Bijlage 2 Scenariostudie Beleidsplan Wegen Maasdriel 2026-2030

Bijlage 2

Scenariostudie

Beleidsplan Wegen Maasdriel 2026-2030 De basis voor gefundeerd beheer en onderhoud van verhardingen.

Bijlage Scenariostudie De basis voor gefundeerd beheer en onderhoud van verhardingen 1

1

INLEIDING

De openbare ruimte is een belangrijke factor voor fijn en veilig wonen en leven. Een prettige woon- en leefomgeving is mooi, schoon, veilig en groen. Een groot gedeelte van de openbare ruimte bestaat uit verhardingen. Deze verhardingen dragen onder andere bij aan de bereikbaarheid, veiligheid, toegankelijkheid en leefbaarheid van onze gemeente. Zorgplicht beheer en onderhoud wegenareaal. Vanuit de Wegenverkeerswet heeft de gemeente een zorgplicht voor het goed onderhouden van het wegenareaal dat zij beheert, dit betreft zowel verhardingen en bermen. Onder de verhardingen vallen de rijbanen, fietspaden, voetpaden, pleinen, parkeervoorzieningen en alle overige (half) verhardingen. Kapitaalgoederen. Het areaal van verhardingen vertegenwoordigt een enorme financiële waarde. De vervangingswaarde van de verhardingen is circa € 631 miljoen. Onvoldoende aandacht en beschikbare middelen kunnen leiden tot kapitaalvernietiging.

2

BELEIDSPLAN WEGEN MAASDRIEL 2026-2030

Het doel van Beleidsplan Wegen Maasdriel 2026-2030, verder te noemen BWM, is het vastleggen van de visie, ambities en kaders voor het doelmatige beheer en het onderhoud van het wegenareaal voor de periode 2026-2030. Het beleidsplan dient ertoe dat het onderhoud van de 1.934.000 m2 verhardingen efficiënt wordt uitgevoerd aan de hand van het afgesproken kwaliteitsniveau. Met het beleidsplan wordt een bestuurlijke, beheersmatige en financiële basis gelegd voor het beheer van de verhardingen in de komende jaren. Deze gemeentelijke taken worden bekostigd uit de algemene dienst.

3

SCENARIO’S

Tijdens de technische avond van 3 september 2025 heeft een afvaardiging van de commissie aangegeven dat men voor de invulling van het onderhoud gebruik wil maken om per structuurgebied een ander onderhoudsniveau te kiezen. Hiervoor zijn tijdens deze avond 5 scenario’s besproken, op verzoek van de commissie zijn deze onder andere uitgewerkt. In figuur 1 zijn de scenario’s opgenomen. In de navolgende paragrafen worden de kosten en financiële gevolgen per scenario aangegeven.

Figuur 1

Overzicht scenario’s.

Scenariostudie De basis voor gefundeerd beheer en onderhoud van verhardingen 1

4

FINANCIËN

De kosten voor het beheer en onderhoud van de openbare ruimte worden gedekt uit de algemene dienst van de gemeentelijke begroting. De beschikbare middelen worden jaarlijks door de gemeenteraad vastgesteld. Financiële onderhoudsbehoefte De financiële onderhoudsbehoefte geeft inzicht in de middelen die noodzakelijk zijn om het areaal van de openbare ruimte duurzaam te beheren. De berekende onderhoudsbehoefte vormt daarmee de theoretische raming van wat nodig is het areaal op basis van de ambities en het beleid te onderhouden. 4.1

