Bijlage 1 Regioplan Thuis in de Wijk Actualisatie Regioplan BW MO 2026 e.v. Regio Meierij en Bommelerwaard

Ook het Centrum voor Trajecten en Bemoeizorg (CvTB) is nauwer gaan samenwerken met zowel het CIT als de lokale teams in iedere gemeente. • Iedere gemeente pakt de casuïstiek op het snijvlak zorg en veiligheid goed op. Echter zijn hier nog steeds stappen in te zetten. We zien steeds vaker zeer complexe casuïstiek, waarbij een passende plek lastig te vinden of te realiseren is. Dit komt o.a. door een tekort aan bedden in zowel de langdurige zorg (Wlz, zorgkantoor) als behandeling (Zorgverzekeringswet). • Lokaal is in veel gemeenten de samenwerking tussen zorg en veiligheid verstevigd, zoals WijkGGD in Vught, doorbraakmethodiek Thuis in de Wijk in ’s-Hertogenbosch, ketenoverleg Bommelerwaard en Team Outreachendeen crisiszorg Meierijstad. • Daarnaast blijven we zien dat kennis gefragmenteerd is tussen zorgorganisaties, veiligheidspartners, gemeenten (Openbare orde en veiligheid/OOV en sociaal domein) en het Zorg- en Veiligheidshuis.

Actualisatie Regioplan Beschermd Wonen & Maatschappelijke Opvang 2026 e.v. | Regio Meierij en Bommelerwaard

29

Wat willen we bereiken in de periode 2026-2030? • We verbreden preventieve aanpakken zoals ‘Zachte landing in de wijk’, mede om de draagkracht in buurten op peil te houden waar relatief veel cliënten uit de zorg (en andere aandachtsgroepen) naar uitstromen. • Naast de individuele aanpak van overlastgevende wijkbewoners, is ook regelmatig een groepsaanpak noodzakelijk. Dit moet verder worden ontwikkeld met ketenpartners. • Ook is voor wijkbewoners die structureel overlast veroorzaken in iedere gemeente huisvesting in de luwte nodig (skaeve huuse). • We blijven bemoeizorg en Wvggz-taken (Wet Verplichte Ggz) regionaal inkopen. • We versterken de domeinoverstijgende samenwerking tussen zorg- en veiligheidspartners en justitie, zowel op lokaal als op regionaal niveau. • We investeren gezamenlijk verder in de aanpak rondom verwarde personen. Onder andere in de vorm van een regionale kenniswerkplaats voor onbegrepen gedrag. Het doel is om de zorg voor deze doelgroep te verbeteren en mede om politie te ontlasten

30

Actualisatie Regioplan Beschermd Wonen & Maatschappelijke Opvang 2026 e.v. | Regio Meierij en Bommelerwaard

6. Regionale afspraken 6.1 Regionale samenwerking Vanaf 2015 is de gemeente ’s-Hertogenbosch centrumgemeente voor beschermd wonen voor de regio Meierij en Bommelerwaard. Daarvoor was zij al centrumgemeente voor maatschappelijke opvang.12 Vanaf de start hebben we in de regio goed met elkaar samengewerkt en is er een gezamenlijke verantwoordelijkheid gevoeld. De regionale samenwerking die vanaf 1 januari 2022 is ingezet, biedt ruimte voor lokale ontwikkeling. De regionale binding is en blijft van belang, waarbij de tendens is dat de focus steeds meer richting het lokale verschuift. In 2019 is de ‘Regiovisie beschermd wonen en maatschappelijke opvang 2020 e.v.’ door alle gemeenteraden uit de regio vastgesteld. In 2021 hebben alle gemeenteraden het Regioplan Doordecentralisatie BW vastgesteld. Deze beleidsactualisatie gaat naast beschermd wonen ook over maatschappelijke opvang en de aanpak dakloosheid, en beslaat de periode 2026-2030. Regionale inkoop De inkoop van beschermd wonen, maatschappelijke opvang en bemoeizorg/crisisinterventie (de ‘aanverwante taken’ uit de titel van de centrumregeling) is in 2021 regionaal aanbesteed. Per 2022 zijn er nieuwe contracten gesloten voor beschermd wonen, maatschappelijke opvang en aanverwante taken. Per 2024 zijn een aantal nieuwe BW-aanbieders na een openstelling (‘open house’) gecontracteerd.

