Bijlage 2. Kernvisie Hedel 2024

Kernvisie Hedel Gemeente Maasdriel

colofon

projectnaam Kernvisie Hedel datum 7 juni 2024 projectnummer P05797 opdrachtgever Gemeente Maasdriel BRO projectleider RT projectteam RvO TvG TN bron kaft BRO

Bosscheweg 107 5282 WV Boxtel +31 (0)411 850 400 info@bro.nl www.bro.nl

Inhoudsopgave 1

Inleiding

4

2

Koers

10

3

Gebiedsprincipes Ruimtelijke Kwaliteit

1.1 1.2 1.3

2.1 2.2

3.1 3.2 3.3 3.4 3.5

Waarom een kernvisie? De trots van Hedel Status en opbouw van de visie

Hoofdzaken integraal beleid Hoofdlijnen ontwikkelingsrichting Hedel

Dijkzone en uiterwaarden Kernrand Centrum Woongebieden Werkgebieden

4 Uitvoering

4 5 7

10 22

25

25 26 27 28 29

31

Kernvisie Hedel - Gemeente Maasdriel

3

1

Inleiding

Voor u ligt de kernvisie Hedel. Een fraaie kern die is gelegen in het open polderlandschap van de gemeente Maasdriel. Hedel maakt deel uit van de drie grootste kernen van de gemeente, met een verzorgende functie voor de andere kernen en de inwoners van het buitengebied.

1.1

Waarom een kernvisie?

Maasdriel bruist van ambitie en er komen veel uitdagingen en opgaven op de gemeente en haar inwoners af. Bijvoorbeeld op het gebied van woningbouw, voorzieningen, toerisme en recreatie. De drie kernen Ammerzoden, Hedel en Kerkdriel spelen een grote rol in het realiseren van die ambities en uitdagingen. Ze hebben een belangrijke functie voor het vitaal, leefbaar en aantrekkelijk houden van de gemeente Maasdriel als geheel. Om alle ontwikkelingen nu en in de toekomst in goede banen te leiden, zijn er voor de drie grote kernen kernenvisies gemaakt. Deze kernvisie gaat in op de kern Hedel. Het versterken van de kwaliteit én het streven naar de behoefte van de lokale gemeenschap is een belangrijk uitgangspunt voor deze visie. De onderwerpen in de kernvisie worden vanuit de ruimtelijke en fysieke, en de sociaal-maatschappelijke kant benaderd. Ammerzoden, Hedel en Kerkdriel hebben een groot aanbod van voorzieningen. Daar maken ook de kleinere, omliggende kernen gebruik van. Het is daarom belangrijk om het voorzieningenaanbod in de grotere kernen te behouden en te versterken. Daarnaast streeft de gemeente in deze drie kernen de grootste groei na als het gaat om woningbouw en hebben de kernen door hun ligging een belangrijke rol om van Maasdriel de toeristische en recreatieve gemeente aan de Maas te maken die zij graag wil zijn.

De kernenvisies beschrijven hoe de gemeente gericht aan de slag gaat met deze uiteenlopende doelen en ambities.

Figuur 1: Overzichtskaart Ammerzoden, Hedel en Kerkdriel

Kernvisie Hedel - Gemeente Maasdriel

4

1.2

De trots van Hedel

Om te kunnen bouwen aan de toekomst is het belangrijk om te weten waar je trots op bent. Wat maakt Hedel de mooie plek om te wonen, werken en bezoeken? Wat moet behouden blijven richting de toekomst? Kortom, wat is de trots van Hedel? Hedel is van oudsher een echt handelsdorp, op het knooppunt van diverse routes (weg, spoor en water). De kern is een hoogtepunt van bewegingen en richtingen. Dat maakt Hedel ook nadrukkelijk anders dan Ammerzoden en Kerkdriel. Hedel is een aantrekkelijke woonkern voor mensen van buiten en er wonen veel forenzen. Ook telt Hedel meerdere grote regionale bedrijven. De kern is van oudsher al een plek om te handelen, rusten, verblijven en ontmoeten. De bevolking in Hedel is gemêleerd en daar zijn zij trots op. Ook is er een sterke samenhang tussen bewoners, wat terug te zien is in de vele initiatieven (zoals de paardenmarkt). Hedel is het infrastructurele kruispunt van Maasdriel, een knooppunt van routes. De kern is een hoogtepunt van bewegingen en richtingen. Hier komen de snelweg A2, de spoorlijn, de oude rijksweg en de N831 samen. Door de verbindingen met ‘s-Hertogenbosch is het dorp sterk gericht op de Brabantse stad. Die gunstige ligging zie je ook terug in de lokale economie. Hedel huisvest meerdere grote regionale bedrijven. De kern is van oudsher al een plek om te handelen, rusten, verblijven, ontmoeten en naar de kerk te gaan.

Hedel is ontstaan op een hoge stroomrug aan de Maas. In de oorspronkelijke structuur is dit nog te herkennen aan het feit dat de oude straten gelegen zijn op de hogere delen van de stroomrug. Het dorp lag oorspronkelijk direct aan een Maasmeander. Door een bochtafsnijding is de kern echter verder van de Maas af komen te liggen. In de overgebleven wateroppervlaktes van de oude stroomgeul zijn onder meer de jachthavens gesitueerd. Bij een van de jachthavens is een historisch achtkantig gemaal gelegen.

Kernvisie Hedel - Gemeente Maasdriel

Figuur 2: Overzichtskaart Hedel met deelgebieden

5

Op deze plaats, bij het Gelre’s End, is de aanwezigheid van de Maas nog het meest merkbaar. Daarnaast liggen in en rond Hedel diverse wielen, ontstaan door dijkdoorbraken in het verleden.

kleinschalig van karakter en minder compact gesitueerd. Veel van de hier gelegen woningen zijn dijkwoningen, waarvan de hoofdverdieping op kruinniveau van de dijk ligt.

Er is niet veel te herkennen van het oude dorp omdat de bebouwing in de Tweede Wereldoorlog bijna volledig is verwoest. De oorspronkelijke nederzetting lag rond de driehoek gevormd door de Voorstraat, Gasthuisstraat en Korenstraat en aan de Koningin Wilhelminastraat en Blankensteijn. Hier bevinden zich vandaag de dag ook nog steeds de meeste voorzieningen. De belangrijkste winkelvoorzieningen zijn geconcentreerd aan de Voorstraat, bestaande uit twee blokken winkels die haaks op elkaar staan. De overige voorzieningen, waaronder kerkgebouwen en andere maatschappelijke voorzieningen, liggen verspreid in de omgeving van het historische dorpsgebied. Het moderne en stenige centrumgebied met de vierkante blauwe klokkentoren (carillon) is nu beeldbepalend. In het centrum bevinden zich bovendien een drietal nieuwbouwcomplexen. Een stukje historie vind je bij de oude kasteelruïne. Hier bevindt zich ook een klein dierenpark, dat door bewoners graag wordt bezocht.

Ook de oude brug over de Maas is kenmerkend voor Hedel. De Oude Rijksweg vormt een grens tussen de westelijk gelegen centrum- en woongebieden en het gebied ten oosten van de weg, die gekenmerkt wordt door de aanwezigheid van de Nieuwe Wiel, de daaraan gelegen woningbouw en de sportvelden.

