode zijn in totaal 89.605 mensen

Vanwege een mazelenuitbraak in een andere regio heeft team Infectie-

gevaccineerd. Dit is 95% van de door het RIVM geplande vaccinaties.

ziektenbestrijding (IZB) zich samen met de afdeling Jeugdgezondheids-

Er is 19% minder gevaccineerd ten opzichte van 2023. In 2024 hebben

zorg voorbereid op een mogelijke mazelenuitbraak in onze regio.

115 jongvolwassenen (19 t/m 26-jarigen) zich laten vaccineren tegen

Daarvoor zijn werkinstructies en samenwerkingsafspraken gemaakt. In

HPV. Dat was significant lager ten opzichte van 2023. Reden daarvan

2024 ontving de GGD 1 melding van mazelen. Hierbij zijn maatregelen

was dat in 2023 landelijk campagne is gevoerd voor HPV-vaccinatie

genomen, waardoor geen verdere verspreiding heeft plaatsgevonden.

gericht op zowel meisjes als jongens.

BESTRIJDING INFECTIEZIEKTEN In 2024 kwamen er 792 meldingen binnen van meldingsplichtige infectieziekten en 999 vragen over infectieziekten van burgers en

TOP 5 Meldingsplichtige infectieziekten 2024 1. Kinkhoest 538

professionals. In 2023 waren dat 293 meldingen en 639 vragen.

2. Invasieve pneumokokkenziekte 48

Deze forse toename van meldingen kwam vooral door kinkhoest

3. Bof 43

(538 meldingen) en bof (43 meldingen) in de 1e helft van 2024. Vanwege de grote drukte werd een callcenter ingezet voor de admi-

4. Invasieve groep A-streptokokken 37

nistratieve verwerking van kinkhoestmeldingen.

5. Legionellose 26

HOOFDSTUK 1 / UNIFORME TAKEN WETTELIJK BELEGD BIJ DE GGD

INHOUDSOPGAVE



7 / 39



JAARVERSLAG 2024

Tot slot begeleidde team IZB in 2024 1 verpleegkundige stagiaire,

ben we dit jaar extra gelet of (zwem)baden bij evenementen zijn aan-

8 artsen in opleiding (tot arts infectieziektebestrijding of arts Maat-

gemeld bij de provincie. Bij de 10 seksinrichtingen zijn alle jaarlijkse

schappij + Gezondheid), en meerdere coassistenten.

inspecties uitgevoerd. Er is eenmaal een herinspectie uitgevoerd. Met het team Seksuele Gezondheid is overlegd over de beoordeling van de

CRISISBEHEERSING

normen rondom veilig werken voor de sekswerkers.

De opgedane ervaring vanuit de COVID-19 crisis is geëvalueerd en heeft

In 2024 hebben we de inspecties technische hygiënezorg (THZ) meer in

geleid tot aanpassingen en verbeteringen in het integrale crisisplan.

overleg met de verschillende gemeenten uitgevoerd. Het overleg over

De GGD heeft een actueel cyclisch opleidingsjaarplan (OTO) van de bij

prioriteiten en handhaving heeft geleid tot nieuwe afspraken, meer

de opschaling betrokken personen en afdelingen en is hiermee voorbe-

inzicht en een laagdrempeligere samenwerking.

reid op een crisis of ramp. In 2024 is volgens de overeenkomst Publieke

In samenwerking met het team IZB waren we betrokken bij het bestrij-

Gezondheid tussen de GHOR en GGD Gelderland-Zuid voorzien in de

den van diverse uitbraken. We hebben instellingen op locatie bezocht

afgesproken piketfuncties voor de VRGZ-/GHOR-crisisorganisatie.

en geadviseerd over infectiepreventie en -bestrijding.

De inzet van de Gezondheidskundig adviseur gevaarlijke stoffen (GAGS) is volgens de overkomst GGD-en regio Oost geborgd in 2024.

Tattoos en piercings

De GGD-piketfuncties zijn in 2024 geborgd.

Vergunningsaanvragen van bedrijven voor tattoos en/of piercings zijn

GGD Gelderland-Zuid is in 2024 voor 10 situaties opgeroepen. Deze

tijdig en goed afgehandeld.

situaties hebben niet geleid tot het activeren van een GGD-crisisteam. De Minister van VWS heeft de Landelijke Functie Opschaling Infectieziektebestrijding (LFI) opgericht om tijdens een volgende pandemie paraat te staan en hierbij de geleerde lessen van Covid-19 mee te nemen. Het is een groot project met veel werkgroepen en onderwerpen, waarbij wij nauw bovenregionaal samenwerken met andere GGD’en.

TECHNISCHE HYGIËNEZORG Volgens contractafspraken tussen COA en GGDGHOR Nederland zijn de (noodopvang)locaties voor asielzoekers bezocht. Er zijn op 4 locaties nulmetingen gedaan en op 3 locaties is een reguliere inspectie uitgevoerd. Er zijn verschillende inspecties uitgevoerd bij evenementen. Vanwege het in werking treden van de Omgevingswet heb-

HOOFDSTUK 1 / UNIFORME TAKEN WETTELIJK BELEGD BIJ DE GGD

INHOUDSOPGAVE



8 / 39



JAARVERSLAG 2024

REGIONAAL ZORGNETWERK GAIN Samen met andere zorgpartners heeft het team Infectieziektebestrijding meegewerkt aan het verminderen van (zorg)infecties en antibioticaresistentie. Een voorbeeld hiervan is het project Hygiëne- en infectiepreventie in de huisartsenpraktijk (HIP in de HAP). Ook is input geleverd aan het project Transmurale werkafspraken en bij het verzorgen van workshops, netwerkbijeenkomsten, webinars en de ontwikke-

Consulten seksuele gezondheid

80+20 10+90 3+97 7+93 5.253

673

164

430

SOAconsulten

PrEP consulten

Sense consulten

Hepatitus B vaccinaties

6.520 totaal consulten

ling van informatiemateriaal.

TUBERCULOSEBESTRIJDING

mogelijk beschermd zijn, heeft het team zich ingezet om de wachtlijst

Het aantal gevonden TBC-infecties (54) en het aantal patiënten met

zo ver mogelijk weg te werken. Ook heeft het team vanaf augustus

actieve tuberculose (22) is, na een jaar van verhoging, weer terug naar

bijna 80 nieuwe cliënten in de PrEP-zorg opgenomen.

het niveau van 2022. We hebben onderzoek gedaan naar de overwegingen van ouders om hun zuigeling al dan niet te laten vaccineren

In 2024 hebben 18 cliënten gebruikgemaakt van de nazorggesprekken

met het BCG-vaccin. Met deze informatie zouden we misschien de vac-

na een abortus. Daarnaast hebben we met 34 cliënten 1 of meerdere

cinatiegraad kunnen verhogen.

keuzehulp-gesprekken gevoerd om hen te helpen een weloverwogen

Ouders gaven aan dat ze de gezondheid, bescherming en de toekomst

beslissing te nemen over het al dan niet ondergaan van een abortus.

van hun kind(eren) heel belangrijk vinden. Ze leken zelf, na overleg met naasten of het zoeken van informatie, redelijk goed te kunnen

In de cliëntenpopulatie van ons zorgaanbod (waaronder Nu Niet

inschatten of BCG-vaccinatie waardevol is voor hun kind. Daarop is de

Zwanger, soa-testen, PrEP) zijn ook cliënten met een migratie/vluchte-

informatiebrief van de GGD aangepast om betere informatie te geven

lingenafkomst en investeren we in cultuursensitief werken. In 2024

die nodig is om de afweging te kunnen maken. Dit jaar zien we een

gaven we specifiek voor deze groep bijvoorbeeld voorlichting over sek-

kleine toename van het aantal kinderen dat een BCG-vaccinatie heeft

suele gezondheid aan 72 personen in de COA-opvang en aan 39 (min-

gehad (257 in 2024 en 204 in 2023).

derjarige) statushouders. Een paar keer is de voorlichting gecombineerd met soa-testen en HPV-vaccinaties. 6 vrouwen kwamen naar een

SEKSUELE GEZONDHEIDSZORG

nazorgspreekuur voor vrouwelijke genitale verminking, waarvan een

De belangrijkste verschuiving binnen de seksuele gezondheidszorg in

aantal is doorverwezen voor een hersteloperatie.