De contracten maatschappelijke opvang en aanverwante taken worden per 2026 vernieuwd. De pilot met woonwerktrajecten Springplank is positief geëvalueerd en deze trajecten worden gecontinueerd. Het contracten accountmanagement is belegd bij de regionale inkooporganisatie RIOZ. De zorginkoop BW en MO

12

wordt bekostigd uit de regionaal beschikbare middelen. Bemoeizorg en crisisinterventies, onder andere vanwege de Wet Verplichte GGZ (WVGGZ), worden regionaal ingekocht en lokaal bekostigd. Beleid en uitvoering Om concrete uitvoering te geven aan de ambities in het regioplan BW MO wordt de beleidsuitvoering vastgelegd in regionale en gemeentelijke uitvoeringsprogramma’s. Regionaal zijn een programmamanager en twee beleidsmedewerkers beschikbaar. Alle gemeenten zetten gemiddeld zo’n 8 uur per week beleidscapaciteit in voor de ontwikkeling van beschermd wonen en maatschappelijke opvang lokaal en regionaal. Voor de lokale uitvoering zijn in de regiobegroting lokale uitvoeringsmiddelen beschikbaar. De lokale toegangsteams (wijkteams) zijn verantwoordelijk voor regie op in- en uitstroom van beschermd wonen en maatschappelijke opvang. De lokale toegangsteams werken regionaal samen in het Netwerk Opvang en Wonen. De regio heeft twee voorzitters van het NOW in dienst die de regionale toegangstafels organiseren en de urgentieplustafels (uitstroom) in de regio faciliteren. Bovenregionale samenwerking We werken al jaren bovenregionaal samen in de ‘B7regio’ met de zeven Brabantse centrumgemeenten. Periodiek vinden overleggen plaats op beleidsniveau en op uitvoeringsniveau. Het overnemen van elkaars BW-cliënten staat onder druk.

We zien dat regio’s sterker inzetten op de zorg voor hun eigen inwoners (regiobinding), onder andere vanwege doordecentralisatie/ woonplaatsbeginsel en financiële houdbaarheid van de Wmo.

De decentralisatieuitkering maatschappelijke opvang dateert van 2010.

Actualisatie Regioplan Beschermd Wonen & Maatschappelijke Opvang 2026 e.v. | Regio Meierij en Bommelerwaard

31

Ontwikkelingen op de arbeidsmarkt voor zorg & welzijn Naast doordecentralisatie BW (regelgeving), mogelijke bezuinigingen vanuit het Rijk (financieel) en voldoende betaalbare huisvesting (uitstroom), is de krapte op de arbeidsmarkt in de zorg (zorglevering) de vierde grote onzekerheid voor de komende jaren. Op basis van het Prognosemodel Zorg & Welzijn (ABF Research) meldt Transvorm13 dat het arbeidsmarkttekort in de Brabantse GGZ tot 2033 oploopt tot 2.100 fte, ergo een personeelstekort van 14,3%. De tekorten in de hele zorgsector in Brabant variëren tussen de 11 en 16% per branche. BW en MO zijn arbeidsintensieve zorgvormen. Welke maatregelen zijn mogelijk? We betalen reële tarieven. De zorg is gericht op herstel en uitstroom naar zelfstandig wonen, waarmee de duur en de intensiteit van begeleiding per cliënt geleidelijk afnemen. We maken die uitstroom ook mogelijk via ons regionale urgentieplusnetwerk met corporaties. We zien dat zorgaanbieders maatregelen nemen om efficiënter in de avond-, nacht en weekendzorg zorg te kunnen leveren (o.a. samenwerking, ICT). Ook zien we inzet van vrijwilligers en ervaringsdeskundige medewerkers. We faciliteren aanbieders bij stagnerende zorgtrajecten. Ook beraden zorgaanbieders zich op het beperken van ziekteverzuim en de inhuur van flexkrachten. We stimuleren de inzet van professionele ervaringsdeskundigen bij zorgaanbieders.

We hebben een regionale subsidieregeling dat inwoners een opleiding tot professioneel ervaringsdeskundige zorg + welzijn kunnen volgen op Mbo- of Hbo-niveau (max. 5 à 10 per jaar).

6.2 Vernieuwen centrumregeling De regio werkt met een enkelvoudige centrumregeling. De centrumregeling is in 2022 van kracht geworden en in 2023 tussentijds gewijzigd om tussentijdse uitkeringen uit de regionale reserve mogelijk te maken. Het voorstel is nu om de centrumregeling opnieuw voor vier jaar aan te gaan (2026-2030). Er worden geen principiële wijzigingen voorgesteld, maar vooral technische wijzigingen. De belangrijkste reden om de centrumregeling opnieuw met vier jaar aan te gaan is dat de doordecentralisatie beschermd wonen wederom is uitgesteld tot tenminste 2026. Indien de doordecentralisatie wel wordt ingevoerd, blijft er een verplichting bestaan tot regionale samenwerking bij beschermd wonen. Voor maatschappelijke opvang blijft ’s-Hertogenbosch wettelijk centrumgemeente. In de bijlage is een wijzigingstabel opgenomen voor de centrumregeling. De raden kunnen volgens de Wet Gemeenschappelijke Regelingen (Wgr) zienswijzen indienen bij dit voorstel om de centrumregeling te vernieuwen. Ook wordt de raden later dit jaar gevraagd formeel in te stemmen met de definitieve tekst van de nieuwe centrumregeling.