Het oorspronkelijke straatbeeld in de oude kern is voor een groot deel hersteld en bestaat uit een afwisseling van woonbebouwing, winkelpanden, (voormalige) agrarische bebouwing en bebouwing voor maatschappelijke doeleinden. Het oude raadhuis van Hedel is nu ingericht als museum. De bebouwing bestaat verder veelal uit vrijstaande of twee-onder-een-kap woningen van een of twee lagen met zadeldak of mansardekap. De detailleringen en het kleurgebruik zijn eveneens divers. Aan de zuid- en oostzijde van de kern gaat de bebouwde kom geleidelijk over in agrarische bebouwing en open landschap. Daarbij worden bebouwingslinten afgewisseld met open gebieden. Met name de zuidwestrand van het dorp heeft in vergelijking met de rest een behoorlijk agrarisch karakter. Langs de Maasdijk is de bebouwing

Kernvisie Hedel - Gemeente Maasdriel

Ten noorden van de oorspronkelijke nederzetting vonden na de oorlog de grootste uitbreidingen met planmatig opgezette woongebieden plaats. Deze volgden vaak de historische verkaveling. Kenmerkend zijn de grote akkercomplexen, bouwlandcomplexen, die eindigen op -eng, -ing of -akker heten (zoals de Westenakkers). De uitbreidingswijken zijn eenzijdig van karakter en een duidelijke hoofdstructuur ontbreekt. In de woonwijken zijn weinig tot geen (maatschappelijke) voorzieningen aanwezig. Ten noorden van de historische kern is in de jaren ’30 een villabuurt aangelegd. Het betreft een kleinschalige woonbuurt die ingepast is in de bestaande dorpsstructuur. De bebouwing heeft monumentale waarde en is voor het dorp een unieke buurt met een

De huidige ruimtelijke structuur van het bedrijventerrein is grotendeels ingepast in de voormalige agrarische verkavelingsstructuur, waarbij op sommige plekken zelfs de voormalige afwateringssloten nog aanwezig zijn. Veel wegen kennen door de gefaseerde aanleg van het bedrijventerrein haakse bochten en/of hebben doodlopende gedeeltes. De op het bedrijventerrein aanwezige bebouwing varieert in omvang en intensiteit. Qua omvang komen grootschalige bedrijfshallen en kantoorpanden voor, naast kleinschalige kantoren en werkplaatsen (met bedrijfswoning). Langs de Veldweg bevinden zich vooral kleinere bedrijven met in bijna alle gevallen een bedrijfswoning. De bebouwing centraal op het bedrijventerrein is grootschaliger van opzet. Ten noorden van De Kampen bevindt zich het nieuwere bedrijventerrein De Kampen-Noord. Dit terrein kent een grootschalige opzet en moderne uitstraling. Het terrein wordt aan de oostzijde ontsloten via de Oude Rijksweg. Op dit terrein bevinden zich voornamelijk grootschalige bedrijven in handel en logistiek.

karakteristieke opzet. De wijk Baronie springt eruit vanwege de herkenbare architectuur, gekenmerkt door witte gevels geaccentueerd met pasteltinten met Victoriaanse elementen. Verder vormt de wijk De Groene Akkers de meest recente inbreidingslocatie met een klimaatadaptieve inrichting. In het lager gelegen open komgebied, ten noorden van de kern, ligt het bedrijventerrein De Kampen. Het bedrijventerrein vormt een van de entrees tot het dorp. Opvallend aan het terrein is de menging van wonen en bedrijvigheid en de beperkte aanwezigheid van groen in de straten. De Kampen kent geen duidelijke vooropgezette ruimtelijke hoofdstructuur. Dit is vooral een gevolg van de gefaseerde totstandkoming van het bedrijventerrein en de lokale herstructureringen.

6

1.3

Status en opbouw van de visie

Met de kernvisie bouwen we voort op het strategisch beleid uit de Omgevingsvisie Bommelerwaard, de Integrale Nota Samenleven en het Integraal Veiligheidsplan. De gemeenteraad stelt de beleidslijnen uit deze kernvisie vast met de bedoeling om dit beleid op te nemen in de omgevingsvisie van Maasdriel. Dat vindt plaats wanneer de omgevingsvisie 1.0 geactualiseerd wordt (rond 2025). Wanneer de kernvisie is opgenomen in de Omgevingsvisie Maasdriel verliest dit beleidsdocument zijn status/geldigheid. Bij het opbouwen van deze kernvisie is aansluiting gezocht bij de wettelijk bepaalde inhoudelijke onderdelen van een omgevingsvisie (art. 3.2 Omgevingswet). Een omgevingsvisie bevat volgens de wet namelijk: a. Een beschrijving van de hoofdlijnen van de kwaliteit van de fysieke leefomgeving, b. De hoofdlijnen van de voorgenomen ontwikkeling, het gebruik, het beheer, de bescherming en het behoud van het grondgebied, c. De hoofdzaken van het voor de fysieke leefomgeving te voeren integrale beleid. De hoofdlijnen en hoofdzaken uit de kernvisie werkt het college verder uit in een beleidsplan. Met het opsplitsen van de kernvisies in een strategisch-tactisch gedeelte (visie) en een tactisch-uitvoerend gedeelte (beleidsplan) sluiten we aan op de manier van beleid maken van de Omgevingswet. De rollen van raad en college bij beleidsontwikkeling voor de leefomgeving zijn daarbij verduidelijkt.

De raad gaat daarbij over de hoofdlijnen en de hoofdzaken van het beleid (kaderstellende rol), de financiële middelen (budgetrecht) en de controle of het college het afgesproken beleid goed uitvoert (controlerende rol). Het college gaat over de verdere uitwerking van de hoofdlijnen en hoofdzaken én over de maatregelen om doelstellingen te bereiken (art. 3.2 en 3.5 Ow). In hoofdstuk 2 van de kernvisie – Koers leest u de hoofdzaken van het integrale beleid per thema. Per thema zijn de hoofdzaken van het beleid

Kernvisie Hedel - Gemeente Maasdriel

Figuur 3: Schematische opbouw van de visie

7

(ambities) beschreven en staat op hoofdlijnen hoe we die ambities willen bereiken. In hoofdstuk 2 leest u vervolgens ook de hoofdlijnen van de voorgenomen ontwikkeling en het gebruik van het gebied Hedel. Dat is uitgewerkt op een toekomstkaart voor Hedel. Met gekleurde labels is aan het begin van iedere pararaaf aangegeven over welke onderwerpen en deelgebieden de beleidsuitspraken in die paragraaf gaan. Hoofdstuk 3 bevat de een beschrijving van de hoofdlijnen van de ruimtelijke kwaliteit per deelgebied en uitgangspunten op hoofdlijnen voor de bescherming en versterking van die kwaliteiten (Gebiedsprincipes). In hoofdstuk 4 leest u hoe we deze visie verder tot uitvoering brengen. Hierbij sluiten we aan bij de manier van beleidsontwikkeling- en uitvoering van de Omgevingswet. In de bijlagen is nadere informatie opgenomen over het doorlopen planproces.

Kernvisie Hedel - Gemeente Maasdriel

8

Kernvisie Hedel - Gemeente Maasdriel

9

2

Koers

2.1

Hoofdzaken integraal beleid

In de Omgevingsvisie Bommelerwaard (OV), de Integrale Nota Samenleven en het Integraal Veiligheidsplan zijn al verschillende strategische keuzes gemaakt. Deze kernvisie bouwt daarop voort als bouwsteen voor de actualisatie van de Omgevingsvisie 1.0. Hierna zetten we de voor de kernenvisies relevante strategische uitgangspunten thematisch op een rij. We vullen dit aan met de hoofdzaken van het integraal beleid dat geldt voor de kern Hedel. De uitgangspunten zijn geordend naar de volgende integrale thema’s: • Duurzaamheid, klimaat en omgevingskwaliteit • Landbouw, economie en toerisme • Milieu, gezondheid en leefbaarheid • Wonen, welzijn en voorzieningen • Samenleven • Openbare orde en veiligheid Per integrale thema wordt kort toegelicht wat de strategische koers is van de gemeente. Vervolgens staat per kernopgave op hoofdlijnen

•

•

• •

beschermd wonen en maatschappelijke opvang, statushouders). Verzorgingshuizen en sommige psychiatrische instellingen worden gesloten: iedereen moet terecht kunnen ‘in de wijk’. Hierdoor en omdat de doelgroep ouderen sterk zal toenemen, is er een grote nieuwbouwopgave aan nultredenwoningen en geclusterd en zorggeschikt wonen. Daarnaast is er ook een aanpassingsopgave voor de bestaande woningvoorraad. Meer eenzame mensen, meer mensen met chronische aandoeningen, meer mensen met een complexe problematiek, meer mentale druk, en schaarser wordende professionele (formele) zorg Afbouw van intramurale jeugdzorg. Uitstroom vanuit jeugdzorginstellingen, maatschappelijke opvang en begeleid wonen richting kleinschalige woonvormen en woningen verspreid over de gemeenten en kernen in de regio Veroudering van bestaande bedrijventerreinen Terugtredende politie en dus een grotere rol voor gemeentelijke handhaving

opgeschreven ‘wat we willen bereiken in Hedel’ en ‘hoe we dat willen bereiken’. Bij het bepalen van deze ambities is rekening gehouden met een aantal trends en opgaven die de komende jaren een grote impact hebben op het dorp. Hiermee maken we ons klaar voor de verwachte toekomst. Trends en opgaven waar onder andere rekening mee zijn gehouden zijn: • Gemeenten moeten steeds meer doen met minder geld • Het klimaat verandert. Wereldwijd warmt de aarde op en we krijgen te maken met steeds extremer weer. Ook in Nederland merken we deze veranderingen. Denk aan hitte, droogte en wateroverlast. • Grote woningbouwopgave: toename verwacht van alleenstaanden, ouderen en aandachtsgroepen (o.a. spoedzoekers, uitstroom

