B. 5a Bijlage bij Zienswijze Sector op Discussienota

Bijlage 1 Discussienota Evaluatie-Actualisatie Ruimtelijk Beleid Glastuinbouw en Paddenstoelenteelt Aanleiding Naar aanleiding van de op 16 februari 2023 unaniem door de gemeenteraad aangenomen motie (M2023-01; “Koers gebiedsontwikkeling voor glastuinbouw en paddenstoelenteelt in gemeente Maasdriel”) maar ook vanwege diverse eerdere andere ontwikkelingen, is duidelijk geworden dat er grote behoefte is om te komen tot heroverweging van het beleid dat wordt gevoerd rond glastuinbouw en paddenstoelenteelt. Gezien en gehoord deze ontwikkelingen is deze discussienota opgesteld. Via deze discussienota wil het college de commissie Ruimte en sector informeren over de koers die door het college wordt gezien en vernemen in hoeverre daar bij hun ook draagvlak voor is. OPMERKING I: De glastuinbouw- en paddenstoelensector en de gemeente Maasdriel zijn al generaties lang onlosmakelijk met elkaar verbonden. De sector bestaat uit familiebedrijven die hier hun oorsprong vinden. Een groep van lokale jonge ondernemers dient zich aan om het stokje over te nemen en op een duurzame en toekomstgerichte wijze invulling te geven aan de toekomst. We betreuren het daarom dat de discussienota niet met de sector is opgesteld. De sector vraagt zich op basis van de voorgestelde koers af of de gemeente de eigen ondernemers nog wel perspectief wil bieden.

Zoals eerder benoemd tijdens de inspraak zou de sector graag samen met de gemeente de nota aanpassen zodat die door alle partijen breed gedragen wordt. Wij reageren hierbij op hoofdlijnen omdat het van belang is eerst hier het gesprek over te voeren en de uitgangspunten te bepalen voordat de nadere invulling plaatsvindt.

Daarna zal er vanuit college via de commissie Ruimte een concreet koersvoorstel naar de raad komen om dat dan vast te stellen. Korte terugblik De gemeenten Maasdriel en Zaltbommel hebben in navolging van eerdere afspraken uit de jaren negentig van de vorige eeuw (vanuit het Regionaal Plan Bommelerwaard), uitgesproken en vastgelegd tot 2024 nog beperkte ontwikkelingsruimte te willen blijven bieden voor Bommelerwaardse glastuinbouw- en paddenstoelenteeltbedrijven. Dit dan via concentratie en herstructurering in speciale intensiveringsgebieden. Samen met provincie Gelderland en waterschap Rivierenland hebben de gemeenten ook een uitvoeringsorganisatie opgericht om die herstructurering actief te begeleiden: Gemeenschappelijke Regeling Projectbureau Herstructurering Tuinbouw Bommelerwaard (PHTB). Ook zijn door de partijen toen middelen beschikbaar gesteld om een aantal daarvoor noodzakelijke openbare werken uit te kunnen voeren In Maasdriel werd daarbij het gebied Grote Ingh aangewezen als intensiveringsgebied. Het gebied aan de Veilingweg werd aangewezen als reserve-concentratiegebied (in te zetten als in de intensiveringsgebieden geen ruimte meer zou zijn).

De ontwikkeling van de glastuinbouw en paddenstoelenteelt is anders gegaan dan bij de oprichting van het PHTB was verondersteld. De daadwerkelijke behoefte in hectaren bleek minder dan aangenomen en in Maasdriel is nagenoeg geen ontwikkeling van de grond gekomen OPMERKING II: De sector hecht waarde aan een goede analyse zodat hier beleid op gebaseerd kan worden. Een duurzame bedrijfsontwikkeling vraagt een toekomstgerichte (bouw)kavel met de juiste voorzieningen/randvoorwaarden. Meerdere ondernemers zijn in de verkenning zich te vestigen in de Grote Ingh vastgelopen en hebben zij andere keuzes gemaakt: ➢ Noodgedwongen uitstel van ontwikkelen ➢ Huidige solitaire locaties door te ontwikkelen ➢ Solitaire locaties over te nemen ➢ Solitaire locaties te huren ➢ Vertrek uit de gemeente Maasdriel