UITGANGPUNTEN FINANCIËN

Bij het bepalen van de benodigde financiën voor het doelmatig onderhoud en beheer worden de volgende uitgangspunten gehanteerd:  Conform richtlijnen BBV (Besluit Begroting en Verantwoording gemeenten en provincies);  Rentepercentage ten behoeve van de te kapitaliseren kosten is 1,5%;  Er vindt geen indexering plaats van de kosten;  Prijspeil december 2024;  De meerjarenplanning houdt geen rekening met toekomstige areaaluitbreidingen omdat hier de eerste jaren geen onderhoud wordt verwacht;  Het moment van uitvoeren wordt gepland op basis van de schade die de richtlijn benaderd of overschrijdt;  Bij vernieuwing van het verhardingsmateriaal wordt dezelfde materiaalsoort aangehouden;  Er is rekening gehouden met externe invloeden op het wegenonderhoud door bijvoorbeeld werkzaamheden aan riolering en overige ruimtelijke projecten;  Er is geen rekening gehouden met externe invloeden als werkzaamheden aan kabels en leiding en klimatologische omstandigheden;  De eenheidsprijzen voor de onderhoudswerkzaamheden zijn gebaseerd op de eenheidsprijzen die vermeld staan in het beheersysteem;  In de eenheidsprijzen zijn ook de tijdelijke verkeersmaatregelen en de aannemerskosten, te weten: uitvoeringskosten, algemene bedrijfskosten en winst en risico verwerkt;  De eenheidsprijzen zijn exclusief BTW maar inclusief VAT-kosten (voorbereiding, administratie en toezicht); De overige

uitgangspunten zijn opgenomen in bijlage 1. 4.2

KOSTEN

Om te kunnen voldoen aan de zorgplicht moet de gemeente de verhardingen doelmatig beheren en onderhouden conform de kaders en het beleid zoals opgenomen in het beleidsplan. De kosten hiervoor zijn te splitsen in 2 soorten; exploitatiekosten en investeringen. De exploitatiekosten worden met name ingezet om de verkeersveiligheid te kunnen waarborgen deze kosten worden rechtstreeks afgeschreven. De investeringen zijn de uitgaven voor het vervangen en verbeteren van de bestaande infrastructuur. De kosten hiervan worden gekapitaliseerd. 4.2.1

EXPLOITATIEKOSTEN

De exploitatiekosten zijn te splitsen in 2 onderdelen. Een gedeelte van de kosten geldt voor alle scenario’s en een gedeelte van de kosten is afhankelijk van het onderhoudsniveau wat per structuurgebied is gekozen bij de scenario’s. Algemene exploitatiekosten Deze kosten zijn gegroepeerd en weergegeven per type maatregel: planvorming, onderzoek, beheer en onderhoud, uitvoeringsmaatregelen, facilitair. De gemiddelde kosten per jaar voor de planperiode staan in Scenariostudie De basis voor gefundeerd beheer en onderhoud van verhardingen 2

figuur 2a en 2b aangegeven. In scenario 1 tot en met 5 is de inhuur van een beleidsmedewerker meegenomen. In scenario 6 is deze niet meegenomen Gemiddelde algemene exploitatiekosten per jaar in € Scenario 1 tot en met 5 Planvorming 35.000 Onderzoek

63.000

Beheer en Onderhoud

906.000

Facilitair

139.000

Totaal

1.143.000

Figuur 2a

Gemiddelde algemene exploitatiekosten scenario 1 tot en met 5 per jaar voor planperiode.

Gemiddelde algemene exploitatiekosten per jaar in € Scenario 6 Planvorming 35.000 Onderzoek

63.000

Beheer en Onderhoud

906.000

Facilitair

39.000

Totaal

1.043.000

Figuur 2b

Gemiddelde algemene exploitatiekosten scenario 6 per jaar voor planperiode.

Scenario afhankelijke exploitatiekosten De kosten die scenario afhankelijk zijn, zijn de kosten voor het groot onderhoud. Groot onderhoud omvat alle onderhoudsmaatregelen die een planmatig karakter hebben. Deze maatregelen dragen bij aan een structurele kwaliteitsverbetering van de wegen en worden jaarlijks uitgevoerd. In figuur 3 zijn de gemiddelde kosten voor groot onderhoud per jaar per scenario weergegeven. Opgenomen middelen programmabegroting 2026 in € Scenario

Groot onderhoud

Totaal

1

Klein onderhoud 114.000

637.000

751.000

2

267.000

1.017.000

1.284.000

3

274.000

1.075.000

1.349.000

4

219.000

946.000

1.165.000

5

225.000

1.004.000

1.229.000

6

114.000

637.000

751.000

Figuur 3

4.2.2

Gemiddelde scenarioafhankelijke exploitatiekosten per jaar voor planperiode.