Kernvisie Hedel - Gemeente Maasdriel

10

2.1.1

Duurzaamheid, klimaat en omgevingskwaliteit

Klimaatmitigatie Klimaatadaptatie Water Groen/biodiversiteit Omgevingskwaliteit Gezondheid Woongebieden Werkgebieden Dijkzone en uiterwaarden

Kernrand

In Maasdriel handelen we klimaatadaptief (in beleid en projecten), om in 2050 klimaatrobuust/bestendig te zijn ingericht. Bomen en groen zijn van grote betekenis in Maasdriel. De kernen hebben een groene identiteit. Variatie in planten en dierensoorten is van groot belang. Ook buiten de natuurgebieden is er aandacht voor versterking van de biodiversiteit, zoals langs oevers, bermen en randen van grasland en akkers, in het openbaar groen van de kernen, maar ook in particuliere tuinen en erven. We streven ernaar om bij herinrichtingen en ruimtelijke ontwikkelingen gebruik te maken van de Maasdrielse variant van de 3-30-300 regel. In 2030 voldoet gemeente Maasdriel aan het Gelders Energie Akkoord en in 2050 aan het nationale klimaatakkoord. In 2050 wordt de energie die in Maasdriel wordt verbruikt ook duurzaam opgewekt. De energietransitie is aanleiding voor verzwaring en uitbreiding van het electriciteitsnetwerk. De energietransitie en de zoektocht naar alternatieve warmte oplossingen zijn van invloed op de bestaande en toekomstige openbare ruimte. Zo is er uitbreiding en aanpassing van de energie-infrastructuur nodig. Bijvoorbeeld kabels, leidingen en elektriciteitskasten.

te herkennen zijn en blijven. De rivier de Maas wordt ingezet als identiteitsdrager door de verbinding tussen het dorp en de Maas te verbeteren. A. We zijn een CO2-neutrale gemeente en richten onze leefomgeving daar op in B. Onze leefomgeving is zoveel mogelijk klimaatbestendig, circulair, groen, biodivers en natuurinclusief C. We willen onze landschappelijke en stedenbouwkundige kernkwaliteiten behouden en versterken

We zijn een CO2-neutrale gemeente en richten onze leefomgeving daar op in Wat willen we bereiken in Hedel (ambities)

Hoe willen we bereiken in Hedel (ambities)

CO2 neutraal In 2050 wordt de energie die in Maasdriel wordt verbruikt ook duurzaam opgewekt.

1. Inzet op energie- en warmtetransitie 1.1. Voor zonne-energie worden eerst de mogelijkheden op de bestaande bebouwing en verharding benut, zoals het plaatsen van zonnepanelen op daken en parkeerterreinen. We zoeken naar de beste optie per wijk en maken stappen in de ver1.2. Bij het realiseren van nieuwe woonwijken en bedrijventerreinen vormindering van aardgasgebruik richting het beëindigen van aardgasgemen duurzaam bouwen en duurzame energievoorzieningen belangrijbruik in de bebouwde omgeving in 2050. ke uitgangspunten. 1.3. Binnen de gemeente wordt ruimte geboden voor experimentele ontwikkelingen waar het gaat om het combineren van het opwekken van duurzame energie met andere functies.

Als gemeente streven we naar behoud en versterking van de landschappelijke en stedenbouwkundige kernkwaliteiten van Maasdriel. Het streven is dat verschillende identiteiten en landschapstypen

Kernvisie Hedel - Gemeente Maasdriel

11

Onze leefomgeving is zoveel mogelijk klimaatbestendig, circulair, groen, biodivers en natuurinclusief Wat willen we bereiken in Hedel (ambities)

Hoe willen we dat bereiken in Hedel?

Robuuste, groene en klimaatadaptieve woonwijken Een klimaatbestendige en natuurinclusieve inrichting van de kern Hedel draagt bij aan gezondheid en leefbaarheid. Bij het realiseren van nieuwe woonwijken vormen duurzaam en/of circulair bouwen en duurzame energievoorzieningen belangrijke uitgangspunten. We willen regen- en vuilwaterstromen ook gescheiden houden. Onder andere om wateroverlast te beperken.

2. Klimaatadaptievere inrichting van woonwijken 2.1. Door de biodiversiteit, natuur, groen en water integraal mee te nemen in nieuwe plannen. Het gaat dan in ieder geval om een kwaliteitsslag in de (biodiverse)inrichting van de openbare ruimte. We nemen de Maasdrielse variant van de 3-30-300 regel hiervoor als uitgangspunt. Met deze vuistregel meet je drie dingen. Eerst of je vanuit elke woning drie bomen kunt zien. Dan of 30% van een wijk in de schaduw van een boom valt. En daarna of er vanuit elke woning op 300 meter afstand een verkoelend park of andere groene koele plek is. 2.2. Door de bewoners op eigen terrein (particuliere tuinen en erven) te stimuleren om meer groen en water toe te voegen en daarmee bij te dragen aan een duurzame leefomgeving. 2.3. Door de vervangingsopgave van het riool te benutten om het rioleringssysteem robuust en toekomstbestendig te maken en een bijdrage te leveren aan andere maatschappelijke opgaven, zoals het klimaatrobuust en verkeersveiliger maken en het vergroenen van de openbare ruimte. Bij grootschalig onderhoud en rehabilitatie van zowel riolering als wegen is afkoppelen een uitgangspunt. Hemelwater houden we apart van vuilwater zodat we op termijn deze stromen gescheiden houden en hebben. 2.4. Door waterberging te realiseren aan de randen van de kernen (tegengaan wateroverlast bebouwd gebied door hemelwaterafvoer) 2.5.

Door locaties met herhaalde ervaren wateroverlast door extreme neerslag te onderzoeken en indien mogelijk aan te pakken met maatregelen.

Vitale, groene en klimaatadaptieve bedrijventerreinen Een groene en klimaatadaptieve werkomgeving draagt bij aan de gezondheid, bevordert de concentratie en het werkgeluk én is een mooi visitekaartje voor bezoekers. Voor het bedrijventerrein De Kampen is een kwaliteitsslag gewenst. Het streven is meer ruimte voor groen. Circulair bouwen en duurzame energievoorzieningen zijn belangrijke uitgangspunten.

3. Een kwaliteitslag op de bedrijventerreinen 3.1. Samen met ondernemers inzetten op toekomstbestendig bedrijventerreinen De Kampen en De Kampen Noord. Herstructurering/revitalisering is daar wellicht voor nodig (zie hiervoor ook paragraaf 2.1.2.).

Kernvisie Hedel - Gemeente Maasdriel

12

We willen onze landschappelijke en stedenbouwkundige kernkwaliteiten behouden en versterken Wat willen we bereiken in Hedel (ambities)

Hoe willen we dat bereiken in Hedel?

Het versterken van de identiteit van het dorp 4. Groene-blauwe randen en geleidelijke overgangen versterken Hedel is van oudsher een echt handelsdorp, op het knooppunt van diver- 4.1. Het doortrekken van boomstructuren die van algemeen belang se routes (weg, spoor en water). De kern is een hoogtepunt van beweginzijn voor de gehele gemeente. gen en richtingen. De dorpsranden en entrees doen op dit moment geen 4.2. Streven is ook behoud van de eigen identiteit van de verschillende recht aan de identiteit van Hedel. Het is daarom belangrijk om de uitstrakernen. Met groene buffers tussen de kernen voorkomt de geling van de dorpsranden en entrees te versterken met aandacht voor de meente dat kernen tegen elkaar aangroeien. identiteit van het handelsdorp Hedel. 4.3. Vanaf de westgrens van Hedel is het wenselijk dat groene lijnen het dorp insteken die de hoofdstructuur van het Hedels woongeBeleefbaar landschap en uiterwaarden bied versterken. De gemeente gaat verrommeling en eenvormigheid van de landschappen tegen en wil dat kwaliteiten behouden blijven. Toekomstige initiatieven 5. Vrijmaken van de oeverwallen van grootschalige bedrijven moeten bijdragen aan het behouden, versterken of ontwikkelen van land- 5.1.