In Zaltbommel zijn wel ontwikkelingen geweest. Een echt duidelijke oorzaak voor die mindere uitbreidingsbehoefte is niet gevonden. Het idee is dat het een combinatie van oorzaken is geweest. De aangewezen gebieden in Maasdriel zijn niet ingezet hoeven te worden. Ook in Zaltbommel is door die beperktere uitbreiding in de aangewezen gebieden nog steeds ontwikkelingsruimte over. Het PHTB is inmiddels ook opgeheven en er is nu geen actieve ondersteuning meer bij de herstructurering. Ontwikkelingen van glastuinbouw en paddenstoelenteelt kunnen nog wel steeds negatieve neveneffecten geven (zie Opmerking I). Vanwege deze ontwikkelingen en de mogelijke negatieve neveneffecten bij verdere uitbreidingen is het gewenst om te komen tot een actualisatie van de koers. Ontwikkelingen en signalen 1. De ontwikkelingsruimte die in het verleden is geboden, is gedaan op grond van aannames rond de groei van de glastuinbouw en paddenstoelenteelt. 2. De behoefte aan ontwikkelingsruimte is in de praktijk minder gebleken dan eerder is aangenomen (zie Opmerking II) 3. Een duidelijke reden waarom er minder is ontwikkeld is niet gevonden. Het idee is dat er meerdere reden zijn. (zie Opmerking II). Een goede analyse dient de basis te zijn voor de formulering van nieuw beleid.

Een belangrijk element is onder andere dat de gebiedsstructuur van De Grote Ingh, de versnipperde en kleinschalige kavelstructuur-structuur, een perspectiefvolle vestiging en/of bedrijfsontwikkeling in de weg stond. 4. In Maasdriel is de herstructurering niet van de grond gekomen. 5. Vanuit de raad zijn in de afgelopen jaren diverse signalen gekomen om te stoppen met zowel het PHTB als met het inzetten van gebied Grote Ingh voor concentratiegebied. 6. Vanuit gebied Grote Ingh is in november 2020 per brief/klacht verzocht te stoppen om dat gebied te blijven aanmerken als glastuinbouwconcentratiegebied. 7. In 2020 is door PHTB een evaluatie uitgevoerd en in 2022 is besloten per 1 januari 2023 te stoppen met PHTB.

8. Het college heeft vanwege de openstelling van een provinciale verplaatsingssubsidie voor paddenstoelenteeltbedrijven op verzoek van de provincie aangegeven een positieve grondhouding in te willen nemen om Maasdriels paddenstoelenteeltbedrijven te verplaatsen naar gebied Veilingweg.

9. Vanuit PHTB zijn (vooruitlopend op de opheffing van de samenwerking) Bouwstenen voor de agenda van de tuinbouw Bommelerwaard 2030 opgesteld en aangereikt. 10. Van Gedeputeerde Staten van Gelderland (GS) is 19 oktober 2022 een brief gekomen over actualisatie van hun Omgevingsverordening en het eventueel heroverwegen van aanduiding van gebied Grote Ingh voor glastuinbouwontwikkelingsgebied. 11. Vanuit de sector is in oktober 2022 een Integrale Gebiedsontwikkeling Duurzame Tuinbouw Maasdriel opgesteld en aangereikt. De sector vraagt daarin onder andere het gebied Grote Ingh te verlaten als intensiveringsgebied en (meer) ruimte te gaan bieden aan gebied Veilingweg. 12. In de omgevingsvisie Bommelerwaard (versie Maasdriel) vastgesteld 13-10-2022, is een kernopgave opgenomen over de herstructurering tuinbouw. Hierin staat dat we het beleid evalueren en een visie op de toekomst van de tuinbouw in de Bommelerwaard opstellen. 13. Door de raad zijn bij vaststellen Omgevingsvisie moties aangenomen: M2022-19 “Uitbreidingsruimte champignoncellen” en M2022-16 “ Gebiedsontwikkeling Veilingweg te Velddriel”. 14. Vanwege onduidelijkheid over motie M2022-16 “Gebiedsontwikkeling Veilingweg te Velddriel” is de raad verzocht die te herformuleren. 15.