13

32

Transvorm, Arbeidsmarktprognoses voor Noord-Brabant tot 2033.

Actualisatie Regioplan Beschermd Wonen & Maatschappelijke Opvang 2026 e.v. | Regio Meierij en Bommelerwaard

6.3 Financiën We werken vanuit een regionale meerjarenbegroting voor beschermd wonen en maatschappelijke opvang. De inkomsten worden gevormd door de rijksmiddelen BW en MO die bij de centrumgemeente voor onze regio binnenkomen. Indien de door de doordecentralisatie en het woonplaatsbeginsel beschermd wonen van kracht worden oormerken de regiogemeenten en de centrumgemeente dit geld op de lokale begroting voor beschermd wonen. Deze middelen worden ingelegd in de regionale begroting BW MO. We werken ook in de periode 2026-2030 vanuit regionale solidariteit. Als de doordecentralisatie landelijk niet wordt ingevoerd, blijven we tot 2030 werken volgens het huidige regionale begrotingsmodel. Voor de deelnemende gemeenten zijn lokale uitvoeringsmiddelen beschikbaar en zo mogelijk tussentijdse uitkeringen uit de regionale reserve BW MO. Hierbij is regionaal afgesproken (‘gentlemens agreement’) dat deze middelen bij voorkeur door colleges worden ingezet in het sociaal domein, in het bijzonder voor de doelgroep van beschermd wonen (ggz, verslaving) en maatschappelijke opvang (dakloosheid), en voor aanverwante taken zoals preventie, participatie, wonen & zorg, en zorg & veiligheid. Financiële risico’s, zoals mogelijke rijksbezuinigingen op het regionaal budget beschermd wonen, vangen we gezamenlijk regionaal op.

6.4 Monitoring We willen als regio en gemeenten kunnen sturen op de strategische doelstellingen voor beschermd wonen, maatschappelijke opvang en zorg & veiligheid. Wat is al bereikt? • RIOZ heeft een regionaal dashboard opgezet met een actueel overzicht van verleende zorg. • Tweejaarlijks brengen we een regionaal monitorrapport dat rapporteert op de strategische doelstellingen van het regioplan14 . • In 2023 is een vijfjarig onderzoek afgesloten dat de Universiteit van Amsterdam in onze regio heeft gehouden naar de ambulantisering in BW en MO15 . • In 2024 is samen met Onderzoek & Statistiek Gemeente ’s-Hertogenbosch en onderzoeksbureau ZorgfocuZ een op onze doelgroep toegespitst eigen cliëntervaringsonderzoek ontwikkeld en afgenomen (zie tekstkader na hoofdstuk 4). • In november 2023 organiseerden we een regionale werkconferentie ‘Een passend thuis voor iedereen’ in Perron-3 in Rosmalen. • Landelijk zijn een dashboard voor beschermd wonen en de aanpak dakloosheid beschikbaar, waarin onze regio in landelijk perspectief kan worden vergeleken16 .

Laatste monitorrapport: Monitor regiovisie beschermd wonen en maatschappelijke opvang. Vervolgmeting 2023, Afdeling Onderzoek & Statistiek Gemeente ’s-Hertogenbosch, september 2023. 15 Prof.dr.N. Boesveldt en J. Mulder, Vijfde rapportage Ambulantisering en Regionalisering van MO en BW in de regio Meierij en Bommelerwaard Rapportage 2018- 2023, Universiteit van Amsterdam, 2023. 16 Dashboard - Beschermd Thuis en Aanpak dakloosheid - (waarstaatjegemeente.nl) 14

Actualisatie Regioplan Beschermd Wonen & Maatschappelijke Opvang 2026 e.v. | Regio Meierij en Bommelerwaard

33

Wat willen we bereiken in de periode 2026-2030? • We gaan door met onze regionale samenwerking voor beschermd wonen en maatschappelijke opvang; we verlengen de centrumregeling met vier jaar (2026-2030). • We blijven financieel solidair, ook als de rijksoverheid de doordecentralisatie naar alle gemeenten invoert in de periode 2026-2030. • We sturen regionaal op financiële houdbaarheid. • We verbeteren dashboard en regiomonitor zodat ze ons blijven ondersteunen in het bereiken van onze strategische doelstellingen. • We voeren in 2026 een tweede cliëntervaringsonderzoek BW MO uit. • We brengen tweejaarlijks het regionale regiorapport uit. In 2025 volgt de vierde rapportage.

34

Actualisatie Regioplan Beschermd Wonen & Maatschappelijke Opvang 2026 e.v. | Regio Meierij en Bommelerwaard

121.5mm