Specifiek voor Hedel geldt dat de gemeente streeft naar het vrijschappelijke kwaliteiten en/of knelpunten wegnemen.Denk daarbij aan: maken van de oeverwallen van grootschalige bedrijven voor glas• Karakteristieke landschaps-, ontginnings- en bewoningspatronen tuinbouw en paddenstoelenteelt. (verkavelingen, wegenstructuren, bebouwing, etc.) • Cultuurhistorisch waardevolle elementen en groenrode ‘parels’ in re- 6. Verbinding met water latie tot de landschappelijke context (vluchtheuvels, dellen, woerden, 6.1. We benutten kansen die zich voordoen om de verbinding tussen historische bebouwing, forten, molens, kastelen en eendenkooien) het dorp en de Maas te verbeteren. • De (historische) dijken als belangrijke identiteit- en structuurdragers. • Een samenhangend dorpsbeeld en de aanwezige relatie tussen de 7. Behouden en herstellen van omgevingskwaliteiten dorpskern en het omliggend landschap; 7.1. Bij nieuwe ontwikkelingen houden we rekening met het behouden • Het versterken van de ruimtelijke structuur en de eigen identiteit van en herstellen van omgevingskwaliteiten. Bij voorkeur dragen nieude oeverwallen. Met name de (zuid)westgrens van Hedel is een aanwe ontwikkeling bij aan het versterken van bestaande of verloren dachtspunt bij de versterking van de ruimtelijke structuur en identiteit kwaliteiten.

Dit kan door het landschappelijk inpassen van nieuwe van de oeverwallen plannen en te investeren in landschapselementen (zie Gebiedsprincipes in hoofdstuk 3).

Kernvisie Hedel - Gemeente Maasdriel

13

2.1.2

Landbouw, economie en toerisme

Economie Mobiliteit Omgevingskwaliteit

We willen bestaande werklocaties toekomstbestendig houden

Klimaatadaptatie Toerisme Recreatie

Wat willen we bereiken in Hedel (ambities)

Werkgebieden

Vitale, groene en klimaatadaptieve bedrijventerreinen 8. Kwaliteitsslag bedrijventerreinen Voor het bedrijventerrein De Kampen is een kwaliteitsslag be8.1. Samen met ondernemers inzetten op toekomstbestendig bedrijventerreinen. oogd. Het streven is een verbetering van de interne routing en Herstructurering/revitalisering is daar wellicht voor nodig. Herkenbare enmeer ruimte voor groen en water. Bij de ontwikkeling van een trees bij het bedrijventerrein dragen ook bij aan deze kwaliteitsslag. nieuw bedrijventerrein in de gemeente willen we het vliegwie8.2. Voor de overzichtelijkheid is het wenselijk om te onderzoeken of er verkeersleffect gebruiken om ook andere opgaven als de klimaatmitigamaatregelen nodig zijn. Bewegwijzering op alle toegangswegen kan mogelijk tie en klimaatadaptatie, herstructurering van andere terreinen ook helpen. Daarbij hoort ook een duidelijk straatprofiel en een beter onderen parkmanagement (ook voor bedrijven van andere terreinen) scheid tussen woon- en werkgebieden (met name aan de randzone). Door mee te nemen. gedeeltelijke transformatie op het bedrijventerrein De Kampen kan ruimte ontstaan voor verbetering: breder profiel, meer groen, vrij liggende fietspaHet juiste bedrijf op de juiste plek den en minder doodlopende straten. We streven ernaar dat bedrijven op een passende locatie ge8.3.

Per bedrijventerrein afwegen of intensivering op eigen terrein gewenst is (bijhuisvest zijn - in lijn met het Regionaal Programma Werklocavoorbeeld door hogere bouwhoogtes toe te laten op achterterrein onder beties (RPW). We streven ernaar om in de gemeente te voorzien paalde voorwaarden, zoals klimaatneutraal bouwen, natuurinclusief bouwen, in beschikbare ruimte op werklocaties voor lokale bedrijven die biobased bouwen). willen uitbreiden, maar geen uitbreidingsruimte meer hebben. 9. Het juiste bedrijf op de juiste plek 9.1. We zetten in op het ontwikkelen van een nieuw bedrijventerrein. Hiermee bieden we schuifruimte aan bedrijven die willen verplaatsen naar een nieuwe, meer passende locatie.

Kernrand

Dijkzone en uiterwaarden

De grote kernen Ammerzoden, Hedel en Kerkdriel spelen een belangrijke rol als het gaat om economische en toeristische ontwikkeling van onze gemeente. We willen in Maasdriel samen met ondernemers werken aan toekomstbestendige bedrijventerreinen voor lokale bedrijvigheid (klimaatbestendige en duurzame leefomgeving). We willen bestaande werklocaties toekomstbestendig houden. Daarbij streven we naar kwaliteitsverbetering, intensivering en profilering. Het is belangrijk om het juiste bedrijf op de juiste plek te hebben, het intensieve gebruik van panden en kavels te vergroten, en oneigenlijk/ongewenst gebruik tegen te gaan. Dit kan alleen worden bereikt door samen te werken met ondernemers. We zetten verder in op waardevol toerisme. Daarbij moet er balans zijn tussen toeristische ontwikkeling en leefbaarheid. Het toerisme in de Bommelerwaard heeft een prachtige basis, maar het ontbreekt nu nog aan voldoende aanbod in dag- en verblijfsrecreatie. Het voorzieningenniveau kan met de komst van extra toeristen in stand worden gehouden en/of verbeteren. De gemeente wil inwoners en toeristen langer vasthouden in de centra. Om dit te bereiken streven we naar een hoogwaardige uitstraling van de centra en willen we dat ontwikkelingen de identiteit van de kernen versterkt. We zetten daarnaast in op prettige openbare verblijfsplekken en een divers aanbod van faciliteiten. D.

We willen bestaande werklocaties toekomstbestendig houden E. Onze toeristische hotspots en recreatieve sector zijn aantrekkelijk en toegankelijk, en maken gebruik van kwaliteiten van de Bommelerwaard •

Kernvisie Hedel - Gemeente Maasdriel

Hoe willen we dat bereiken in Hedel?

10. Tegengaan wateroverlast 10.1. Op delen van het bedrijventerrein De Kampen (Kronenburg) wordt bij piekbuien wateroverlast ervaren. Opvang op eigen terreinen of nieuwe vormen van drainage kunnen mogelijk een oplossing bieden. Door overleg met Waterschap kan een passende oplossingsrichting gekozen worden. Het toevoegen van groen waar het kan, is ook een maatregel die hieraan zou kunnen bijdragen. Samen met de ondernemers aan de slag met klimaatbestendige inrichting bedrijventerrein (op eigen kavel en in de openbare ruimte).

14

Onze toeristische hotspots en recreatieve sector zijn aantrekkelijk en toegankelijk, en maken gebruik van kwaliteiten van de Bommelerwaard

Wat willen we bereiken in Hedel (ambities)

Hoe willen we dat bereiken in Hedel?

Recreatieve ontwikkeling van dijkzone/uiterwaarden Om de recreatieve kwaliteiten van Hedel te versterken, willen we recreatieve plekken ontwikkelen en ervoor zorgen dat deze op een aantrekkelijke manier aan elkaar verbonden worden door (recreatieve)routes. Het versterken van het rivierfront is hierbij een belangrijk uitgangspunt. De dorpsfront Hedel is een afweegbaar gebied voor transformatie naar recreatie in combinatie met wonen. Functioneel ligt de focus op het versterken van waterrecreatie en horeca aan de dijk. En er liggen kansen om het recreatiegebied Gelre’s End (Soepkom) te ontwikkelen als lokaal, recreatief strandbad (inclusief verbeteren waterkwaliteit).

11. Rivierfront Hedel Gelre’s End 11.1. Het inzetten op het recreatief potentieel van de havens: meer profileren, inzetten op pauzevoorzieningen voor recreanten en de algehele uitstraling verbeteren. 11.2. Het faciliteren van nieuwe kleinschalige verblijfsrecreatie (B&B, boetiekhotel en of camperplaatsen/minicamping) langs de Maas. 11.3. Indien haalbaar - faciliteren van het op termijn verplaatsen van het zandoverslagbedrijf. 11.4. Benutten kansen voor het verbeteren van de verbinding tussen Gelre’s End en het centrum. 11.5. Dijk voorzien van een verblijfskarakter en een aantal verblijfsplekken (rust- en informatiepunten met hoogwaardige materialisering zoals gebakken klinkers of natuursteen, zitplekken en groen), zoals bij Gelre’s End en Jacht Club Hedel. Auto is te gast op de dijk.

