Bijlage 1. Kernvisie Ammerzoden 2024

Kernvisie Ammerzoden Gemeente Maasdriel

colofon

projectnaam Kernvisie Ammerzoden datum 7 juni 2024 projectnummer P05797 opdrachtgever Gemeente Maasdriel BRO projectleider RT projectteam RvO TvG TN bron kaft BRO

Bosscheweg 107 5282 WV Boxtel +31 (0)411 850 400 info@bro.nl www.bro.nl

Inhoudsopgave 1

Inleiding

4

2

Koers

10

3

Gebiedsprincipes Ruimtelijke Kwaliteit

1.1 1.2 1.3

2.1 2.2

3.1 3.2 3.3 3.4 3.5

Waarom een kernvisie? De trots van Ammerzoden Status en opbouw van de visie

Hoofdzaken integraal beleid Hoofdlijnen ontwikkelingsrichting Ammerzoden

Dijkzone en uiterwaarden Maasarm en kernrand Centrum Woongebieden Werkgebieden

4 Uitvoering

4 5 7

10 22

25

25 26 27 28 29

31

Kernvisie Ammerzoden - Gemeente Maasdriel

3

1

Inleiding

Voor u ligt de kernvisie Ammerzoden. Een fraaie kern die is gelegen in het open polderlandschap van de gemeente Maasdriel. Ammerzoden maakt deel uit van de drie grootste kernen van de gemeente, met een verzorgende functie voor de andere kernen en de inwoners van het buitengebied.

1.1

Waarom een kernvisie?

Maasdriel bruist van ambitie en er komen veel uitdagingen en opgaven op de gemeente en haar inwoners af. Bijvoorbeeld op het gebied van woningbouw, voorzieningen, toerisme en recreatie. De drie kernen Ammerzoden, Hedel en Kerkdriel spelen een grote rol in het realiseren van die ambities en uitdagingen. Ze hebben een belangrijke functie voor het vitaal, leefbaar en aantrekkelijk houden van de gemeente Maasdriel als geheel. Om alle ontwikkelingen nu en in de toekomst in goede banen te leiden, zijn er voor de drie grote kernen kernenvisies gemaakt. Deze kernvisie gaat in op de kern Ammerzoden. Het versterken van de kwaliteit én het streven naar de behoefte van de lokale gemeenschap is een belangrijk uitgangspunt voor deze visie. De onderwerpen in de kernvisie worden vanuit de ruimtelijke en fysieke, en de sociaalmaatschappelijke kant benaderd. Ammerzoden, Hedel en Kerkdriel hebben een groot aanbod van voorzieningen. Daar maken ook de kleinere, omliggende kernen gebruik van. Het is daarom belangrijk om het voorzieningenaanbod in de grotere kernen te behouden en te versterken. Daarnaast streeft de gemeente in deze drie kernen de grootste groei na als het gaat om woningbouw en hebben de kernen door hun ligging een belangrijke rol om van Maasdriel de toeristische en recreatieve gemeente aan de Maas te maken die zij graag wil zijn.

De kernenvisies beschrijven hoe de gemeente gericht aan de slag gaat met deze uiteenlopende doelen en ambities. Figuur 1: Overzichtskaart Ammerzoden, Hedel en Kerkdriel

Kernvisie Ammerzoden - Gemeente Maasdriel

4

1.2

De trots van Ammerzoden

Om te kunnen bouwen aan de toekomst is het belangrijk om te weten waar je trots op bent. Wat maakt Ammerzoden een mooie plek om te wonen, werken en bezoeken? Wat moet behouden blijven richting de toekomst? Kortom, wat is de trots van Ammerzoden? Ammerzoden is een groen, landelijk en van oorsprong Brabants boerendorp. Ammerzoden heeft een dorps, gezellig en landelijk karakter. Het dorp wordt omringd door een bijzonder landschap. Zo is de oude maasmeander in Ammerzoden van bovenaf duidelijk zichtbaar evenals twee ‘wielen’. Ook voor recreanten heeft Ammerzoden genoeg te bieden, zoals het middeleeuwse kasteel Ammersoyen. Mensen wonen graag in Ammerzoden en er heerst een ‘ons kent ons’ gevoel. Het landschap rond Ammerzoden is door de eeuwen heen sterk beïnvloed door de waterloop van de Maas. Nadat men de meander van de Maas bij Ammerzoden (de Ammer) had afgesloten is De Ammer grotendeels verland. Tot de dag van vandaag is de oude maasmeander van bovenaf nog duidelijk zichtbaar in het landschap, onder andere door de Mêrsloot die de oude Maasbedding volgt. Daarnaast vormt het nog altijd een natuurlijke laagte in het landschap (benadrukken landschappelijke kwaliteit en kansen voor waterberging, niet voor woningbouw/bedrijven). De bebouwing van Ammerzoden heeft zich geconcentreerd binnen de contour van de maasmeander en de Maas. Aan de noordoostzijde van de Mêrsloot ligt Wordragen.

Dit buurtschap is opgebouwd uit een rij kunstmatig opgeworpen woonheuvels: woerden. Deze ophogingen van erven (terpachtige ontwikkeling) waren het gevolg van de grote regelmaat aan dijkdoorbraken. Het bijzondere landschap rond Ammerzoden biedt een oase van natuur en rust, dat met name te beleven is in de uiterwaarden langs de Maas. In de omgeving zijn twee ‘wielen’ zichtbaar in het landschap: de wielen bij het Slot van Well en het wiel van Teskes. Dat zijn overgebleven

Figuur 2: Overzichtskaart Ammerzoden met deelgebieden

Kernvisie Ammerzoden - Gemeente Maasdriel

5

meertjes na een dijkdoorbraak. De dijken werden meestal na een doorbraak om het wiel aangelegd, waardoor de dijken een sterk slingerend verloop kregen. De dijk vormt nu dan ook de begrenzing van de uiterwaarden. Een versmalling van het profiel op de dijk vormt de informele entree van het dorp. Langs de verschillende dijkstructuren is nog veel typerende dijkbebouwing aanwezig. Het dorp heeft verder twee ontsluitingswegen. De Bernseweg, die overgaat in de Hogesteeg, de Kerkstraat en de Haarstraat, is de hoofdontsluitingsweg van het dorp. Daarnaast is de Uilecotenweg de tweede ontsluiting die een verbinding vormt tussen het bedrijventerrein en de Achterdijk. De dorpskern van Ammerzoden heeft een welvarende, agrarische uitstraling. Met name de oostrand kent een authentiek, agrarisch karakter. De meeste hedendaagse agrarische bedrijvigheid is te vinden aan de noordzijde van het dorp. De bewoners van Ammerzoden vinden hun dorpskern heel sfeervol. De traditionele (agrarische) bebouwing is ruim opgezet en geeft de kern een dorps karakter. De oude linten en het gebied rondom het kasteel bestaan uit kenmerkende statige bebouwing, hoogwaardige architectuur en vooral vrijstaande panden met beperkte omliggende open ruimte. Kenmerkend cultuurhistorische element is uiteraard Kasteel Ammersoyen, een Middeleeuwse waterburcht aan de rand van het dorp.

De natuurlijke omgeving en cultuurhistorie in de kern van het dorp trekken zeker ook bezoekers van buiten het dorp.

vrijstaande woningen meer gelijkvormig zijn. De uitbreiding van de jaren ‘80 heeft een uniform beeld met groene verblijfsruimtes en voornamelijk vrijstaande woningen en rijtjeswoningen. De vrijstaande woningen aan de dorpsrand, onderaan de dijk, verschijnen vanaf de jaren ’90. Het is een afwisselend geheel van grote boerderijen met loodsen, rijtjeswoningen en vrijstaande woningen met uitzicht op de polder. De meeste bedrijvigheid concentreert zich op de lokale bedrijventerrein Uilecoten en Bernseweg. Opvallend is dat Ammerzoden voor een kleine kern toch relatief grootschalige bedrijven huisvest. Met name de Bernseweg heeft een industrieel karakter. De Uilecoten kenmerkt zich door kleinschaligheid van de bebouwing, gesitueerd rondom een ontsluitende lus-structuur. Hier ligt de bebouwing overwegend voor op de kavel aan de weg in één rooilijn. Ammerzoden huisvest verder relatief veel voorzieningen voor haar inwoners. De belangrijkste winkelvoorzieningen zijn geconcentreerd in de kern en het moderne winkelgebied De Haar. Maatschappelijke voorzieningen zijn ook in de kern en aan de Hogesteeg gevestigd. De (sport) clubs- en verenigingen zijn geclusterd aan de Heiligenweg en de Advocatenlaan en naast het bedrijventerrein Uilecoten.

