Algemene Beschouwingen Nieuw Lokaal Maasdriel

Algemene Beschouwingen Programmabegroting 2025-2028 Geachte voorzitter, college, leden van de raad, ambtelijke ondersteuning, overige aanwezigen en mensen die deze bijeenkomst op afstand volgen. Voor ons ligt de begroting voor komend jaar waarover wij vanavond een besluit gaan nemen. Allereerst wil Nieuw Lokaal Maasdriel de ambtelijke organisatie hartelijk danken voor het opstellen van dit duidelijk en prettig leesbare document. Echter zijn wij wel enigszins teleurgesteld over de inhoud en hadden hierin meer verwacht van het college. Nieuw Lokaal Maasdriel ziet in deze begroting hoofdzakelijk een lastenverzwaring en minimale maatregelen om kosten te besparen. Spraken we slechts enkele jaren geleden over een financieel gezonde gemeente, de voor ons liggende begroting geeft nu een heel ander beeld, en daarbij missen we een meerjarig sluitende begroting. Het college heeft zoals het er naar uitziet, het in het amendement 2024-08 staande woordje ‘streven’ iets te letterlijk genomen. De gemeenteraad staat wegens de oplopende tekorten aan de vooravond om grote keuzes te maken, het huishoudboekje moet op orde en dat kan alleen met duidelijk en inhoudelijk uitgewerkte scenario’s. Dat is wat Nieuw Lokaal Maasdriel mist in deze programmabegroting.

We vragen ons af of het nu niet sluitend hebben van de meerjarenbegroting ook het sluiten van de ogen en vooruitschuiven betekent! Ondanks het kleine positieve resultaat voor het komend jaar mogen duidelijk zijn, dat Nieuw Lokaal Maasdriel zich grote zorgen maakt over de toekomst. En wat te denken van de uitvoering van het bestuursakkoord ‘Samen Doen’ dat hiermee ook onder druk staat of dit allemaal wel gaat lukken. Projecten, ambities en capaciteit Zoals vaker gezegd is Maasdriel te ambitieus met onder andere grote, zogenaamde majeure, projecten zoals de ZOR, Masterplan Maas en het gebiedsonderdeel Alem-St. Andries. Moeten alle ambities wel doorgaan? Kunnen we ons niet beter richten op wat financieel haalbaar is, wettelijk gezien noodzakelijk en vooral waar inwoners en ondernemers de vruchten wel van kunnen plukken. Wij denken dat het goed is om op de rem te trappen en te kijken wat echt kan. Onlosmakelijk hieraan verbonden is naast het financiële stuk, daarbij ook de capaciteitsinzet en realisatiekracht van de ambtelijke organisatie. We zullen moeten erkennen, dat er eerst een goed ambtelijk fundament aanwezig moet zijn om vanuit die basis met meer vertrouwen grote projecten te kunnen uitrollen.

Nieuw Lokaal Maasdriel maakt zich gezien de vele externe inhuur, welke ook veel geld kost en door krapte op de arbeidsmarkt zorgen over het ambitieniveau dat nu met de begroting wordt uitgerold, terwijl er over veel zaken de nodige onduidelijkheid leeft en waar nog geen uitkomst van is. Daardoor ligt er de vraag over de uitvoering en haalbaarheid van grote en langdurige projecten. 1

Veiligheid, verkeer en onderhoud Leven in een veilige omgeving is een groot goed. Maasdriel is een mooie gemeente om te wonen en veiligheid is een vereiste om een goede woongemeente te kunnen zijn. Of dit nu veiligheid betreft met de jaarwisseling, tijdens evenementen, bij het spelen op straat, met het wandelen op een donkere avond of tijdens deelname aan het verkeer, dat is evenredig. Met betrekking tot dit laatste heeft NLM dit jaar uitdrukkelijk aandacht gevraagd voor nieuwe snelle fietsroute in Hedel. En wij zullen alert blijven op dit gebied. Nieuw Lokaal Maasdriel vindt het belangrijk dat het wegennet op orde is. Het wegennet moet veilig zijn, maar kwalitatief op orde en dat betekent tijdig onderhoud! Daarnaast moeten nieuwe plannen een meerwaarde hebben. De beslissing over de Zuidelijke Ontsluitingsroute, afgekort ZOR nadert snel, maar de financiering loopt nu al steeds hoger op. De onderbouwing van nut en noodzaak is nog steeds niet volledig helder, ook door de onduidelijkheid over andere verband houdende projecten zoals verplaatsing van de zandbedrijven en woningbouw Maasfront. Of extra reservering nodig is, is nog maar de vraag. Er is nog tijd en er hoeft nog geen besluit genomen te worden.