Versterking recreatief gebruik en beleving We vinden het belangrijk dat er meer dagrecreatief aanbod komt. Zowel voor het verbeteren van de leefbaarheid van inwoners als het aantrekken van meer bezoekers. Beleefbare, aantrekkelijke en gevarieerde routenetwerken dragen bij aan het creëren van dagrecreatief aanbod en de landschappelijke beleving. Om het landschap en de uiterwaarden beleefbaar te maken, zetten we in op het versterken van het recreatief medegebruik van het landschap.

12. Versterken recreatief gebruik en beleving 12.1. Activiteiten, voorzieningen en bestaande routes beter onder de aandacht brengen. 12.2. Recreatief medegebruik van het landschap versterken (exetensief). Bij extensief recreatief medegebruik is sprake van vormen van natuurvriendelijke recreatie die in hoofdzaak gericht is op natuur- en landschapsBij extensief recreatief medegebruik is sprake van vormen van natuurvriendelijke recreatie die in hoofdzaak beleving. Denk aan klompenpaden, wandel- en struinroutes en fietspaden in uiterwaarden tussen Hedel, gericht is op natuur- en landschapsbeleving. Denk in Hedel aan natuurbeleving voor kinderen en het onder de Ammerzoden en Kerkdriel. Er liggen kansen in het gebied rond Gelre’s End en de Hedelse Benedenwaaard. aandacht brengen van bestaande recreatieve routes. Ook nieuwe klompenpaden, wandel en struinroutes en Het is gewenst om struinpaden te verbinden met het Hoogendoornlaantje en de Molenstraat/Gelre’s End. fietspaden in de zone tussen Ammerzoden en Hedel (specifiek het gebied rond Gelre’s End/de Hedelse Bene- 12.3. We benutten kansen om fietsroutes niet alleen langs het dorp te laten lopen, maar ook de kern in. denwaard) versterken de beleefbaarheid van het landschap. 12.4. Positieve grondhouding tegenover ideeën om de historie zichtbaarder te maken. 12.5. Ruimte houden voor bewegen in de uiterwaarden.

Om ervoor te zorgen dat bezoekers langer in de gemeente willen en kunnen blijven vinden we het belangrijk dat er ook voldoende verblijfsaanbod is. Evenementen willen we behouden, omdat deze zorgen voor reuring en levendigheid in de kern. En we zien graag nieuwe activiteiten en evenementen die bijdragen aan de levendigheid en meer bezoekers trekken.

Kernvisie Hedel - Gemeente Maasdriel

15

2.1.3

Wonen, welzijn en voorzieningen

Wonen Mobiliteit

Welzijn

Zorg

Voorzieningen

Woongebieden

Centrum

Kernrand

Economie

Dijkzone en uiterwaarden

Centraal staat het behouden en versterken van een aantrekkelijk leefklimaat in de Maasdriel. We blijven een aantrekkelijke gemeente om in te wonen, te werken en te recreëren. Daarbij wil de gemeente perspectief bieden op voldoende goede woningen voor huidige en toekomstige inwoners. Er moet meer variatie komen in de woningvoorraad. De focus ligt op betaalbare en compacte woningen (voor jong en oud). Het is van belang om verhuisbewegingen op gang te brengen om een goede doorstroming te krijgen. Doorstroming in de woningmarkt ontstaat wanneer huishoudens uit bestaande woningen verhuizen naar een andere (nieuwe of beter passende) woning. Hierdoor komen bestaande woningen vrij voor andere huishoudens. Het bouwen van geschikte woningen voor ouderen draagt bij aan langere verhuisketens en doorstroming in de woningmarkt. Hierin is ook aandacht voor het faciliteren van geclusterde woonvormen, gezamenlijke ontmoeting en mogelijkheid van zorg en ondersteuning. Nieuwbouw sluit aan op de woningbehoefte en autonome bevolkingsgroei van de kern. De nieuwbouw zorgt voor de realisatie van verschillende woningtypen en prijsklassen en geeft hiermee de huidige inwoners de mogelijkheid om binnen de gemeente invulling te geven aan hun veranderde woonwens. De nadruk ligt in beginsel op inbreiding (niet op uitbreiding), maar per situatie of kern maakt de gemeente hiervoor een afweging.

*Onder inbreiden wordt woningbouw binnen de contouren van het voormalige ‘bestemmingsplan: Hedel’ gezien (onderdeel van het tijdelijk deel van het Omgevingsplan Maasdriel). Bij uitbreiding gaat het om woningbouw buiten deze contouren. Het streven is ook een krachtige en vitale participatiesamenleving

Kernvisie Hedel - Gemeente Maasdriel

waarin inwoners zelfbewust en, indien nodig, samen met maatschappelijke organisaties en de gemeente regie voeren op het eigen bestaan. Dan gaat het ook om een inclusieve samenleving, waarin iedereen mee kan doen. En een groene omgeving met bereikbare voorzieningen (op loopafstand) en ruimte voor ontmoeting (zowel binnen als buiten). Met het oog op behoud en goede toegankelijkheid van voorzieningen ondersteunt de gemeente initiatieven voor verbreding van gebruik van voorzieningen en samenwerking tussen functies. Denk hierbij aan het organiseren van een goede aansluiting en bereikbaarheid van voorzieningen (denk aan onderwijs) en het bieden van een ondersteuningsstructuur voor kwetsbare inwoners met specifieke voorzieningen in de wijk. De gemeente hanteert hiervoor drie lagen: • Woonzorgzones geconcentreerd rondom verpleeghuiszorg; • Woonvormen gecombineerd met/dichtbij basisvoorzieningen; • Woonaanbod in alle kernen met eigen individuele aanbod van voorzieningen.

en verloedering is een prioriteit. We staan evenementen toe in het centrum. Nieuwe detailhandel buiten het centrum wordt niet toegestaan. Uitgangspunt met betrekking tot bed & breakfasts in het centrum is dat deze voorstelbaar zijn bij woningen, zolang deze niet de ruimte innemen van een winkel of horeca met gevelfunctie. Qua uitstraling verdienen de centrumgebieden een impuls (gezelligheid, sfeer en aandacht voor oude bebouwing, groen, water en uitstraling bedrijfsleven). F. We hebben kwalitatief goede woningen voor diverse doelgroepen in een goed leefklimaat en kwantitatief en kwalitatief verantwoorde groei van woningaanbod G. We hebben voldoende bereikbare zorg-, welzijns- en overige voorzieningen, voor alle inwoners van onze gemeente / De kernen in onze gemeente zijn toekomstbestendige krachtige kernen H. De centra van Kerkdriel, Hedel en Ammerzoden zijn toekomstbestendig en aantrekkelijk

Een compleet aanbod voorzieningen zal niet in elke kern geboden kunnen worden. Naast het realiseren van voorzieningen zal er een groter beroep worden gedaan op de vrijwillige inzet van inwoners/ mantelzorgers en eigen initiatieven van inwoners. Het centrum vervult een belangrijke rol in het voorzieningenniveau van inwoners. Het is belangrijk om de centra toekomstbestendig te houden. Landelijk zijn de functies van centra aan het veranderen. Het wordt steeds belangrijker om een plek te zijn waar inwoners ook elkaar kunnen ontmoeten. Een belangrijk onderdeel hiervan is het verbeteren van de fysieke toegankelijkheid van de openbare ruimte, zodat bijvoorbeeld voorzieningen en centra voor iedereen goed en veilig bereikbaar zijn. We gaan samen met centrumondernemers voor een aantrekkelijk en vitaal centrum. De focus ligt op kwaliteit in plaats van kwantiteit van winkelgebieden. Het blijvend tegengaan van leegstand

16

We hebben kwalitatief goede woningen voor alle doelgroepen in een goed leefklimaat/ Een kwantitatief en kwalitatief verantwoorde groei van woningaanbod Wat willen we bereiken in Hedel (ambities)

Hoe willen we dat bereiken in Hedel?

Een passende woning voor iedereen 13. Snel voldoende woningen en meer variatie (bouwen voor alle doelgroepen) De gemeente Maasdriel zet in op het realiseren van een diversiteit aan woonmilieus binnen de gemeente en daarmee 13.1. Gewenste ontwikkelrichting(en) van de kern bepalen om invulling te geven aan de kwantitatieve bebinnen de kern Hedel, met woningen die inspelen op de kwalitatieve behoefte. Het woningbehoefteonderzoek laat hoefte tot 2041. Zie hiervoor H2.2 - Hoofdlijnen ontwikkelingsrichting Hedel. zien dat in Hedel de grootste uitbreidingsbehoefte voor de komende acht jaar ligt in het grondgebonden koopsegment. 13.2. We zetten bij initiatiefnemers (ontwikkelaars en woningcorporatie) extra in op het realiseren van woOngeveer de helft van die behoefte gaat uit naar betaalbare koop. Er is relatief weinig behoefte aan appartementen/ ningtypen waaraan volgens het woningbehoefteonderzoek extra behoefte is in Hedel. nultredenwoningen in het vrijesectorhuur- of koopsegment. Levensloopbestendige nieuwbouw kan echter ook ge13.3. Waar mogelijk heeft de gemeente een faciliterende rol bij woningsplitsingen en aanvragen voor woschikt zijn voor doelgroepen die daar niet direct naar op zoek zijn. Ook voor de periode 2031 tot 2041 blijft de behoefningomzettingen met als doel meer flexibiliteit en diversiteit. te aan grondgebonden woningen (zowel sociale huur als koop) bestaan.