Voorbeelden van voorzieningen in Ammerzoden zijn het Zonnelied (zorginstelling), dorpshuis de Weesboom, sportverenigingen (voetbal en tennis/padel), een fietscrossbaan en handboogvereniging.

De historische kern van Ammerzoden is door de jaren heen aan de westkant uitgebreid met drie grootschalige nieuwbouwwijken. De eerste dorpsuitbreidingen vonden plaats langs de oude linten. De woningen zijn qua typologie vergelijkbaar, vaak met een verdieping en schuin dak. De openbare ruimte hier heeft vrij weinig groen. De uitbreiding vanaf de jaren ’60 bestaat uit twee-onder-een-kapwoningen in de buurten en vrijstaande huizen aan de dorpsrand. Beiden kennen een ruime opzet, maar hebben vrij weinig openbaar groen. De wijken met tweeondereen-kapwoningen hebben een vrij afwisselend beeld terwijl de

Kernvisie Ammerzoden - Gemeente Maasdriel

6

1.3

Status en opbouw van de visie

Met de kernvisie bouwen we voort op het strategisch beleid uit de Omgevingsvisie Bommelerwaard, de Integrale Nota Samenleven en het Integraal Veiligheidsplan. De gemeenteraad stelt de beleidslijnen uit deze kernvisie vast met de bedoeling om dit beleid op te nemen in de omgevingsvisie van Maasdriel. Dat vindt plaats wanneer de omgevingsvisie 1.0 geactualiseerd wordt (rond 2025). Wanneer de kernvisie is opgenomen in de Omgevingsvisie Maasdriel verliest dit beleidsdocument zijn status/geldigheid. Bij het opbouwen van deze kernvisie is aansluiting gezocht bij de wettelijk bepaalde inhoudelijke onderdelen van een omgevingsvisie (art. 3.2 Omgevingswet). Een omgevingsvisie bevat volgens de wet namelijk: a. Een beschrijving van de hoofdlijnen van de kwaliteit van de fysieke leefomgeving, b. De hoofdlijnen van de voorgenomen ontwikkeling, het gebruik, het beheer, de bescherming en het behoud van het grondgebied, c. De hoofdzaken van het voor de fysieke leefomgeving te voeren integrale beleid. De hoofdlijnen en hoofdzaken uit de kernvisie werkt het college verder uit in een beleidsplan. Met het opsplitsen van de kernvisies in een strategisch-tactisch gedeelte (visie) en een tactisch-uitvoerend gedeelte (beleidsplan) sluiten we aan op de manier van beleid maken van de Omgevingswet. De rollen van raad en college bij beleidsontwikkeling voor de leefomgeving zijn daarbij verduidelijkt.

De raad gaat daarbij over de hoofdlijnen en de hoofdzaken van het beleid (kaderstellende rol), de financiële middelen (budgetrecht) en de controle of het college het afgesproken beleid goed uitvoert (controlerende rol). Het college gaat over de verdere uitwerking van de hoofdlijnen en hoofdzaken én over de maatregelen om doelstellingen te bereiken (art. 3.2 en 3.5 Ow). In hoofdstuk 2 van de kernvisie – Koers leest u de hoofdzaken van het integrale beleid per thema. Per thema zijn de hoofdzaken van het beleid

Kernvisie Ammerzoden - Gemeente Maasdriel

Figuur 3: Schematische opbouw van de visie

7

(ambities) beschreven en staat op hoofdlijnen hoe we die ambities willen bereiken. In hoofdstuk 2 leest u vervolgens ook de hoofdlijnen van de voorgenomen ontwikkeling en het gebruik van het gebied Ammerzoden. Dat is uitgewerkt op een toekomstkaart voor Ammerzoden. Met gekleurde labels is aan het begin van iedere pararaaf aangegeven over welke onderwerpen en deelgebieden de beleidsuitspraken in die paragraaf gaan. Hoofdstuk 3 bevat de een beschrijving van de hoofdlijnen van de ruimtelijke kwaliteit per deelgebied en uitgangspunten op hoofdlijnen voor de bescherming en versterking van die kwaliteiten (Gebiedsprincipes). In hoofdstuk 4 leest u hoe we deze visie verder tot uitvoering brengen. Hierbij sluiten we aan bij de manier van beleidsontwikkeling- en uitvoering van de Omgevingswet. In de bijlagen is nadere informatie opgenomen over het doorlopen planproces.

Kernvisie Ammerzoden - Gemeente Maasdriel

8

Kernvisie Ammerzoden - Gemeente Maasdriel

9

2

Koers

2.1

Hoofdzaken integraal beleid

In de Omgevingsvisie Bommelerwaard (OV), de Integrale Nota Samenleven en het Integraal Veiligheidsplan zijn al verschillende strategische keuzes gemaakt. Deze kernvisie bouwt daarop voort als bouwsteen voor de actualisatie van de Omgevingsvisie 1.0. Hierna zetten we de voor de kernenvisies relevante strategische uitgangspunten thematisch op een rij. We vullen dit aan met de hoofdzaken van het integraal beleid dat geldt voor de kern Ammerzoden. De uitgangspunten zijn geordend naar de volgende integrale thema’s: • Duurzaamheid, klimaat en omgevingskwaliteit • Landbouw, economie en toerisme • Milieu, gezondheid en leefbaarheid • Wonen, welzijn en voorzieningen • Samenleven • Openbare orde en veiligheid Per integrale thema wordt kort toegelicht wat de strategische koers is van de gemeente. Vervolgens staat per kernopgave op hoofdlijnen opgeschreven ‘wat we willen bereiken in Ammerzoden’ en ‘hoe we dat willen bereiken’.

•

•

•

• •

Grote woningbouwopgave: toename verwacht van alleenstaanden, ouderen en aandachtsgroepen (o.a. spoedzoekers, uitstroom beschermd wonen en maatschappelijke opvang, statushouders). Verzorgingshuizen en sommige psychiatrische instellingen worden gesloten: iedereen moet terecht kunnen ‘in de wijk’. Hierdoor en omdat de doelgroep ouderen sterk zal toenemen, is er een grote nieuwbouwopgave aan nultredenwoningen en geclusterd en zorggeschikt wonen. Daarnaast is er ook een aanpassingsopgave voor de bestaande woningvoorraad. Meer eenzame mensen, meer mensen met chronische aandoeningen, meer mensen met een complexe problematiek, meer mentale druk, en schaarser wordende professionele (formele) zorg Afbouw van intramurale jeugdzorg. Uitstroom vanuit jeugdzorginstellingen, maatschappelijke opvang en begeleid wonen richting kleinschalige woonvormen en woningen verspreid over de gemeenten en kernen in de regio Veroudering van bestaande bedrijventerreinen Terugtredende politie en dus een grotere rol voor gemeentelijke handhaving

Bij het bepalen van deze ambities is rekening gehouden met een aantal trends en opgaven die de komende jaren een grote impact hebben op het dorp. Hiermee maken we ons klaar voor de verwachte toekomst. Trends en opgaven waar onder andere rekening mee zijn gehouden zijn: • Gemeenten moeten steeds meer doen met minder geld • Het klimaat verandert. Wereldwijd warmt de aarde op en we krijgen te maken met steeds extremer weer. Ook in Nederland merken we deze veranderingen. Denk aan hitte, droogte en wateroverlast.

Kernvisie Ammerzoden - Gemeente Maasdriel

10

2.1.1

Duurzaamheid, klimaat en omgevingskwaliteit

Klimaatmitigatie Klimaatadaptatie Water Groen/biodiversiteit

identiteitsdrager door de verbinding tussen het dorp en de Maas te verbeteren.

Omgevingskwaliteit Gezondheid Woongebieden Werkgebieden Dijkzone en uiterwaarden

Kernrand

In Maasdriel handelen we klimaatadaptief (in beleid en projecten), om in 2050 klimaatrobuust/bestendig te zijn ingericht. Bomen en groen zijn van grote betekenis in Maasdriel. De kernen hebben een groene identiteit. Variatie in planten en dierensoorten is van groot belang. Ook buiten de natuurgebieden is er aandacht voor versterking van de biodiversiteit, zoals langs oevers, bermen en randen van grasland en akkers, in het openbaar groen van de kernen, maar ook in particuliere tuinen en erven. We streven ernaar om bij herinrichtingen en ruimtelijke ontwikkelingen gebruik te maken van de Maasdrielse variant van de 3-30-300 regel. In 2030 voldoet gemeente Maasdriel aan het Gelders Energie Akkoord en in 2050 aan het nationale klimaatakkoord. In 2050 wordt de energie die in Maasdriel wordt verbruikt ook duurzaam opgewekt. De energietransitie is aanleiding voor verzwaring en uitbreiding van het electriciteitsnetwerk. De energietransitie en de zoektocht naar alternatieve warmte oplossingen zijn van invloed op de bestaande en toekomstige openbare ruimte. Zo is er uitbreiding en aanpassing van de energie-infrastructuur nodig. Bijvoorbeeld kabels, leidingen en elektriciteitskasten.