De raad neemt 16 februari 2023 unaniem een “vervangende” motie aan rond de gebiedsontwikkeling: M2023-01; “Koers gebiedsontwikkeling voor glastuinbouw en paddenstoelenteelt in gemeente Maasdriel”. 16. Het college heeft in navolging van deze diverse ontwikkelingen de provincie aangegeven te wensen om bij de eerstvolgende actualisatie van de provinciale Omgevingsverordening de aanduiding glastuinbouwontwikkelingsgebied van het gebied Grote Ingh weg te nemen. (Eerste) Conclusies De ontwikkelingen en signalen zijn over het algemeen helder en ook ondersteunen en onderschrijven ze elkaar op een bepaalde manier. Uiteraard ondersteunen ze elkaar niet volledig en zijn er ook wel verschillen tussen wensen en ideeën vanuit sector en het beleid van de gemeente. Zo is er bijvoorbeeld een verschil van inzicht over wel of niet toevoegen van de ruimte van gebied Grote Ingh aan het gebied Veilingweg. Het idee is wel dat de ontwikkelingen en signalen goed als bouwstenen kunnen fungeren om te komen tot een (gedragen) nieuwe koers/beleid. Motie M2023-01; “Koers gebiedsontwikkeling voor glastuinbouw en paddenstoelenteelt in gemeente Maasdriel is helder. Daarentegen zal een ruimhartige uitvoering van motie M2022-19 “Uitbreidingsruimte champignoncellen”, de wens tot gebiedsontwikkeling Veilingweg kunnen frustreren.

Overwogen de genoemde ontwikkelingen, uitlatingen en documenten voor de betreffende gebieden geven wij hierbij ons idee voor een koers met uitgangspunten voor beleid rond glastuinbouw en paddenstoelenteelt.

De sector onderschrijft de (eerste) conclusies niet en ziet een verandering van het beleid als noodzaak voor het voortbestaan van onze bedrijven. De sector (paddenstoelenteelt en glastuinbouw) hebben in 2022 een toekomstvisie opgesteld vanuit de uitgangspunten: ➢ Perspectief eigen ondernemers ➢ Ruimtelijke kwaliteit ➢ Duurzaamheid Dit heeft geleid tot een twee sporen-aanpak die naar onze mening bijdraagt aan de gemeentelijke doelen: ➢ De beide huidige ontwikkellocaties concentreren tot 1 locatie nabij Veilingweg/Velddriel waarbij de uimte van de Grote Ingh aan de Veilingweg wordt gecompenseerd, waardoor ruimtelijke kwaliteit en duurzaamheid gerealiseerd kan worden ➢ Maatwerk-ontwikkeling en optimalisatie voor solitaire paddenstoelenbedrijven (Motie M202219) Beide sporen moeten in samenhang en samenspraak uitgewerkt worden, zodat de doelen van de gemeente en de sector optimaal gerealiseerd worden.

Gebied Grote Ingh Vanuit de ontwikkelingen en signalen is vast te stellen dat er geen behoefte en of draagvlak (meer) is om het gebied Grote Ingh te blijven inzetten als intensiveringsbied. Mede vanwege de brief van GS en de termijn waarbinnen er moest worden gereageerd om met de eerstvolgende actualisatie van de provinciale Omgevingsverordening mee te kunnen, heeft het college aan GS laten weten dat er vanuit de gemeente de wens is om het gebied Grote Ingh te ontdoen van de aanduiding “Glastuinbouwontwikkelingsgebied”. Hierover zal Provinciale Staten van Gelderland (PS) later in de tijd dan een besluit gaan nemen. Met het wegnemen van die aanduiding is de bestemming overigens nog niet weg. Wel zijn er na het vervallen van de aanduiding in de provinciale Omgevingsverordening, mogelijkheden om te komen tot een bestemmingsplanherziening en bestemmingen die passen in regulier buitengebied en dus niet alleen bestemmingen die gericht zijn op (ontwikkeling van) glastuinbouw en of paddenstoelenteelt. Voor de bestaande glastuinbouwbedrijven in het gebied wordt bij een latere bestemmingsplanherziening een (nette) overgangsregeling voorgesteld (in de geest van de regeling zoals die er eerder ook voor glastuinbouwbedrijven in de extensiveringsgebieden is geweest).