INVESTERINGEN

De investeringen zijn te splitsen in 2 onderdelen. Een gedeelte van de kosten geldt voor alle scenario’s en een gedeelte van de kosten is afhankelijk van het onderhoudsniveau wat per scenario per structuurgebied wordt gekozen. Algemene investeringen De gemiddelde investeringen per jaar voor de planperiode staan in figuur 4 aangegeven. Dit betreft de aanleg van bermverhardingen. De belangrijkste uitgangspunten hiervoor zijn dat nieuwe aan te leggen voorzieningen een levensduur hebben van 50 jaar. Gemiddelde algemene investeringen per jaar in € Investeringen Kapitaalslasten Type Bermverhardingen

455.000

78.000

Totaal

455.000

78.000

Figuur 4

Gemiddelde algemene investeringen per jaar voor planperiode. Scenariostudie De basis voor gefundeerd beheer en onderhoud van verhardingen 3

Scenario afhankelijke investeringen De kosten die scenario afhankelijk zijn, zijn de kosten voor het levensduur verlengend onderhoud en van rehabilitatie/vervangingen. Deze onderhoudsmaatregelen hebben een planmatig karakter. Deze maatregelen zijn ingrijpend. Vanuit het BBV moeten deze onderhoudsmaatregelen geactiveerd en afgeschreven worden. De maatregelen worden opgenomen in het uitvoeringsprogramma dat jaarlijks geactualiseerd wordt. De uitgaven worden als krediet opgenomen in de begroting. Voor de investeringen die gepland staan voor de periode 2027–2030 wordt een stelpost opgenomen. In figuur 5 zijn de gemiddelde scenarioafhankelijk investeringen en kapitaalslasten per jaar per scenario opgenomen. Gemiddeld Scenario afhankelijke investeringen per jaar in € Scenario

Rehabilitatie/ reconstructie

Stelpost rehabilitatie/ reconstructie

Levensduur verlengend onderhoud

Totaal investeringen

Kapitaalslasten

1

136.000

3.076.000

3.720.000

6.932.000

295.000

2

136.000

3.076.000

3.796.000

7.008.000

310.000

3

136.000

3.076.000

3.796.000

7.008.000

310.000

4

136.000

3.076.000

3.792.000

7.004.000

306.000

5

136.000

3.076.000

3.792.000

7.004.000

306.000

6

136.000

3.076.000

3.720.000

6.932.000

295.000

Figuur 5

4.2.3

Gemiddelde scenario afhankelijke investeringen per jaar voor de planperiode.

TOTALE GEMIDDELDE KOSTEN PER JAAR

In figuur 6 zijn de gemiddelde kosten per jaar per scenario weergegeven. Gemiddeld Scenario afhankelijke investeringen per jaar in €

Scenario

Exploitatiekosten algemeen

Exploitatiekosten scenario afhankelijk

Investeringen algemeen

Investeringen scenario afhankelijk

Totaal

1 2

1.143.000

751.000

78.000

295.000

2.267.000

1.143.000

1.017.000

78.000

310.000

2.548.000

3

1.143.000

1.075.000

78.000

310.000

2.606.000

4

1.143.000

946.000

78.000

306.000

2.473.000

5

1.143.000

1.004.000

78.000

306.000

2.531.000

6

1.043.000

751.000

78.000

295.000

2.167.000

Figuur 6

Gemiddelde kosten per jaar per scenario voor de planperiode.

4.3

KOSTENDEKKING

4.3.1

HUIDIGE KOSTENDEKKING

De bekostiging van deze gemeentelijke taken gebeurt uit de algemene dienst. In de BBV is aangegeven welke spelregels gelden voor het financieel verwerken van kosten ten aanzien van het onderhoud van verhardingen. In de programmabegroting 2026 zijn diverse exploitatiebudgetten en investeringen opgenomen. Beide komen ten laste van de algemene dienst. Op dit moment is er geen egalisatievoorziening voor de kosten van het onderhoud aan de verhardingen. Voor de komende jaren zijn in de programmabegroting de in figuur 7 aangegeven middelen opgenomen.

