Document · PDF

Bestuursrapportage 2025

Gemeenteraad 25 september 2025, gemeente MaasdrielBij agendapunt: Bestuursrapportage 20259.246 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 Voortgang programmabegroting 2025 2.1 Stand van zaken acties 2.2 Financiële ontwikkelingen op hoofdlijnen

3 4 5 7

3 Gemeentefonds 4 Voortgang per programma

9 10

1. Bestuur en burgerzaken

2. Veiligheid

3. Verkeer en vervoer

4. Economie

5. Onderwijs

6. Sport, cultuur en recreatie

7. Sociaal domein

8. Volksgezondheid en milieu

9. Volkshuisvesting

Algemene dekkingsmiddelen

Overhead

Vpb

Onvoorzien

5 Kredieten 6 Projectbudgetten Bijlage: technische wijzigingen

46 49 50

Bestuursrapportage 2025 - 2

1 Inleiding Voor u ligt de Bestuursrapportage 2025. Deze rapportage biedt een tussentijdse evaluatie van zowel financiële als programmatische afwijkingen ten opzichte van de Programmabegroting 2025. Het geprognotiseerd financieel eindresultaat over 2025 bedraagt € 355.000 nadelig. Richting jaareinde komen we bij uw raad terug met een slotwijziging om de financiële peilstok in het motorblok te steken. Via de jaarstukken 2025 leggen we de eindverantwoording af over dit jaar. Deze rapportage biedt een tussentijdse evaluatie van zowel financiële als programmatische afwijkingen ten opzichte van de Programmabegroting 2025. Wij gebruiken het stoplichtenmodel om de status van elk programmaonderdeel te rapporteren. De kleur 'groen' duidt op een voorspoedige voortgang. De activiteit verloopt zoals de verwachtingen die hierover bestaan. 'Oranje' signaleert mogelijke vertragingen of financiële afwijkingen die aandacht vereisen, waarbij beleid en financiën mogelijk niet in lijn zijn met de verwachtingen. Door anders te prioriteren of door meevallers bij de uitvoering bestaat de kans dat de activiteit alsnog dit jaar wordt afgerond. We geven echter alvast een winstwaarschuwing af bij deze activiteit zodat u bij de verantwoording in de jaarstukken niet voor een verrassing komt te staan.

'Rood' wijst op onderdelen waarbij de doelstellingen waarschijnlijk niet behaald worden binnen het begrotingsjaar. Deze kleurcodering helpt de gemeenteraad om snel de noodzakelijke informatie te verkrijgen en adequaat te reageren. Bij de kleuren oranje of rood leggen wij daarover verantwoording af in het betreffende programma. De bestuursrapportage heeft een financieel resultaat voor de lopende begroting van 2025, maar ook voor de jaren 2025 en verder. In de raadsinformatiebrief bij de kadernota 2026 is de inschatting van de structurele effecten opgenomen. Deze effecten vallen in de bestuursrapportage iets positiever uit (circa € 100.000). Dit komt vooral doordat de bijdrage aan de Bedrijfsvoeringseenheid Bommelerwaard meerjarig naar beneden is bijgesteld.

Bestuursrapportage 2025 - 3

2 Voortgang programmabegroting 2025 De voortgang van de uitvoering van de programmabegroting 2025 wordt in tijd en in geld gepresenteerd via een stoplichtenmodel. Als de kleur niet op groen staat vindt u in de programma's een toelichting. Als de uitvoering conform planning en binnen de gestelde financiële kaders verloopt gaan we daar niet verder op in.

Bestuursrapportage 2025 - 4

Voortgang programmabegroting 2025 2.1 Stand van zaken acties Toelichting kleuren status tijd Wordt het resultaat conform planning gehaald? G:

uitvoering conform planning / gereed

onzeker of planning wordt gehaald

knelpunt; wordt niet gehaald conform planning / nog niet gestart

Toelichting kleuren status financiën Zijn de toegekende middelen toereikend? G:

uitvoering blijft binnen het budget

onzeker of uitvoering binnen het budget blijft

knelpunt; overschrijding van het budget

In deze bestuursrapportage rapporteren wij alleen over de afwijkingen en stellen we voor de activiteiten met status 'rood' een nieuwe planning en/of budget vast. De kleuren oranje en rood zijn niet goed te onderscheiden. Daarom is de status hieronder in een letter toegelicht. Status Tijd Onderwerp

Status Financiën

Programma 1 Bestuur en ondersteuning Doorontwikkelen afwegingskader Vaststellen Verhaal van Maasdriel Versterken organisatiekracht Kerngericht werken

Programma 2 Veiligheid We stellen het uitvoeringsprogramma Integraal Veiligheidsplan vast We versterken de verbinding tussen zorg en veiligheid We vergroten de sociale veiligheid door aanpak van woon- en jeugdoverlast

Bestuursrapportage 2025 - 5

Status Tijd Onderwerp We zetten in op de aanpak van ondermijnende criminaliteit We werken toe naar een sterke handhavingscultuur We zijn klaar voor adequate crisisbeheersing

Status Financiën

Programma 3 Verkeer en vervoer Actualiseren gemeentelijk verkeers- en vervoersplan Programma 4 Economie We stellen een economische visie met uitvoeringsprogramma vast We stimuleren de lokale economie door ondersteuning en het vergroten van de samenwerking We ontwikkelen nieuwe bedrijventerreinen Programma 5 Onderwijs We werken aan een kwalitatief goed en passend aanbod voor mensen met een hulpvraag over basisvaardigheden We stimuleren een rijke leeromgeving en een goed en laagdrempelig educatieaanbod dat bijdraagt aan het ontwikkelen van talenten We werken aan een integrale visie op onderwijs en opvang en een vertaling naar de huisvestingsopgave Programma 6 Sport, cultuur en recreatie We zorgen ervoor dat onze inwoners op laagdrempelige wijze in aanraking komen met vormen van kunst en cultuur We werken aan de doorontwikkeling van het sport- en beweegaanbod We investeren in een aantrekkelijk toeristisch en recreatief aanbod We houden focus op het heffen en innen van verblijfsbelasting voor toeristen en arbeidsmigranten We gaan aan de slag met een nieuwe visie op recreatie en toerisme Programma 7 Sociaal domein Integrale aanpak van financiële problemen en schulden Focus op preventie en vroegsignalering Continue (proces)verbetering uitvoering Jeugdwet en Wmo Programma 8 Volksgezondheid en milieu We stimuleren dat onze inwoners gezond en actief leven We werken aan de thema's

duurzaamheid, energie en warmte Programma 9 Volkshuisvesting We zitten in de transitiefase van de Omgevingswet We werken en voeren kerngerichte projecten en ideeën uit We ontwikkelen Maatschappelijk cluster De Woerd Bij de afweging van ruimtelijke ontwikkelingen nemen we behoud en versterking van de omgevingskwaliteit steeds mee We werken aan de woningopgave We werken aan voldoende en goede huisvesting van aandachtgroepen Gebiedsontwikkeling Alem en St. Andries

Bestuursrapportage 2025 - 6

Voortgang programmabegroting 2025 2.2 Financiële ontwikkelingen op hoofdlijnen Hieronder treft u een verloopoverzicht van het begrotingssaldo inclusief het effect van deze bestuusrapportage. Daarnaast zijn de effecten van de bestuursrapportage inzichtelijk gemaakt per programma, gesplitst naar structureel en incidenteel. Verloop begrotingssaldo In november 2024 is de Programmabegroting 2025 vastgesteld met een positief begrotingsresultaat van € 94.000. In de periode rondom en na de vaststelling van de begroting hebben raadsbesluiten geleid tot een bijstelling van het begrotingssaldo. Dit saldo is het startpunt van het verloop dat hieronder wordt gepresenteerd. Vervolgens worden de financiële gevolgen van de bestuursrapportage 2025 verwerkt wat leidt tot geprognotiseerd jaarrekeningresultaat van € 355.000 nadelig. Financieel effect bestuursrapportage 2025

Stand van zaken financieel (x € 1.000)

2025

Saldo Programmabegroting 2025

94 V

Bestuursrapportage 2024

19 V

Slotwijziging 2024

157 N

Actualisatie grondexploitatie

86 N

Saldo Programmabegroting inclusief

130 N

raadsbesluiten Bijstellen effect bestuursrapportage 2025

225 N

Saldo na Bestuursrapportage 2025

355 N

Bestuursrapportage 2025 - 7

Financiële effecten per programma Financiële effecten per programma (x € 1.000)

2025

2026

2027

2028

2029

Programma Bestuur en Ondersteuning

30 N

117 N

97 N

Programma Veiligheid

101 N

Programma Verkeer vervoer en waterstaat

694 V

140 N

141 N

Programma Economie

39 N

38 N

Programma Onderwijs

80 V

38 N

Programma Sport, cultuur en recreatie

75 N

272 N

Programma Sociaal domein

2.575 N

2.413 N

2.451 N

2.370 N

Programma Volksgezondheid

202 N

132 N

Programma Volkshuisvesting, ruimtelijke

277 V

95 N

Overhead

828 V

836 V

820 V

Algemene Dekkingsmiddelen

919 V

Totaal

225 N

2.401 N

2.405 N

2.325 N

ordening en stedelijke vernieuwing

Voor de toelichting wordt verwezen naar het kopje financieel onder ieder programma.