Onzeker is overigens nog of de provincie bij de actualisatie van de Omgevingsverordening ook daadwerkelijk zal overgaan tot het wegnemen van de aanduiding “Glastuinbouwontwikkelingsgebied” van het gebied Grote Ingh. Gebied Veilingweg Het college maakt op dat er vanuit de Maasdrielse glastuinbouw en paddenstoelenbedrijven een behoefte en wens is voor ontwikkelruimte aan de Veilingweg. Ook is uit de signalen van zowel de raad als de provincie op te maken dat zij bereid zijn om daarin mee te gaan. Gegeven die omstandigheden is het naar het idee van het college niet passend om voor het gebied door te blijven gaan met een beleid van een “reserve-gebied” maar beter als van een “regulier intensiveringsgebied”. Dus nu al openstellen voor deze ontwikkelingen. Wel ziet het college in de ontwikkelingen en signalen redenen om nadrukkelijke voorwaarden te stellen. Dit is vanwege het willen voorkomen dat het gebied wordt aangewend zonder dat de achterliggende doelstellingen worden bereikt.

(Mogelijke) Voorwaarden bij inzet gebied Veilingweg als intensiveringsgebied Vanuit het college worden voorwaarden gezien om te gaan hanteren bij invulling van het gebied. Deze staan hieronder opgesomd. Afsluitend geven we voor een aantal van deze voorwaarden ook de achterliggende motivering. Voorwaarden die naar het idee in ieder geval zijn te hanteren: 1. Alleen het gebied dat nu al is aangeduid als reserve-intensiveringsgebied wordt (nog) aangewend; OPMERKING III: De sector heeft in haar visie aangegeven bereid te zijn mee te werken aan ontstemming van de Grote Ingh onder voorwaarde dat de ruimte wordt gecompenseerd aan de Veilingweg: de sector vraagt niet méér ruimte maar streeft naar een hogere ruimtelijke kwaliteit (zowel in Grote Ingh als Veilingweg) en duurzaamheid.

2. Alleen ruimte voor uit Maasdriel te verplaatsen bestaande volwaardige glastuinbouw- en of paddenstoelenbedrijven; OPMERKING IV: Als vastgehouden wordt aan te verplaatsen bedrijven zal daar, op een enkel bedrijf na, geen ontwikkeling van de grond komen omdat het ontstemmen en ontmantelen van solitaire bedrijven dermate veel kapitaal kost dat nieuwbouwen in het concentratiegebied financieel onmogelijk wordt (kapitaalvernietiging). Gevolg is dat deze bedrijven bestaande solitaire locaties over zullen nemen om daar hun gewenste nieuwbouw te vestigen. Dit werkt averechts met het doel van de gemeente om het buitengebied aantrekkelijker te maken. Dit kan worden ondervangen door de voorwaarde “verplaatsen” te vervangen door “verplaatsen & ontwikkelen”. De vitale solitaire locaties blijven gehandhaafd en nieuwvestiging vindt plaats binnen het concentratiegebied.

3. Alleen bedrijven met een toekomstgerichte en duurzame bedrijfsvoering (klimaatneutraal en – bestendig); OPMERKING V: Mede vanuit ontwikkelingen in de markt & samenleving werken de sectoren glastuinbouw en paddenstoelenteelt hard aan verduurzaming. Hierbij zijn (landelijke) wettelijke eisen het uitgangspunt (en deze ontwikkelen zich voortdurend). Hiermee is duurzame ontwikkeling en nieuwvestiging geborgd. Aanvullende randvoorwaarden om een duurzame ontwikkeling op de Veilingweglocatiete borgenzijn daardoor overbodig. De gecombineerde vestiging van paddenstoelen en glastuinbouwbedrijven bieden kansen die uniek in Nederland zijn, bijvoorbeeld op het vlak van energie-uitwisseling. 4. De grondeigenaren/initiatiefnemers dienen zelf de kosten te dragen voor zowel de inrichting van het gebied als voor de planologische procedure; 5. De maximale bouwvlakomvang van een paddenstoelenteeltbedrijf is 4 ha.; 6. De maximale bouwvlakomvang van een glastuinbouwbedrijf is 7 ha.; 7. Er moet een goede landschappelijk inpassing komen; 8. Parkeren en manoeuvreren van (vracht-)auto’s dient op het eigen perceel te gebeuren; 9.

