Algemene Beschouwingen SGP

Bijdrage SGP Maasdriel Begrotingsraad 3 november 2022 Voorzitter, Allereerst willen wij wethouder Van Hoften, het college en de ambtelijke organisatie bedanken voor de duidelijke en goed leesbare programmabegroting welke nu voor ons ligt. We geven graag onze visie op deze begroting en beoordelen de inhoud aan de hand van de SGP thema’s. We kunnen niet alles benoemen, maar beperken ons nu tot de speerpunten. We doen dat met ons vertrouwd geluid en een frisse blik. Dat vertrouwde geluid is het voeren van Bijbels gefundeerde, christelijke politiek; daarom zijn we in deze raad als nieuwkomer gekozen. Gisteren was het de jaarlijkse Dankdag voor gewas en arbeid. Een dag waarop we tijdens kerkdiensten in heel Nederland de Heere God mochten danken voor alles wat we in het afgelopen seizoen mochten ontvangen. Als we zien op de nood in heel veel landen en bij andere volken op deze aarde, dan past ons eerst en vooral dankbaarheid. Vanuit dat perspectief gezien is er bij ons een grote financiële welvaart en des te meer reden om dankbaar te zijn. We zijn in ieder geval blij om te zien dat er een aantal punten uit ons programma in de programma begroting van 2023-2026 terug te vinden zijn. We hebben ook in de afgelopen periode gezien dat we met onze inbreng soms het verschil konden maken. Deze constructieve houding willen we ook nu weer inzetten bij het toetsen van deze financiële begroting.

Er zijn terecht veel zorgen over wat er op maatschappelijk terrein zich allemaal afspeelt. Want ook in onze gemeente Maasdriel is er nood onder de mensen en leven ondernemers in onzekerheid. Burgers en bedrijven zien veel zorgelijke ontwikkelingen op zich af komen, of zitten er al middenin. Laten we daar vandaag zeker bij stil staan en dat meenemen als we de financiële begroting gaan doornemen. Veiligheid Afgelopen jaren stond criminaliteit en daarmee veiligheid hoog op de agenda van de gemeente. De zorgen lijken inmiddels gelukkig wat minder. Toch zullen er uit afgelopen periode lessen te trekken zijn. Door middel van cameracontrole zijn veel reisbewegingen van inwoners en al dan niet gewenste passanten vastgelegd. Onze vraag: heeft deze monitoring naast het doel ook andere inzichten met betrekking tot de veiligheid opgeleverd? Met betrekking tot veiligheid willen we speciale aandacht vragen voor zowel ouderen als jongeren binnen onze gemeente. In 2023 hoopt de gemeente mee te doen aan de week van de digitale veiligheid om inwoners en ondernemers te attenderen en te informeren over de gevaren van cybercrime. Een goed initiatief gezien alle signalen die we binnenkrijgen over digitale fraude. Voor onze oudere inwoners zou het goed zijn deze aandacht ook via het lokale nieuwblad te verspreiden. Want niet alle ouderen zijn digitaal bereikbaar.

Daarnaast hebben wij grote zorgen over hoe meisjes soms al op jonge leeftijd door loverboys in de val worden gelokt via social media. We spreken de verwachting uit dat deze thema’s tijdens deze week speciale aandacht krijgen.

Verkeer en Vervoer Er worden in de begroting mooie plannen genoemd om een veilig, goed functionerend en goed onderhouden wegennetwerk te waarborgen in onze gemeente. Omdat er binnenkort nog over het wegenbeheersplan gesproken zal worden willen we hier nog niet te ver op vooruitlopen. Wel willen we in het kader van deze begroting aandacht vragen voor de Achterdijk te Hedel. Ieder jaar vinden daar meerdere ongelukken plaats, waarvan sommige ernstig en met dodelijke afloop. Deze tragiek moeten we zo snel mogelijk gaan aanpakken wat ons betreft. Wij hebben nooit begrepen waarom dit een snelle en veilige ontsluitingsroute zou zijn. De weg staat vol met bomen en heeft gevaarlijke kruisingen en bochten. Wanneer we dit probleem voortvarend met elkaar gaan aanpakken, dan gaat dit natuurlijk geld kosten. Is het college bereid dit probleem versneld op te pakken en dit mee te nemen in het nog vast te stellen Wegenbeheerplan 2023-2026? Economie en Agrarische sector Voor de SGP is economie nodig om in ons levensonderhoud te voorzien. Vanuit het Bijbels perspectief van rentmeesterschap is het onze verantwoordelijkheid om de schepping niet te laten lijden onder onze drang naar welvaart. De SGP vindt een sterke lokale economie met voldoende bedrijvigheid belangrijk. Daardoor zorgen we immers voor werkgelegenheid voor onze inwoners.