Bestuursrapportage 2025 - 8

3 Gemeentefonds De inkomsten uit het gemeentefonds is de grootste structurele inkomstenbron van de gemeente. De uitkomsten van de Meicirculaire 2025 zijn weergegeven in onderstaande tabel. We vergelijken de Meicirculaire 2025 met de Meicirculaire 2024. Het verschil is als volgt:

Omschrijving (x € 1.000)

2025

Eindstand Meicirculaire 2025

49.866

Meerjarenbegroting 2025

48.851

Verschil

1.015

Waarvan: Taakmutaties/IU/DU

-89

Vrij te besteden

926

Hieronder een aantal belangrijke onderwerpen: Bommenregeling Vanuit de bommenregeling ontvangt Maasdriel een bedrag van € 89.158. Dit betreft een vergoeding voor bommenen explosievenonderzoeken, uitgevoerd in 2024. In de jaarstukken 2024 is reeds rekening gehouden met deze regeling en zijn de bedragen aan de projecten toegevoegd. In de meicirculaire 2025 wordt het daadwerkelijke bedrag ontvangen en dit moet derhalve toegekend worden. Uw raad heeft in de raadsvergadering van 27 maart 2025 ingestemd met het aanvragen van dit bedrag. Tekorten voor rekening Rijk De deskundigencommissie van Ark adviseert om het tekort in het budget voor jeugdzorg in gelijke delen te verdelen over Rijk en gemeente. De structurele kosten voor het Rijk zijn € 414 miljoen. In het sociaal domein worden de jeugdbudgetten in deze bestuursrapportage bijgesteld, zie programma 7. Het extra bedrag voor de gemeente (in 2025 € 516.000) compenseert deze bijstelling gedeeltelijk.

Bestuursrapportage 2025 - 9

4 Voortgang per programma

Bestuursrapportage 2025 - 10

Programma

1. Bestuur en burgerzaken

Bestuursrapportage 2025 - 11

Programma 1. Bestuur en burgerzaken Taakvelden Bestuur, burgerzaken

Relevante ontwikkelingen Wat willen we bereiken? • 1.1 Versterken bestuurskracht • 1.2 Verbeteren (digitale) dienstverlening

Acties Vaststellen Verhaal van Maasdriel In de Programmabegroting 2025 -2028 staat beschreven dat voor de jaren 2026 en 2027 ook middelen nodig zijn om het Verhaal van Maasdriel na de realisatiefase te implementeren in de Maasdrielse gemeenschap. Voor de realisatie van het Verhaal van Maasdriel zijn voldoende middelen gereserveerd, echter in de navolgende jaren zullen de reeds gereserveerde middelen blijvend moeten worden gereserveerd ten einde de uitkomsten ervan te borgen in de gemeenschap. Versterken organisatiekracht Vooralsnog zijn er voor 2025 voldoende middelen beschikbaar voor het continueren van de versterking van de organisatiekracht. Echter voor de bestendiging in de navolgende jaren zal vastgehouden moeten worden aan de in de Programmabegroting 2025 -2028 gereserveerde middelen.

Financieel Financiële afwijkingen (x € 1.000)

2025

2026

2027

2028

2029

Verplichte vergoeding raadsleden

51 N

Vrijval budget In control komen

41 V

Onttrekking algemene reserve AV-installatie

150 V

raadszaal Toevoeging dekkingsreserve kapitaallasten

150 N

AV-installatie raadszaal Werkbudget griffie en verkiezingen 2026

10 N

30 N

10 N

Overige mutaties

10 N

36 N

Totaal

30 N

117 N

97 N

Verplichte vergoeding raadsleden Met ingang van 2025 is er een verplichting in het Rechtspositiebesluit decentrale politieke ambtsdragers opgenomen om een vergoeding aan raadsleden uit te betalen voor de compensatie van arbeidsongeschiktheid, ouderdom en overlijden.

Bestuursrapportage 2025 - 12

Vrijval budget In control komen Voor "In control komen" is een structureel budget opgenomen. We stellen dit budget bij op basis van de werkelijke bestedingen van de voorliggende jaren. Na bijstelling resteert een budget van € 50.000. Meerjarig is de verlaging reeds ingerekend in de Kadernota 2026. AV-installatie raadszaal In de begroting 2025 was een bijdrage van € 100.000 aan de Bedrijfsvoeringseenheid Bommelerwaard opgenomen voor de vervanging van de audio/video installatie in de raadszaal. Het gaat echter om een investering die door de gemeente geactiveerd moet worden. Vandaar dat de bijdrage aan de BVEB wordt omgezet in een investeringskrediet. Het krediet is verhoogd naar € 150.000 omdat uit de voorbereiding blijkt dat het budget niet toereikend is. De oorspronkelijke bijdrage werd gedekt vanuit de algemene reserve binnen programma overhead. Deze onttrekking loopt nu via programma bestuur, wordt opgehoogd naar € 150.000 en wordt toegevoegd aan de reserve kapitaallasten. Werkbudget griffie en verkiezingen 2026 De griffie heeft op dit moment geen werkbudget. Het is wenselijk om activiteiten te ontplooien, zoals een cursus politiek actief of een extra bijeenkomst te organiseren voor de raad. Om dit mogelijk te maken, wordt een structureel werkbudget van € 10.000 opgenomen. In maart 2026 zijn de verkiezingen voor de gemeenteraad.

De eerste voorbereidingen zijn daarvoor gestart. Naast het houden van de verkiezingen en het budget dat daarvoor is gereserveerd, is het wenselijk en nodig om een budget op te nemen voor het afscheid van raadsleden, het inwerken van de nieuwe gemeenteraad, ondersteuning in de vorming van een nieuw college en/of collegeprogramma etc. Hiervoor wordt een eenmalig budget opgenomen van €20.000.

Bestuursrapportage 2025 - 13

Programma

2. Veiligheid

Bestuursrapportage 2025 - 14

Programma 2. Veiligheid Taakvelden Crisisbeheersing en brandweer, openbare orde en veiligheid

Relevante ontwikkelingen Wat willen we bereiken? • 2.1 Een toenemend veiligheidsgevoel; • 2.2 Een veilige leefomgeving; • 2.3 Terugdringen ondermijning; • 2.4 Naleving van wet- en regelgeving bevorderen; • 2.5 Adequate crisisbeheersing.

Acties We versterken de verbinding tussen zorg en veiligheid We volgen vanaf nu de beleidscyclus van de regio. Die loopt tot 2026. We zitten nu dus in een tussenfase, waarin er geen besluitvorming plaatsvindt.

Financieel Financiële afwijkingen (x € 1.000)

2025

Budget jaarwisseling 2025-2026

110 N

Overige mutaties Totaal

2026

2027

2028

2029

101 N

Budget jaarwisseling 2025-2026 De afgelopen jaarwisselingen is geld ingezet voor veiligheid & preventie. Hiervoor is geen structureel budget beschikbaar. Het lijkt ons wenselijk om dit als een aparte kostenpost op te nemen, zodat we inzichtelijk krijgen én houden met elkaar wat de uitgaven zijn. In totaal is de inschatting dat dit budget € 110.000 moet zijn voor de volgende posten: • Een budget van € 80.000 voor veiligheid, waarbij de uitgaven zich richten op onder andere de inzet van beveiligers en cameratoezicht. • Een budget van € 30.000 voor preventie, waarbij de uitgaven zich richten op onder andere het inzetten van voorlichtingen via Halt en het organiseren van activiteiten rondom Oud & Nieuw.