2024 was de bestendiging van de PrEP-zorg sinds augustus. PrEP is medicatie om hiv te voorkomen. Hiermee is de pilot van de afgelopen

GEZONDHEID EN MILIEU

jaren omgezet in een structureel zorgaanbod, echter met een plafond-

Het team Gezondheid en Milieu heeft 199 adviezen gegeven aan

financiering. Om te zorgen dat mensen die risico lopen op hiv zo snel

inwoners, gemeenten en instanties over de invloed van milieufactoren

HOOFDSTUK 1 / UNIFORME TAKEN WETTELIJK BELEGD BIJ DE GGD

INHOUDSOPGAVE



9 / 39



JAARVERSLAG 2024

op de gezondheid. Voorbeelden van onderwerpen zijn bestrijdingsmiddelen, binnenmilieu, lucht- en bodemverontreiniging en houtstook. Daarnaast is deelgenomen aan een landelijke pilot, waaruit een nieuwe werkwijze voor klachten over laagfrequent geluid is ontwikkeld. Het team heeft actief bijgedragen aan de landelijke publiekswebsite GGDleefomgeving.nl en informatiecampagnes over kwik en houtstook uitgevoerd. In het kader van het EU-project LifeIP (over gezondheid en klimaatadaptatie) zijn diverse bijdragen geleverd. Per 1 januari 2024 is de Omgevingswet officieel in werking getreden. In dit kader zijn in 2024 adviezen gegeven over het gezond inrichten van de leefomgeving, met name bij bestemmingsplanwijzigingen. Ook is bijgedragen aan beleidsontwikkelingen, zoals klimaatadaptatie en een woonzorgvisie. In overleg met de gemeenten is een productenboek ontwikkeld en vastgesteld door het Algemeen Bestuur. Voor het eerst wordt binnen het team een arts Maatschappij + Gezondheid (2e fase) opgeleid.

TOEZICHT KINDEROPVANG De wettelijke plicht om op alle locaties in de kinderopvang (kindercentra en gastouderbureaus) inspectie uit te voeren in 2024, is volledig gerealiseerd. Ook de wettelijke verplichting om 50% van de gastouderlocaties te bezoeken is gerealiseerd. Daarmee is in 2024 voldaan aan de wettelijke kaders voor toezicht kinderopvang.

HOOFDSTUK 1 / UNIFORME TAKEN WETTELIJK BELEGD BIJ DE GGD

INHOUDSOPGAVE



10 / 39



JAARVERSLAG 2024

1.3 Gezond Leven De afdeling Gezond Leven werkt aan een gezonde leefstijl bij inwoners. Onze gezondheidsmakelaars ‘School & Jeugd’ organiseren vanuit de school en wijk preventieprogramma’s voor de jeugd. Onze gezondheidsmakelaars ‘Volwassenen’ doen dit voor volwassenen en ouderen in de wijk. De aanpak is integraal: we werken vanuit een brede benadering samen met onze partners aan de ontwikkeling, organisatie en uitvoering van deze preventieprogramma’s. Alleen zo is het mogelijk om optimaal in te spelen op de behoeften en vragen van de gemeenten en de gemeenschap. Het team Gezonde Kennis voert de epidemiologische taken van de GGD uit.

GEZONDHEIDSMONITOR JONGVOLWASSENEN In het voorjaar en de zomer van 2024 zijn jongvolwassenen van 16 tot en met 25 jaar via social media geworven om mee te doen aan de Gezondheidsmonitor Jongvolwassenen. Het doel: de fysieke en mentale gezondheid na de coronaperiode van deze leeftijdsgroep onderzoeken. ZonMW is namens het Ministerie van VWS de opdrachtgever van de monitor. In januari 2025 zijn de resultaten landelijk en regionaal gepubliceerd. Dit gebeurt ook op onze website gezondheidincijfers.ggdgelderlandzuid.nl.

GEZONDHEIDSMONITOR VOLWASSENEN EN OUDEREN Najaar 2024 zijn bijna 50.000 inwoners van 18 jaar en ouder uitgenodigd om de vragenlijst van de GGD Gezondheidsmonitor 2024 in te vullen. Gemiddeld heeft ruim 1 op de 3 genodigden de vragenlijst online of op papier ingevuld. Dat is genoeg om in alle gemeenten cijfers op

GEZONDHEIDSMONITOR JEUGD

wijk- of dorpskernniveau te geven. Publicatie van de resultaten is op

In de eerste helft van 2024 zijn de resultaten van de Gezondheidsmoni-

19 juni 2025. We presenteren de resultaten bij de gemeenten rond de

tor Jeugd uit het najaar van 2023 gepresenteerd aan de scholen en

zomer van 2025.

gemeenten. In augustus zijn de resultaten inzichtelijk gemaakt op onze website gezondheidincijfers.ggdgelderlandzuid.nl. Het ging om de jongeren in klas 2 en 4 van onze middelbare scholen. Het (mentaal) welbevinden bij de jongeren is landelijk een groot aandachtspunt. Ook in onze regio zien we dat dit na corona bij steeds meer jongeren speelt en het verschil tussen jongens en meisjes is groter geworden. Verder valt ook op dat steeds meer jongeren vapen of roken en dat een groter deel risico loopt op problematisch social media gebruik. We zien wel dat het alcoholgebruik weer iets afneemt ten opzichte van de stijging die we in 2021 zagen. Ook zien we dat de acceptatie van homoseksualiteit na jaren van stijging, sinds 2023 sterk is gedaald.

HOOFDSTUK 1 / UNIFORME TAKEN WETTELIJK BELEGD BIJ DE GGD

INHOUDSOPGAVE



11 / 39



JAARVERSLAG 2024

WIJK- OF GEMEENTEGERICHTE AANPAK

Vignetten Gezonde School

Alle gemeenten hebben een eigen uitvoeringsplan gezondheidsbevor-

Schoolsoort

dering met daarin beschreven waar de gezondheidsmakelaars ‘School

Primair onderwijs

en Jeugd’ en ‘Volwassenen’ zich op inzetten. Deze plannen sluiten aan

Gespecialiseerd basisonderwijs

bij het lokale gezondheidsbeleid en/of het preventieakkoord. De keu-

Gespecialiseerd onderwijs

zes waarop de gezondheidsmakelaars hun tijd inzetten, zijn in samen-

Voortgezet onderwijs

spraak met gemeenten gemaakt. De voortgang is tussentijds bespro-

Gespecialiseerd voortgezet onderwijs

Mbo-opleidingen

Totaal

ken en aan het eind van het jaar geëvalueerd. In het gemeentelijke uitvoeringsplan is beschreven wat de beoogde en behaalde resultaten per project zijn met de inzet van de gezondheidsmakelaars.