Voor de huisvesting van buitenlandse arbeidskrachten geldt het beleid zoals dat is opgenomen in het meest recent vastgestelde beleidskader; Een belangrijk uitgangspunt dat de afgelopen decennia is gehanteerd, is het streven is om het buitengebied van Maasdriel ruimtelijke gezien per saldo aantrekkelijker te maken. Het college ziet geen reden of aanleiding dat streven te verlaten. Medewerking aan vestigingen in het gebied Veilingweg zal dan ook alleen moeten worden geboden indien dat bijdraagt aan dat streven. Naar het oordeel van het college betekent dit dat achterblijvende locaties dan blijvend ontmanteld en ontstemd moeten worden als glastuinbouw en of paddenstoelenteeltbedrijf.(zie opmerking IV) Want met het streven om Maasdriel ruimtelijk gezien aantrekkelijker te maken, wordt een verdere

invulling/verdichting van het buitengebied aan de Veilingweg alleen acceptabel geacht indien elders in Maasdriel ook een ontmanteling van bebouwing/activiteiten wordt bereikt. Voor die daarbij dan vrijkomende agrarische bedrijfsgebouwen zijn er mogelijkheden op grond van het beleidskader vrijkomende agrarische bedrijfsbebouwing (vab). Dat alleen nog ruimte wordt voorzien voor Maasdrielse bedrijven (en niet ook (meer) aan Zaltbommelse bedrijven) is ook gevoed uit het streven om Maasdriel per saldo ruimtelijke gezien aantrekkelijker te maken. Verdere verdichting van het buitengebied moet zoveel als mogelijk worden voorkomen. Dan is het niet passend om voor bedrijven van buiten de gemeente Maasdriel (die per saldo dus ook nooit gaan bijdragen aan een afname aan bebouwing in Maasdriel) ruimte te gaan bieden voor ontwikkelingen in Maasdriel. En ook vanuit de eerdere afspraken vanuit PHTB zijn daartoe geen verplichtingen meer. Daarnaast is er in Zaltbommel zelf ook nog steeds ruimte voor ontwikkelingen en zijn daar in dat kader ook veel infrastructurele maatregelen uitgevoerd en nog in het verschiet. De gebieden zijn daar voor deze ontwikkelingen ook geschikt gemaakt. Maasdriel heeft gekozen om meer in te gaan zetten op recreatie en toerisme en Zaltbommel maakt(e) hierin andere keuzes.

In het kader van het streven naar een ruimtelijk gezien aantrekkelijker Maasdriel wordt daarnaast alleen medewerking voorzien aan te verplaatsen bestaande en volwaardige glastuinbouw en of paddenstoelenbedrijven uit Maasdriel. Het is niet bedoeld om nieuwe bedrijven te gaan faciliteren. OPMERKING VI: Er is sprake van een nieuwe generatie jonge tuinbouw-ondernemers in de gemeente Maasdriel (nieuwe Vakopleiding Paddenstoelenteelt geniet grote belangstelling). Het probleem is dat de startende ondernemerniet in aanmerking komt voor het concentratiegebied, omdat dit volgens uw voornemen alleen beschikbaar is voor te verplaatsen bedrijven. Uw voorstel om bij beëindiging van solitaire bedrijven de bouwvlakken aan te wenden voor startende ondernemers draagt niet bij aan het doel van de gemeente om het buitengebied aantrekkelijker te maken. Toevoegen van nieuwe niet-grondgebonden bedrijven en bijbehorende bedrijfsbebouwing geven per saldo namelijk niet de gewenste afname aan bebouwing. De voorwaarden rond duurzaamheid komen voort uit de motie van de raad. Ook het college acht die zeer wenselijk. Het is gewenst dat een ontwikkeling aansluit bij een eigentijdse en duurzame bedrijfsvoering en die qua aard, schaal en inrichting ook passend is binnen Maasdriel en het gebied. De voorwaarden zijn voorts om grondspeculaties te voorkomen en ook om duidelijkheid te scheppen.

Het idee is dat door duidelijk te maken dat het gebied slechts voor enkele niet-grondgebonden bedrijfsontwikkelingen is te ontwikkelen, dit de prijs zal doen drukken. OPMERKING VII: De sector heeft in 2022 een visie gepresenteerd waarin ruimtelijke kwaliteit en duurzaam perspectief centraal staat (collectieve waterzuivering, geothermie, klimaatadaptatie enz). Dit vraagt een minimale cluster-omvang, maar biedt daardoor ook mee-koppelkansen die een bijdrage leveren aan maatschappelijke opgaven: inpassing onderstation, energielevering aan omgeving, klimaat-adaptatie, vrachtwagenparkeren.