Er blijft ook behoefte aan nultredenwoningen. 13.4. Het faciliteren van tijdelijke woningen op plaatsen waar op korte termijn geen vaste woningbouw wordt voorzien, mits sprake is van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. Het woningbehoefteonderzoek laat zien dat de doelgroep ouderen de komende jaren sterk in omvang toeneemt in Maasdriel. Deze doelgroep heeft relatief vaak behoefte aan zorg. Deze zorg zal steeds vaker thuis geleverd worden. 14. Geclusterde woningen voor senioren in en rondom het dorpshart Dit zorgt voor een forse nieuwbouwopgave aan nultredenwoningen, geclusterd, collectief en zorggeschikt wonen, en 14.1. We zetten in op geclusterde woonvoorzieningen in en rondom het dorpshart. De focus ligt hierbij ook voor een aanpassingsopgave van de bestaande woningvoorraad. Voor senioren is het van belang dat woningen op het gebied tot 400 meter loopafstand van het centrum en/of het maatschappelijk cluster maatzich nabij voorzieningen bevinden en levensloopbestendig (te maken) zijn. schappelijk cluster De Woerd (op termijn). Het streven is om op deze clusteringslocaties in te zetten op een mix van mensen met een zware zorgvraag en mensen met geen of een lichte zorgvraag.

Zo Het woningbehoefteonderzoek laat voor Hedel een opgave zien van 510 woningen om aan de behoefte kunnen volontstaan de meeste kansen voor het tot stand komen van zorgzame gemeenschappen met een mix doen tot en met 2030. Dit is gebaseerd op het ambitiescenario. Dit scenario houdt rekening met de hogere instroom van informele en formele zorg. Sociale cohesie tussen de bewoners is hierbij wel een belangrijke door migratie in de afgelopen jaren en het inlopen van het woningtekort tot 2%. Tussen 2031 en 2041 wordt er nog randvoorwaarde. een verdere toename verwacht van de woningbehoefte, namelijk +180 (ook gebaseerd op het ambitiescenario). 14.2. Waar mogelijk faciliteert de gemeente ‘gemengd wonen’: het mengen van verschillende woonvorIn Hedel zijn tot 2031 plannen voor 230 woningen (hard en zacht). Tot 2030 is er nog behoefte aan plannen voor 200 men voor zowel ouderen, gezinnen als jongeren om het ontmoeten en elkaar helpen te bevorderen. woningen, en 180 woningen voor de periode 2031-2040. Aandachtspunten zijn: (collectieve) vervoersmogelijkheden, informele versus formele zorgmogelijkheden in de directe eigen omgeving, beschikbaarheid basisvoorzieningen in elke kern. Verbeteren van de verkeersontsluiting 14.3. Bescheiden hoogbouw zou hieraan bij kunnen dragen.

Per geval/locatie maken we een afweging of Infrastructurele aanpassingen zijn eerst nodig zijn om lokale/nieuwe knelpunten als gevolg van de groei van de econowe daaraan meewerken. mie en nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen op te vangen in Hedel. 15. Infrastructuur 15.1. Infrastructurele aanpassingen zullen nodig zijn om lokale/nieuwe knelpunten als gevolg van de groei van de economie en nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen op te vangen in Hedel. Zie hiervoor ook H2.1.4.

Kernvisie Hedel - Gemeente Maasdriel

17

We hebben voldoende bereikbare zorg-, welzijns- en overige voorzieningen, voor alle inwoners van onze gemeente / De kernen in onze gemeente zijn toekomstbestendige krachtige kernen. Wat willen we bereiken in Hedel (ambities)

Hoe willen we dat bereiken in Hedel?

Meedoen 16. Meedoen De gemeente draagt zorg voor de (tijdelijke) ondersteuning 16.1. Fysieke toegang voor inwoners voor het stellen van (hulp)vragen op het gebied van van inwoners in alle dorpskernen op het gebied van bejeugd, Wmo en participatie op het adviesplein in het Gelre’s End in Hedel. staanszekersheid, samenredzaamheid, meedoen, ontwikke- 16.2. We zetten in op de ontmoetingsfunctie van Gelre’s End, denk aan open eettafels, open ling en ondersteuning. De focus ligt hierbij op de preventie, inloopvoorzieningen en huiskamer in dorpshuis Gelre’s End. gezondheid/leefstijl en beweging. 16.3. We ondersteunen activiteiten via de subsidieregeling Goed Idee Doe Er Iets Mee. 16.4. Indien de inwoner niet in staat is zelf vervoer te organiseren kan de gemeente hierin in Ondersteuning sommige gevallen ondersteunen (denk aan leerlingenvervoer, vervoer naar gecontracInwoners hebben regie over hun eigen leven, wij ondersteuteerd aanbod Wmo/Jeugdwet en een vervoersindicatie voor de regiotaxi). nen waar nodig. We willen dat inwoners zo zelfstandig mogelijk kunnen meedoen in de samenleving. We bieden hulp 17. Ondersteuning aan inwoners die dit niet zelf kunnen. En vinden het belang- 17.1. We streven naar een kleinschalige maatschappelijke opvang in één van de kernen. Waar rijk dat ondersteuning dichtbij en vindbaar is.

nodig worden woonvoorzieningen gecombineerd met (ambulante) zorg/ondersteuning. 17.2. We zetten in op woningen voor jongeren met een (lichte) begeleidingsbehoefte bij het Maatschappelijke voorzieningen: beschikbaarheid, zelfstandig wonen. multifunctionele inzetbaarheid en clustering 17.3. Factiliteren van locaties Wmo/Jeugdwet. We streven ernaar om maatschappelijke voorzieningen en ontmoetingsplekken beter bereikbaar te maken voor 18. Maatschappelijke voorzieningen: beschikbaarheid, multifunctionele inzetbaarheid iedereen. Maatschappelijke voorzieningen willen we in de en clustering toekomst ook voor meerdere verschillende functies en acti18.1. Als er bij toekomstige ontwikkelingen mogelijkheden zijn om diverse sportfuncties samen viteiten kunnen gebruiken. Inwoners kunnen dan meer doen te brengen op één accommodatie (locatie), dan wordt hierop ingezet. Door het streven op één plek. Daarbij vinden we het ook belangrijk dat maatnaar multifunctionaliteit wordt de bezetting van sportaccommodaties geoptimaliseerd. schappelijke voorzieningen gedeeld worden door meerdere 18.2. (proactief) Faciliteren van locaties voor beschermd wonen en preventief aanbod zoals partijen. Denk bijvoorbeeld aan het gedeelde gebruik van inloopvoorzieningen met ervaringsdeskundigen en jongerenontmoetingsplekken.” een sportaccommodatie door meerdere verenigingen. Zo 18.3.

Als er bij toekomstige ontwikkelingen mogelijkheden zijn om diverse maatschappelijke maken we beter gebruik van de schaarse ruimte én maken functies samen te brengen in één gebouw, dan wordt hierop ingezet. Denk aan het bewe verenigingen toekomstbestendiger. nutten van schoolgebouwen voor ontmoeten na schooltijd (meervoudig ruimtegebruik in tijd).

Kernvisie Hedel - Gemeente Maasdriel

18

De centra van Kerkdriel, Hedel en Ammerzoden zijn toekomstbestendig en aantrekkelijk Wat willen we bereiken in Hedel (ambities)

Hoe willen we dat bereiken in Hedel?

Een levendig en aantrekkelijk centrum Om het centrum aantrekkelijker te maken, wordt ingezet op het ontwikkelen van een compact, samenhangend, klimaatrobuust, levendig en toekomstbestendig dorpshart. Dat betekent meer ruimte voor ontmoeting en meer ruimte voor de fietser en voetganger. De uitstraling van het gebied moet verder aansluiten bij de gewenste beleving.