GEZONDE SCHOOL In 2024 heeft het programma OIA samen met team School en Jeugd een nieuwe voortgangsmonitor Gezonde School ontwikkeld in het computerprogramma Power BI. De landelijke monitor Gezonde School voldeed niet aan onze informatiebehoefte en is per 2025 ook niet meer beschikbaar. Met 103 van de 316 scholen is intensief contact. Deze scholen worden actief begeleid bij een thema van de Gezonde School. Met 144 scholen is af en toe contact via de mail of op verzoek en met de overige 69 scholen hebben we geen contact. Op 31 december 2024 hebben 69 scholen een vignet en mogen zich een Gezonde School noemen. Nog eens 81 scholen zijn certificaatwaardig. Dat wil zeggen dat deze scholen geen vignet wilden aanvragen of een eerder behaald vignet niet verlengd hebben. Deze scholen vol-

Aantal vignetten

Themacertificaten Gezonde School Thema’s

Aantal certificaten

Aantal scholen certificaatwaardig

Sport en bewegen

Welbevinden

Voeding

Relaties en seksualiteit

Milieu en natuur

Roken en alcohol

Mediawijsheid

certificaat niet mogelijk

Gehoor

certificaat niet mogelijk

Hygiëne

certificaat niet mogelijk

Slaap

certificaat niet mogelijk

Totaal

105

doen wel aan alle voorwaarden van een Gezonde School. In 2024 was er extra aandacht voor de gespecialiseerde scholen. Van de 45 gespecialiseerde scholen hebben er 13 een vignet Gezonde School

sociale omgeving, regelgeving en beleid en signaleren en verwijzen).

en nog eens 11 scholen zijn certificaatwaardig. Dat wil zeggen dat ze

Hierboven is te zien dat ‘Sport en bewegen’ het meest behaalde thema-

aan alle 4 de pijlers van Gezonde School werken (educatie, fysieke en

certificaat is, gevolgd door de thema’s ‘Welbevinden’ en ‘Voeding’.

HOOFDSTUK 1 / UNIFORME TAKEN WETTELIJK BELEGD BIJ DE GGD

INHOUDSOPGAVE



12 / 39



JAARVERSLAG 2024

STIMULERINGSREGELINGEN Scholen kunnen steun aanvragen bij het werken aan een Gezonde School. Dit jaar konden de scholen zich inschrijven op de regelingen ‘Ondersteuningsaanbod Gezonde School’, stimuleringsregeling ‘Gezonde Relaties & Seksualiteit’, ‘Gezond en Veilig Werken’ en ‘Lekker naar buiten’ (programma ‘Jong Leren Eten’). Hieronder een overzicht van de toekenningen per schooljaar per regeling.

Toekenningen stimuleringsregeling 2023-2024

2024-2025

Ondersteuningsaanbod Gezonde School

Jong Leren Eten

Gezonde Relaties & Seksualiteit

(ronde 8, 2024) Gezond en Veilig Werken

Voor het thema ‘Relaties en seksualiteit’ is nu nog niet bekend of er middelen beschikbaar komen om scholen ook in 2025 te ondersteunen.

HOOFDSTUK 1 / UNIFORME TAKEN WETTELIJK BELEGD BIJ DE GGD

INHOUDSOPGAVE



13 / 39



JAARVERSLAG 2024

1.4 Jeugdgezondheidszorg

JGZ-zorg Oekraïense kinderen Kinderen 0-4 jaar

De afdeling Jeugdgezondheidszorg (JGZ) biedt preventieve gezondheidszorg aan baby’s, peuters, kinderen en jongeren in de schoolgaande leeftijd (0-18 jaar). Het doel van de JGZ is de ontwikkeling en opvoeding van kinderen te volgen en zo vroeg mogelijk ondersteuning te bieden wanneer dat nodig is. Goede samenwerking met ouders en met anderen uit de omgeving van het kind is hierbij heel belangrijk. Zo willen we problemen op latere leeftijd voorkómen.

December 2023

December 2024

53 (91%)

33 (82,5%)

Niet gezien

1 (2 %)

7 (17,5%)2

Zorg geweigerd

4 (7%)

58 (100%)

40 (100%)

Gezien1

Totaal Kinderen 4-18 jaar 3

December 2023

December 2024

Gezien4

248 (32,8%)

370 (49,4%)

Niet gezien

503(66,6%)

358 (47,8%)

4 (0,5%)

21 (2,8%)

755 (100%)

749 (100%)

Zorg geweigerd Totaal

UITVOERING BASISPAKKET -9 MAANDEN TOT 18 JAAR De contactmomenten 0-4, de gezondheidsonderzoeken in het Basisonderwijs en het Voortgezet Onderwijs zijn volgens planning uitgevoerd. De GGD voert de contactmomenten uit zoals benoemd in het Landelijk Professioneel Kader (LPK), met uitzondering van het gezondheidsonderzoek op 6- en 11-jarige leeftijd. In 2024 zijn verschillende groepen niet-schoolgaande kinderen in kaart gebracht die de JGZ nog niet bereikt met de dienstverlening. Dit zijn bijvoorbeeld niet-gedocu-

1. Gezien houdt in dat deze kinderen de nieuwvestigers-intake en/of aangewezen zorg hebben gehad. 2. 2 van de 7 kinderen zijn <1 maand woonachtig in Gelderland-Zuid. De overige kinderen zijn minimaal één keer uitgenodigd voor een nieuwvestigersintake, maar nog niet verschenen. Zij worden meerdere keren hiervoor uitgenodigd. 3. De nieuwvestigers-intake wordt niet standaard door de JGZ afgenomen bij 4+ Oekraïense kinderen. Dit is vanwege het lage gezondheidsrisico. De Oekraïense 4+ kinderen worden meegenomen in het reguliere leeftijdsafhankelijke JGZ-aanbod op het basis- en voortgezet onderwijs. 4. Gezien houdt in dat deze kinderen de nieuwvestigers-intake en/of aangewezen zorg hebben gehad.

menteerde kinderen, kinderen van arbeidsmigranten, kinderen met

We hebben aandacht besteed aan de doorontwikkeling van de LPK-

een onderwijsvrijstelling en statushouders zonder BSN.

koers (Landelijk Professioneel Kader) die in 2023 is geactualiseerd. Die legt veel meer nadruk op impactvolle preventie en ‘samen beslissen’

Contactmomenten JGZ

met ouders of jongere. We zetten in op normaliseren, opvoedonzeker0-4 jaar

4-18 jaar

Standaard

42.434

17.296

Zorg op indicatie 2

23.711

23.994

Contact derden3

8.705

11.259

1. Groepsvaccinaties en inhaalvaccinaties zijn hierbij niet meegerekend. 2. Extra contactmoment op verzoek van ouders, school of JGZ, ook via maatwerk. 3. Overleg met andere zorgverleners t.b.v. de jeugdige.

HOOFDSTUK 1 / UNIFORME TAKEN WETTELIJK BELEGD BIJ DE GGD

heid wegnemen en meedenken over oplossingen die vóór jeugdzorgoplossingen liggen.