Bestuursrapportage 2025 - 15

Programma

3. Verkeer en vervoer

Bestuursrapportage 2025 - 16

Programma 3. Verkeer en vervoer Taakvelden Verkeer en vervoer, parkeren, parkeerbelasting, recreatieve havens, economische havens en waterwegen, openbaar vervoer

Relevante ontwikkelingen Wat willen we bereiken? • 3.1 Een veilig, goed functionerend en op het door de raad vastgestelde niveau onderhouden wegennetwerk dat zo optimaal mogelijk aansluit op het provinciale en landelijke netwerk; • 3.2 Het creëren van een fietsnetwerk met een goede samenhang tussen doorfietsroutes, schoolroutes, overige hoofdfietsroutes en recreatieve routes, waarbij wordt aangehaakt op het regionale en provinciale fietsnetwerk en de snelfietsroute F2; • 3.3 Het realiseren van een verkeersafwikkeling die -in samenhangmet de Zuidelijke ontsluitingsroute - zorgt voor een verkeersveilig en leefbaar woon- en leefklimaat in en rondom Velddriel en Kerkdriel.

Acties Actualiseren gemeentelijk verkeers- en vervoersplan Voor de volgende fase van het gemeentelijk verkeers- en vervoersplan is een stelpost van € 120.000 voor de kapitaallasten beschikbaar vanaf 2027. Uit het geactualiseerde plan zal blijken of dit voldoende is. Het plan staat voor december 2025 op de planning ter vaststelling in de raad.

Financieel Financiële afwijkingen (x € 1.000)

2025

Zwerfafval Verpact

66 V

Kapitaallasten - afschrijving

582 V

Kapitaallasten - rente

164 V

Vrijval stelpost GVVP 2e fase

120 V

2026

2027

2028

2029

Tijdelijk fiets-/voetpad Kersenbuurt

63 N

Bijstellen dekkingsreserves afschrijvingen

43 N

Energiebudgetten

120 N

Overige mutaties

13 N

12 N

Totaal

694 V

140 N

141 N

Opbrengst zwerfafval Verpact Voor het opruimen van zwerfafval in 2024 ontvangt de Gemeente Maasdriel nog een vergoeding van € 66.000. Deze middelen dienen besteed te worden aan het verwijderen van zwerfafval. Dit betreft een afspraak met het Rijk en wordt bekostigd door producenten en importeurs van kunststoffen voor eenmalig gebruik.

Bestuursrapportage 2025 - 17

Kapitaallasten Investeringen leiden tot kapitaallasten (afschrijvings- en rentelasten). In deze bestuursrapportage leiden de kapitaallasten tot een financieel voordeel voor het jaar 2025 en een financieel nadeel voor de jaren 2026 tot en met 2027. Dit thema komt bij een aantal programma's terug. In hoofdstuk 6 wordt dit nader toegelicht. Vrijval stelpost 2e fase GVVP In de begroting 2023 is vanaf het jaar 2024 een stelpost opgenomen van € 120.000, ter dekking van de kapitaallasten van de tweede fase van het Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan (GVVP). De tweede fase is nog niet vastgesteld en daardoor nog niet in uitvoering. Er wordt gewerkt aan een nieuw GVVP. Hierdoor valt de stelpost in het jaar 2025 vrij. Tijdelijk fiets/voetpad en brug Kersenbuurt Op 27 maart 2025 heeft de gemeenteraad motie M2025-06 aangenomen. Hierin wordt het college opgedragen om: "Zo spoedig mogelijk en voortvarend aan de slag te gaan met het realiseren van een tijdelijke oplossing voor de verbetering van de verkeersveiligheid voor met name fietsers en voetgangers vanuit de Kersenbuurt over de gronden van het toekomstige woongebied Kerkdriel Noord naar de Kloosterstraat, inclusief voetgangersoversteekplaats Kloosterstraat / Empelenhof (bushalte) en een tijdelijke brug over de wetering. Deze oplossing dient voor de zomer van 2025 klaar te zijn.” De te verwachten kosten bedragen € 62.500.

Dit betreft een incidentele uitgave, het betreft een tijdelijke oplossing zonder meerjarige (financiële) waarde voor de gemeente. Hierom moet er een incidenteel budget beschikbaar worden gesteld. De uitgave is onvoorzien en wordt derhalve gedekt uit de post onvoorzien. Bijstellen dekkingsreserves afschrijvingen Tegenover een aantal kapitaallasten staat een onttrekking uit de dekkingsreserve afschrijvingen. Als de kapitaallasten een jaar later starten, moet ook de onttrekking uit de reserve een jaar laten starten. Dit leidt er toe dat we in programma 3 in 2025 incidenteel € 43.000 minder onttrekken uit reserves. Energiebudgetten In 2023 en 2024 waren de energiekosten aanzienlijk hoger vanwege de oorlog in Oekraïne. Inmiddels zijn de prijzen lager, maar structureel hoger dan voorheen. In de begroting 2023 en 2024 hebben wij de stijging van de lasten opgevangen met de reserve Energiecrisis, welke einde 2024 is opgeheven. We stellen de budgetten structureel bij op basis van de geldende energieprijzen voor dit jaar. Voor dit programma betreft het de budgetten voor straatverlichting en kabels en leidingen welke structureel worden verhoogd.

Bestuursrapportage 2025 - 18

Programma

4. Economie

Bestuursrapportage 2025 - 19

Programma 4. Economie Taakvelden Economische ontwikkeling, fysieke bedrijfsafspraak, bedrijvenloket en bedrijfsregelingen, economische promotie

Relevante ontwikkelingen Wat willen we bereiken? • 4.1 We verbinden ondernemers door ondersteuning aan ondernemers te bieden; • 4.2 Lokale economie stimuleren en versterken; • 4.3 Toekomstbestendig vestigingsklimaat; • 4.4 Versterken arbeidsmarkt en onderwijs; • 4.5 Het aanbod voor toerisme en recreatie verder versterken, vergroten en uitbreiden; • 4.6 Maasdriel profileren als hotspot voor waterrecreatie; • 4.7 Kwaliteit verblijfsrecreatieve aanbod vergroten.

Financieel Financiële afwijkingen (x € 1.000)

2025

2026

2027

2028

2029

Subsidie Paardenmarkt Hedel

27 N

Overige mutaties

12 N

11 N

Totaal

39 N

38 N

Subsidie Paardenmarkt Hedel Kort na de gemeentelijke herindeling is voor de organisatie van de Paardenmarkt Hedel een Stichting opgericht om de organisatie van het evenement in goede banen te leiden. De gemeente is daarbij naast vergunningverlener en handhaver altijd inhoudelijk betrokken gebleven bij de organisatie van de jaarlijkse paardenmarkt. De afgelopen jaren zijn er steeds, in goed overleg met de Stichting, (kleine) stappen gezet om de rol van de gemeente slechts te beperken tot vergunningverlener en handhaver. De facturatie van het evenement verloopt nu nog via de gemeentelijke begroting (team Realisatie en Beheer). De Stichting verleent daarbij de opdrachten waarna de factuur naar de gemeente wordt gestuurd. Mede vanwege rechtmatigheidsverantwoording is dit een onwenselijke situatie. In overleg met de Stichting is een subsidiebeschikking opgesteld, waarin de subsidie voor 4 jaar is vastgesteld op € 40.000. De gemeente wil graag met de Stichting onderzoeken hoe de (on)kosten voor toekomstige edities van de Paardenmarkt te verlagen zijn.

Bestuursrapportage 2025 - 20

Programma

5. Onderwijs

Bestuursrapportage 2025 - 21

Programma 5. Onderwijs Taakvelden Openbaar basisonderwijs, onderwijshuisvesting, onderwijsbeleid en leerlingenzaken

Relevante ontwikkelingen Wat willen we bereiken? • Integratie binnen het onderwijs en zo weinig mogelijk onderwijsachterstanden en verzuim • (Het voortzetten van) een duurzame en gezonde onderwijsomgeving • Een doorbraak in de negatieve spiraal van laaggeletterdheid • Een kwalitatief goed en laagdrempelig toegankelijk VVE-aanbod en een goede spreiding van VVE plekken over de gemeente • Kwalitatief hoogwaardig leerlingenvervoer voor alle kinderen die daarop zijn aangewezen

Financieel Financiële afwijkingen (x € 1.000)

2025

2026

Taalimpulsklas

30 N

2027

2028

2029

Bijstelling raming Peutertoeslag

100 V

Overige mutaties

10 V

Totaal

80 V

38 N

Taalimpulsklas Voor de taalimpulsklas zijn in 2023 bestuurlijke afspraken gemaakt over de continuering. Deze bestuurlijke afspraken gelden voor drie schooljaren (te weten schooljaar 2023/2024 tot en met schooljaar 2025/2026). Deze bestuurlijke afspraken zijn echter nooit verwerkt in de begroting. Voor de looptijd van de bestuurlijke afspraken wordt dit nu gecorrigeerd. Bijstelling raming Peutertoeslag Op basis van de gerealiseerde kosten van voorgaande jaren stellen we de raming voor 2025 bij. Het budget wordt hierbij verlaagd. Deze verlaging is reeds meerjarig ingerekend in de Kadernota 2026.