A. We zijn een CO2-neutrale gemeente en richten onze leefomgeving daar op in B. Onze leefomgeving is zoveel mogelijk klimaatbestendig, circulair, groen, biodivers en natuurinclusief C. We willen onze landschappelijke en stedenbouwkundige kernkwaliteiten behouden en versterken

We zijn een CO2-neutrale gemeente en richten onze leefomgeving daar op in Wat willen we bereiken in Ammerzoden (ambities)

Hoe willen we bereiken in Ammerzoden (ambities)

CO2 neutraal In 2050 wordt de energie die in Maasdriel wordt verbruikt ook duurzaam opgewekt.

1. Inzet op energie- en warmtetransitie 1.1. Voor zonne-energie worden eerst de mogelijkheden op de bestaande bebouwing en verharding benut, zoals het plaatsen van zonnepanelen op daken en parkeerterreinen. We zoeken naar de beste optie per wijk en maken stappen in de ver1.2. Bij het realiseren van nieuwe woonwijken en bedrijventerreinen vormindering van aardgasgebruik richting het beëindigen van aardgasgemen duurzaam bouwen en duurzame energievoorzieningen belangrijbruik in de bebouwde omgeving in 2050. ke uitgangspunten. 1.3. Binnen de gemeente wordt ruimte geboden voor experimentele ontwikkelingen waar het gaat om het combineren van het opwekken van duurzame energie met andere functies.

Als gemeente streven we naar behoud en versterking van de landschappelijke en stedenbouwkundige kernkwaliteiten van Maasdriel. Het streven is dat verschillende identiteiten en landschapstypen te herkennen zijn en blijven. De rivier de Maas wordt ingezet als

Kernvisie Ammerzoden - Gemeente Maasdriel

11

Onze leefomgeving is zoveel mogelijk klimaatbestendig, circulair, groen, biodivers en natuurinclusief Wat willen we bereiken in Ammerzoden (ambities)

Hoe willen we dat bereiken in Ammerzoden?

Robuuste, groene en klimaatadaptieve Woonwijken 2. Klimaatadaptievere inrichting van woonwijken Een klimaatbestendige en natuurinclusieve inrichting van de kern 2.1. Door de biodiversiteit, natuur, groen en water integraal mee te nemen in Ammerzoden draagt bij aan gezondheid en leefbaarheid. Bij nieuwe plannen. Het gaat dan in ieder geval om een kwaliteitsslag in de het realiseren van nieuwe woonwijken vormen duurzaam en/of (biodiverse)inrichting van de openbare ruimte. We nemen de Maasdrielse circulair bouwen en duurzame energievoorzieningen belangrijke variant van de 3-30-300 regel hiervoor als uitgangspunt. Met deze vuistuitgangspunten. We willen regen- en vuilwaterstromen ook geregel meet je drie dingen. Eerst of je vanuit elke woning drie bomen kunt scheiden houden. Onder andere om wateroverlast te beperken. zien. Dan of 30% van een wijk in de schaduw van een boom valt. En daarna of er vanuit elke woning op 300 meter afstand een verkoelend park of Vitale, groene en klimaatadaptieve bedrijventerreinen andere groene koele plek is. Een groene en klimaatadaptieve werkomgeving draagt bij aan 2.2. Door de bewoners op eigen terrein (particuliere tuinen en erven) te stimude gezondheid, bevordert de concentratie en het werkgeluk én leren om meer groen en water toe te voegen en daarmee bij te dragen aan is een mooi visitekaartje voor bezoekers.

Voor het bedrijventereen duurzame leefomgeving. rein Uilecoten is een kwaliteitsslag gewenst. Het streven is meer 2.3. Door de vervangingsopgave van het riool te benutten om het rioleringssysruimte voor groen. Circulair bouwen en duurzame energievoorteem robuust en toekomstbestendig te maken en een bijdrage te leveren zieningen zijn belangrijke uitgangspunten. aan andere maatschappelijke opgaven, zoals het klimaatrobuust en verkeersveiliger maken en het vergroenen van de openbare ruimte. Bij grootschalig onderhoud en rehabilitatie van zowel riolering als wegen is afkoppelen een uitgangspunt. Hemelwater houden we apart van vuilwater zodat we op termijn deze stromen gescheiden houden en hebben. 2.4. Door waterberging te realiseren aan de randen van de kernen (tegengaan wateroverlast bebouwd gebied door hemelwaterafvoer). 2.5. Door locaties met herhaalde ervaren wateroverlast door extreme neerslag te onderzoeken en indien mogelijk aan te pakken met maatregelen. 3. Een kwaliteitsslag op de bedrijventerreinen 3.1. Samen met ondernemers inzetten op toekomstbestendig bedrijventerreinen Uilecoten. Herstructurering/revitalisering is daar wellicht voor nodig (zie hiervoor ook paragraaf 2.1.2.).

Kernvisie Ammerzoden - Gemeente Maasdriel

12

We willen onze landschappelijke en stedenbouwkundige kernkwaliteiten behouden en versterken Wat willen we bereiken in Ammerzoden (ambities)

Hoe willen we dat bereiken in Ammerzoden?

Het versterken van de identiteit van het dorp: Ammerzoden is een 4. Groene-blauwe randen en geleidelijke overgangen versterken groen, landelijk en van oorsprong boerendorp. De verbinding met het 4.1. Het doortrekken van boomstructuren die van algemeen belang groene landschap en de Maas bepaalt het karakter van het dorp. Het zijn voor de gehele gemeente. streven is het behoud van de eigen identiteit van de kern. Doorzichten 4.2. Streven is ook behoud van de eigen identiteit van de verschillende naar het rivierenlandschap bepalen de beleefbaarheid van het water. De kernen. Met groene buffers tussen de kernen voorkomt de gedorpsranden en entrees doen op dit moment ook geen recht aan de idenmeente dat kernen tegen elkaar aangroeien. titeit van Ammerzoden en de dijk slibt steeds verder dicht. Het is daarom 4.3. We benutten kansen die zich voordoen voor het terugbrengen van belangrijk om de uitstraling van de dorpsranden en entrees te versterken zichtbaar water in de oude Maasarm. met aandacht voor de identiteit van het dorp. 5. Verbinding met water Beleefbaar landschap en uiterwaarden: De gemeente gaat verromme- 5.1. We benutten kansen die zich voordoen om de verbinding tussen ling en eenvormigheid van de landschappen tegen en wil dat kwaliteiten het dorp en de Maas te verbeteren. behouden blijven.

Toekomstige initiatieven moeten bijdragen aan het behouden, versterken of ontwikkelen van landschappelijke kwaliteiten en/of 6. Behouden en herstellen van omgevingskwaliteiten knelpunten wegnemen. Denk daarbij aan: 6.1. Bij nieuwe ontwikkelingen houden we rekening met het behouden • Karakteristieke landschaps-, ontginnings- en bewoningspatronen en herstellen van omgevingskwaliteiten. Bij voorkeur dragen nieu(verkavelingen, wegenstructuren, bebouwing, etc.) we ontwikkeling bij aan het versterken van bestaande of verloren • Cultuurhistorisch waardevolle elementen en groenrode ‘parels’ in rekwaliteiten. Dit kan door het landschappelijk inpassen van nieuwe latie tot de landschappelijke context (vluchtheuvels, dellen, woerden, plannen en te investeren in landschapselementen. Zie de Gebiedhistorische bebouwing, forten, molens, kastelen en eendenkooien) sprincipes in H3 voor de ruimtelijke principes die we belangrijk • De (historische) dijken als belangrijke identiteit- en structuurdragers. vinden per deelgebied. • Een samenhangend dorpsbeeld en de aanwezige relatie tussen de dorpskern en het omliggend landschap; • Het versterken van de ruimtelijke structuur en de eigen identiteit van de oeverwallen.