En werk is een van de dingen die zorgen voor structuur en een sociaal netwerk. Daar heeft iedereen behoefte aan. Terwijl Maasdriel een zeer bloeiende ondernemersgeest heeft, bespeuren we in Programma 4 over Economie niet een plan dat echt aansluit bij onze lokale economie. Onze eerste vraag over dit onderwerp is: Is er in deze begroting rekening behouden met het scenario van jarenlange hoge inflatie? Poort van Maasdriel Het regionaal Programma Werklocaties laat vanuit onderzoek een constante behoefte aan bedrijventerreinen zien. Op dit moment is er al een schaarste aan bedrijventerreinen binnen de gemeente Maasdriel. De toekomstzekerheid van plaatsgebonden Maasdrielse ondernemers is daarom in het geding! Deze ondernemers willen we als SGP Maasdriel niet kwijtraken. Daarom onze vraag aan het college: Wat zijn nu echt de concrete verwachtingen bij een voorspoedige ontwikkeling van het plan Poort van Maasdriel? Wij hebben hierbij onze zorgen. Zo is het ons duidelijk geworden dat grondeigenaren in het gebied waar de poort van Maasdriel gerealiseerd moet worden, sinds december 2021 niets meer hebben vernomen van de gemeente Maasdriel. En dus ook niet weten hoe hun toekomst eruit ziet. Deze mensen zouden graag meegenomen worden in de ontwikkeling van dit plan en regelmatig op de hoogte gehouden willen worden.

Kan het college ons deze toezegging doen? Verder zitten er agrariërs in dit gebied die zich zorgen maken of ze hun bedrijf op de huidige locatie kunnen voortzetten en hier nog uitbreidingsmogelijkheden hebben? Wordt hun perspectief of alternatieven geboden? Laten we leren van Den Haag en met de aanwezige agrariërs in dat gebied communiceren. Waarom alleen op 1 paard wedden? Heeft de gemeente nog andere opties om bedrijventerreinen te ontwikkelen?

Steun MKB Het kabinet heeft met Prinsjesdag een omvangrijk steunpakket afgekondigd voor huishoudens. Waar echter nog niks voor is geregeld zijn ondernemers en maatschappelijke instellingen die het vanwege een hoog energiegebruik nu of in de zeer nabije toekomst erg moeilijk gaan krijgen. Er lijkt een Haags steunpakket in de maak, maar het is onduidelijk wanneer dit komt en of dit op tijd komt. Heeft het college signalen ontvangen van Maasdrielse MKB'ers die vanwege de hoge energierekening in acute problemen dreigen te komen en wat kunnen wij in deze begroting nog voor hen betekenen? Arbeidsmarkt In onze gemeente wordt iedere dag hard gewerkt aan de voedselvoorziening van morgen. Maasdriel kenmerkt zich als gemeente met economisch perspectiefvolle bedrijven in de agro-foodsector. Denk naast agrariërs hierbij aan fruitteelt, paddenstoelenteelt, zuivel en andere bedrijven. We hebben een topsector in huis. Groeiperspectief voor lokale ondernemers is hard nodig. Ook zijn er een aantal serieuze uitdagingen zoals de beschikbaarheid van gekwalificeerd personeel en de verduurzaming van de sector. De sleutel tot succes is intensieve samenwerking tussen ondernemers, kennisinstellingen, onderwijs en overheid. De SGP wil onze jeugd graag binnen onze gemeente houden en al vanaf het primair onderwijs zoveel mogelijk betrekken bij de sectoren.