Bestuursrapportage 2025 - 22

Programma

6. Sport, cultuur en recreatie

Bestuursrapportage 2025 - 23

Programma 6. Sport, cultuur en recreatie Taakvelden Sportbeleid en activering, sportaccommodaties, cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie, musea, cultureel erfgoed, media, openbaar groen en (openlucht) recreatie

Relevante ontwikkelingen Wat willen we bereiken? • Toegang tot sport en cultuur voor al onze inwoners mogelijk maken; • Een breed, veilig en toegankelijk sportaanbod voor onze inwoners; • Een optimale bezetting van sportaccommodaties door te streven naar multifunctionaliteit; • Een divers en aantrekkelijk kunst- en cultuuraanbod dat bijdraagt aan een prettige omgeving, aan onze lokale economie, aan de vorming van inwoners en hun welbevinden; • Een eigen lokale omroep voor Maasdriel of de Bommelerwaard; • Een schone, hele en veilige openbare ruimte waarin het aantrekkelijk is omte wonen,te werken en te recreëren.

Financieel Financiële afwijkingen (x € 1.000)

2025

Kapitaallasten - afschrijving

187 V

Kapitaallasten - rente

15 V

2026

2027

2028

2029

Bijstellen dekkingsreserves afschrijvingen

13 N

Indexeringen

30 N

Onderhoud sportvelden

75 N

Huurinkomsten

72 V

Energiebudgetten

37 N

Ontzorgingscontract groenonderhoud

112 N

Beheerder MFC De Kreek

30 N

Overige mutaties

52 N

18 N

Totaal

75 N

272 N

Kapitaallasten Investeringen leiden tot kapitaallasten (afschrijvings- en rentelasten). In deze bestuursrapportage leiden de kapitaallasten tot een financieel voordeel. Dit thema komt bij een aantal programma's terug. In hoofdstuk 6 wordt dit nader toegelicht. Bijstellen dekkingsreserves afschrijvingen Tegenover een aantal kapitaallasten staat een onttrekking uit de dekkingsreserve afschrijvingen. Als de kapitaallasten een jaar later starten, moet ook de onttrekking uit de reserve een jaar laten starten. Dit leidt er toe dat we in programma 6 in 2025 incidenteel € 13.000 minder onttrekken uit reserves.

Bestuursrapportage 2025 - 24

Onderhoud sportvelden In 2024 heeft uw raad het onderhoudsbudget voor sportvelden incidenteel verhoogd met € 75.000. Belangrijke oorzaken van deze verhoging zijn een grote stijging van de kosten van meststoffen, verhoogde maaikosten en extra maaibeurten door groeizame weersomstandigheden. Daarnaast heeft de gemeente sinds 2024 extra velden van HRC '14 in beheer gekregen. We merken dat het huidig budget structureel ontoereikend is en verhogen het budget structureel met € 75.000. Huurinkomsten Bij de inventarisatie ter voorbereiding op digitalisering van grondzakendossiers kwam aan het licht dat na 2021 er in veel gevallen geen indexering meer had plaatsgevonden van huur en pachtovereenkomsten, waar dat contractueel wel had kunnen en moeten gebeuren. Deze achterstand is ingehaald in 2024 en 2025. Aan de batenkant stellen we de begroting in de diverse programma's bij. In programma 6 gaat dit om € 72.000. Energiebudgetten In 2023 en 2024 waren de energiekosten aanzienlijk hoger vanwege de oorlog in Oekraïne. Inmiddels zijn de prijzen lager, maar structureel hoger dan voorheen. In de begroting 2023 en 2024 hebben wij de stijging van de lasten incidenteel opgevangen met de reserve Energiecrisis, welke einde 2024 is opgeheven. We stellen de budgetten structureel bij op basis van de geldende energieprijzen voor dit jaar.

Voor dit programma betreft het de budgetten voor gymzalen en sporthallen, met uitzondering van MFC De Kreek. Ontzorgingscontract groenonderhoud Middels een raadsinformatiebrief met dagtekening 19 februari 2025 is uw raad geïnformeerd over de verlenging van het ontzorgingscontract voor het groen onderhoud in de openbare ruimte naar het contractjaar 2025/2026. Het contract is verlengd tot week 14 van 2026. De financiële gevolgen van deze verlenging bedragen vooralsnog € 112.334. Beheerder MFC De Kreek Om de toegang tot De Kreek voor gebruikers en het dagelijks beheer te kunnen waarborgen, is een beheerder noodzakelijk. We stellen voor om in 2025 € 30.000 beschikbaar te stellen voor de inhuur van een tijdelijke beheerder. Hiermee wordt het dagelijks beheer van De Kreek gewaarborgd, in afwachting van een structurele oplossing.

Bestuursrapportage 2025 - 25

Programma

7. Sociaal domein

Bestuursrapportage 2025 - 26

Programma 7. Sociaal domein Taakvelden Samenkracht en burgerparticipatie, Toegang en eerstelijnsvoorzieningen, Inkomensregelingen, WSW en beschut werk, Arbeidsparticipatie, Maatwerkvoorzieningen (WMO), Maatwerkdienstverlening 18+, Huishoudelijke hulp (WMO), Begeleiding (WMO), Dagbesteding (WMO), Overige maatwerkarrangementen (WMO), Maatwerkdienstverlening 18-, Jeugdhulp begeleiding, Jeugdhulp behandeling, Jeugdhulp dagbesteding, Jeugdhulp zonder verblijf overig, Pleegzorg, Gezinsgericht, Jeugdhulp met verblijf overig, Jeugd behandeling GGZ zonder verblijf, Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf, Gesloten plaatsing, Geëscaleerde zorg 18+, Beschermd wonen (WMO), Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO), Geëscaleerde zorg 18-, Jeugdbescherming, Jeugdreclassering

Relevante ontwikkelingen Wat willen we bereiken? • Invulling geven aan de (lokale) opgaven vanuit de Hervormingsagenda Jeugd; • Meer aandacht voor en inzet op preventie binnen het Sociaal Domein ; • Herijking welzijnslandschap: een impuls voor welzijnswerk en sociale basis; • Invulling geven aan onze (nieuwe) verantwoordelijkheden vanuit de Wet Inburgering; • Het tegengaan van armoede, waarbij we inzetten op het zien en benutten van kansen en mogelijkheden van onze inwoners en laagdrempelige toegang tot hulp en begeleiding; • Vroeg signaleren en preventief optreden bij geldzorgen en dreigende schulden, waarbij we streven naar duurzame zelfredzaamheid van onze inwoners; • Ook mensen met een lager inkomen kunnen meedoen aan culturele, sociale en sportieve activiteiten; • Motivering, begeleiding en ondersteuning van mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt; • Een passende plek in de samenleving voor alle inwoners met ondersteuning die recht doet aan wat nodig is en zo dichtbij en licht mogelijk is.

Acties Focus op preventie en vroegsignalering We willen het zorg- en hulpaanbod in onze gemeente steeds meer preventief en laagdrempelig organiseren, om waar mogelijk de inzet van zware zorg te voorkomen. Daarvoor is het beter inrichten van het voorliggend veld essentieel. Daarin hebben we de eerste stappen gezet. Er zijn ook nog vervolgstappen nodig, die zijn onderdeel van de transformatie Sociaal Domein. Continue (proces)verbetering uitvoering Jeugdwet en Wmo Op dit moment bestaan er nog steeds wachtlijsten voor zowel de Wmo-voorzieningen als de Jeugdwet. Hoewel er een verbetering zichtbaar is ten opzichte van voorgaande perioden, is het niveau van de wachtlijsten nog niet op een acceptabel niveau. Hierdoor slagen wij er nog onvoldoende in om onze inwoners steeds tijdig te ondersteunen. Om deze uitdaging structureel aan te pakken, zetten wij in op een transformatie van het Sociaal Domein.

Bestuursrapportage 2025 - 27

Financieel Structurele effecten (x € 1.000)

2025

2026

2027

2028

2029

Bijstelling kosten Wmo

988 N

1.170 N

1.208 N

1.127 N

Bijstelling kosten Jeugd

1.603 N

1.235 N

Uitkering reserve beschermd wonen

526 V

Toevoeging aan reserve beschermd wonen

526 N

POH GGZ

31 V

Overige mutaties

15 N

2.575 N

2.413 N

2.451 N

2.370 N

Totaal

Bijstelling kosten Wmo De kosten van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) dienen bijgesteld te worden. Dit is enerzijds het gevolg van de vertraging in de invoering van de inkomensafhankelijke bijdrage en anderzijds gebaseerd op een nieuwe raming die is opgesteld aan de hand van het actuele gebruik van Wmo-voorzieningen.