Economie Maasdriel kenmerkt zich als een ondernemende gemeente met veel bedrijvigheid, Nieuw Lokaal Maasdriel wil dan ook dat er voldoende passende ontwikkelingsruimte wordt geboden voor bedrijven. Voor de glastuinbouw en paddenstoelenteelt is door openstelling van het intensiveringsgebied aan de Veilingweg aan deze sectoren de ruimte gegeven om te ontwikkelen. NLM juicht dit toe en hoopt op spoedige vervolgstappen hierin. Maasdriel is gelegen aan twee grote rivieren met de daarbij behorende uiterwaarden, de gronddruk binnendijks blijft groot door en voor woningbouw, wegen en bedrijventerreinen. NLM vindt het daarom belangrijk dat de gronden in de uiterwaarden beschikbaar blijven voor agrarisch ondernemen. Dit geeft ook kansen voor agrarische ondernemingen om aan de maatschappelijke doelstellingen te kunnen voldoen, zoals extensivering en natuur inclusief ondernemen. De regering in Den Haag heeft structureel 500 miljoen per jaar beschikbaar gesteld voor het agrarisch natuurbeheer. NLM vindt dat de gemeente Maasdriel samen met de agrarische sector en gebiedspartijen hierover in gesprek moet gaan om een gebiedsgerichte aanpak te maken en zo de ecologisch verbindingszones te versterken. OZB en overige heffingen We komen er soms niet onderuit om de lasten te verzwaren, hoe vervelend we dat als burger of ondernemer ook vinden voor onze portemonnee.

Die lastenverzwaring is terug te vinden in de begroting als extra inkomsten. Nieuw Lokaal Maasdriel vindt het van 2

belang dat de opbrengst van deze belastinggelden zichtbaar ingezet worden zijn ten behoeve van de inwoners en ondernemers van Maasdriel. Daarnaast moeten we zeer scherp zijn op de heffingen die door de instanties van de gemeenschappelijke regelingen georganiseerd worden, zoals bijvoorbeeld een Avri. Het ziet er volgens de laatste nieuwsberichten naar uit dat hier ook weer een fikse verhoging aan zit te komen. Sociaal domein, onderwijs en verenigingsleven De uitdagingen op het gebied van het sociaal domein zijn en blijven zeer complex en worden alleen maar groter. Zelfredzaamheid en eigen regie is een groot goed, daarbij moet iedere inwoner de kans hebben om actief deel te kunnen nemen aan onze maatschappij. Een sterke basis, een goede wegwijzer, preventieve maatregelen en passende ondersteuning is hierbij enorm van belang. Of dit onderwijs, vrijetijdsbesteding, sociale activiteiten, ontmoetingen, een zinvolle daginvulling, zelfstandigheid of financiële zekerheid betreft maakt niet uit. Maar zeker zo belangrijk is een heldere wegwijzer, goede communicatie en het voorkomen of verminderen van de te grote wachtlijsten. NLM zou graag meer inzet zien op een heldere ambtelijke besliscultuur en initiatieven om te komen tot oplossingen ondersteunt Nieuw Lokaal Maasdriel dan ook van harte.