Kernvisie Ammerzoden - Gemeente Maasdriel

13

2.1.2

Landbouw, economie en toerisme

Economie Mobiliteit Omgevingskwaliteit Klimaatadaptatie Toerisme Recreatie Werkgebieden

Kernrand

Dijkzone en uiterwaarden

De grote kernen Ammerzoden, Hedel en Kerkdriel spelen een belangrijke rol als het gaat om economische en toeristische ontwikkeling van onze gemeente. We willen in Maasdriel samen met ondernemers werken aan toekomstbestendige bedrijventerreinen voor lokale bedrijvigheid (klimaatbestendige en duurzame leefomgeving). We willen bestaande werklocaties toekomstbestendig houden. Daarbij streven we naar kwaliteitsverbetering, intensivering en profilering. Het is belangrijk om het juiste bedrijf op de juiste plek te hebben, het intensieve gebruik van panden en kavels te vergroten, en oneigenlijk/ongewenst gebruik tegen te gaan. Dit kan alleen worden bereikt door samen te werken met ondernemers. We zetten verder in op waardevol toerisme. Daarbij moet er balans zijn tussen toeristische ontwikkeling en leefbaarheid. Het toerisme in de Bommelerwaard heeft een prachtige basis, maar het ontbreekt nu nog aan voldoende aanbod in dag- en verblijfsrecreatie. Met het ontbreken van voldoende aanbod in dagrecreatie is er ook in het bijzonder aandacht voor de kern Ammerzoden. Het voorzieningenniveau kan met de komst van extra toeristen in stand worden gehouden en/of verbeteren. De gemeente wil inwoners en toeristen langer vasthouden in de centra. Om dit te bereiken streven we naar een hoogwaardige uitstraling van de centra en willen we dat ontwikkelingen de identiteit van de kernen versterkt.

We zetten daarnaast in op prettige openbare verblijfsplekken en een divers aanbod van faciliteiten.

We willen bestaande werklocaties toekomstbestendig houden Wat willen we bereiken in Ammerzoden (ambities)

Hoe willen we dat bereiken in Ammerzoden?

Vitale, groene en klimaatadaptieve bedrijventerreinen 7. Kwaliteitsslag bedrijventerrein Voor het bedrijventerrein Uilecoten is een kwaliteitsslag beoogd. Het stre- 7.1. Samen met ondernemers inzetten op toekomstbestendig bedrijvenven is een verbetering van de interne routing en meer ruimte voor groen terreinen Uilecoten. Herstructurering/revitalisering is daar wellicht en water. Bij de ontwikkeling van een nieuw bedrijventerrein in de gevoor nodig. Herkenbare entrees bij het bedrijventerrein dragen ook meente willen we het vliegwieleffect gebruiken om ook andere opgaven bij aan deze kwaliteitsslag. als de klimaatmitigatie en klimaatadaptatie, herstructurering van andere 7.2. Per bedrijventerrein afwegen of intensivering op eigen terrein geterreinen en parkmanagement (ook voor bedrijven van andere terreinen) wenst is (bijvoorbeeld door hogere bouwhoogtes toe te laten op mee te nemen. achterterrein onder bepaalde voorwaarden, zoals klimaatneutraal bouwen, natuurinclusief bouwen, biobased bouwen). Het juiste bedrijf op de juiste plek We streven ernaar dat bedrijven op een passende locatie gehuisvest 8. Benutten (agrarisch) gebied tussen Bernseweg en Uilecoten zijn - in lijn met het Regionaal Programma Werklocaties (RPW). We stre- 8.1. Ammerzoden kent twee bedrijventerreinen: Uilecoten en Bernseven ernaar om in de gemeente te voorzien in beschikbare ruimte op weg.

Tussen de beide terreinen ligt een (deels) open gebied met werklocaties voor lokale bedrijven die willen uitbreiden, maar geen uiteen onduidelijke inrichting. Kansen voor dit gebied liggen er voor breidingsruimte meer hebben. kleinschalige, ambachtelijke bedrijvigheid (bedrijventerreinen kunnen naar elkaar toegroeien) of een combinatie van wonen en werken en groen/ blauw. In het omgevingsplan Maasdriel willen we de bestaande planologische flexibiliteit behouden om dit gebied op termijn te kunnen transformeren. 9. Het juiste bedrijf op de juiste plek 9.1. We zetten in op het ontwikkelen van een nieuw bedrijventerrein. Hiermee bieden we schuifruimte aan bedrijven die willen verplaatsen naar een nieuwe, meer passende locatie.

D. We willen bestaande werklocaties toekomstbestendig houden E. Onze toeristische hotspots en recreatieve sector zijn aantrekkelijk en toegankelijk, en maken gebruik van kwaliteiten van de Bommelerwaard

Kernvisie Ammerzoden - Gemeente Maasdriel

14

Onze toeristische hotspots en recreatieve sector zijn aantrekkelijk en toegankelijk, en maken gebruik van kwaliteiten van de Bommelerwaard

Wat willen we bereiken in Ammerzoden (ambities)

Hoe willen we dat bereiken in Ammerzoden?

Het versterken van de identiteit van het dorp Om de recreatieve kwaliteiten van Ammerzoden te versterken, willen we de kansen benutten om de verbinding tussen het kasteel, het dorpshart en de uiterwaarden te verbeteren. Zo weten recreanten op de dijk het centrum goed te vinden. En kunnen bezoekers van het kasteel ook gemakkelijker de uiterwaarden bezoeken. Zo versterken de belangrijkste parels van Ammerzoden elkaar. Het ontwikkelen van meer dag- en/of verblijfsrecreatie bij Kasteel Ammersoyen is daarbij een wens.

10. Beleving Kasteel Ammersoyen verbeteren 10.1. De verbinding tussen Kasteel Ammersoyen, het dorpshart en de uiterwaarden verbeteren. Dat kan door het herstellen van het historisch lint Voorstraat - Meester la Grostraat. 10.2. Een positieve grondhouding bij ideeën van inwoners en ondernemers die de beleving versterken. 10.3. Een (deels) 30km/u regime en shared space-in- richting als wandel- en fietsroute tussen Well en Ammerzoden en Hedel is hierin een beleidsafweging die we nog moeten maken bij het actualiseren van het Gemeentelijk verkeers- en vervoersplan (onderdeel van Omgevingsvisie).

Versterking recreatief gebruik en beleving We vinden het belangrijk dat er meer dagrecreatief aanbod komt. Zowel voor het verbeteren van de 11. Versterken recreatief gebruik en beleving leefbaarheid van inwoners als het aantrekken van meer bezoekers. Beleefbare, aantrekkelijke en ge- 11.1. Het recreatief medegebruik van het landschap versterken (extensief): Om het landschap en de uiterwaarden beleefvarieerde routenetwerken dragen bij aan het creëren van dagrecreatief aanbod en de landschappelijbaar te maken, zetten we in op het versterken van het recreatief medegebruik van het landschap in de zone tussen ke beleving. Om het landschap en de uiterwaarden beleefbaar te maken, is het in Ammerzoden beWell en Ammerzoden en Hedel. Bij extensief recreatief medegebruik is sprake van vormen van natuurvriendelijke langrijk om het recreatief medegebruik van het landschap in de zone tussen Well en Ammerzoden recreatie die in hoofdzaak gericht is op natuur- en landschapsbeleving. Denk aan klompenpaden, wandel- en struinen Hedel te versterken. Bij extensief recreatief medegebruik is er sprake van vormen van natuurroutes en fietspaden. Ook in de omgeving van de Maasmeander liggen kansen om dit gebied recreatie (door) te ontvriendelijke recreatie die in hoofdzaak gericht is op natuur.

Zoals bijvoorbeeld: wandelen, paardrijwikkelen in de vorm van fiets- en wandelroutes, activiteiten en voorzieningen te ontplooien en voltooien. den, (langzaam) fietsen, picknicken, kanoën en natuurgerichte recreatie zoals vogelobservatie. 11.2. Kansen benutten om fiets- en wandelroutes, activiteiten en voorzieningen te ontplooien. Denk aan horeca aan de dijk et cetera. Hier zien we een mooie verbinding met de beweegroutes om mensen te motiveren meer te gaan bewegen Om ervoor te zorgen dat bezoekers langer in de gemeente willen en kunnen blijven vinden we het (zie ook 22.2). belangrijk dat er ook voldoende verblijfsaanbod is. 11.3. Kansen benutten om recreatiegebieden in de uiterwaarden verbinden. 11.4. Positieve grondhouding tegenover ideeën om de historie zichtbaarder te maken. Denk bijv. aan wiel of mandemaker. Evenementen willen we behouden, omdat deze zorgen voor reuring en levendigheid in de kern. En 11.5. Ruimte houden voor bewegen in de uiterwaarden. we zien graag nieuwe activiteiten en evenementen die bijdragen aan de levendigheid en meer be11.6. We benutten kansen om fietsroutes niet alleen langs het dorp te laten lopen, maar ook de kern in. zoekers trekken. Bij toekomstige ontwikkelingen is het in Ammerzoden van belang dat er rekening gehouden wordt met de balans tussen recreant en de omgeving.