Herinvoering van de inkomensafhankelijke bijdrage Wmo In 2020 is het abonnementstarief Wmo geïntroduceerd. Dit abonnementstarief is een vaste eigen bijdrage die geldt voor veel Wmo-voorzieningen. De invoering hiervan heeft geleid tot een toename van het gebruik van Wmovoorzieningen, aangezien de hoogte van de eigen bijdrage niet langer afhankelijk is van het inkomen en vermogen van de gebruiker. Voor de gemeente betekent dit enerzijds hogere kosten voor de Wmo-voorzieningen en anderzijds lagere inkomsten uit eigen bijdragen. De herinvoering van de inkomensafhankelijke bijdrage was gepland per 1 januari 2025, maar deze is uitgesteld tot 1 januari 2027. Hierdoor ondervinden wij in 2025 nog steeds de nadelige financiële effecten van het abonnementstarief.

Toename aantal cliënten in de Wmo Daarnaast blijft het aantal inwoners dat een beroep doet op de Wmo toenemen. Deze stijging wordt mede veroorzaakt door de vergrijzing van de bevolking, waardoor meer ouderen afhankelijk zijn van Wmoondersteuning. Niet alleen het aantal unieke cliënten groeit, ook het aantal voorzieningen dat per cliënt wordt afgenomen neemt toe. Bijstelling kosten Jeugd Zowel de Hervormingsagenda als de deskundigencommissie van Ark signaleren dat het huidige jeugdzorgstelsel al geruime tijd niet financieel houdbaar is. Ook binnen de gemeente Maasdriel constateren wij sinds enkele jaren een structurele stijging van de kosten voor jeugdzorg. Deze stijging wordt vooral veroorzaakt door een toename van complexe casuïstiek, waarbij individuele casussen substantieel hoge kosten met zich meebrengen. Ter illustratie: een enkele complexe casus kan oplopen tot kosten van circa €500.000 per jaar. Hoewel het op dit moment lijkt alsof er sprake is van een plotselinge kostenstijging, is deze ontwikkeling feitelijk een voortzetting van een langer durende trend. In voorgaande jaren hebben wij de stijgende kosten grotendeels kunnen opvangen door gebruik te maken van de reserve complexe casuïstiek. Deze reserve is inmiddels volledig benut, waardoor er geen buffer meer beschikbaar is om toekomstige kostenstijgingen op te vangen.

Dit maakt een bijstelling van de begroting noodzakelijk.

Bestuursrapportage 2025 - 28

Uitkering regionale reserve beschermd wonen In juni 2025 is de meerjarenbegroting beschermd wonen en maatschappelijke opvang van centrumgemeente 'sHertogenbosch geactualiseerd. Daarin is een uitkering van de regionale reserve opgenomen. Voor gemeente Maasdriel betekent dit een incidentele uitkering van € 525.800, welke wordt toegevoegd aan de reserve beschermd wonen en maatschappelijke opvang. POH GGZ Voor 2025 hadden we de intentie om de POH GGZ Jeugd te gaan doorontwikkelen en uitbreiden. Er is op dit moment zowel bij de gemeente als bij de huisartsen geen ruimte om het uitbreiden goed op te pakken. We gaan hier eind 2025 of in 2026 verder mee. Voor 2025 stellen we onze inhoudelijke ambitie bij en passen we dit meteen aan in de bestuursrapportage 2025.

Bestuursrapportage 2025 - 29

Programma

8. Volksgezondheid en milieu

Bestuursrapportage 2025 - 30

Programma 8. Volksgezondheid en milieu Taakvelden Volksgezondheid, riolering, afval, milieubeheer, begraafplaatsen en crematoria

Relevante ontwikkelingen Wat willen we bereiken? Volksgezondheid • 8.1 De gemeente Maasdriel is in 2040 in balans en de neergaande lijn met betrekking tot de gezondheidsachterstanden is omgebogen in een opwaartse beweging; • 8.2 We zetten in op het terugdringen van alcohol- en middelengebruik, het stimuleren van beweging en het vergroten van weerbaarheid; • 8.3 Risico op vallen bij ouderen wordt vroegtijdig gesignaleerd in zowel het zorgdomein als gemeentelijk domein en wordt ondersteund door laagdrempelige toegang tot valpreventief aanbod dat aansluit bij de behoeften van de doelgroep; • 8.4 In Maasdriel groeien alle kinderen gezond op in een veilige omgeving en (aanstaande) ouders voelen zich voldoende toegerust om met vertrouwen het ouderschap in te vullen; • 8.5 Alle inwoners van Maasdriel hebben gelijke kansen op een goede gezondheid, zowel mentaal als fysiek; • 8.6 We willen een gezonde leefomgeving en leefstijl voor alle inwoners van gemeente Maasdriel. In een gezonde leefomgeving zijn voldoende morgelijkheden om te bewegen, sporten en spelen en elkaar te ontmoeten. Er zijn ook voldoende koele plekken, gezonde voeding, schone lucht, groen en stilte.

Milieu / duurzaamheid • 8.7 Organisatie en beleid van gemeente Maasdriel op orde om de regierol voor de Energietransitie; • 8.8 Verduurzaming van de gebouwde omgeving; • 8.9 Alle woningen energieneutraal in 2050; • 8.10 Voldoende opwek en transportcapaciteit voor duurzame energie; • 8.11 CO2-reductie, energiebesparing en duurzaamheid in brede zin bevorderen bij inwoners, maatschappelijke organisaties, bedrijven en de eigen organisatie. • 8.12 Inspelen op de klimaatverandering en daarmee invulling geven aan de landelijke afspraken over het klimaatbestendig en waterrobuust inrichten van Nederland.

Bestuursrapportage 2025 - 31

Financieel Structurele effecten (x € 1.000)

2025

2026

2027

2028

2029

Vrijval doeluitkering centra jeugd en gezin

30 V

Overgang consultatiebureau

187 N

55 N

Overige mutaties

45 N

77 N

Totaal

202 N

132 N

Vrijval doeluitkering centra jeugd en gezin In 2024 is vanuit de meicirculaire gemeentefonds een structureel budget opgenomen voor centra jeugd en gezin. Nu blijk dat deze middelen daarvoor niet benodigd zijn. Dit budget kan daarmee komen te vervallen. Meerjarig is dit reeds ingerekend in de Kadernota 2026. Overgang consultatiebureau Santé Partners levert momenteel de jeugdgezondheidszorg voor kinderen van 0 tot 4 jaar. Zij hebben echter besloten om het contract per 1 januari 2026 op te zeggen. De gemeente Maasdriel heeft samen met de vijf andere benadeelde gemeenten besloten deze dienstverlening vanaf 1 januari 2026 onder te brengen bij de GGD. Om de overgang van Santé naar GGD te organiseren heeft de GGD in 2025 een incidenteel budget van €187.000 nodig. Dit wordt onder andere ingezet voor projectleiding, inrichting van de systemen en overname van personeel. Daarnaast stijgen de structurele kosten met €55.000 per jaar vanaf 2026. Deze stijging heeft voornamelijk te maken met de hogere CAO-lonen.

Bestuursrapportage 2025 - 32

Programma

9. Volkshuisvesting

Bestuursrapportage 2025 - 33

Programma 9. Volkshuisvesting Taakvelden Ruimtelijke ordening, grondexploitaties (niet bedrijventerrein), wonen en bouwen, beheer overige gebouwen en gronden

Relevante ontwikkelingen Wat willen we bereiken? • 9.1 Een prettig woon- en leefklimaat voor huidige en toekomstige inwoners; • 9.2 Aanpak maatschappelijke opgaven in de leefomgeving; • 9.3 Het implementeren van de Omgevingswet; • 9.4 Versnellen en verbeteren van besluitvorming over de leefomgeving; • 9.5 Verbeteren dienstverlening voor inwoners en inwoners; • 9.6 Realiseren van de woningbouwopgave; • 9.7 Voldoende duurzame woningen; • 9.8 Een palet aan woonvormen voor ouderen; • 9.9 Passende woningen en woonvormen (voor aandachtsgroepen); • 9.10 Versterken van de relatie met de Maas en vergroten van het toeristisch recreatief potentieel.

