Bijlage 2 concept Bespreeknotitie variabel tarief incontinentiemateriaal en babyluiers

concept

Bespreeknotitie Notitie variabel tarief incontinentiemateriaal en babyluiers Op 10 februari 2021 heeft het AB besloten dat elke gemeente een besluit moet nemen om vanaf 1 januari 2022 te starten met de gescheiden inzameling van incontinentiemateriaal en babyluiers. Hierbij zijn grofweg twee scenario’s op tafel gelegd: inzameling met behulp van brengvoorzieningen (semiondergrondse containers in de openbare ruimte) of huis-aan-huis inzameling met behulp van een minicontainer. Tijdens deze vergadering is de mogelijkheid besproken om een variabel tarief te rekenen voor het aanbieden van babyluiers en/of incontinentiemateriaal. In deze notitie bespreken we de kaders en uitgangspunten en zoomen we in op de financiële consequenties. Vervuiler betaalt In sommigen gemeenten wilt de politiek het principe ‘de vervuiler betaalt’ toepassen op de inzameling van incontinentiemateriaal en babyluiers. Dit gaat echter niet helemaal op. Het luiermateriaal is vanaf 1 januari 2022 niet meer ‘vervuilend’, maar een grondstof (net zoals gft, PBD, papier, etc.), omdat we dit duurzaam gaan verwerken. Het aanbieden van alle grondstoffen is bij Avri gratis. Dit zou de eerste grondstof zijn waar dit niet voor geldt, omdat het verwerken van dit materiaal op dit moment duurder is dan restafval. De kosten voor het verbranden van restafval lopen steeds verder op.

De verwachting is dan ook dat dit elkaar ook zeker over een paar jaar zal inhalen en de verwerking van restafval duurder zal worden dan luiers. Variabele tarief Het voorstel van Avri is om een tarief van €0,50 per inworp te hanteren. Dit tarief is als volgt tot stand gekomen: In de businesscase is per gemeente een inschatting gemaakt voor de totale hoeveelheid tonnage aan incontinentiemateriaal en babyluiers dat wordt ingezameld met behulp van de brengvoorzieningen. Op basis hiervan is berekent hoeveel stortingen er naar verwachting worden gedaan. Hierbij is de aanname gedaan dat één storting 5 kg weegt. De volgende stap is bepalen welke kosten je wilt laten terugkomen in het tarief. Hierbij is er voor gekozen om alleen de verwerkingskosten in rekening te brengen. De inzameling van het materiaal wordt betaald vanuit het vaste bedrag dat bovenop het basistarief wordt doorberekend aan alle inwoners. Door de verwerkingskosten te delen door het aantal verwachtte stortingen, komen we uit op €0,53 per storting. Dit hebben we afgerond naar €0,50 per storting. Hiermee is een zak incontinentiemateriaal of babyluiers precies twee keer zo goedkoop als een zak restafval in de ondergrondse container t.o.v. het variabel tarief in 2021 (de tarieven voor 2022 zijn nog niet bekend). De inschatting is dat dit een voldoende grote prikkel is om het materiaal gescheiden aan te bieden.

Technische mogelijkheden Met BSR en Cibas is gekeken naar de technische mogelijkheden. Hieruit is naar voren gekomen dat het mogelijk is om een kenmerk aan de storting toe te kennen, waaraan een apart tarief is gekoppeld. Op die manier kunnen twee verschillende tarieven op één pas gelden. Aan de kant van BSR is het niet mogelijk om deze kosten op de aanslag apart in beeld te brengen. Inwoners krijgen dus op hun aanslag één bedrag te zien waarin zowel de stortingen voor restafval als voor incontinentiemateriaal in zitten. Op de restafvalteller kan een inwoner de stortingen voor restafval terugvinden en zo ook berekenen hoeveel stortingen incontinentiemateriaal zijn doorbelast. Babyluiers vs. incontinentiemateriaal De oorspronkelijke wens voor het variabele tarief was gericht op inwoners met babyluiers. De gedachte is hierbij ‘ze kiezen er zelf voor om kinderen te krijgen’, en inwoners met incontinentiemateriaal niet. Helaas is gebleken dat het bij BSR niet mogelijk is om een variabel tarief alleen te heffen op babyluiers en inwoners met incontinentiemateriaal gratis te laten storten.