Laat hen kennis maken met het boerenleven of wat er komt kijken bij een bakkerij of technisch bedrijf! In de begroting Programma 4 wordt het personeelsprobleem onderkend, en als meest nijpend gezien bij technische en ICT beroepen. Dat is misschien landelijk zo, maar vinden wij maar gedeeltelijk van toepassing op Maasdriel. Namelijk, ook het invullen van allerlei andere functies lukt niet meer. We willen het college oproepen veel meer oog te hebben voor deze problematiek, omdat zowel hoog,- als laagopgeleiden arbeidskrachten worden gemist voor het bedrijfsleven van onze gemeente. Kan het college onze visie delen dat we moeten inzetten op (vak)opleidingen voor onze sectoren? Kan het college hier een proactieve rol in spelen voor onze bedrijven richting onze scholen? Agrarische sector De agrarische sector zit momenteel in zwaar weer. De zorgen van agrariërs binnen onze gemeente zijn groot. Van meerderen horen wij dat zij er niet meer tegen kunnen en hun heil in het buitenland gaan zoeken. SGP Maasdriel roept op om met deze belangrijke sector intensief in gesprek te gaan. Geef deze ondernemers de ruimte om te ontwikkelen en te innoveren om zo duurzaam en toekomstbestendig te zijn en te blijven. Wees daarom zuinig op onze agrariërs en waardeer hun inspanningen! Laten we alsjeblieft niet vergeten dat agrariërs het grootste deel van onze gezamenlijke natuur beheren in Maasdriel.

Wat doen we voor hen terug? Onze vraag: wie gaat er voor de natuur zorgen als de boeren ermee moeten stoppen? Om verloedering van het agrarisch landschap te voorkomen zouden we graag zien dat het college herbestemming van leegstaande agrarische bedrijven actief bevordert. We benadrukken echter dat we het liefst zien dat agrarische bedrijven worden behouden in onze gemeente. Sociaal domein De hoge energieprijzen en inflatie brengen veel Maasdrielenaren in de problemen. Is het niet dat we zelf te maken hebben met fors stijgende maandkosten, dan kennen we vast wel de verhalen uit onze omgeving of lezen we de berichten over soms schrijnende situaties. Dit komt niet alleen maar voor bij de minima maar inmiddels ook steeds meer bij middeninkomens. Organisaties zoals Voedselbanken, maar ook diaconieën van kerken zien de knelgevallen echter snel toenemen. Het lijkt ons als SGP een goede raad om de dialoog met alle betrokken maatschappelijke

organisaties gaande te houden. Daarmee hebben we meer zicht op de sociale omgeving en kunnen knelgevallen tijdig opgemerkt worden. Er zijn enorm veel voorzieningen als het gaat om de taakvelden in het sociaal domein. Ik noem er enkele zoals jeugdhulp behandeling en jeugdhulpbegeleiding, geëscaleerde zorg 18+ enz. enz. Kortom, er is ontzettend veel hulp te krijgen. En dat is goed gezien alle zorgvraag die er is. We leven in een gebroken samenleving. Veel maatschappelijke problemen zoals criminaliteit en psychische klachten komen voort uit de gebroken gezinnen, waarin ouders niet meer bij elkaar zijn. Een gezin met geborgenheid en liefde is de hoeksteen van de samenleving. Er kunnen veel problemen voorkomen worden door meer in te zetten op relatietherapie of hulp bij de opvoeding. Graag zouden wij zien dat de focus van de gemeente meer gaat naar preventie. Volkshuisvesting Door het tekort aan betaalbare huizen vissen starters, maar ook ouderen in onze gemeente steeds achter het net. Overal wordt de krapte op de woningmarkt gevoeld. Starters kunnen vaak geen betaalbare woning vinden omdat de prijzen de pan uit rijzen. Er wordt fors overboden, vaak door mensen buiten de regio. Ook senioren kunnen hierdoor geen geschikt appartement vinden in onze gemeente als ze willen doorstromen.