RISICOSIGNALERING 0-18 JAAR De afdelingen Veilig Thuis en JGZ werken vaak samen als het gaat om gevallen van kindermishandeling. Om deze interne samenwerking te

INHOUDSOPGAVE



14 / 39



JAARVERSLAG 2024

versterken, is bij beide afdelingen een enquête uitgezet over de

Vaccinatiegraad 2023-20241

samenwerking. De uitkomsten zullen leiden tot aangescherpte afspra-

Nederland

ken en een scholing in 2025. Het uiteindelijke doel is zorgvuldig handelen bij (vermoedens van) kindermishandeling.

22 wekenprik

GEZAMENLIJK INSCHATTEN ZORGBEHOEFTE

0-12 jaar

De GIZ-methodiek (GIZ = Gezamenlijk Inschatten Zorgbehoefte) wordt gebruikt voor de hele doelgroep 0-18 jaar en helpt om volgens het LPK te werken. Professionals gaan volgens de GIZ-driehoek met ouders en

Gelderland-Zuid

2023

2024

2023

2024

64,0%

72,0%

73,0%

Zuigelingen

90,6%

84,2%

89,3%

83,9%

Kleuters

91,2%

89,1%

90,1%

88,9%

Schoolkinderen

89,7%

85,0%

89,7%

86,5%

leerlingen in gesprek over wat goed gaat en over eventuele zorgen.

12-18 jaar

Doel is om samen in te schatten welke hulp binnen of buiten het eigen

HPV

66,4%

63,6%

68,7%

67,1%

netwerk gewenst is.

MenACWY

85,3%

81,3%

85,9%

82,3%

Afgelopen jaar is de kraamzorg Gelderland-Zuid gestart met intakegesprekken met de GIZ-driehoek. Het gebruik van dezelfde methodiek

1. Opkomst RVP-vaccinaties (afgerond op hele decimalen).

en taal versterkt onze samenwerking. kinderen geboren vanaf 1 januari 2024 en voert de JGZ deze ook uit.

UITVOERING RIJKSVACCINATIEPROGRAMMA

Het RIVM heeft diverse wijzigingen in het RVP aangekondigd die alle-

De cijfers van de vaccinatiegraad in 2024 komen halverwege 2025

maal tussen 2025 en 2030 worden doorgevoerd. De wijzigingen heb-

beschikbaar. In dit verslag bespreken we de cijfers van 2023. In 2023

ben ingrijpende gevolgen voor de personele bezetting en bedrijfsvoe-

was de vaccinatiegraad voor het Rijksvaccinatieprogramma (RVP) lager

ring. In 2024 hebben we ons hierop voorbereid. Voor meer informatie

dan in 2022, vooral bij de oudere leeftijdsgroepen. Door de invoering

over de wijzigingen zie de RIVM-website.

van informed consent (expliciete toestemming) voor het delen van

Als laatste is de landelijke werkgroep vanuit RIVM gestart met de

vaccinatiegegevens met het RIVM, is er geen compleet beeld meer van

implementatie van de RSV-immunisatie binnen het RVP. Doel is om in

alle gegeven vaccinaties. Hierdoor weet het RIVM niet precies hoeveel

het najaar van 2025 deze immunisatie te starten.

lager de vaccinatiegraad is.

VERBETERING GROEPSVACCINATIES De meeste ouders denken positief over vaccineren, liet een peiling van

Sinds begin 2024 is de opzet van de groepsvaccinaties gewijzigd. Deze

het RIVM zien. Ouders van kinderen tussen 9 en 14 jaar waren iets min-

worden nu meer verspreid over het jaar en kleinschaliger georgani-

der positief dan in 2022. De JGZ besteedt veel tijd aan uitleg over het

seerd. Dit is klantvriendelijker en heeft voordelen voor de personele

vaccineren en het stimuleren om deel te nemen aan het RVP. Inmiddels

inzet. Ook nemen de kosten en de risico’s op fouten af. Ieder kwartaal

is de vaccinatie voor het Rota-virus opgenomen in het RVP voor alle

vindt een evaluatie plaats en worden zaken bijgesteld.

HOOFDSTUK 1 / UNIFORME TAKEN WETTELIJK BELEGD BIJ DE GGD

INHOUDSOPGAVE



15 / 39



JAARVERSLAG 2024

BEGELEIDING KWETSBARE ZWANGEREN

ONDERSTEUNING OPVOEDING EN OUDERSCHAP

Vanuit Kansrijke Start is de JGZ betrokken bij het programma Nu Niet

Het contact tussen professional en cliënt wordt steeds belangrijker.

Zwanger door in gesprek te gaan met ouders over hun kinderwens.

Daarom heeft de JGZ in 2024 geïnvesteerd in workshops en scholingen

Door deze gesprekken proberen we ongeplande zwangerschappen te

over basishouding en communicatie van de professional, zoals:

voorkomen. Een aantal jeugdverpleegkundigen is aandachtsfunctio-

persoonlijke video-interactie begeleiding en een verbetering van

naris Nu Niet Zwanger.

intervisie.

In 2024 waren er meer aanvragen en uitgevoerde prenatale huisbezoe-

Na de introductie van de screening op ‘postpartum depressie’ in 2023,

ken, vooral in gemeenten waar structureel op casusniveau overleg is

lag in 2024 de focus op de continue borging hiervan. Uit een klanton-

tussen geboortezorgpartners. De JGZ voerde 107 intakegesprekken en

derzoek bleek dat de screening positief wordt ontvangen door ouders.

112 vervolggesprekken met ouders die in een kwetsbare situatie zit-

De screening leidt tot eerdere erkenning van het risico op postpartum

ten. Die gesprekken gingen over verdere ondersteuning door de JGZ in

depressie en verwijzing naar de huisarts voor een diagnose. Het helpt

de vorm van Video Home Training, Voorzorg of andere hulpverlening.

bij het voorkomen van (verergering van) depressie en het voorkomen

JGZ had 154 contacten met andere hulpverleners over vervolgonder-

van zwaardere zorg. Uit een medewerkersonderzoek zijn verbeterpun-

steuning.

ten voor het proces en kennisoverdracht voortgekomen en ingevoerd. Het digitale aanbod voor ouders via de JGZ met betrekking tot betrouwbare opgroei- en opvoedinformatie is in 2024 verder gegroeid. We bereiken ouders van kinderen tot 12 jaar via de GroeiGids app en ouderchat, met een bereik van gemiddeld 8000 berichten per maand die door ouders zijn geopend/bekeken en meer dan 300 chatgesprekken per maand. Voor jongeren van 12-18 jaar is de website en chatfunctie van Jouw GGD beschikbaar. De JGZ levert voor beide diensten chat-agents.

NETWERKVERSTERKING KETENPARTNERS De JGZ zit in bestuur en diverse werkgroepen van het Verloskundig Samenwerkingsverband Nijmegen (VSV Samen) en speelt zo een actieve rol in de multidisciplinaire samenwerking en agendasetting in de geboortezorgketen. Daarnaast zijn in 2024 op managementniveau de banden aangehaald met Santé Partners, die in de regio Rivierenland

HOOFDSTUK 1 / UNIFORME TAKEN WETTELIJK BELEGD BIJ DE GGD

INHOUDSOPGAVE



16 / 39



JAARVERSLAG 2024

de zorg voor de 0-4 jarigen uitvoert. Met onze deelname aan diverse overleggen leverde de JGZ een bijdrage aan het verbinden van het sociaal domein met de medische wereld. Voorbeelden zijn: overleg tussen jeugdartsen en kinderartsen, overleg Netwerk Jonge Kind (Nijmegen), werkgroep ‘Mentale weerbaarheid’ (Nijmegen) en het ‘Transit-project’ Amalia Kinderziekenhuis.