OPMERKING VIII: Het realiseren van ruimtelijke kwaliteit van het buitengebied vraagt juist een proactieve ontwikkeling van het concentratiegebied aan de Veilingweg met een hoogwaardig voorzieningenniveau; hierdoor zal de druk op ontwikkeling van solitaire locaties afnemen. Als de discussie gaat over inperking van instroom van buiten de gemeente, dan moet het beleid hierop gericht zijn en niet op het inperken van de mogelijkheden van ook de eigen ondernemers. De voorwaarde over het zelf moeten bekostigen van het proces en de voorzieningen, komt voort uit het willen wegnemen van (de schijn van) ongeoorloofde staatsteun en een eventuele rechtsongelijkheid ten opzichte van andere agrarische en of niet-agrarische bedrijven. De genoemde maximale oppervlakten voor bouwvlakken zijn afgeleid van de oppervlakten zoals die ook vanuit de sector in diverse documenten zijn opgenomen.

Solitaire bedrijven en concentratiebeleid Voor de duidelijkheid wordt vooraf opgemerkt dat hiermee wordt gedoeld op de glastuinbouw- en of paddenstoelenbedrijven die niet liggen in een intensiveringsgebied. Beeld van college over concentratiebeleid en solitaire bedrijven Het college heeft het idee dat het geldende strikte concentratiebeleid niet moet worden verlaten en pleit voor het vasthouden daaraan. Dit wordt ingegeven door de wens om een aantrekkelijk open buitengebied te krijgen nu we juist ook meer willen inzetten op recreatie en toerisme. Daarnaast stellen we immers ook het gebied Veilingweg open voor deze ontwikkelingen. Het idee van het college is dus om wél vast te blijven houden aan het strikte concentratiebeleid. Voor een bredere onderbouwing van deze visie geven wij u de navolgende overwegingen. Historie van beleid concentratie / solitaire bedrijven Vanwege de uitstraling en effecten op de omgeving, wordt voor de glastuinbouw- en paddenstoelenteeltbedrijven al sinds de jaren tachtig van de vorige eeuw een strikt concentratiebeleid gevoerd. Nieuwvestiging buiten intensiveringsgebieden en of uitbreiding buiten het eerder verkregen bouwvlak werden niet meer toegestaan. Ook verzoeken om vergrotingen van de bouwvlakken voor deze bedrijven werden niet meer gehonoreerd.

Ontwikkelruimte werd en wordt alleen nog geboden in intensiveringsgebieden of binnen het eerder verkregen bestaande bouwvlak. Vanwege het beleid om verkregen bouwrechten niet weg te nemen als de eigenaar dat niet wenste, zijn eerder toegekende bouwvlakken blijven bestaan. Mede hierdoor is er bij nagenoeg alle bedrijven ook nog steeds uitbreidingsruimte aanwezig. De bouwvlakken die (vanwege een bedrijfsbeëindiging) te koop komen zijn voor (startende) ondernemers aan te wenden.(zie opmerking VI) In de afgelopen decennia zijn veel bedrijven gestopt. De groei die noodzakelijk was om mee te kunnen in de concurrentie, is door velen (om uiteenlopende redenen) niet meer gemaakt. De bedrijven die wel door zijn gegaan, zijn in omvang vaak gegroeid. Die groeiruimte is gevonden door bedrijfsopstallen van gestopte bedrijven aan te wenden en of door het eerder toegekende bouwperceel verder vol te bouwen. Slechts een enkel Maasdriels bedrijf is verplaatst naar een intensiveringsgebied. Diverse bedrijven verkozen dus de uitbreiding/investering te doen op het eerder toegekende bouwperceel, terwijl ook bekend was dat voor een verdere uitbreiding van het bouwvlak geen medewerking meer zou worden vergregen. Dat het rendement van de investering op het bouwvlak dus beperkt kon zijn (omdat immers bekend was dat een verdere uitbreiding niet meer werd toegestaan) was te voorzien.