Kernvisie Ammerzoden - Gemeente Maasdriel

15

2.1.3

Wonen, welzijn en voorzieningen

Wonen Mobiliteit

Welzijn

Zorg

Voorzieningen

Woongebieden

Centrum

Kernrand

Economie

Dijkzone en uiterwaarden

Centraal staat het behouden en versterken van een aantrekkelijk leefklimaat in de Maasdriel. We blijven een aantrekkelijke gemeente om in te wonen, te werken en te recreëren. Daarbij wil de gemeente perspectief bieden op voldoende goede woningen voor huidige en toekomstige inwoners. Er moet meer variatie komen in de woningvoorraad. De focus ligt op betaalbare en compacte woningen (voor jong en oud). Het is van belang om verhuisbewegingen op gang te brengen om een goede doorstroming te krijgen. Doorstroming in de woningmarkt ontstaat wanneer huishoudens uit bestaande woningen verhuizen naar een andere (nieuwe of beter passende) woning. Hierdoor komen bestaande woningen vrij voor andere huishoudens. Het bouwen van geschikte woningen voor ouderen draagt bij aan langere verhuisketens en doorstroming in de woningmarkt. Hierin is ook aandacht voor het faciliteren van geclusterde woonvormen, gezamenlijke ontmoeting en mogelijkheid van zorg en ondersteuning. Nieuwbouw sluit aan op de woningbehoefte en autonome bevolkingsgroei van de kern. De nieuwbouw zorgt voor de realisatie van verschillende woningtypen en prijsklassen en geeft hiermee de huidige inwoners de mogelijkheid om binnen de gemeente invulling te geven aan hun veranderde woonwens. De nadruk ligt in beginsel op inbreiding (niet op uitbreiding), maar per situatie of kern maakt de gemeente hiervoor een afweging.

*Onder inbreiden wordt woningbouw binnen de contouren van het voormalige ‘bestemmingsplan: Ammerzoden’ gezien (onderdeel van het tijdelijk deel van het Omgevingsplan Maasdriel). Bij uitbreiding gaat het om woningbouw buiten deze contouren. Het streven is ook een krachtige en vitale participatiesamenleving

waarin inwoners zelfbewust en, indien nodig, samen met maatschappelijke organisaties en de gemeente regie voeren op het eigen bestaan. Dan gaat het ook om een inclusieve samenleving, waarin iedereen mee kan doen. En een groene omgeving met bereikbare voorzieningen (op loopafstand) en ruimte voor ontmoeting (zowel binnen als buiten). Met het oog op behoud en goede toegankelijkheid van voorzieningen ondersteunt de gemeente initiatieven voor verbreding van gebruik van voorzieningen en samenwerking tussen functies. Denk hierbij aan het organiseren van een goede aansluiting en bereikbaarheid van voorzieningen (denk aan onderwijs) en het bieden van een ondersteuningsstructuur voor kwetsbare inwoners met specifieke voorzieningen in de wijk. De gemeente hanteert hiervoor drie lagen: • Woonzorgzones geconcentreerd rondom verpleeghuiszorg; • Woonvormen gecombineerd met/dichtbij basisvoorzieningen; • Woonaanbod in alle kernen met eigen individuele aanbod van voorzieningen.

en verloedering is een prioriteit. We staan evenementen toe in het centrum. Nieuwe detailhandel buiten het centrum wordt niet toegestaan. Uitgangspunt met betrekking tot bed & breakfasts in het centrum is dat deze voorstelbaar zijn bij woningen, zolang deze niet de ruimte innemen van een winkel of horeca met gevelfunctie. Qua uitstraling verdienen de centrumgebieden een impuls (gezelligheid, sfeer en aandacht voor oude bebouwing, groen, water en uitstraling bedrijfsleven). F. We hebben kwalitatief goede woningen voor diverse doelgroepen in een goed leefklimaat en kwantitatief en kwalitatief verantwoorde groei van woningaanbod G. We streven naar voldoende bereikbare zorg-, welzijns- en overige voorzieningen voor alle inwoners van onze gemeente. De kernen in onze gemeente zijn toekomstbestendige krachtige kernen. H. De centra van Kerkdriel, Hedel en Ammerzoden zijn toekomstbestendig en aantrekkelijk

Een compleet aanbod voorzieningen zal niet in elke kern geboden kunnen worden. Naast het realiseren van voorzieningen zal er een groter beroep worden gedaan op de vrijwillige inzet van inwoners/ mantelzorgers en eigen initiatieven van inwoners. Het centrum vervult een belangrijke rol in het voorzieningenniveau van inwoners. Het is belangrijk om de centra toekomstbestendig te houden. Landelijk zijn de functies van centra aan het veranderen. Het wordt steeds belangrijker om een plek te zijn waar inwoners ook elkaar kunnen ontmoeten. Een belangrijk onderdeel hiervan is het verbeteren van de fysieke toegankelijkheid van de openbare ruimte, zodat bijvoorbeeld voorzieningen en centra voor iedereen goed en veilig bereikbaar zijn. We gaan samen met centrumondernemers voor een aantrekkelijk en vitaal centrum. De focus ligt op kwaliteit in plaats van kwantiteit van winkelgebieden. Het blijvend tegengaan van leegstand

Kernvisie Ammerzoden - Gemeente Maasdriel

16

We hebben kwalitatief goede woningen voor diverse doelgroepen in een goed leefklimaat/ Een kwantitatief en kwalitatief verantwoorde groei van woningaanbod Wat willen we bereiken in Ammerzoden (ambities)

Hoe willen we dat bereiken in Ammerzoden?

Een passende woning voor iedereen De gemeente Maasdriel zet in op het realiseren van een diversiteit aan woonmilieus binnen de gemeente en daarmee binnen de kern Ammerzoden, met woningen die inspelen op de kwalitatieve behoefte. Het woningbehoefteonderzoek laat zien dat er in Ammerzoden met name behoefte is aan grondgebonden koopwoningen en grondgebonden sociale huurwoningen. Daarnaast is er ook vraag naar nultredenwoningen, met name in de sociale huursector.

12. Snel voldoende woningen en meer variatie (bouwen voor alle doelgroepen) 12.1. Gewenste ontwikkelrichting(en) van de kern bepalen om invulling te geven aan de kwantitatieve behoefte tot 2041. Zie hiervoor H2.2 - Hoofdlijnen ontwikkelingsrichting Ammerzoden. 12.2. We zetten bij initiatiefnemers (ontwikkelaars en woningcorporatie) extra in op het realiseren van woningtypen waaraan volgens het woningbehoefteonderzoek extra behoefte is in Ammerzoden. 12.3. Het faciliteren van tijdelijke woningen op plaatsen waar op korte termijn geen vaste woningbouw wordt voorzien, mits sprake is van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. 12.4. Waar mogelijk heeft de gemeente een faciliterende rol bij woningsplitsingen en aanvragen voor woningomzettingen met als doel meer flexibiliteit en diversiteit.

Het woningbehoefteonderzoek laat zien dat de doelgroep ouderen de komende jaren sterk in omvang toeneemt in Maasdriel. Deze doelgroep heeft relatief vaak behoefte aan zorg. Deze zorg zal steeds vaker thuis geleverd worden. Dit zorgt voor een grote nieuwbouwopgave aan nultredenwoningen, geclusterd, collectief en zorggeschikt wonen, en ook voor een aanpassingsopgave van de bestaande woningvoorraad. Voor senioren 13. Geclusterde woningen voor senioren in en rondom het dorpshart is het van belang dat woningen zich nabij voorzieningen bevinden en levensloopbestendig (te maken) zijn. 13.1. We zetten in op geclusterde woonvoorzieningen in en rondom het dorpshart. De focus ligt hierbij op het gebied tot 400 meter loopafstand van het centrum en/of het maatschappelijk cluster rond ‘t Zonnelied. Het Het woningbehoefteonderzoek laat voor Ammerzoden een opgave zien van 270 woningen om aan de bestreven is om op deze clusteringslocaties in te zetten op een mix van mensen met een zware zorgvraag en hoefte te kunnen voldoen tot 2031. Dit aantal is gebaseerd op het ambitiescenario. Dit scenario houdt rekemensen met geen of een lichte zorgvraag. Zo ontstaan de meeste kansen voor het totstandkomen van zorgning met de hogere instroom door migratie in de afgelopen jaren en het inlopen van het woningtekort tot 2%. zame gemeenschappen met een mix van informele en formele zorg.