NETWERKVERSTERKING SCHOLEN Multidisciplinaire overleggen (MDO) met onder meer de JGZ en scholen zijn van grote waarde om zorgkinderen in beeld te krijgen en houden. Door de pilot ‘Aanpak schoolziekteverzuim in het Voortgezet Onderwijs’ is er in 2024 meer gebruik gemaakt van MDO’s, naar tevredenheid van scholen, ouders, de JGZ en leerplicht. De JGZ wil graag meer capaciteit om ook met de samenwerkingspartners een pilotaanpak schoolziekteverzuim in het primaire onderwijs vorm te geven. Ook in 2024 organiseerde de JGZ – vaak samen met de gezondheidsmakelaar School en Jeugd – een jaargesprek met scholen om de samenwerking te versterken en vragen en behoeften van de scholen op te halen. In het jaargesprek brachten de medewerkers van de GGD onze werkwijze, aanbod en nieuwe ontwikkelingen onder de aandacht.

HOOFDSTUK 1 / UNIFORME TAKEN WETTELIJK BELEGD BIJ DE GGD

INHOUDSOPGAVE



17 / 39



JAARVERSLAG 2024

HOOFDSTUK 2

Uniforme taken die door de gemeenten vanwege beleidsmatige keuzes zijn belegd bij de GGD INHOUDSOPGAVE



18 / 39

18 / 11

JAARVERSLAG 2024

2.1 Algemene Gezondheidszorg De afdeling Algemene Gezondheidszorg (AGZ) combineert de volgende taakgebieden: het voorkómen en bestrijden van infectieziekten en tuberculose, reisvaccinaties, seksuele gezondheidszorg, technische hygiënezorg, forensische geneeskunde en medische milieukunde. Ook het toezicht op kinderopvang en Wmo-voorzieningen zijn taken van de afdeling AGZ.

GGD) die veel tijd vroeg en door een hoog ziekteverzuim. Op de website van GGD Gelderland-Zuid zijn de rapporten van afgeronde onderzoeken te lezen.

Evaluatie uitvoering Wmo-toezicht Centrumgemeente Nijmegen gaf de GGD subsidie voor 2022 tot en met 2024 voor het inlopen van de achterstand van het signaalgestuurde toezicht. Hierdoor heeft Wmo-toezicht zicht gekregen op wat er structureel nodig is om het Wmo-toezicht op een kwalitatief goede manier te kunnen uitvoeren vanaf 2025. In overleg met een vertegenwoordiging van de regiogemeenten is een voorstel met scenario’s uitgewerkt.

TOEZICHT WMO

Het Algemeen Bestuur van de GGD heeft gekozen voor het minimale scenario, wat betekent dat de capaciteit van Wmo-toezicht met 2,3 fte

Toezicht naar aanleiding van calamiteiten en geweldsincidenten

wordt uitgebreid vanaf 2025.

In 2024 heeft het Wmo-toezicht 48 meldingen van calamiteiten en

FORENSISCHE GENEESKUNDE

geweldsincidenten ontvangen in onze regio. Dit is een stijging ten

De voornaamst uitdaging voor forensische geneeskunde in 2024 was

opzichte van 2023 (33 meldingen). Van de 48 meldingen hebben er

het behouden van continuïteit en kwaliteit van de dienstverlening,

23 geleid tot een onderzoek. 15 onderzoeken zijn afgerond in 2024;

ondanks het grote tekort aan forensisch artsen en verpleegkundigen.

8 onderzoeken lopen door in 2025. De andere meldingen konden na

Door de verdere intensivering van de samenwerking op dit gebied met

vooronderzoek worden afgehandeld.

de Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland-Midden (VGGM) en de andere GGD-en in de regio Oost (KON) zijn alle diensten ingevuld (geen

Signaalgestuurd toezicht

code zwart) en is voldaan aan de gestelde kwalitatieve normen voor

Wmo-toezicht heeft in 2024 over 32 aanbieders signalen ontvangen,

Lijkschouw en Forensisch Medische Expertise (FME). Door de samenwer-

waarvoor onderzoeksverkenningen zijn uitgevoerd. Er zijn 2 signaal-

king in KON-verband is ook de efficiency toegenomen door te werken

gestuurde onderzoeken uitgevoerd die begin 2025 worden afgerond.

in grotere werkgebieden, zodat artsen ingezet worden in een groter

Daarnaast zijn er 2 hertoetsen uitgevoerd en afgerond. Wmo-toezicht

werkgebied. Daarnaast is de efficiency toegenomen door het combine-

heeft minder onderzoeken en hertoetsen uitgevoerd dan vorige jaren.

ren van backoffice diensten (zoals administratie en planning).

Dat komt door een toename van meldingen van calamiteiten en geweldsincidenten, die voorrang krijgen op de signalen. Daarnaast door een rechtszaak (door een aanbieder aangespannen tegen de

HOOFDSTUK 2 / UNIFORME TAKEN BELEIDSMATIG BELEGD BIJ DE GGD

INHOUDSOPGAVE



19 / 39



JAARVERSLAG 2024

2.2 Bijzondere Zorg Onder Bijzondere Zorg vallen het Meldpunt Bijzondere Zorg en de Centrale toegang beschermd wonen en maatschappelijke opvang. Meldpunt Bijzondere Zorg (MBZ) biedt ondersteuning aan sociaal kwetsbare mensen die niet direct om zorg vragen, maar deze wel nodig hebben (OGGZ-doelgroep). Samen met partners in het sociale domein brengen we de hulp voor deze mensen zo snel mogelijk op gang. De Centrale Toegang BW/MO brengt na een melding de persoonlijke situatie in beeld (onderzoek) en geeft breed advies over een passende woonvoorziening of opvang met begeleiding. In het productenboek Bijzondere Zorg wordt toegelicht wat de werkzaamheden inhouden.

Aantal trajecten Meldpunt Bijzondere Zorg Consultatie en advies

1.009

Bijzondere Zorg-trajecten

529

Interventieteam-trajecten

211

Begeleide Herkansing PSHi

Housing First 2

Praktijk Buitenzorg

105

Nazorg ex-gedetineerden

Wvggz

Wijk GGD

Totaal

1.988

1. Bieden van PsychoSociale Hulpverlening bij incidenten 2. Aantal huizen

INTERVENTIETEAM Het Interventieteam (IVT) wordt door MBZ ingezet bij langdurige en complexe situaties. In 2024 is het aantal nieuwe trajecten van het IVT

MELDPUNT BIJZONDERE ZORG

gestegen met 12% ten opzichte van 2023. De stijging is voornamelijk

In de afgelopen jaren is het aantal trajecten, dat door het Meldpunt

te zien in de subregio Rijk van Nijmegen: 19% meer trajecten dan in

Bijzondere Zorg (MBZ) wordt uitgevoerd, gestegen. De gemeenten en

2023. In Rivierenland zien we een daling van 24% van het aantal tra-

MBZ hebben regionale samenwerkingsafspraken gemaakt. Het doel is

jecten ten opzichte van 2023.

om meldingen en casussen sneller op de juiste plek te krijgen, waar2023 zijn er kortere lijnen tussen de sociale teams en MBZ, waardoor

BUITENSLAPERS ZOEKEN BIJ ERG KOUDE GEVOELSTEMPERATUUR

de samenwerking beter verloopt. De afspraken hebben in 2024 nog

Het in de avond zoeken van buitenslapers bij een heel erg koude

niet geleid tot een (significante) afname in het aantal trajecten bij

gevoelstemperatuur was altijd (volgens het protocol winteropvang)