Acties We werken en voeren kerngerichte projecten en ideeën uit Van de geplande projecten en ideeën zijn er enkele opgestart. De budgetten zijn vooralsnog voldoende om deze uit te voeren. Bij de afweging van ruimtelijke ontwikkelingen nemen we behoud en versterking van de omgevingskwaliteit steeds mee Er een cultuurhistorische inventarisatie uitgevoerd om te voldoen aan de wettelijke verplichting uit de omgevingswet. De financiën hiervoor zijn naar verwachting toereikend, maar de uitvoering zal doorlopen naar 2026. We werken aan voldoende en goede huisvesting van aandachtgroepen Gemeente Maasdriel werkt samen met de gemeenten West Maas en Waal en Zaltbommel aan de huisvesting van asielzoekers, statushouders (incl. amv-ers) en Oekraïners. In 2024 is de samenwerking op het gebied van de huisvesting statushouders geïntensiveerd. Dit heeft ertoe geleid dat de wettelijke taakstelling voor 2024 is behaald. We zien ons nog wel geconfronteerd met een substantiële achterstand. Deze wordt, onder voorbehoud, met de gecombineerde inzet van gemeente en woningcorporaties in 2025 weggewerkt. In februari 2025 heeft de raad het Woonwagen- en standplaatsenbeleid gemeente Maasdriel vastgesteld. In de loop van 2025 volgt de nadere uitwerking (inschrijvings- en toewijzingssystematiek, verkoopbeleid en projectopdracht uitbreiding standplaatsen). Voor starters is de Starterslening beschikbaar.

In 2025 zijn 4 leningen toegekend door SVn (stand per 9 mei). In de nog te ondertekenen Woondeal is een afsprakenkader Ouderenhuisvesting opgenomen. De

Bestuursrapportage 2025 - 34

doelstellingen uit dit afsprakenkader nemen we mee in de gesprekken/onderhandelingen met projectontwikkelaars. De pilot tijdelijke huisvesting spoedzoekers in de Lindenboom in Ammerzoden wordt voor de zomer geëvalueerd. Gebiedsontwikkeling Alem en St. Andries De Raad heeft in 2024 besloten geen medewerking te verlenen aan zandwinning bij Alem. Ook vanuit de PAGW zijn door het Rijk (nog) geen middelen toegekend voor (natuur)ontwikkeling in dit gebied. Hierdoor zijn er geen middelen voor gebiedsontwikkeling en is er (voorlopig) ook geen project. Aan het project worden ook geen uren meer besteed.

Bestuursrapportage 2025 - 35

Financieel Structurele effecten (x € 1.000)

2025

2026

2027

2028

2029

Bijdrage ODR

76 N

Bijstelling omgevingsvergunningen

239 V

Huurinkomsten

31 V

Kapitaallasten - afschrijving

43 V

Kapitaallasten - rente

46 V

Overige mutaties

19 N

277 V

95 N

Totaal

Bijdrage ODR De definitieve begroting 2025 ODR wijkt af van de oorspronkelijke begroting ten tijde van de zienswijze. In de definitieve begroting 2025 ODR, aansluitend op het vastgestelde werkprogramma 2025, zijn de potentiële uren voor bezwaren en de uren voor aandachtdossiers op basis van nieuwe inzichten verhoogd. Deze kosten worden via een verdeelsleutel als ‘overhead’ toegekend aan de drie onderdelen voor de bijdrage ODR betreffende Milieu – Handhaving – Bouwen. Bijstelling omgevingsvergunningen Op basis van de gerealiseerde leges is de prognose van de opbrengsten voor heel 2025 naar boven bijgesteld. In de kadernota 2026 is hiermee meerjarig reeds rekening gehouden. Huurinkomsten Bij de inventarisatie ter voorbereiding op digitalisering van grondzakendossiers kwam aan het licht dat na 2021 er in veel gevallen geen indexering meer had plaatsgevonden van huur en pachtovereenkomsten, waar dat contractueel wel had kunnen en moeten gebeuren. Deze achterstand is ingehaald in 2024 en 2025. Aan de batenkant stellen we de begroting in de diverse programma's bij. In programma 9 gaat dit om € 31.000. In de kadernota 2026 is hiermee meerjarig reeds rekening gehouden. Kapitaallasten Investeringen leiden tot kapitaallasten (afschrijvings- en rentelasten).

In deze bestuursrapportage leiden de kapitaallasten tot een financieel voordeel voor het jaar 2025 en een financieel nadeel voor de jaren 2026 tot en met 2027. Dit thema komt bij een aantal programma's terug. In hoofdstuk 6 wordt dit nader toegelicht.

Bestuursrapportage 2025 - 36

Programma

Algemene dekkingsmiddelen

Bestuursrapportage 2025 - 37

Programma Algemene dekkingsmiddelen Taakvelden Treasury, OZB-woningen, OZB niet-woningen, Parkeerbelasting, Belastingen overig, Algemene uitkering

Relevante ontwikkelingen Wat willen we bereiken? • Een structureel dekkende begroting; • Een financieel robuuste gemeente; • Het beperken van lastenverzwaring door de gemeente.

Financieel Structurele effecten (x € 1.000)

2025

Realiseren tijdelijk fiets/voetpad

63 V

2026

2027

2028

2029

Kersenbuurt Meicirculaire 2025

926 V

Kapitaallasten - rente

336 N

Treasury rente

250 V

Overige mutaties

16 V

Totaal

919 V

Realiseren tijdelijk fiets/voetpad Kersenbuurt Dit betreft de dekking vanuit de post onvoorzien. Deze post wordt naar beneden bijgesteld, waardoor deze mutatie in dit programma als voordeel wordt gepresenteerd. In programma 3 is de bijstelling verder toegelicht. Meicirculaire 2025 In hoofdstuk 3 is de Meicirculaire 2025 uitgewerkt en worden de belangrijkste effecten voor het jaar 2025 toegelicht. Kapitaallasten rente Op diverse programma's wordt een voordeel gemeld op de kapitaallasten. Voor de treasuryfunctie betekent dit een nadeel op de kapitaallasten omdat er minder rente toegerekend kon worden aan de programma's. Treasury rente Op basis van de stand van de leningen en de verwachte liquiditeitsbehoefte verwachten we dat de rentelasten lager uitvallen. Er is goedkoper geleend doordat we gebruik hebben gemaakt van kortlopende financiering (die voordeliger was). Daarnaast hebben we meer rente ontvangen op het schatkistbankieren.

Bestuursrapportage 2025 - 38

Programma

Overhead

Bestuursrapportage 2025 - 39

Programma Overhead Taakvelden Overhead

Relevante ontwikkelingen Financieel Structurele effecten (x € 1.000)

2025

2026

2027

2028

2029

Energiebudgetten

40 V

Vrijval budgetten realistisch begroten

75 V

Juridische kosten

50 N

Geen bijdrage aan BVEB AV-installatie

100 V

101 V

80 V

raadszaal Geen onttrekking algemene reserve voor

100 N

bijdrage BVEB Bestuursrapportage 2025 BVEB

117 V

Indexering loonsom CAO 2025

401 N

400 N

Inzet stelpost loon- en prijsontwikkeling

1.150 V

1.128 V

1.133 V

31 N

Digitalisering grondzaken

94 N

Verzekeringspremies

31 N

Overige mutaties

22 V

Totaal

828 V

836 V

820 V

Energiebudgetten In 2023 en 2024 waren de energiekosten aanzienlijk hoger vanwege de oorlog in Oekraïne. Inmiddels zijn de prijzen lager, maar structureel hoger dan voorheen. In de begroting 2023 en 2024 hebben wij de stijging van de lasten incidenteel opgevangen met de reserve Energiecrisis, welke einde 2024 is opgeheven. We stellen de budgetten structureel bij op basis van de geldende energieprijzen voor dit jaar. Voor dit programma betreft het de budgetten voor het gemeentehuis en de gemeentewerf. Tegelijkertijd laten we de structurele stelpost van € 100.000 voor de gestegen energielasten vrijvallen, waardoor de bijstelling op dit programma per saldo een positief effect heeft. Vrijval budgetten realistisch begroten Bij de Kadernota 2026 zijn diverse budgetten structureel verlaagd op basis van actuele inzichten. In de bestuursrapportage vallen deze ook voor 2025 vrij. In dit programma gaat het om personeelsgerelateerde kosten. Juridische kosten De juridische kosten vallen hoger uit, vooral doordat in het Sociaal Domein meer juridische inzet nodig was in lopende procedures en daarmee samenhangende besluitvorming rondom specifieke casuïstiek.