Sociale cohesie tussen de bewoners is Tussen 2031 en 2041 wordt er nog een verder toename verwacht van de woningbehoefte, namelijk +215 wohierbij wel een belangrijke randvoorwaarde. ningen (ook gebaseerd op het ambitiescenario). Er is een grote behoefte aan sociale huurwoningen. Tot 2031 13.2. Waar mogelijk faciliteert de gemeente ‘gemengd wonen’: het mengen van verschillende woonvormen voor is de bouw van 225 woningen in Ammerzoden gepland (harde plancapaciteit, ultimo 2023). Dit betekent dat er zowel ouderen, gezinnen als jongeren om het ontmoeten en elkaar helpen te bevorderen. Aandachtspunten tot 2031 nog een opgave resteert van 45 woningen en tot 2041 een opgave van 260 woningen. zijn: (collectieve) vervoersmogelijkheden, informele versus formele zorgmogelijkheden in de directe eigen omgeving, beschikbaarheid basisvoorzieningen in elke kern. Verbeteren van de verkeersontsluiting 13.3. Bescheiden hoogbouw zou hieraan bij kunnen dragen. Per geval/locatie maken we een afweging of we daarVoor de leefbaarheid in het dorp zijn nieuwe grootschalige ontwikkelingen na realisatie van het huidige woaan meewerken. ningbouwprogramma onwenselijk in verband met de verwachte toename van verkeer op Haarstraat. Infrastructurele aanpassingen zijn eerst nodig om lokale/nieuwe knelpunten als gevolg van de groei van de econo- 14.

Infrastructuur mie en nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen op te vangen in Ammerzoden. 14.1. Infrastructurele aanpassingen zullen nodig zijn om lokale/nieuwe knelpunten als gevolg van de groei van de economie en nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen op te vangen in Ammerzoden. Zie hiervoor ook H2.1.4.

Kernvisie Ammerzoden - Gemeente Maasdriel

17

We hebben voldoende bereikbare zorg-, welzijns- en overige voorzieningen, voor alle inwoners van onze gemeente / De kernen in onze gemeente zijn toekomstbestendige krachtige kernen. Wat willen we bereiken in Ammerzoden (ambities)

Hoe willen we dat bereiken in Ammerzoden?

Meedoen De gemeente draagt zorg voor de (tijdelijke) ondersteuning van inwoners in alle dorpskernen op het gebied van bestaanszekersheid, samenredzaamheid, meedoen, ontwikkeling en ondersteuning. De focus ligt hierbij op de preventie, gezondheid/leefstijl en beweging.

15. Meedoen 15.1. Fysieke toegang voor inwoners voor het stellen van allerhande (hulp)vragen op de adviespleinen in de gemeente (voor Ammerzoden vooralsnog in het Gelre’s End in Hedel). 15.2. We ondersteunen activiteiten via de subsidieregeling Goed Idee Doe Er Iets Mee. 15.3. Indien de inwoner niet in staat is zelf vervoer te organiseren kan de gemeente hierin in sommige gevallen ondersteunen (denk aan leerlingenvervoer, vervoer naar gecontracteerd aanbod Wmo/Jeugdwet en een vervoersindicatie voor de regiotaxi).

Ondersteuning Inwoners hebben regie over hun eigen leven, wij ondersteunen waar nodig. We willen dat inwoners zo zelfstandig mogelijk kunnen meedoen in de samenleving. We bieden hulp aan inwoners die dit niet zelf kunnen. En vinden het belangrijk dat ondersteuning dichtbij en vindbaar is.

16. Ondersteuning 16.1. We streven naar een kleinschalige maatschappelijke opvang in één van de kernen. Waar nodig worden woonvoorzieningen gecombineerd met (ambulante) zorg/ ondersteuning. 16.2. We zetten in op woningen voor jongeren met een (lichte) begeleidingsbehoefte bij het zelfstandig wonen. Een mooi voorbeeld hiervan zijn de zes jongerenwoningen in de Lindeboom, waarbij het jongerenwerk zorgt voor een lichte vorm van ondersteuning. 16.3. Factiliteren van locaties Wmo/Jeugdwet.

Maatschappelijke voorzieningen: beschikbaarheid, multifunctionele inzetbaarheid en clustering We streven ernaar om maatschappelijke voorzieningen en ontmoetingsplekken beter bereikbaar te maken voor iedereen. Maatschappelijke voorzieningen willen we in de toe17. Maatschappelijke voorzieningen: beschikbaarheid, multifunctionele inzetbaarheid komst ook voor meerdere verschillende functies en activien clustering teiten kunnen gebruiken. Inwoners kunnen dan meer doen 17.1. Als er bij toekomstige ontwikkelingen mogelijkheden zijn om diverse sportfuncties op één plek. Daarbij vinden we het ook belangrijk dat maatsamen te brengen op één accommodatie (locatie), dan wordt hierop ingezet. Door schappelijke voorzieningen gedeeld worden door meerdere het streven naar multifunctionaliteit wordt de bezetting van sportaccommodaties partijen. Denk bijvoorbeeld aan het gedeelde gebruik van geoptimaliseerd. een sportaccommodatie door meerdere verenigingen. Zo 17.2. (proactief) Faciliteren van locaties voor beschermd wonen en preventief aanbod zoals maken we beter gebruik van de schaarse ruimte én maken inloopvoorzieningen met ervaringsdeskundigen en jongerenontmoetingsplekken. we verenigingen toekomstbestendiger. 17.3. Als er bij toekomstige ontwikkelingen mogelijkheden zijn om diverse maatschappelijke functies samen te brengen in één gebouw, dan wordt hierop ingezet.

Kernvisie Ammerzoden - Gemeente Maasdriel

18

De centra van Kerkdriel, Hedel en Ammerzoden zijn toekomstbestendig en aantrekkelijk Wat willen we bereiken in Ammerzoden (ambities)

Hoe willen we dat bereiken in Ammerzoden?

Een levendig en aantrekkelijk centrum: 18. Een sterk en herkenbaar dorpshart Op dit moment wordt het dorpscentrum (De Haar) en het dorpsplein (De 18.1. Bestaande detailhandel buiten het centrum wordt gerespecteerd. Heerlijkheid) als onaantrekkelijk ervaren. Het winkelaanbod is op niveau, Nieuwe detailhandel buiten het centrum wordt niet toegestaan. maar met name de uitstraling van het gebied is aan verbetering toe. Om 18.2. In het kader van een wijziging van het Omgevingsplan Maasdriel het centrum aantrekkelijker te maken, wordt ingezet op het ontwikkelen (deelgebied Ammerzoden) overwegen om meer te sturen op een van een compact, samenhangend, klimaatrobuust, levendig en toekomstcompact centrum (bijv. met een uitsterfconstructie buiten het cenbestendig dorpshart. Dat betekent meer ruimte voor ontmoeting en meer trum en een uitnodigende regeling in het centrum). ruimte voor de fietser en voetganger. De Haar en De Heerlijkheid willen 18.3. Herinrichting winkelcentrum De Haar (hoofdfunctie winkelen). we beter met elkaar verbinden, met ieder een eigen hoofdfunctie: winke18.4. Verkennen herinrichting De Heerlijkheid (hoofdfunctie ontmoeten). len (De Haar) en ontmoeten (De Heerlijkheid) 19. Vitaal Centrum Ook is het streven om meer uniformiteit in het centrum te krijgen. Bijvoor- 19.1.

Samen met centrumondernemers en inwoners werken we aan een beeld door duidelijke entrees te creëren, groen toe te voegen en/of in de schoon, heel en veilig centrum (basis). materiaalkeuze rekening te houden met de afbakening van het centrum. 19.2. Samen met centrumondenemers werken we aan sfeer & beleving. De huidige locatie van het buurthuis De Weesboom is de verbindende 19.3. Het verbeteren van de samenwerking tussen ondernemers in de schakel tussen De Haar en de Voorstraat. We streven ernaar om deze vorm van een ondernemersfonds voor collectieve investeringen. delen van het centrum meer met elkaar te verbinden. Een sterk centrum is een centrum dat schoon, heel en veilig is en wordt gehouden in samenwerking met of door inwoners en ondernemers.