19. Een sterk en herkenbaar dorpshart 19.1. Bestaande detailhandel buiten het centrum wordt gerespecteerd. Nieuwe detailhandel buiten het centrum wordt niet toegestaan. 19.2. In het kader van een wijziging van het Omgevingsplan Maasdriel (deelgebied Hedel) overwegen om meer te sturen op een compact centrum (bijv. met een uitsterfconstructie buiten het centrum en een uitnodigende regeling in het centrum). 19.3. Een kwaliteitsslag centrum als lange termijnperspectief (2030+) om een Een sterk centrum is een centrum dat schoon, heel en veilig is en samenhangend, aantrekkelijk, groen, levendig en toekomstbestendig lowordt gehouden in samenwerking met of door inwoners en onkaal dorpshart te creëren met ruimte voor ontmoeting. Essentieel is om dernemers. Verder is het gewenst om de diversiteit in functies in samen met ondernemers en betrokkenen (zoals de woningcorporatie) te het gebied te vergroten. kijken welke mogelijkheden er zijn voor Hedel om bij een eventueel vertrek van de scholen in het centrum de openbare ruimte her in te richten. Samenhang tussen centrum en kasteelruïne We streven ernaar om de samenhang in het centrum te verster20. Vitaal centrum ken door de Kasteelruïne bij het centrum te betrekken en in te 20.1. Samen met centrumondernemers en inwoners werken we aan een richten als groene ontmoetingsplek. schoon, heel en veilig centrum (basis). 20.2.

Samen met centrumondenemers werken we aan sfeer & beleving. Samenhang tussen centrum en ontmoetingsplekken 20.3. Het verbeteren van de samenwerking tussen ondernemers in de vorm van We hebben extra aandacht voor de verbinding tussen het ceneen ondernemersfonds voor collectieve investeringen. trum en ontmoetingsplekken (bijvoorbeeld dorpshuis Gelre’s End en andere maatschappelijke voorzieningen). 21. Samenhang tussen centrum en kasteelruïne 21.1. Kasteelruïne inrichten als groene ontmoetingsplek. 21.2. We benutten de kans om openheid en verbinding tussen het kasteelplein en de winkels aan de Voorstraat te verbeteren bij herstructurering van het centrum. 22. Verbinding centrum en ontmoetingsplekken 22.1. We benutten kansen voor het versterken verbinding centrum - Gelre’s End.

Kernvisie Hedel - Gemeente Maasdriel

19

2.1.4 Milieu, gezondheid en leefbaarheid Mobiliteit Veiligheid Gezondheid Leefbaarheid Woongebieden

Centrum

Kernrand

Dijkzone en uiterwaarden

De gemeente Maasdriel wil een gezonde en veilige leefomgeving voor haar inwoners. Niet alleen nu, maar ook in de toekomst. Denk hierbij aan het scheiden van risicobronnen en gevoelige functies. Recreatie en toerisme zet onder ander in op de stimulering en het behoud van activiteiten en evenementen. Nieuwe evenementen moeten passen bij het karakter van Maasdriel en mogen niet te veel overlast voor bewoners veroorzaken. Er is extra aandacht voor veiligheid bij evenementen en festivals. Zowel op het gebied van doorontwikkeling van bestaande evenementen als nieuwe ontwikkelingen. De gemeente wil een gezonde leefomgeving en leefstijl voor alle inwoners van Maasdriel. Gezondheid gaat over de woon- en werkomgeving, de gebouwen, de openbare ruimte, de lucht, de bodem, het water en mobiliteit. In een gezonde leefomgeving zijn voldoende mogelijkheden om te bewegen, sporten en spelen, elkaar te ontmoeten, maar ook voldoende schone lucht en stilte. Herstructurering van bestaande woonwijken gaan we benutten voor kwalitatieve woonbehoeften en het verbeteren van de ruimtelijke kwaliteit (gebruiks-, belevings- en toekomstwaarde).

De gemeente zorgt bij de (her)inrichting van de leefomgeving voor een goede milieukwaliteit, speelruimte, wandel/hardloopommetjes, goede (snelle) fietsverbindingen, aantrekkelijke ontmoetings- en verblijfsmogelijkheden en maatschappelijke voorzieningen voor jongeren en ouderen. De openbare ruimte en de voorzieningen in iedere kern worden afgestemd op de behoeften van de verschillende doelgroepen. I. J.

We hebben een veilige, schone en gezonde leefomgeving, zowel boven als onder de grond De inrichting van onze leefomgeving stimuleert ontmoeting en een gezonde leefstijl

Kernvisie Hedel - Gemeente Maasdriel

We hebben een veilige, schone en gezonde leefomgeving, zowel boven als onder de grond Wat willen we bereiken in Hedel (ambities)

Hoe willen we dat bereiken in Hedel?

Veilig en bereikbaar Het streven is om de overlast door sluipverkeer en zwaar verkeer op lokale wegen tegen te gaan en te borgen dat de bereikbaarheid van bedrijven, winkels en voorzieningen in stand blijft.

23. Verbeteren van de verkeersontsluiting 23.1. We streven naar een duidelijke ontsluiting op het bedrijventerrein De Kampen en De Kampen Noord. Voor de overzichtelijkheid is het wenselijk om te onderzoeken of er verkeersmaatregelen hier nodig zijn. Bewegwijzering op alle toegangswegen kan mogelijk ook helpen. 23.2. We verkennen de impact van toekomstige woningbouw en de infrastructurele aanpassingen die nodig zijn om deze woningbouw te faciliteren (verkeerscirculatieplan).

Infrastructurele aanpassingen zijn nodig om lokale/nieuwe knelpunten als gevolg van de groei van de economie en nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen op te vangen. Een aantal poten- 24. Ruimte voor voetganger en fietser tiële woningbouwlocaties leiden tot extra verkeer op de Voor24.1. Om Hedel ook voor voetgangers en fietsers een fijne en veilige kern te maken onstraat. Deze weg wordt nu als druk/onveilig ervaren. Aanderzoeken we oversteekvoorzieningen die als onveilig worden beleefd. dachtspunt is dat met de toevoeging van extra verkeer dit 24.2. Voor wat betreft nieuwe fietsinfrastructuur zet de gemeente in op de realisatie van gevoel verder toeneemt. de snelle fietsroute ‘s-Hertogenbosch – Zaltbommel. Hierbij is er speciale aandacht voor de verkeersveiligheid waar fietsers en vrachtwagens van naastgelegen bedrijRuimte voor de voetganger en fietser venterrein elkaar kruisen (zie wegprofielen, Beleidsplan - H3.3). Een gezonde leefomgeving is een omgeving met voldoende 24.3. Bij geplande reconstructies benutten we kansen om toegankelijke routes (rolstoelmogelijkheden om te bewegen, sporten en spelen. Om dit te vriendelijk) tussen de voorzieningen bij het Gelre’s End (of straks De Woerd) en het bevorderen, streven we naar meer ruimte voor de voetganger centrum creëren (Langzaamverkeersverbinding Centrum- Korenstraat- Dijk). en fietser.

Op de dijk willen we overlast van gemotoriseerd 24.4. We overwegen als maatregel om de dijk autoluw te maken met (deels) een 30km/u verkeer dat met hoge snelheid over de dijk rijdt verminderen. regime en shared space-inrichting als wandel- en fietsroute. Op deze manier kunOok het onderzoeken van oversteekplaatsen die als onveilig nen recreatieve routes worden opgewaardeerd en overlast verminderen. Hierover worden beleefd heeft de aandacht. Bijvoorbeeld op de Barodient nog een (integrale) heroverweging van het beleid te worden gemaakt bij het nieweg, Blankensteijn en de provinciale weg. actualiseren van het Gemeentelijk verkeers- en vervoersplan (als onderdeel van de omgevingsvisie 2.0). Gezondheidsbescherming: hinderlijke bedrijven verplaatsen 25. Gezondheidsbescherming: hinderlijke bedrijven verplaatsen We streven ernaar om hinderlijke bedrijven uit te plaatsen uit 25.1. Zie 2.1.2 voor het voorzien in schuifruimte voor bedrijven die willen verplaatsen naar de woonkern en linten. Vrijgekomen locaties kunnen worden een nieuwe, meer passende locatie. herontwikkeld.

20

De inrichting van onze leefomgeving stimuleert ontmoeting en een gezonde leefstijl Wat willen we bereiken in Hedel (ambities)

Hoe willen we dat bereiken in Hedel?

Ruimte voor ontmoeting Het is belangrijk dat er voor iedereen wat te doen is. Daarbij vinden we voorzieningen waar je kunt samen komen en je kunt ontplooien belangrijk.