MBZ ten opzichte van 2018 (basis uniforme begroting MBZ).

een gezamenlijke verantwoordelijkheid van alle netwerkpartners.

door het aantal trajecten en de doorlooptijd ervan afnemen. Sinds

Maar de netwerkpartners kunnen dit in de praktijk niet goed samen organiseren. Vanaf de winterperiode 2024-2025 heeft MBZ daarom

HOOFDSTUK 2 / UNIFORME TAKEN BELEIDSMATIG BELEGD BIJ DE GGD

INHOUDSOPGAVE



20 / 39



JAARVERSLAG 2024

Trajecten Bijzondere Zorg

Consultatie en advies

Gemeente

2022

2023

2024

Gemeente

2022

2023

2024

Berg en Dal

Beuningen

Buren

Culemborg

Druten

Heumen

Mook en Middelaar

Neder-Betuwe

Nijmegen

233

248

268

Nijmegen

449

485

457

Tiel

West Betuwe

West Maas en Waal

Wijchen

Geen gemeente ingevuld

569

508

529

Totaal

Buiten regio

Geen gemeente ingevuld Totaal

Buiten regio

948

1.021

1.009

1. Vaak personen die volgens BRP zijn ingeschreven in een andere regio, maar verblijven of zwerven in regio Gelderland-Zuid. 2. Bijvoorbeeld dak- of thuisloos en anonieme melding.

een formele opdracht gekregen van de gemeenten om dit te organise-

WET VERPLICHTE GGZ

ren. MBZ doet de zoekrondes in Nijmegen samen met het Rode Kruis.

In 2024 heeft MBZ 22% meer verkennende onderzoeken in het kader

Ze bieden mensen die buitenslapen eten, drinken en warme/droge

van de Wet verplichte ggz (Wvggz) uitgevoerd dan in 2023. Dit heeft

kleren of sheltersuits. Ook wijzen ze hen op de opvangplekken in de

relatief veel impact, omdat de uitvoering van een verkennend onder-

regio. Inwoners die buitenslapers zien, kunnen dat sinds 2024 bij MBZ

zoek veel tijd kost en voorrang krijgt op de andere werkzaamheden.

melden via een digitaal meldformulier op de website van de GGD. In

Een verkennend onderzoek moet binnen de wettelijke termijn van

november en december 2024 hebben we 12 meldingen ontvangen.

14 dagen worden afgerond.

HOOFDSTUK 2 / UNIFORME TAKEN BELEIDSMATIG BELEGD BIJ DE GGD

INHOUDSOPGAVE



21 / 39



JAARVERSLAG 2024

2.3 Veilig Thuis Veilig Thuis is het advies- en meldpunt voor huiselijk geweld en kindermishandeling. Iedereen kan bij Veilig Thuis terecht. In dringende situaties ook buiten kantoortijd. Iemand die belt, adviseren wij over de te nemen stappen. Veiligheid staat hierbij centraal. We dragen een melding over aan de betrokken hulpverlening of het wijkteam. Zo nodig stellen we veiligheidsvoorwaarden op, doen onderzoek en blijven we monitoren. In 2023 is Veilig Thuis (VT) overgegaan naar de nieuwe werkwijze generalistisch werken. VT werkt met een Team Toegang en Team Generalisten. Het Team Toegang pakt alle binnenkomende telefoontjes en chatgesprekken op. Het Team Generalisten pakt een melding op, voert waar nodig een vervolgdienst uit (Onderzoek of Voorwaarden & Vervolg) en monitort na de overdracht.

Diensten Veilig Thuis 2024

2023

Verschil

Adviezen

6.359

6.939

-8%

Meldingen

2.853

2.500

+14%

2.079

2.105

-1%

Voorwaarden & Vervolg

234

281

-17%

Onderzoeken

221

215

+3%

Monitoring

320

397

-19%

THV2 uitvoer

+11%

THV screening

+11%

Overdrachten 1

1. De inzet van Veilig Thuis in de proeftuinen Nijmegen-Dukenburg en Zaltbommel is niet rechtstreeks weg te schrijven. Daarom is met de gemeenten afgesproken om de netto beschikbare uren van de VT-medewerker in de proeftuin mee te nemen als V&V diensten (30 uur per dienst). Er komen dan 45 V&V-diensten in 2024 bij, waarmee het totaal uitkomt op 234. 2. Tijdelijk Huisverbod

ONTWIKKELINGEN IN AANTAL MELDINGEN EN ADVIEZEN

PLAN VAN AANPAK WERKVOORRAAD

Het aantal meldingen in 2024 komt aanzienlijk hoger uit dan in 2023,

In 2024 zijn de werkvoorraden weer opgelopen en worden de wette-

we zien een groei van 14 procent. Het aantal adviezen daarentegen

lijke termijnen onvoldoende gehaald. Bij de adviezen is de wettelijke

komt wat lager uit dan in 2023, te weten 8 procent lager. Het doel was

termijn een dag. Hier komt Veilig Thuis op 96 procent uit, het zelfde

om een verdubbeling van de meldingen uit het onderwijs te behalen.

percentage als vorig jaar. Bij de meldingen is de wettelijke termijn

Dit omdat er structureel weinig meldingen zijn uit het onderwijs, terwijl

5 werkdagen. In 2024 bedraagt deze 29 procent, versus 28 procent in

het onderwijs een belangrijke signalerende partij zou moeten zijn voor

2023. Bij de diensten Voorwaarden & Vervolg en Onderzoek is de

Veilig Thuis. De verdubbeling blijkt niet haalbaar te zijn, ondanks dat

wettelijke termijn 10 weken. Bij Voorwaarden & Vervolg wordt bij

Veilig Thuis in de afgelopen jaren heeft geïnvesteerd in extra voor-

54 procent de wettelijke termijn behaald. In 2023 was dit 48 procent.

lichtingsbijeenkomsten op scholen. Mogelijke redenen zijn handelings-

Bij onderzoek wordt bij 43 procent de wettelijke termijn behaald, in

verlegenheid en (nog steeds) te weinig kennis over de diensten van

2023 was dit 34 procent.

Veilig Thuis. Ook kan een reden zijn dat leerkrachten bang zijn om hun

Om bij meer adviezen en meldingen de wettelijke termijn te halen is

vertrouwensband met kinderen en/of ouders kwijt te raken als ze een

Veilig Thuis van start gegaan met een toekomstbestendige aanpak van

melding doen bij Veilig Thuis.

de werkvoorraad. Het gaat om een drietraps-aanpak. Aan het eind van

HOOFDSTUK 2 / UNIFORME TAKEN BELEIDSMATIG BELEGD BIJ DE GGD

INHOUDSOPGAVE



22 / 39



JAARVERSLAG 2024

2024 lijkt deze aanpak succesvol. De werkvoorraad is wel toegenomen, maar dat kwam vooral door de flinke stijging van het aantal meldingen in 2024. De al bestaande werkvoorraad was afgenomen. De nieuwe werkwijze wordt doorgezet in 2025 en we blijven de effecten goed monitoren. 1. Begin 2024 is Veilig Thuis gestart met de werkwijze die helpt bij het structureel sneller behandelen en afsluiten van eenvoudige casussen. Veilig Thuis pakt alle eenmalige meldingen uit de werkvoorraad op, beoordeelt de veiligheid en stuurt een brief naar de direct betrokkenen. Het triagebesluit is dat er geen vervolgstappen bij Veilig Thuis nodig zijn óf dat Veilig Thuis overdraagt naar het gezin/huishouden. 2. Na de zomer is Veilig Thuis begonnen met de overige meldingen. Een taskforce pakt iedere maand 30-40 meldingen op en handelt deze versneld af. Te beginnen bij de meldingen die het langst op

direct contact te leggen op managementniveau en door een duidelijke

de werkvoorraad-lijst staan. Deze meldingen worden gecheckt op

uitleg over de werkwijze. Zo heeft Veilig Thuis een informatiefilmpje

inhoud via een multidisciplinair overleg en versneld afgehandeld,

ontwikkeld dat een plek krijgt in het inwerkprogramma van nieuwe

als dat inderdaad kan op basis van de inhoud van de melding.

medewerkers bij de sociale wijkteams.