Scenariostudie De basis voor gefundeerd beheer en onderhoud van verhardingen 4

Opgenomen middelen programmabegroting 2026 in € Jaar

Exploitatie 1.905.000

Investeringen (gekapitaliseerd) -

2026 2027

1.905.000

1.905.000

75.000

1.980.000

2028

1.905.000

149.000

2.054.000

2029

1.905.000

223.000

2.128.000

2030

1.905.000

296.000

2.201.000

Gemiddeld

1.905.000

149.000

2.054.000

Figuur 7

4.3.2

Totaal

Opgenomen middelen in programmabegroting 2026.

BESTAANDE KREDIETEN

In de vorige beheerplannen is al geld gereserveerd voor grootschalig onderhoud aan verhardingen. Doordat er nog ontwikkelingen zijn hebben een aantal projecten vertraging opgelopen. In figuur 8 is een overzicht opgenomen van de nog openstaande kredieten inclusief het verwachte jaar van uitvoering. Deze kredieten zijn geen onderdeel van dit BWM. Locatie

Verwacht jaar van uitvoering 2025/2026

Bedrag [€] 300.000

Rossum - Burchtstraat/Kerkstraat

2026

849.000

Ammerzoden - Winkelcentrum de Haar

2026

412.000

Kerkdriel - De Zandmeren

2026

240.000

Velddriel - Kromhoevenseweg, Vliertseweg, Lange Weistraat

2026

480.000

2026

800.000

2026/2027

425.000

Velddriel - Drielse Veldweg

Hurwenen - Hogeweg Ammerzoden Reeuwijkstraat/ Clarastraat Figuur 8

4.3.3

Openstaande kredieten.

KOSTENDEKKING PLANPERIODE 2026-2030 PER SCENARIO.

In figuur 9 is een overzicht gemiddelde kosten en benodigde middelen per jaar per scenario voor planperiode 2026-2030 weergegeven.

Scenario

Overzicht saldo (beschikbaar-kosten) per scenario per jaar voor periode 2026-2030 Investeringen gekapitaliseerd Bedragen in € Exploitatiekosten Exploitatiekosten Investeringen Investeringen Totaal Beschikbaar Algemeen

1

1.143.000

Scenario afhankelijk 751.000

78.000

Scenario afhankelijk 295.000

2.267.000

2.054.000

Beschikbaar - kosten -213.000

2

1.143.000

1.284.000

78.000

310.000

2.815.000

2.054.000

-761.000

3

1.143.000

1.349.000

78.000

310.000

2.880.000

2.054.000

-826.000

4

1.143.000

1.165.000

78.000

306.000

2.692.000

2.054.000

-638.000

5

1.143.000

1.229.000

78.000

306.000

2.756.000

2.054.000

-702.000

6

1.043.000

751.000

78.000

295.000

2.167.000

2.054.000

-113.000

Figuur 9

Algemeen

Kosten

Begroting

Saldo

Overzicht gemiddelde kosten en middelen in € per jaar voor planperiode 2026-2030. Investeringen zijn gekapitaliseerd.

Het beheer en onderhoud van de verhardingen op basis van de scenario’s heeft financiële consequenties. In de begroting zijn financiële middelen opgenomen ter dekking van de exploitatielasten en kapitaallasten. Voor alle scenario’s is er niet voldoende dekking. Er zijn aanvullende middelen nodig om hieraan te voldoen.

Scenariostudie De basis voor gefundeerd beheer en onderhoud van verhardingen 5

4.4

RISICO’S

Het beheer en onderhoud van wegen en verhardingen is een wettelijke taak van de gemeente en vormt een fundament voor veiligheid, bereikbaarheid en leefbaarheid. Tegelijkertijd is het een taak die onder druk staat vanwege toenemende technische, financiële, organisatorische en maatschappelijke uitdagingen. Gemeenten worden geconfronteerd met uiteenlopende risico’s die direct invloed hebben op de kwaliteit en continuïteit van het wegbeheer. In paragraaf 8.4 van het BWM worden deze risico’s in samenhang beschreven, voorzien van beleidsmatige duiding en aanbevelingen voor beheersing.