Wij zijn er als SGP voorstander van om meer huurwoningen en koopwoningen uit projecten toe te wijzen aan eigen inwoners. Met het oog op het wijzigingsvoorstel van de Huisvestingswet worden deze mogelijkheden namelijk fors uitgebreid. In programma 9 Volkshuisvesting lezen wij dat er een grote vraag is naar woningen voor jongeren, senioren en voor aandachtsgroepen. Is het bij het college ook bekend in hoeverre we aan de woningbehoefte van onze eigen inwoners kunnen voldoen? Wordt dit meegenomen in het woningbehoefte onderzoek in Q1 2023? Hoe mooi zou het zijn dat we een dusdanig aanbod kunnen leveren dat de jongeren in onze gemeente kunnen blijven. Dit komt de leefbaarheid van onze kernen zeker ten goede. En over enkele jaren zijn deze jongeren weer de mantelzorgers voor de ouderen! Hoe staat het college tegenover het met voorrang toewijzen van woningen aan eigen inwoners? In de programmabegroting wordt geschreven over het realiseren van een palet aan woonvormen voor ouderen. We hebben hiervan geen concrete plannen gezien, behalve ruimte voor mantelzorgwoningen. We zijn benieuwd hoe de stand van zaken met betrekking tot deze realisatie is. Volksgezondheid en milieu Maasdriel wil alle woningen in 2050 energieneutraal hebben, zo lezen we in programma 8. Wij zouden het college graag willen aanbevelen dit als eerste te realiseren bij gemeentelijke gebouwen.

Er bereiken ons signalen dat mensen zich zorgen maken over de beschikbare ruimte op de gemeentelijke begraafplaatsen. Daarnaast willen we het te snel ruimen van graven tegen gaan. Heeft de gemeente een toekomstvisie op eventuele uitbreiding van begraafplaatsen? In bijvoorbeeld Hedel is de begraafplaats nagenoeg vol. Voor wat betreft het anticiperen op de klimaatverandering staat er de komende periode veel op het programma. We denken hierbij aan onder andere het duurzaamheidsprogramma, maar ook aan de Herijking Regionale Energie Strategie. Grote uitdagingen liggen in het verschiet. In dit kader wil de SGP-fractie het college en de raad nog een zienswijze meegeven. Een SGP Eerste Kamerlid riep dit jaar de premier op om ook het laaghangend fruit niet te vergeten. We hebben een enorme energieslurper, namelijk de wekelijkse koopzondag. Deze dag heeft een grote impact op het

klimaat. Hierbij denken we aan het verwarmen en koelen van winkels, maar ook reisbewegingen van personeel en klanten en de hele keten aan leveranciers. Kunnen we daarom met elkaar nadenken over de mogelijkheden voor een winkelvrije zondag? Wat ons betreft 52 keer per jaar. Naast de door ons gewenste zondagsrust levert dit een geweldige energiebesparing op en het voorkomt enorm veel uitstoot van CO2. Ons inziens zouden partijen die juist opkomen voor milieu en duurzaamheid deze zienswijze wel moeten steunen. Ik verwacht in deze vooral bijval van mijn collega’s van D66 en Groenlinks. En uiteraard zullen de andere partijen dan niet achter kunnen blijven. Kan ook het college hier toezeggingen over doen? Voorzitter, tot slot: We zien uit naar de beantwoording en hopen dat er werkelijk iets kan worden gedaan met onze vragen, zorgen en raadgevingen. Het is ons duidelijk geworden dat de begroting sluitend is en het huishoudboekje van de gemeente Maasdriel klopt. Daar willen we het college mee complimenteren. Het is ook een reden tot dankbaarheid. Aan iedere dankdag gaat ook een biddag vooraf. U mag weten dat we om wijsheid en kracht voor u bidden en u van harte Gods zegen toewensen met uw verantwoordelijke taak.