3. Aanvullend is Veilig Thuis aan het eind van 2024 gestart met de zogenaamde triagetafel. Dit is een werkwijze die bij Veilig Thuis

CONTINU TEVREDENHEIDSONDERZOEK

Zuid-Limburg succesvol is. Veilig Thuis gaat langs bij het wijkteam

Sinds begin 2024 houdt Veilig Thuis een continu tevredenheidsonder-

met casussen uit die gemeente. Aan de triagetafel worden de

zoek onder medewerkers, ketenpartners en direct betrokkenen. Het

meldingen op inhoud besproken en aangevuld door de deel-

onderzoek onder de 80 medewerkers leverde een respons op van

nemers. Zo willen we in gezamenlijkheid komen tot een gedegen

96 procent. De uitkomst: 64 procent is tevreden, 34 procent is neutraal

en gedragen triagebesluit. We zijn begonnen in één gemeente en

en 2 procent is ontevreden. Het onderzoek onder ketenpartners

gaan in 2025 verder uitbreiden.

leverde een respons op van 31 procent (van de 769 verstuurde vragenlijsten). De uitkomst: 79 procent is tevreden, 17 procent is neutraal en

INVESTEREN IN SAMENWERKING MET SOCIALE WIJKTEAMS

4 procent is ontevreden. Dit zijn mooie resultaten. Verder hebben de

Naast de start van de triagetafel heeft Veilig Thuis ook op 3 andere

onderzoeken een schat aan informatie opgeleverd, omdat er veel tips

manieren geïnvesteerd in de samenwerking met de sociale wijkteams:

en verbeterpunten zijn gegeven. De respons onder de direct betrokke-

door regelmatig afstemmingsoverleg, door bij escalatie in een casus

nen is nog erg laag; dit is een aandachtspunt voor 2025.

HOOFDSTUK 2 / UNIFORME TAKEN BELEIDSMATIG BELEGD BIJ DE GGD

INHOUDSOPGAVE



23 / 39



JAARVERSLAG 2024

Op basis van alle resultaten zijn 3 thema’s geselecteerd waarop verbe-

Het plan is dat de meeste functies van Veilig Thuis en de gecertificeer-

terprojecten worden gestart: Verwachtingen bij ketenpartners, Aan-

de instellingen overgaan naar de regionale veiligheidsteams. Dat geldt

spreekcultuur en Veiligheid bij huisbezoeken en op kantoor. Per thema

ook voor een ‘nader te bepalen’ deel van de functies van de Raad voor

werkt een groepje medewerkers aan concrete verbeterpunten. De eer-

de Kinderbescherming. Een definitief besluit van het Kabinet wordt in

ste resultaten zijn in het najaar gepresenteerd. Enkele voorbeelden

het voorjaar van 2025 verwacht.

van concrete verbeterpunten: herinvoering van het casuïstiekoverleg, veiligheid in de spreekkamers op kantoor bij de GGD en introductie

DOORONTWIKKELING SAMENWERKING ZORG EN STRAF

van mobiele alarmknoppen voor medewerkers op huisbezoek. Na

Veilig Thuis werkt nog steeds intensief samen met de politie en het

afronding van deze eerste 3 projecten wordt gekeken naar nieuwe

zorg- en veiligheidshuis. Dit gebeurt vanuit het ZSM-netwerk

onderwerpen. Op deze manier blijft Veilig Thuis zijn dienstverlening

(Zorgvuldig Snel en Maatwerk). Het ‘Actie-overleg met politie en OM’

continu verbeteren.

is beëindigd.

DOORONTWIKKELING PROEFTUINEN NIJMEGEN EN ZALTBOMMEL In 2024 is ervaring opgedaan in de proeftuinen in Nijmegen Dukenburg en Zaltbommel. Veilig Thuis-medewerkers nemen hieraan proactief deel. De resultaten zijn bemoedigend. De samenwerking tussen de verschillende organisaties binnen de proeftuinen laat zien dat het werkt. De onderlinge lijnen zijn kort, vooral omdat in tweetallen gewerkt wordt. De direct betrokkenen ervaren een lage drempel binnen hun woonplaats of wijk.

TOEKOMSTSCENARIO: REGIONALE VEILIGHEIDSTEAMS In de voortgangsbrief Jeugd van 5 november 2024 van de staatssecretarissen van J&V en VWS staat een uitgebreid overzicht van de stappen die in Nederland worden gezet om de jeugdzorg te hervormen. In hun brief staat hoe ze de regionale veiligheidsteams willen inrichten. De regionale teams brengen kennis en expertise in bij de lokale teams en gaan onderzoek doen en beschermingsmaatregelen initiëren en uitvoeren. Het is de bedoeling dat deze nieuwe organisatie in de plaats komt van bestaande organisaties.

HOOFDSTUK 2 / UNIFORME TAKEN BELEIDSMATIG BELEGD BIJ DE GGD

INHOUDSOPGAVE



24 / 39



JAARVERSLAG 2024

HOOFDSTUK 3

Werkveldspecifieke opdrachten (facultatief) INHOUDSOPGAVE



25 / 39

25 / 11

JAARVERSLAG 2024

In dit hoofdstuk worden de facultatieve werkvelden van de GGD nader toegelicht. Deze bestaan voor een groot deel uit facultatieve taken voor gemeenten waarbij er een keuzemogelijkheid bestaat om werkvelden af te nemen. Daarnaast worden in deze paragraaf diensten aan derden nader toegelicht.

2024 is 2 keer een beroep gedaan op GGD Gelderland-Zuid voor ondersteuning bij PSH-casussen en 4 keer alleen voor een consult.

REIZIGERSVACCINATIES Het aantal reisconsulten was in 2024 12.391, ongeveer gelijk aan 2023. Vervolgconsulten, beroepsconsulten en vaccinaties op maat zijn licht

3.1 Algemene Gezondheidszorg

gestegen: 6.959 in totaal ten opzichte van 6.529 in 2023. De 22-wekenvaccinatie is licht gestegen ten opzichte van 2023 en bedraagt 2.839. De maternale griepprik voor zwangere cliënten bedraagt in 2024 536.