Bestuursrapportage 2025 - 40

AV-installatie raadszaal In de begroting 2025 was een bijdrage van € 100.000 aan de Bedrijfsvoeringseenheid Bommelerwaard opgenomen voor de vervanging van de audio/video installatie in de raadszaal. Het gaat echter om een investering die door de gemeente geactiveerd moet worden. Vandaar dat de bijdrage aan de BVEB wordt omgezet in een investeringskrediet. Het krediet is verhoogd naar € 150.000 omdat uit de voorbereiding blijkt dat het budget niet toereikend is. De oorspronkelijke bijdrage werd gedekt vanuit de algemene reserve binnen programma overhead. Deze onttrekking loopt nu via programma bestuur, wordt opgehoogd naar € 150.000 en wordt toegevoegd aan de reserve kapitaallasten. De onttrekking op programma overhead en de bijdrage aan de BVEB komen daarmee te vervallen. Bestuursrapportage 2025 BVEB In de bestuursrapportage 2025 van de BVEB wordt een voordelig resultaat verwacht voor 2025. Op basis hiervan wordt de bijdrage van de deelnemers meerjarig verlaagd. Indexering loonsom CAO 2025 De nieuwe cao is ingegaan. Het effect van de toegekende stijging in 2025 is meerjarig meegenomen in de bestuursrapportage 2025. De CAO-stijging van het salaris in 2026 wordt meegenomen in de autonome ontwikkeling van de begroting 2026. Dit is toegelicht in de raadsinformatiebrief over het financieel beeld van de Kadernota 2026.

Inzet stelpost loon- en prijsontwikkeling In de begroting is rekening gehouden met de gevolgen van loon- en prijsstijgingen. Daarom zijn middelen apart gehouden in een stelpost. Deze stelpost wordt ingezet ter dekking van de loon- en prijsontwikkelingen. Digitalisering grondzaken Bij de inventarisatie ter voorbereiding op digitalisering van grondzakendossiers kwam aan het licht dat na 2021 er in veel gevallen geen indexering meer had plaatsgevonden van huur en pachtovereenkomsten, waar dat contractueel wel had kunnen en moeten gebeuren. Deze achterstand is ingehaald in 2024 en 2025. Voor dit project zijn een projectleider digitalisering grondzaken en tijdelijk administratief medewerker aan de slag gegaan. De kosten hiervoor bedragen € 94.300. Aan de batenkant stellen we de begroting in de diverse programma's ook bij, wat deze kosten volledig dekt. Verzekeringspremies De premies voor het verzekeren van het eigen risico van de gemeente bij arbeidsongeschiktheid van medewerkers en de pensioenverplichting bij invaliditeit zijn hoger dan begroot.

Bestuursrapportage 2025 - 41

Programma

Vpb

Bestuursrapportage 2025 - 42

Programma Vpb Met ingang van de begroting 2017 werd de Vennootschapsbelasting (VPB) afzonderlijk in het overzicht van baten en lasten opgenomen. Op basis van de huidige inschattingen zal er de komende jaren geen sprake zijn van VPBheffing.

Bestuursrapportage 2025 - 43

Programma

Onvoorzien

Bestuursrapportage 2025 - 44

Programma Onvoorzien In de begroting is een post onvoorzien opgenomen van € 75.000. In 2025 is de post onvoorzien voor € 62.500 ingezet ter dekking van de realisatie van het tijdelijk fiets/voetpad langs de Kersenbuurt. Hierover leest u meer bij de financiële afwijkingen bij programma 3. Daarnaast is een bijdrage gedaan aan Olympia's Tour van € 6.000.

Onvoorzien

2025

2026

2027

2028

Startpositie onvoorzien (begroting 2025)

Tijdelijk fiets/voetpad en brug Kersenbuurt

-63

Bijdrage Olympia's Tour

-6

Restant

Bestuursrapportage 2025 - 45

5 Kredieten Investeringskredieten In onderstaande tabel zijn investeringskredieten opgenomen die worden bijgesteld:

Investeringskrediet

Bedragen x € 1.000

Nieuw: vervanging AV-installatie raadszaal

150

Nieuw: aankoop Hoevenseweg (bruto)

Verhoging krediet Snelfietsroute

Verhoging krediet Wordenseweg

100

Sloopkosten opstallen HRC

100

Extra investeringskrediet

415

Vervanging AV-installatie raadszaal In de begroting 2025 was een bijdrage van € 100.000 aan de Bedrijfsvoeringseenheid Bommelerwaard opgenomen voor de vervanging van de audio/video installatie in de raadszaal. Het gaat echter om een investering die door de gemeente geactiveerd moet worden. Vandaar dat de bijdrage aan de BVEB wordt omgezet in een investeringskrediet. Het krediet is verhoogd naar € 150.000 omdat uit de voorbereiding blijkt dat het budget niet toereikend is. Dit bedrag wordt onttrokken aan de algemene reserve, zie ook de toelichting onder programma Bestuur. Aankoop grondperceel Hoevenseweg De gemeente heeft het voornemen een perceel grond aan de Hoevenseweg aan te kopen voor een bedrag van € 10.175. De aankoopkosten worden volledig verhaald op een initiatiefnemer. Aangezien het een grondaankoop betreft en dit conform de financiële verordening geactiveerd dient te worden, wordt uw raad gevraagd een bruto investeringskrediet van € 10.175 beschikbaar te stellen. Het investeringskrediet bedraagt netto nihil, omdat de lasten zullen worden verhaald. Snelle fietsroute Zaltbommel - Den Bosch (F2) In de jaarstukken 2024 rapporteerden wij over een overschrijding op het project Snelle fietsroute Zaltbommel Den Bosch (F2).

De snelle fietsroute is gereed , echter heeft de uitvoering niet volledig binnen budget gepast door diverse meerwerken, planwijzigingen en prijsstijgingen van asfalt binnen het project. De verwachte overschrijding is € 55.000. Uw raad wordt gevraagd voor dit bedrag aanvullend krediet beschikbaar te stellen en de aanvullende structurele kapitaallasten van € 2.200 vanaf 2026 in de begroting te verwerken. Tevens is er sprake van een onzekerheid binnen dit project. Er is gebleken dat er voor dit werk nog geen watervergunning is afgegeven. Met terugwerkende kracht wordt dit alsnog aangevraagd. Binnen het bestek was voor de waterberging een locatie opgenomen. Gebleken is echter dat waterberging op deze locatie niet mogelijk is. Een alternatieve locatie is in beeld en hiervoor loopt momenteel een afstemmingstraject met het waterschap. Na akkoord van het waterschap kan de watervergunning worden aangevraagd en de waterberging worden

Bestuursrapportage 2025 - 46

gerealiseerd. Dit brengt aanvullende lasten met zich mee, welke op dit moment nog niet duidelijk zijn. Nadat dit duidelijk is geworden, wordt uw raad gevraagd aanvullend krediet beschikbaar te stellen. Wordenseweg Voor de werkzaamheden aan de Wordenseweg wordt een verhoging van het investeringskrediet van € 100.000 gevraagd. De hierbij horende structurele aanvullende kapitaallasten zijn € 4.000 per jaar, vanaf 2026. De meerkosten zijn het gevolg van een combinatie van factoren, waaronder noodzakelijke omleidingen, complicaties rondom kabels en leidingen, en een schadeclaim van een ondernemer. Bij de start van de uitvoering en de afsluiting van de Wordenseweg is maatschappelijke onrust ontstaan. Ondanks de getroffen verkeersmaatregelen is er sprake geweest van aanzienlijke burgerlijke ongehoorzaamheid en manipulatie van verkeersvoorzieningen. Hierdoor was het noodzakelijk om in te zetten op extra verkeersregelaars, alsmede op herstel en frequente controle van verkeersmaatregelen. Deze inzet heeft geleid tot structureel hogere uitgaven, oplopend tot enkele duizenden euro’s per maand. Daarnaast is de uitvoering van werkzaamheden aan kabels en leidingen niet conform planning verlopen. Diverse afspraken zijn niet nagekomen door betrokken partijen, wat noodzaakte tot aanpassing van de werkvolgorde en het ontwerp om de voortgang van het project te kunnen borgen.

Ook dit heeft geleid tot extra uitgaven. Hoewel is gezorgd voor de bereikbaarheid van bedrijven gedurende de werkzaamheden, blijkt dat de impact op de bedrijfsvoering – in elk geval voor een winkel – aanzienlijk is geweest. Over het jaar 2024 is een claim ingediend wegens omzetverlies, met een omvang van enkele tienduizenden euro’s. Voor 2025 wordt een aanvullende claim verwacht. De ingediende claim wordt momenteel beoordeeld door een onafhankelijk bureau. Aanvullend voorbereidingskrediet Hart van Hurwenen Ter dekking van de kosten van de sloop van opstallen wordt het voorbereidingskrediet met € 100.000 verhoogd. Het totale verstrekte krediet komt hiermee op € 430.000. Te zijner tijd wordt het totale voorbereidingskrediet ondergebracht in een nog vast te stellen grondexploitatie.