Indien gemeenten willen dat inwoners met incontinentiemateriaal dit materiaal gratis kunnen storten, moeten zij werken met een kwijtscheldingsregeling. Inwoners die hier gebruik van willen maken, dienen zich te melden bij de gemeente (en hier het nodige bewijsmateriaal voor aan te leveren). Op basis van de aanmeldingen voor de financiële regelingen in andere gemeenten, is de verwachting dat gemiddeld 22% van de inwoners met incontinentiemateriaal zich hiervoor zullen aanmelden. In onderstaande tabel is te zien om hoeveel inwoners het per gemeente zal gaan. Buren

Culemborg

Maasdriel

NederBetuwe

Tiel

West Betuwe

West Maas en Waal

Zaltbommel

Totaal

Aantal inwoners met incontinentiemateriaal

434

466

403

392

685

828

311

464

3.984

Aantal verwachtte aanmeldingen

95

103

89

86

151

182

69

102

876

Het is voor Avri vanwege de privacy praktisch lastig uitvoerbaar om op adresniveau het aantal stortingen door te geven aan de gemeente. Het is dus niet mogelijk om het exacte bedrag voor de stortingen te compenseren. De gemeente kan er wel voor kiezen een vast aantal stortingen te vergoeden, bijvoorbeeld 2 stortingen per week. De kwijtschelding komt daarmee uit op €52 euro per jaar (2x 52 = 104 stortingen x €0,50). Het is niet mogelijk om deze kwijtschelding via de BSR laten lopen. Dit komt doordat de stortingen voor restafval en incontinentiemateriaal op dezelfde aanslagregel staan. De gemeenten moeten dit zelf compenseren en deze kosten verhalen op alle inwoners via een apart tarief bovenop het vaste tarief voor de inzameling van incontinentiemateriaal en babyluiers. Verschillende gemeenten doen dit momenteel al op deze manier met hun financiële regeling voor inwoners met incontinentiemateriaal (bijv. gemeenten WMW en Tiel). Buitengebied Inwoners in het buitengebied hebben geen afvalpas. Zij betalen nu per lediging van hun restafvalcontainer. Inwoner in het buitengebied betalen nu per lediging van hun restafvalcontainer. BSR heeft aangegeven dat het niet mogelijk is om op dezelfde aanslagregel ook stortingen op een afvalpas door te belasten. Voor huishoudens in het buitengebied moet daarom een aparte aanslagregel komen.

De kosten hiervoor bedragen €1,53 per huishouden die daar gebruik van wilt maken. Op basis van het aantal huishoudens in het buitengebied (die gebruik maken van een minicontainer voor restafval) en de landelijke aantallen van mensen met incontinentiemateriaal of babyluiers hebben we een inschatting gemaakt om hoeveel inwoners het gaat. Buren

Culemborg

Aantal huishoudens met minicontainer buitengebied

3.788

317

2.038

Aantal huishoudens buitengebied inco/ luiers

123

10

66

Tiel

West Betuwe

West Maas en Waal

Zaltbommel

Totaal

1.787

949

4.386

2.061

2.090

17.416

58

31

143

67

68

566

Maasdriel Neder-Betuwe

De kosten van €1,53 voor deze huishoudens worden gedeeld door alle inwoners uit de gemeente via het vaste bedrag dat we via de afvalstoffenheffing doorberekenen. Uiteindelijk bepaalt het aantal inwoners uit het buitengebied die hier werkelijk gebruik van maakt de daadwerkelijke kosten voor de gemeente. De inwoners in het buitengebied die gebruik willen maken van een container voor incontinentiemateriaal en babyluiers kunnen een afvalpas bij Avri aanvragen. Avri neemt deze kosten op zich. Financiën Het invoeren van een variabel tarief, betekent een daling van de kosten. De verwerkingskosten worden namelijk vrijwel helemaal gedekt door de inkomsten uit het variabele tarief. Dat heeft gevolgen voor het vaste bedrag dat we via de afvalstoffenheffing doorberekenen aan alle inwoners. In de tabellen op de volgende pagina is dit verschil te zien. De bovenste tabel laat de situatie zien zoals in de businesscase van 10 februari. De onderste tabel geeft het tarief per huishouden aan in de situatie waarin men een variabel tarief hanteert. Hier zitten de kosten voor de extra aanslagregel voor inwoners in het buitengebied in verwerkt.

ASH op basis van huidige businesscase

Per huishouden

Buren

Culemborg

Maasdriel

€ 6,48

€ 4,18

€ 6,78

NederBetuwe € 7,39

Tiel

West Betuwe

€ 3,52

€ 7,17

Tiel

West Betuwe

€ 2,17

€ 5,16

West Maas en Waal € 7,40

Zaltbommel

Totaal

€ 6,33

€ 5,96

Zaltbommel

Totaal

€ 4,88

€ 4,43

ASH in combinatie met variabel tarief

Per huishouden

Buren

Culemborg

Maasdriel

€ 5,03

€ 2,80

€ 5,37

NederBetuwe € 5,83

West Maas en Waal € 6,01

In bovenstaande tabel zijn de eenmalige kosten installatie en uitvoeringskosten van Cibas en BSR nog niet opgenomen. Deze liggen voor Cibas rond de €1.000. De kosten voor BSR moeten nog worden doorgerekend. Indien deze kosten beperkt zijn (maximaal €5.000), zal Avri deze op zich nemen. Anders worden deze kosten verrekend over de gemeenten die kiezen voor een variabel tarief.