26. Ruimte voor ontmoeting (zie hiervoor H2.1.3. voor kwaliteitsslag centra) 26.1. We streven naar één ontmoetingsplek per dorp. 26.2. We zetten in op minimaal één jongerenplek in het dorp in samenspraak met jongeren, jongerenwerk, politie en BOA’s. Variërend van een Whats Een kwaliteitsslag in het dorpscentrum- en plein is nodig om een samenUp plek tot een Stay Around plek. Een What’s Up plek is een kleinere hangend, aantrekkelijk, groen, levendig, klimaatrobuust en toekomstbeplek voor 5 tot 10 jongeren die bij elkaar komen en bijpraten. Een Stay stendig lokaal dorpshart te creëren met ruimte voor ontmoeting. Around plek is een iets grotere plek voor 10 tot ca. 15 jongeren. Vaak gaat zo’n plek samen met goed ingerichte sportplekken. Evenementen kunnen bijdragen aan ontmoeten en het verbinden van in26.3. Indien er nog geen geschikte evenementenlocatie is, verkennen we woners en ondernemers. We willen in de drie grote kernen per kern één samen met inwoners en ondernemers waar en hoe we een geschikte geschikte locatie voor (kleine) evenementen. evenementenlocatie kunnen realiseren en welke investeringen van welke partijen hiervoor nodig zijn.

Dat kunnen ook locaties zijn waar nu al Gezondheidsbevordering: bewegen, ontspannen en ontmoeten evenementen plaatsvinden, maar die we geschikt(er) maken voor het We zetten in op behoud en ontwikkeling van voorzieningen die uitnodigen organiseren van (andere) evenementen. tot ontmoeten en bewegen, zowel in de openbare ruimte als binnen. In de openbare ruimte is er voldoende en veilige speelruimte. Belangrijk is het 27. Pantoffelzones, pantoffelroutes en speelvoorzieningen blijven aanbieden van een gevarieerd en evenwichtig speelaanbod en de 27.1. Bij de (her)inrichting van de openbare ruimte is aandacht voor de steeds bewustwording van de bespeelbare openbare ruimte (informele speelouder wordende samenleving. Pantoffelzones rond belangrijke voorzieruimte). ningen en gemeenschappelijke ruimtes zijn een uitkomst om Hedel ook in de toekomst goed bereikbaar en toegankelijk te houden, voor jong én oud. De pantoffelzones- en routes kennen zo min mogelijk hoogteverloop (drempels, stoepranden e.d.) en zijn gebruiksvriendelijk ingericht. 27.2. In de openbare ruimte zijn er voldoende speelvoorzieningen met bewegingselementen voor jong en oud. 27.3. We zetten in samenspraak met de jeugd in op het eigentijds maken van bestaande speeltuintjes.

Kernvisie Hedel - Gemeente Maasdriel

21

2.1.5

2.2

Samenleven

Welzijn

Zorg Gezondheid

Leefbaarheid

Voorzieningen

In de gemeente werken we toe naar een inclusieve inrichting van de openbare ruimte en voorzieningen. We hebben steeds meer oog voor onze kwetsbare inwoners en onze inwoners die wat meer ondersteuning nodig hebben om mee te kunnen doen in de maatschappij. We dragen zorg voor de al dan niet tijdelijke ondersteuning van inwoners in alle dorpskernen op het gebied van bestaanszekersheid, samenredzaamheid, meedoen, ontwikkeling en ondersteuning, ter uitvoering van de Integrale Nota Samenleven. In 2.1.3 (Wonen, welzijn en voorzieningen) staan de fysieke/gebiedsgerichte aspecten van dit thema. Daarnaast zetten we in op de eigen regie van inwoners en krachtige kernen met ondersteuning waar nodig vanuit gemeente, zorgverleners en maatschappelijke organisaties. De focus ligt hierbij op de preventie, gezondheid/leefstijl en beweging. 2.1.6 Openbare orde en veiligheid Veiligheid Leefbaarheid We willen dat onze inwoners veilig zijn en zich veilig voelen. Dit betekent dat we een afname van overlast en criminaliteit samen willen realiseren, én dat onze inwoners zich veilig voelen. Lokaal veiligheidsbeleid vraagt maatwerk, wat tot uiting komt in het kerngericht werken. De gemeente stemt hiervoor de ambities af op de ambtelijke capaciteit.

Veiligheidsthema’s met prioriteit zijn drugsoverlast, sociale veiligheid, zorg- en veiligheid, ondermijnende criminaliteit en fysieke veiligheid, in uitvoering van het Integraal Veiligheidsplan 2022-2026. In 2.1.4 (Milieu, gezondheid en leefbaarheid) staan de fysieke/gebiedsgerichte aspecten van dit thema.

Kernvisie Hedel - Gemeente Maasdriel

Hoofdlijnen ontwikkelingsrichting Hedel

Landgebruik Wonen Klimaatadaptatie Groen/biodiversiteit Omgevingskwaliteit Toerisme Recreatie Leefbaarheid Mobiliteit Voorzieningen Economie Woongebieden

Centrum

Kernrand

Dijkzone en uiterwaarden Werkgebieden

De ontwikkelingsrichting is weergegeven op naaststaande toekomstkaart. Hierop staan een aantal belangrijke hoofdlijnen van toekomstige gebruik en ontwikkelingen in de kern. Woningbouw • Inbreiden in Hedel binnen bebouwde kom • Uitbreiding richting westzijde, zuidzijde afweegbaar

•

*Onder inbreiden wordt woningbouw binnen de contouren van het voormalige ‘bestemmingsplan: Hedel’ gezien (onderdeel van het tijdelijk deel van het Omgevingsplan Maasdriel). Bij uitbreiding gaat het om woningbouw buiten deze contouren.

Veilig en bereikbaar • Nieuwe fietsinfrastructuur: snelfietsroute ’s Hertogenbosch – Zaltbommel (F2) • Betere loopverbinding tussen voorzieningen De Woerd (en/of Gelre’s End) en centrum

Klimaatadaptatie • Zoekrichting waterberging aan de randen van de kern voor de opgave van het bestaand stedelijk gebied. • Herstel en versterking van kleinschalige rivierlandschap. • In de kernen worden boomstructuren zo veel mogelijk doorgetrokken en openbare pleinen vergroend • Vanaf de westgrens van Hedel groene inprikkers die de hoofdstructuur van het Hedels woongebied versterken. Toerisme en recreatie • Zoekgebied voor nieuwe kleinschalige verblijfsrecreatie (B&B, boetiekhotel en of camperplaatsen / minicamping) langs de Maas (recreatieve knoop) • Recreatieve functie versterken rond het gebied Gelre’s End • Rivierfront Hedel is een afweegbaar gebied voor transformatie naar

recreatie in combinatie met wonen (Masterplan Maas) Zoekgebied verplaatsing zandoverslagbedrijven

Toekomstbestendig en aantrekkelijk centrum • Locaties scholen afweegbaar voor transformatie (naar wonen en/of •

in combinatie met andere functies in de plint in het centrum) Kwaliteitsslag in centrum Hedel: compact, samenhangend, aantrekkelijk, groen, levendig en toekomstbestendig lokaal dorpshart

Vitale en groene bedrijventerreinen • Streven naar oeverwallen nagenoeg vrij krijgen van grootschalige bedrijven voor glastuinbouw en paddenstoelenteelt • De Kampen afweegbaar voor herstructurering/revitalisering: duidelijke interne routing en klimaatrobuuste en groene inrichting op particulier terrein en in de openbare ruimte.

22

Figuur 4: Toekomstkaart Hedel

Kernvisie Hedel - Gemeente Maasdriel

23

Kernvisie Hedel - Gemeente Maasdriel

24

3

Gebiedsprincipes Ruimtelijke Kwaliteit

Om de ambities uit hoofdstuk 2 te kunnen waarmaken is het belangrijk om enerzijds houvast te bieden voor de waarden van de kern en anderzijds ruimte te geven aan ontwikkelingen. De opgaven en doelstellingen voor Hedel staan niet op zichzelf. Er bestaan veel onderlinge verbanden en ook is er overlap. In een gebied of ruimtelijke structuur spelen er vaak verschillende opgaven. Het is daarom van belang om de opgaven in een gebied in samenhang te bekijken. Voor Hedel zijn de volgende ruimtelijke eenheden gehanteerd: • Dijkzone en uiterwaarden • Kernrand • Centrum • Woongebieden • Werkgebieden