KISS PROJECT VLUCHTELINGEN

Voor het Kennisnetwerk in Sekswerk en Seksualiteit (KISS) stond net-

In 2024 liep het project ‘Vluchtelingen’, gestart in 2023, door. Het doel

werken in de regio Gelderland-Zuid en het zichtbaar maken van KISS in

van dit project is een gecoördineerde aanpak binnen GGD Gelderland-

Rivierenland centraal. Het team is trots op de netwerkbijeenkomst die in

Zuid voor deze doelgroep. De resultaten van het project zijn getoetst.

samenwerking met het Centrum Seksueel Geweld was georganiseerd op

Die resultaten waren positief en klaar om te borgen binnen de organi-

12 december in Tiel. De 35 deelnemers waren onder andere van de poli-

satie. Eind 2024 is het project de afrondende fase ingegaan.

tie, verschillende gemeenten in Rivierenland en woningbouwcorpora-

Vanuit de meerkostenregeling Oekraïne zijn ook de algemene uitvoe-

ties. De uitwisseling van informatie en inzichten was waardevol. De bij-

rende gezondheidszorg-taken voor Oekraïense ontheemden vergoed.

eenkomst leidde tot de uitnodiging van de Gemeente West-Betuwe om

In totaal was in 2024 €220.000 beschikbaar en begroot; daarvan is

mee te denken over het ontwikkelen van een aanpak op het gebied van

€144.403 gerealiseerd.

seksuele uitbuiting.

GEZONDHEID EN MILIEU

TOEZICHT KINDEROPVANG

De gemeente Nijmegen heeft een subsidie verstrekt om adviezen in het

De GGD voert voor 6 gemeenten de lichte handhaving uit. Voor deze

kader van de Omgevingswet te financieren. Met deze subsidie krijgt de

taak zijn de afgesproken resultaten bereikt. De GGD voert ook de regis-

advisering vanuit GGD een grotere rol in processen en projecten rond

tratie in het Landelijk Register Kinderopvang uit voor deze 6 gemeenten.

stedelijke ontwikkeling, met meer aandacht voor gezondheid.

In samenwerking met een vertegenwoordiging van de regio is Toezicht kinderopvang begonnen met het evalueren van de taken lichte handha-

PSH

ving en registratie (zowel uitgevoerd door de GGD als gemeenten). De

Wanneer GGD-inzet wordt gevraagd bij Psychosociale Hulpverlening

uitkomsten en aanbevelingen worden in 2025 besproken met alle

(PSH), wordt deze naar de betreffende gemeente(n) gefactureerd. In

gemeenten.

HOOFDSTUK 3 / WERKVELDSPECIFIEKE OPDRACHTEN (FACULTATIEF)

INHOUDSOPGAVE



26 / 39



JAARVERSLAG 2024

3.2 Bijzondere Zorg CENTRALE TOEGANG BESCHERMD WONEN EN MAATSCHAPPELIJKE OPVANG (BW/MO)

Meldingen Toegang Beschermd wonen (TBW) Aantal Nieuwe meldingen

504

Herindicaties

547

Totaal TBW

1.051

Meldingen Centrale toegang Maatschappelijke opvang (CTMO)

Meer meldingen en onderzoeken De stijgende lijn in het aantal meldingen en onderzoeken bij de Centrale toegang BW/MO gaat door in 2024. De meldingen BW zijn met 13% toegenomen ten opzichte van 2023, de onderzoeken MO met 4%.

Gevolgen aanbesteding beschermd wonen De gemeente Nijmegen heeft in 2024 een aanbesteding voor beschermd wonen uitgevoerd. Medewerkers van de Centrale Toegang

Aantal Consultatie en advies

363

Onderzoeken

735

Passanten 1

145

Totaal CTMO

1.243

1. Een passant is een persoon die kort gebruik maakt van de eerste opvang. Voor deze personen heeft de CTMO geen onderzoek uit kunnen voeren.

hebben meegedacht over de aandachtspunten die van belang zijn voor de nieuwe inkoop. Ook hebben zij de inschrijvingen mee beoordeeld.

COÖRDINATIE EN TOELEIDING HOUSING FIRST

Vanaf 2025 krijgen meer zorgaanbieders een contract voor beschermd

Housing First is een succesvol project, dat landelijk en regionaal wordt

wonen. Dit zorgt er waarschijnlijk voor dat de Centrale Toegang cliën-

gezien als één van de oplossingen in het Nationaal Actieplan Dakloos-

ten makkelijker kan toewijzen aan een zorgaanbieder. Daarnaast

heid Eerst een Thuis. Housing First spreekt ieder jaar met de woningcor-

wordt het werkproces aangepast op wijzigingen in de aanbesteding.

poraties af hoeveel woningen zij beschikbaar stellen. Als er een woning beschikbaar komt, selecteert het team Centrale Toegang BW/MO de

Woonplaatsbeginsel

kandidaten. Met de woningcorporaties was afgesproken dat zij in 2024

Onderdeel van de doordecentralisatie van beschermd wonen van cen-

12 woningen beschikbaar zouden stellen. Dat waren in de praktijk

trumgemeenten naar alle gemeenten is de invoering van de Wet

9 woningen. In totaal zijn er 17 lopende trajecten Housing First.

woonplaatsbeginsel. Hiermee wordt geregeld dat alle gemeenten verantwoordelijk zijn voor beschermd wonen voor de eigen inwoners. Het

PRAKTIJK BUITENZORG

woonplaatsbeginsel kan flinke gevolgen hebben voor de werkwijze

MBZ en enkele Nijmeegse huisartsen werken samen in de ‘Praktijk

van de Centrale toegang BW/MO. Het wetsvoorstel is ingediend, maar

Buitenzorg’. Het doel is laagdrempelige huisartsenzorg bieden aan

het is onduidelijk wanneer de Wet woonplaatsbeginsel ingaat.

mensen die om allerlei redenen de weg naar de reguliere huisartsen-

HOOFDSTUK 3 / WERKVELDSPECIFIEKE OPDRACHTEN (FACULTATIEF)

INHOUDSOPGAVE



27 / 39



JAARVERSLAG 2024

zorg niet vinden. Dat zijn bijvoorbeeld dak- en thuisloze mensen of mensen zonder zorgverzekering. Praktijk Buitenzorg heeft in 2024 naast de standaard spreekuren bij de NuNN (Nachtopvang uit Noodzaak Nijmegen) en dagopvang ‘Het Kasteel’ ook spreekuur gehouden bij de winteropvang.

WIJK-GGD MBZ voert in de gemeenten Heumen, Mook en Middelaar en Berg en Dal de Wijk-GGD uit. Dit is een samenwerking tussen medewerkers van MBZ en ervaringsdeskundige medewerkers van Ixta Noa. De wijkGGD’ers bieden laagdrempelig hulp aan mensen die verward of onbegrepen gedrag vertonen én aan de omgeving die hier zorgen over heeft of er last van heeft. Door snelle(re) signalering en een passende aanpak wordt voorkomen dat mensen in de problemen komen, dat de situatie escaleert of er maatschappelijke onrust ontstaat. In 2024 hebben de 3 gemeenten deze opdracht verlengd tot en met 2027.

COÖRDINATIE EN TOELEIDING ZORGWONINGEN NIJMEGEN In Nijmegen staan sinds 2022 8 zorgwoningen. Die zijn bedoeld voor mensen met een psychiatrische ziekte die vaak al lang dakloos zijn, omdat andere manieren van onderdak niet werkten. Als er een woning vrij komt, selecteert het team Centrale Toegang BW/MO de kandidaten. In 2024 is er geen woning vrijgekomen. MBZ heeft het project vanaf de start gecoördineerd. De opdracht voor coördinatie zou aflopen per 1 januari 2024, maar is verlengd tot 1 juli 2024. Per die datum heeft MBZ de coördinatie overgedragen aan het Leger des Heils.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/15604584/1