Vanuit een aantal solitaire bedrijven is in de afgelopen jaren het signaal gekomen dat ze met hun bedrijfsvoering in de knel komen omdat er een te beperkte uitbreidingsruimte is binnen het bouwvlak en een verplaatsing (vanwege de gedane investeringen) financieel niet haalbaar is. Ook het realiseren van duurzame voorzieningen komen in het gedrang. Bij de vaststelling van de omgevingsvisie Bommelerwaard (13 oktober 2022) is over deze kwestie ingesproken en door de raad is hierover een motie aangenomen (M2022-19, “Uitbreidingsmogelijkheden champignonbedrijven”). Het college is daarin verzocht te onderzoeken of en onder welke voorwaarden er eventueel uitbreiding zou kunnen komen voor solitaire paddenstoelenbedrijven. In de motie is met name gevraagd of ook aansluiting bij Plussenbeleid mogelijk is dan wel een ander beleidskader is te maken. OPMERKING IX: Voor de korte(-middellange) termijn is het voor een aantal solitaire paddenstoelenbedrijven van groot belang een optimalisatie-stap te kunnen zetten gericht op verduurzaming (economische & ecologisch) van de bedrijfsvoering. (Dit in aansluiting op motie M2022-19).

Achtergrond en inzetbaarheid Plussenbeleid Het “Plussen Beleidskader Maasdriel” is opgesteld vanwege de actualisatie van het bestemmingsplan Buitengebied in relatie tot Omgevingsverordening Gelderland. Het plussenbeleid heeft tot doel om de niet-grondgebonden veehouderijen alleen nog te laten groeien als dat op een op een duurzame wijze gebeurt. Dit gemeentelijke beleidskader behoeft en krijgt ook nog een nadere uitwerking. Maar het beleidskader heeft dus alleen betrekking op niet-grondgebonden veehouderijbedrijven. Nu paddenstoelenteelt niet is te zien als veehouderij, is dit beleidskader daarvoor dus niet inzetbaar en of bruikbaar. Nieuw beleid voor solitaire bedrijven? Maar het is natuurlijk zeker ook wel mogelijk om een ander (specifiek) beleidskader te ontwikkelen om te hanteren bij andere specifieke ruimtelijke vraagstukken. Zoals bijvoorbeeld bij de beoordeling van verzoeken om uitbreidingen van solitaire paddenstoelenteeltbedrijven. Daarbij is dan vooraf wel de afweging te maken of de gemeente dergelijke ontwikkelingen wel weer wíl gaan faciliteren. De gemeente is dat namelijk niet verplicht. Eerder is ten aanzien van glastuinbouw en paddenstoelenteelt namelijk duidelijk uitgedragen dat we daar een concentratiebeleid voor volgen en solitaire bedrijven niet meer willen en zullen faciliteren.

Ongetwijfeld hebben ondernemers daardoor eerder ook al bepaalde keuzes gemaakt (om bijvoorbeeld te stoppen). Ook is voor deze ontwikkeling een subsidieregeling gekomen van de provincie (om ze te verplaatsen naar een concentratiegebied). En verder zal het verlaten van een strikt concentratiebeleid de ontwikkeling van het concentratiegebied in Velddriel kunnen frustreren. Dit moet bij het eventueel verlaten van het strikte concentratiebeleid in de overwegingen natuurlijk wel worden meegewogen. Daarnaast moet worden opgemerkt dat de motieven voor het strikte concentratiebeleid nog steeds en onverminderd van toepassing zijn. En ook dat het concentratiebeleid eerder ook vanuit goede en zwaarwegende ruimtelijke overwegingen tot stand is gekomen: Het tegengaan van verdichting van het buitengebied (voor niet-grondgebonden teelten) en het tegengaan van andere ongewenste nevenaffecten zoals verkeersbewegingen en dergelijke. En zeker als we ons meer willen profileren als toeristische gemeente is het verstandig om terughoudend te zijn met het toch weer gaan bieden van nieuwe extra ontwikkelingsmogelijkheden in het buitengebied. Er zijn (in het buitengebied) veel opgaven en we moeten zorgvuldig omgaan met de schaarse ruimte. Het (gedeeltelijk) verlaten van het concentratiebeleid vraagt in dat kader om een zeer zorgvuldige afweging.