Kernvisie Ammerzoden - Gemeente Maasdriel

19

2.1.4 Milieu, gezondheid en leefbaarheid Mobiliteit Veiligheid Gezondheid Leefbaarheid Woongebieden

Centrum

Kernrand

Dijkzone en uiterwaarden

De gemeente Maasdriel wil een gezonde en veilige leefomgeving voor haar inwoners. Niet alleen nu, maar ook in de toekomst. Denk hierbij aan het scheiden van risicobronnen en gevoelige functies. Recreatie en toerisme zet onder ander in op de stimulering en het behoud van activiteiten en evenementen. Nieuwe evenementen moeten passen bij het karakter van Maasdriel en mogen niet te veel overlast voor bewoners veroorzaken. Er is extra aandacht voor veiligheid bij evenementen en festivals. Zowel op het gebied van doorontwikkeling van bestaande evenementen als nieuwe ontwikkelingen. De gemeente wil een gezonde leefomgeving en leefstijl voor alle inwoners van Maasdriel. Gezondheid gaat over de woon- en werkomgeving, de gebouwen, de openbare ruimte, de lucht, de bodem, het water en mobiliteit. In een gezonde leefomgeving zijn voldoende mogelijkheden om te bewegen, sporten en spelen, elkaar te ontmoeten, maar ook voldoende schone lucht en stilte. Herstructurering van bestaande woonwijken gaan we benutten voor kwalitatieve woonbehoeften en het verbeteren van de ruimtelijke kwaliteit (gebruiks-, belevings- en toekomstwaarde).

De gemeente zorgt bij de (her)inrichting van de leefomgeving voor een goede milieukwaliteit, speelruimte, wandel/hardloopommetjes, goede (snelle) fietsverbindingen, aantrekkelijke ontmoetings- en verblijfsmogelijkheden en maatschappelijke voorzieningen voor jongeren en ouderen. De openbare ruimte en de voorzieningen in iedere kern worden afgestemd op de behoeften van de verschillende doelgroepen. I. J.

We hebben een veilige, schone en gezonde leefomgeving, zowel boven als onder de grond De inrichting van onze leefomgeving stimuleert ontmoeting en een gezonde leefstijl

We hebben een veilige, schone en gezonde leefomgeving, zowel boven als onder de grond Wat willen we bereiken in Ammerzoden (ambities)

Hoe willen we dat bereiken in Ammerzoden?

Veilig en bereikbaar Er is de afgelopen jaren veel aandacht geweest voor de auto, wat betekent dat de positie van de auto in Ammerzoden erg goed is. We streven ernaar om de verkeersontsluiting van het dorp te verbeteren en er daarmee voor te zorgen dat de verkeerssituatie veiliger wordt. Er is specifiek aandacht nodig voor de verkeerssituatie en parkeersituatie in het centrum en voor de verkeersintensiteit op de Haarstraat.

20. Verbeteren van de verkeersontsluiting 20.1. We verkennen de impact van toekomstige woningbouw en de infrastructurele aanpassingen die nodig zijn om deze woningbouw te faciliteren (verkeerscirculatieplan). 20.2. We verkennen laagdremeplige oplossingen voor de verbetering van de verkeerssituatie in het centrum van Ammerzoden in het kader van de herinrichting van winkelcentrum De Haar. 20.3. We verkennen structurele oplossingen voor de infrastructurele situatie in Ammerzoden.

Infrastructurele aanpassingen zijn nodig om lokale/nieuwe knelpunten als gevolg van de groei van de economie en nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen op te vangen in Ammerzoden. Ruimte voor de voetganger en fietser Een gezonde leefomgeving is een omgeving met voldoende mogelijkheden om te bewegen, sporten en spelen. Om dit te bevorderen, streven we naar meer ruimte voor de voetganger en fietser. Op de dijk willen we overlast van gemotoriseerd verkeer dat met hoge snelheid over de dijk rijdt verminderen. Gezondheidsbescherming: hinderlijke bedrijven verplaatsen We streven ernaar om hinderlijke bedrijven uit te plaatsen uit de woonkern en linten. Vrijgekomen locaties kunnen worden herontwikkeld.

Kernvisie Ammerzoden - Gemeente Maasdriel

21. Ruimte voor voetganger en fietser 21.1. Om Ammerzoden ook voor voetgangers en fietsers een fijne en veilige kern te maken onderzoeken we oversteekvoorzieningen die als onveilig worden beleefd. We hebben daarbij aandacht voor de Haarstraat (in relatie tot de herinrichting van winkelcentrum De Haar). Hierbij verkennen we ook hoe de toegankelijkheid van het centrum voor voetgangers kan worden verbeterd: bestrating, verlichting en voldoende overzicht. 21.2. We verkennen oplossingen of aanpassingen van voetgangersoversteekvoorzieningen op de Haarstraat mogelijk zijn in het kader van de herinrichting van winkelcentrum De Haar. Hierbij verkennen we ook hoe de toegankelijkheid van het centrum voor voetgangers kan worden verbeterd: bestrating, verlichting en vol doende overzicht. 21.3. We overwegen als maatregel om de dijk autoluw te maken met (deels) een 30km/u regime en shared space-inrichting als wandel- en fietsroute. Op deze manier kunnen recreatieve routes worden opgewaardeerd en overlast verminderen. Hierover dient nog een (integrale) heroverweging van het beleid te worden gemaakt bij het actualiseren van het Gemeentelijk verkeers- en vervoersplan (als onderdeel van de omgevingsvisie 2.0). 21.4. We benutten kansen om fietsroutes niet alleen langs het dorp te laten lopen, maar ook de kern in. 22. Gezondheidsbescherming: hinderlijke bedrijven verplaatsen 22.1.

Zie 2.1.2 voor het voorzien in schuifruimte voor bedrijven die willen verplaatsen naar een nieuwe, meer passende locatie.

20

De inrichting van onze leefomgeving stimuleert ontmoeting en een gezonde leefstijl Wat willen we bereiken in Ammerzoden (ambities)

Hoe willen we dat bereiken in Ammerzoden?

Ruimte voor ontmoeting Het is belangrijk dat er voor iedereen wat te doen is. Daarbij vinden we voorzieningen waar je kunt samen komen en je kunt ontplooien belangrijk.

23. Ruimte voor ontmoeting (Zie hiervoor ook H2.1.3 voor kwaliteitsslag centra) 23.1. We streven naar een ontmoetingsplek per dorp. 23.2. We zetten in op minimaal één jongerenplek in het dorp in samenspraak met jongeren, jongerenwerk, politie en BOA’s. Variërend van een Whats Een kwaliteitsslag in het dorpscentrum- en plein is nodig om een saUp plek tot een Stay Around plek. Een What’s Up plek is een kleinere plek menhangend, aantrekkelijk, groen, levendig, klimaatrobuust en toevoor 5 tot 10 jongeren die bij elkaar komen en bijpraten. Een Stay Around komstbestendig lokaal dorpshart te creëren met ruimte voor ontmoeting. plek is een iets grotere plek voor 10 tot ca. 15 jongeren. Vaak gaat zo’n plek samen met goed ingerichte sportplekken. Evenementen kunnen bijdragen aan ontmoeten en het verbinden van 23.3. Indien er nog geen geschikte evenementenlocatie is, verkennen we inwoners en ondernemers. We willen in de drie grote kernen per kern samen met inwoners en ondernemers waar en hoe we een geschikte één geschikte locatie voor (kleine) evenementen. evenementenlocatie kunnen realiseren en welke investeringen van welke partijen hiervoor nodig zijn.

Dat kunnen ook locaties zijn waar nu al eveGezondheidsbevordering: bewegen, ontspannen en ontmoeten nementen plaatsvinden, maar die we geschikt(er) maken voor het organiWe zetten in op behoud en ontwikkeling van voorzieningen die uitnodiseren van (andere) evenementen. gen tot ontmoeten en bewegen, zowel in de openbare ruimte als binnen. 23.4. Indien gewenst faciliteren toekomstbestendige (her)invulling van de HeiliIn de openbare ruimte is er voldoende en veilige speelruimte. Belangrijk ge Wilibrordus Kerk. is het blijven aanbieden van een gevarieerd en evenwichtig speelaanbod en de bewustwording van de bespeelbare openbare ruimte (infor24. Pantoffelzones, pantoffelroutes en speelvoorzieningen mele speelruimte). 24.1. Bij de (her)inrichting van de openbare ruimte is aandacht voor de steeds ouder wordende samenleving. Pantoffelzones rond belangrijke voorzieningen en gemeenschappelijke ruimtes zijn een uitkomst om Ammerzoden ook in de toekomst goed bereikbaar en toegankelijk te houden, voor jong én oud. De pantoffelzones- en routes kennen zo min mogelijk hoogteverloop (drempels, stoepranden e.d.) en zijn gebruiksvriendelijk ingericht. 24.2. In de openbare ruimte zijn er voldoende speelvoorzieningen met bewegingselementen voor jong en oud. 24.3. We zetten in samenspraak met de jeugd in op het eigentijds maken van bestaande speeltuintjes.