Kapitaallasten Een investering leidt tot kapitaallasten (afschrijvings- en rentelasten). Bij de jaarrekening van 2024 zijn investeringskredieten afgesloten (als het project/werk is afgerond) of doorgezet naar het jaar 2025 (als het project/werk doorloopt over het jaar heen). Dat laatste leidt tot een financieel effect omdat de kapitaallasten als gevolg van het doorzetten een jaar later starten dan eerder was voorzien. De bestuursrapportage laat daardoor een voordeel op afschrijvingslasten zien van € 936.000 voor het jaar 2025. De voordelen zijn met name toe te wijzen aan vakgebieden binnen het programma Verkeer en Vervoer. Diverse investeringen in wegbeheer zijn doorgezet van 2024 naar 2025, waardoor de kapitaallasten later starten dan in de begroting was opgenomen. Voorbeelden zijn het nog niet afsluiten van de investeringskredieten in de snelfietsroute Zaltbommel-Den Bosch en het Kasteelplein te Hedel. In het programma Sport, cultuur en recreatie hebben de voordelen te maken met het niet afsluiten van de investeringskredieten bij HRC '14 en DSC in 2024, maar het doorzetten naar 2025.

Bestuursrapportage 2025 - 47

Effecten kapitaallasten (x € 1.000) Programma

Taakveld

2025

2026

2027

2028

Bestuur en burgerzaken Bestuur en burgerzaken

2029

0.3 Beheer overige gebouwen en gronden

0.1 Bestuur

-15

Verkeer, vervoer en waterstaat

2.1 Verkeer en vervoer

582

-15

-17

-18

-19

Onderwijs

4.2 Onderwijshuisvesting

Sport, cultuur en recreatie

5.2 Sportaccommodaties

182

5.7 Openbaar groen en (openlucht) Sport, cultuur en recreatie

recreatie

Sociaal Domein

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

Volksgezondheid

7.2 Riolering

Volksgezondheid

7.4 Milieubeheer

-3

Volksgezondheid

7.5 Begraafplaatsen en crematoria

Overhead

0.4 Overhead

Totaal

936

-30

-32

-33

-34

Overige bijstellingen investeringskredieten Na vaststelling van de begroting 2025 zijn er door diverse leveranciers indexaties doorgevoerd. In een aantal gevallen leiden deze indexaties tot een mogelijke overschrijding van een krediet. Uw raad wordt gevraagd de onderstaande investeringskredieten te verhogen als gevolg van deze indexaties en overige bijstellingen. Oorspronkelijk bedrag

Verwachte uitgaven

Tekort

Straatverlichting masten 2025

138

140

-3

Straatverlichting masten 2026

138

140

-3

Straatverlichting masten 2027

138

140

-3

Straatverlichting masten 2028

138

140

-3

Straatverlichting masten 2029

138

140

-3

Straatverlichting armaturen 2025

289

295

-6

Straatverlichting armaturen 2026

289

295

-6

Straatverlichting armaturen 2027

288

295

-6

Straatverlichting armaturen 2028

288

295

-6

Straatverlichting armaturen 2029

288

295

-6

Zoutstrooier Stratos 50-36 WEPN-490

-15

Sneeuwploeg Nido HYL 240 K 17

Bijstellen kredieten (x € 1.000)

330

430

-100

Wordenseweg

Hart van Hurwenen aanvullend voorbereidingskrediet

2.402

2.502

-100

Snelle fietsroute Zaltbommel - Den Bosch (F2)

1.400

1.455

-55

Totaal

6.315

6.623

-309

Bestuursrapportage 2025 - 48

6 Projectbudgetten De gemeenteraad stelt jaarlijks de begroting vast. De begroting bestaat voor het merendeel uit structurele jaarlijkse budgetten, maar bestaat ook voor een deel uit projectmatige budgetten. Deze projectbudgetten bestaan uit activiteiten die voor het einde van het jaar afgerond zijn (dus binnen het begrotingsjaar), maar ook uit activiteiten die jaar overstijgend zijn en doorlopen in het volgend jaar/volgende jaren. Onderstaande tabellen geeft de stand van zaken weer van de huidge projectbudgetten. Omschrijving

Verplaatsen Zandbedrijven

Beschikbaar per 1-1-2025 x € 1.000 297

Stand van zaken

Op dit moment is men bezig met de uitvoer van controles op bouw, milieuregels en handhaving. Verplaatsing en beëindiging zijn verbonden aan de ontwikkeling van het Rivierfront. De gemeente is in afwachting van een vergunning van Rijkswaterstaat. (vergunning voor buitendijks bouwen). De middelen zijn noodzakelijk voor de begeleiding van het proces de komende jaren.

Liquidatie PHTB

126

Het krediet is nodig om een viertal werkzaamheden af te ronden voortvloeiend uit de PHTB. Of dit de komende jaren nog moet gebeuren is nog onzeker. Ze kunnen nog uitgevoerd moeten worden dus aanhouden van het krediet is nog gewenst. In ieder geval voor dit jaar.

Projectimpuls Woningbouw

Dit betreft een revolverend krediet. Op dit moment is het krediet volledig vergeven. Aan het eind van het jaar dient te worden vastgesteld in hoeverre aanvulling plaats moet of kan vinden.

Implementatie Omgevingswet

866

Het budget is bestemd voor de transitieperiode van de omgevingswet. Deze transitieperiode duurt tot uiterlijk 2032. Het is op dit moment nog niet duidelijk wat de totale transitie gaat kosten. Voor 2026-2027 is vooralsnog geen aanvulling noodzakelijk.

Actualiseren

Op dit moment vinden interne / voorbereidende werkzaamheden plaats. De

Bestemmingsplan

gedachten speelt om dit project aan het eind van het jaar af te ronden. Omdat er

Buitengebied (en aanverwante

teveel onzekerheden spelen dit krediet voor nu aanhouden en richting eind van

zaken)

het jaar opnieuw beoordelen. De Raad zal hier uiteindelijk een beslissing over moeten nemen om wel of niet door te gaan met deze projecten.

Transitie gravenpark Rossum

De werkzaamheden aan de oude graven zijn begonnen. Indien het haalbaar blijkt, willen we aankomend plantseizoen (november-maart) beginnen met de beplanting. De verwachting is dat dit project tot en met 2027 mogelijk door zal lopen. We verwachten binnen budget te blijven.

Uitvoering klimaatakkoord

313

inclusief transitievisie warmte

Voor de uitvoering van het klimaatakkoord inclusief transitievisie warmte is veel geld nodig. Door het Rijk en Provincie zijn en worden voor allerlei activiteiten middelen ter beschiking gesteld. Of dit voldoende is om voor de Gemeente Maasdriel de doelstellingen te halen is nog onduidelijk. Daarom is de wens om deze reserve beschikbaar te houden voor mogelijk extra middelen.

Strategisch personeelsbeleid

204

Deze middelen zijn onderdeel van het budget voor de organisatieontwikkeling, die is voortgekomen uit het bestuurskrachtonderzoek. Dit budget wordt toegevoegd aan de incidentele projectmiddelen voor de organisatieontwikkeling.

Mirt Alem fase 2 Raad

Dit project is stopgezet. Het resterende saldo valt aan het eind van het jaar vrij.

28-9-2023 2.046

Bestuursrapportage 2025 - 49

Bijlage: technische wijzigingen De begroting bestaat uit programma's en de

technische wijzigingen van budgetten die geen invloed

programma's bestaan uit budgetten. Het komt voor dat

hebben op de uitvoering van het beleid of het

budgetten naar een ander programma worden

bestedingsdoel van de middelen. Omdat de raad

verplaatst als waar deze initieel in de begroting zijn

formeel de baten en lasten per programma vaststelt,

opgenomen. De uitvoering zit in een ander programma

worden deze wijzigingen ter vaststelling voorgelegd

als eerder was voorzien. Ook worden stelposten

via de bestuursrapportage.

verdeeld over de programma's. Het zijn daarmee

Nr.

Programma

Baten of lasten

1 SPUK CDOKE(K28) besteding t/m 2026

8 Volkshuisvesting

Lasten

€ 475.276

1 SPUK CDOKE(K28) besteding t/m 2026

8 Volkshuisvesting

Baten

€ 475.276

1 SPUK CDOKE (K28) besteding t/m 2027

8 Volkshuisvesting

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/15872169/1