Daar staat tegenover dat het concentratiebeleid natuurlijk ook nadelen kent. Zo is het voor ondernemers lastiger en duurder om te verplaatsen. Ook zal het betekenen dat er weer een nieuw gebied wordt aangewend dat nu nog redelijk vrij is van bebouwing. In dat kader is zeker ook te begrijpen dat er andere meningen zijn over concentratiebeleid en er wensen zijn om dit te verlaten. Wel afwijken van concentratiebeleid? Indien de raad wil gaan afwijken van het geldende concentratiebeleid, wordt meegegeven daar dan toch wel zeer terughoudend in te zijn en daar ook ruimtelijke voorwaarden/tegenprestaties aan te verbinden. Dit dan om de ruimtelijke kwaliteit niet teveel aan te tasten en het gebied ook leefbaar te houden. Het college denkt daarbij in ieder geval dan aan: 1. Alleen als uitbreiding echt noodzakelijk is voor het voortbestaan van het bedrijf (advies van SAAB). 2. Alleen voor een toekomstgerichte en duurzame bedrijfsvoering (klimaatneutraal). 3. Eenmalig maximaal 25% vergroting en met een maximum van 2.500 m2 . 4. Landschappelijke inpassing. 5. De locatie van het bedrijf is zodanig ontsloten dat deze geen overlast/hinder voor derden geeft. 6. Er wordt elders in de gemeente een bouwvlak van een paddenstoelenteeltbedrijf alsmede de aanwezige bedrijfsbebouwing (met uitzondering van de bedrijfswoning) verwijderd.

En voor deze verwijdering wordt niet op een andere wijze reeds een tegenprestatie verkregen (zoals bijvoorbeeld via VAB-regeling).

OPMERKING X: Ontwikkeling van solitaire bedrijven is noodzakelijk voor een optimalisatie/verduurzaming van de bedrijfsvoering; de impact hiervan op de omgeving dient zoveel mogelijk beperkt te worden. De sector wil met de gemeente uitwerking geven aan de voorwaarden, met als uitgangspunten: ➢

Bijdragen aan de doelen van de gemeente (ruimtelijke kwaliteit)

➢

Werkbaar voor bedrijven

Voor de volledigheid wordt over voorgestelde maximale vergroting nog opgemerkt dat die is afgeleid van een eerder ingekomen vraag. Duiding: Voor de kleinere bedrijven die, indien gewenst willen saneren, is het van belang dat het VAB-beleid kan worden toegepast. Voor- en nadelen samengevat Het concentratiebeleid en het beleid rond solitaire bedrijven kent dus voor- en nadelen. Hieronder geven wij samengevat de voor- en nadelen die er vanuit het college worden gezien. Voor- en nadelen van concentratiebeleid Nadelen: - Lastiger en duurder voor ondernemers - Eerder kans op overdracht van eventuele ziekten/besmettingen - Er wordt een concentratiegebied ingevuld Voordelen: - Voorzieningen en kosten (duurzaamheid) zijn te (ver-)delen; - Ontsluiting en verkeersbewegingen zijn beter te regelen - Efficiënter ruimtegebruik.

- Het buitengebied blijft meer open/aantrekkelijk - Sluit aan bij meer koersen op recreatie en toerisme - Meer ruimte voor de grondgebonden agrarisch bedrijven Voor- en nadelen van vasthouden aan beleid solitaire bedrijven Nadelen: - Lastiger en duurder voor ondernemers - Geen kansen om bij uitbreidingen buiten het bouwvlak voorwaarden te stellen voor verbeteren landschappelijke inpassing (omdat dit niet wordt toegestaan) - Eerder kans op overdracht van eventuele ziekten/besmettingen in concentratiegebieden - Er wordt een concentratiegebied ingevuld Voordelen: - Voorzieningen en kosten (duurzaamheid) zijn bij concentratiegebieden te (ver-)delen; - Ontsluiting en verkeersbewegingen zijn beter te regelen - Efficiënter ruimtegebruik. - Het buitengebied blijft meer open/aantrekkelijk - Sluit aan bij meer koersen op recreatie en toerisme - Meer ruimte voor de grondgebonden agrarisch bedrijven Zoals aangegeven is het college dit alles overziend de mening aangedaan dat het concentratiebeleid niet zou moet worden verlaten. Samenvatting van de koers die college ziet voor beleid glastuinbouw en paddenstoelenteelt: 1. Voor gebied Grote Ingh te gaan koersen op regulier beleid van Buitengebied; 2. Voor bestaande glastuinbouwbedrijven in Grote Ingh een “nette” overgang te hanteren; 3. Voor gebied Veilingweg te koersen op inzet als intensiveringsgebied; 4.

Voor inzet gebied Veilingweg de genoemde randvoorwaarden te hanteren; 5. Vast te houden aan strikt concentratiebeleid voor glastuinbouw en paddenstoelenbedrijven.