Kernvisie Ammerzoden - Gemeente Maasdriel

21

2.1.5

2.2

Samenleven

Welzijn

Zorg Gezondheid

Leefbaarheid

Voorzieningen

In de gemeente werken we toe naar een inclusieve inrichting van de openbare ruimte en voorzieningen. We hebben steeds meer oog voor onze kwetsbare inwoners en onze inwoners die wat meer ondersteuning nodig hebben om mee te kunnen doen in de maatschappij. We dragen zorg voor de al dan niet tijdelijke ondersteuning van inwoners in alle dorpskernen op het gebied van bestaanszekersheid, samenredzaamheid, meedoen, ontwikkeling en ondersteuning, ter uitvoering van de Integrale Nota Samenleven. In 2.1.3 (Wonen, welzijn en voorzieningen) staan de fysieke/gebiedsgerichte aspecten van dit thema. Daarnaast zetten we in op de eigen regie van inwoners en krachtige kernen met ondersteuning waar nodig vanuit gemeente, zorgverleners en maatschappelijke organisaties. De focus ligt hierbij op de preventie, gezondheid/leefstijl en beweging. 2.1.6

Openbare orde en veiligheid

Veiligheid

Leefbaarheid

We willen dat onze inwoners veilig zijn en zich veilig voelen. Dit betekent dat we een afname van overlast en criminaliteit samen willen realiseren, én dat onze inwoners zich veilig voelen. Lokaal veiligheidsbeleid vraagt maatwerk, wat tot uiting komt in het kerngericht werken. De gemeente stemt hiervoor de ambities af op de ambtelijke capaciteit. Veiligheidsthema’s met prioriteit zijn drugsoverlast, sociale veiligheid, zorg- en veiligheid, ondermijnende criminaliteit en fysieke veiligheid, in uitvoering van het Integraal Veiligheidsplan 2022-2026. In 2.1.4 (Milieu, gezondheid en leefbaarheid) staan de fysieke/gebiedsgerichte aspecten van dit thema.

Hoofdlijnen ontwikkelingsrichting Ammerzoden

Landgebruik Wonen Klimaatadaptatie Groen/biodiversiteit Omgevingskwaliteit Toerisme Recreatie Leefbaarheid Mobiliteit Voorzieningen Economie Woongebieden

Centrum

Kernrand

Dijkzone en uiterwaarden Werkgebieden

De ontwikkelingsrichting is weergegeven op naaststaande toekomstkaart. Hierop staan een aantal belangrijke hoofdlijnen van toekomstige gebruik en ontwikkelingen in de kern. Woningbouw • Inbreiden gaat voor uitbreiden in Ammerzoden. • Uitbreiding aan de noordzijde, globaal gelegen tussen de Hoge Heiligenweg - Uilecotenweg. • Zuidelijk deel bedrijventerrein (tussen Bernseweg en Hogesteeg afweegbaar voor transformatie naar wonen. *Onder inbreiden wordt woningbouw binnen de contouren van het voormalige ‘bestemmingsplan: Ammerzoden’ gezien (onderdeel van het tijdelijk deel van het Omgevingsplan Maasdriel). Bij uitbreiding gaat het om woningbouw buiten deze contouren.

Klimaatadaptatie • Zoekrichting waterberging aan de randen van de kern voor de opgave van het bestaand stedelijk gebied. • In de kernen worden boomstructuren zo veel mogelijk doorgetrokken en openbare pleinen vergroend Toerisme en recreatie • Meer aanbod dag-en/of verblijfsrecreatie bij Kasteel Ammersoyen • Recreatief medegebruik van het landschap door het toevoegen van routes • Versterken waterrecreatie en horeca aan de dijk

Kernvisie Ammerzoden - Gemeente Maasdriel

Vitale en gezonde dorpen • De Heerlijkheid als nieuwe groene ontmoetingsplek • Jan de Witplein een pleinfunctie geven met groene inrichting Veilig & bereikbaar • Verbeteren verkeersituatie Haarstraat (aandacht bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen) Toekomstbestendig en aantrekkelijk centrum • Compact centrum • Beter verbinden kasteel Ammersoyen - dorpshart - uiterwaarden (historisch lint) • Verbinding De Haar (hoofdfunctie winkelen) en De Heerlijkheid (hoofdfunctie ontmoeten) • Herinrichting De Haar (winkelcentrum) • Indien gewenst faciliteren toekomstbestendige (her)invulling van de Heilige Willibrordus kerk en Ruïnekerk Vitale en groene bedrijventerreinen • Benutten agrarisch gebied tussen Bernseweg en Uilecoten • Kwaliteitsslag bedrijventerrein Uilecoten: duidelijke interne routing en klimaatrobuuste en groene inrichting op particulier terrein en in de openbare ruimte

22

Figuur 4: Toekomstkaart Ammerzoden

Kernvisie Ammerzoden - Gemeente Maasdriel

23

Kernvisie Ammerzoden - Gemeente Maasdriel

24

3

Gebiedsprincipes Ruimtelijke Kwaliteit

Om de ambities uit hoofdstuk 2 te kunnen waarmaken is het belangrijk om enerzijds houvast te bieden voor de waarden van de kern en anderzijds ruimte te geven aan ontwikkelingen. De opgaven en doelstellingen voor Ammerzoden staan niet op zichzelf. Er bestaan veel onderlinge verbanden en ook is er overlap. In een gebied of ruimtelijke structuur spelen er vaak verschillende opgaven. Het is daarom van belang om de opgaven in een gebied in samenhang te bekijken.

3.1

Dijkzone en uiterwaarden

De dijk vormt een duidelijke grens tussen het dorp en de uiterwaarden. De dijk is essentieel voor de waterveiligheid en is herkenbaar binnen het landschap. Bebouwing komt tot aan de dijk, op een aantal punten op de dijk, maar (met uitzondering van de haven) niet over de dijk heen. Hierdoor zijn de uiterwaarden vrij gaaf gebleven. De dijk vormt een sterke cultuurhistorische structuurdrager langs Ammerzoden waaraan landschappelijke en cultuurhistorische elementen zijn gelegen. Denk aan de twee wielen en Slot Well.

Voor Ammerzoden zijn de volgende ruimtelijke eenheden gehanteerd: • Dijkzone en uiterwaarden • Maasarm en kernrand • Centrum • Woongebieden • Werkgebieden

Ruimtelijke principes 1. Behouden en versterken waterveiligheid. 2. De dijk is en blijft herkenbaar als een doorlopend en onderscheidend element in het landschap. 3. Cultuurhistorische waarden zoals de twee wielen, de dijk en Slot Well worden beschermd en benut bij nieuwe ontwikkelingen. 4. Nieuwe initiatieven doen geen afbreuk aan de lintbebouwing, de uiterwaarden en natuurgebieden (bijzondere welstandsgebieden niveau 2). Waar mogelijk worden deze versterkt. 5. Versterken recreatief gebruik en beleving van de dijk en uiterwaarden (o.a. met de inrichting van de openbare ruimte). 6. Behouden en versterken natuurwaarden Wellsche Waard, Rietwaard en Gelders Natuurnetwerk (EHS) binnen én buitendijks (o.a. uiterwaarden, wielen, kasteel Ammersoyen).

Per ruimtelijke eenheid (deelgebied) geven de gebiedsprincipes aan welke ruimtelijke principes gelden bij ontwikkeling of gebruik van het gebied. De ruimtelijke principes zijn kaderstellend (en hard), zodat kernkwaliteiten behouden of versterkt worden. De raad geeft aan het college de opdracht om deze principes verder uit werken tot een Gebiedsgids met een aantal uitwerkingen (richtlijnen of ideeën die op kernachtige wijze de essentie van de uitgangspunten verbeelden en omschrijven. Zo’n uitwerking kan worden doorvertaald in een daadwerkelijk ontwerp of plan voor een project in de fysieke leefomgeving. Op deze manier geeft de gemeente richting en invulling aan de ambities uit deze kernvisie.

Figuur 5: Situatiekaart Dijkzone en uiterwaarden

Kernvisie Ammerzoden - Gemeente Maasdriel

25

3.2

Maasarm en kernrand

De dorpskern wordt sterk omsloten door de oude maasarm. Deze oude Maasloop is herkenbaar door de waaiervorm die nog altijd zichtbaar is. De randen van de maasarm worden versterkt door de groene bosschages en bomenlanen met daar tussenin open ruimtes met een agrarische functie. Binnen de twee randen hebben percelen voornamelijk een haakse structuur, begeleid door enkele boomlanen met recreatieve- en verbindende functies. De niet-agrarische percelen binnen de maasarm worden verder aangevuld met bedrijfsmatige bebouwingsobjecten die haaks op de lanen staan gericht. Parallel aan de rondgaande groenstructuren liggen versnipperde recreatieve verbindingen zoals het Fazantenpad en het Eendenpad.