5

SAMENVATTING

In deze studie zijn de 5 scenario’s die besproken zijn tijdens de technische avond uitgewerkt. Van alle scenario’s zijn de kosten en financiële gevolgen per scenario uitgewerkt. In figuur 10 is een grafiek opgenomen van de gemiddelde kosten per jaar per scenario. In figuur 11 is per scenario aangeven wat beschikbare en extra benodigde middelen zijn. In figuur 11 is per scenario aangeven wat beschikbare en extra benodigde middelen zijn.

Figuur 10

Financieel overzicht gemiddelde kosten en middelen in € per jaar voor planperiode 2026-2030. Investeringen zijn gekapitaliseerd

Overzicht per scenario gemiddelde beschikbaar en extra benodigd budget per jaar scenario Beschikbaar begroting Extra benodigde middelen [€] [€] 1 2.050.000 -213.000 2

2.050.000

-761.000

3

2.050.000

-826.000

4

2.050.000

-638.000

5

2.050.000

-702.000

2.050.000

-113.000

6 Figuur 11

Overzicht per scenario gemiddelde beschikbaar en extra benodigd budget per jaar.

Scenariostudie De basis voor gefundeerd beheer en onderhoud van verhardingen 6

Advies Technisch advies De gemeente wil het areaal van de openbare ruimte doelmatig onderhouden. Hier hoort het kwaliteitsniveau B, basis bij. Dit sluit aan bij het onderhoudsniveau van de vakgebieden groen en riolering. Door het areaal te onderhouden op niveau B wordt kapitaalvernietiging voorkomen. Vanuit technisch oogpunt is het advies om de verhardingen te gaan onderhouden op onderhoudsniveau B, scenario 2. Financieel advies In verband met de beperkte beschikbare middelen is het advies om het bestaande onderhoudsniveau C, ook voor de komende planperiode door te zetten. Hierbij horen scenario 1 en 6. Uitvoeringsplan De uitvoeringsplannen van scenario 1, 2 en 6 zijn opgenomen in bijlage 2,3 en 4.

Scenariostudie De basis voor gefundeerd beheer en onderhoud van verhardingen 7

BIJLAGEN

Bijlage Scenariostudie De basis voor gefundeerd beheer en onderhoud van verhardingen 1

BIJLAGE 1

FINANCIËLE UITGANGSPUNTEN

Ten behoeve van de financiële doorrekening zijn de volgende uitgangspunten en randvoorwaarden gehanteerd.

Algemeen Aspect Startjaar Beschouwde periode Prijspeil

Uitgangspunt 2026 5 December 2024

Rente, inflatie en BTW Aspect Rente op schulden Rentetoerekening Rente op tegoeden Indexering BTW

Uitgangspunt 1,5 % 1 jaar na oplevering werken 0% Nee 21%

Vervangingen/rehabilitatie Aandachtspunt Aanlegjaar/leeftijd Kwaliteit Prijspeil eenheidsprijzen Eenheidsprijzen planperiode Afschrijven Afschrijvingsmethode bij activatie

Uitgangspunt Informatie in beheersysteem Informatie in beheersysteem December 2024 Eenheidsprijzen gemeente Maasdriel Lineair

Afschrijftermijnen Object

Klein onderhoud Groot onderhoud Bermen Levensduur verlengend onderhoud Rehabilitatie

Theoretische technische levensduur [Jaar]

20 20 50

Financiële afschrijvingstermijn [Jaar] 0 0 20 20 50

Bijlage Scenariostudie De basis voor gefundeerd beheer en onderhoud van verhardingen 2

BIJLAGE 2

UITVOERINGSPROGRAMMA SCENARIO 1

Bijlage Scenariostudie De basis voor gefundeerd beheer en onderhoud van verhardingen 3

BIJLAGE 3

UITVOERINGSPROGRAMMA SCENARIO 2

Bijlage Scenariostudie De basis voor gefundeerd beheer en onderhoud van verhardingen 4

BIJLAGE 4

UITVOERINGSPROGRAMMA SCENARIO 6

Bijlage Scenariostudie De basis voor gefundeerd beheer en onderhoud van verhardingen 5

Bijlage Scenariostudie De basis voor gefundeerd beheer en onderhoud van verhardingen 6