Ook het verenigingsleven ligt ons na aan het hart, wij zien dit namelijk als het sociale hart van onze gemeente en vinden het bestaan van verenigingen erg belangrijk. Sportieve en culturele activiteiten dragen bij aan het welzijn en gezondheid van de mens. We willen ons dan ook hard blijven maken voor het bestaansrecht van verenigingen. Kernen, wonen en leefomgeving Maasdriel richt zich met de vast te stellen kernenvisies in eerste instantie op de grotere kernen in onze gemeente, maar het is voor de leefbaarheid minstens zo belangrijk om de kleinere kernen ook in het oog te houden. Nieuw Lokaal Maasdriel maakt zich ernstig zorgen over de ontwikkelingen van de leefbaarheid van de kleine kernen in onze gemeente en vindt dat daar ook toekomstperspectief voor moet zijn. Naast leefbaarheid vindt NLM het erg belangrijk dat er in Maasdriel voldoende betaalbare woonruimte moet zijn en komen, voor alle doelgroepen. Opvang is heel belangrijk, zeker in tijden van oorlog waarbij mensen huis en haard moeten verlaten. Maar laten we ook onze eigen inwoners niet vergeten. Het is zaak dat wij hen niet uit het oog verliezen en op korte termijn woonperspectief bieden. Er moeten doorstroommogelijkheden zijn voor ouderen die plaats willen maken voor jonge starters en verder is er dringende behoefte aan woonruimte voor alleenstaanden.

Dit houdt in dat creatief denken en divers aanbod nodig is en er vaart gemaakt moet worden. Er moet een tandje bij in de bouw binnen Maasdriel, misschien wel meerdere tanden. Daarbij dient ook niet alles over een kam geschoren te worden, bij kleine kernen moet meer in termen van goed maatwerk gedacht worden dan in vaste streefpercentages. 3

Toekomstvisie, toekomstplannen en statistieken zijn prachtig, maar er moet schot komen in lopende projecten zodat daadwerkelijk de schop in de grond kan. Dat is wat de inwoners van Maasdriel willen zien! Nieuw Lokaal Maasdriel heeft met eigen ogen gezien hoe het openbaar groen er voor staat. Onze fractie heeft herhaaldelijk aandacht gevraagd voor het onderhoud hiervan en we zullen dit blijven doen. Nog steeds vindt NLM dat dit onder de maat is en dit wordt versterkt door serieuze signalen van onze inwoners. Goed onderhoud draagt bij aan een prettige maar zeker ook veilige leefomgeving en dit moet voor inwoners dan ook goed zichtbaar zijn. ============================ Voorzitter, we gaan richting een afronding. Nieuw Lokaal Maasdriel is erg blij met het ingezette traject rondom de bestuurskracht van Maasdriel, wij vinden dan ook dat dit een vervolg moet krijgen. Een vervolg om door te gaan om daadwerkelijk als sterk zelfstandig Maasdriel fier overeind te staan en een krachtige gemeente zijn. NLM ziet wel graag dat het te lopen traject goed onderbouwd en toegelicht wordt, waarbij we tijdens de bestuurskrachtreis evalueren of de ingezette weg vervolgd kan worden. Wij zijn als volksvertegenwoordigers gekozen om op te komen voor de belangen van onze inwoners en ondernemers, dit doen wij graag en met overtuiging, binnen een krachtige gemeente die de zaken op orde heeft.

Maar bovenal vinden wij het een goede ontwikkeling om als gemeente Maasdriel er wat vaker op uit te gaan, aandacht te hebben voor het verhaal van onze burgers en ze te betrekken bij belangrijke zaken. Hoor en wederhoor van de burgers en ondernemers draagt bij aan een gevoel van serieus deelnemen en acceptatie van toekomstig te ontwikkelen trajecten. Dat juichen wij van harte toe. Samen Doen is het motto van het bestuursakkoord 2022-2026. Als NLM staan wij daarachter, maar gelet op de donkere wolken die boven Maasdriel hangen, zijn wij allerminst zeker van de uitvoering van dit bestuursakkoord. Nieuw Lokaal Maasdriel hoopt in 2026 niet vast te moeten stellen dat het motto is geworden, ‘Samen Doen, niet gelukt’! Nieuw Lokaal Maasdriel wenst het college en de ambtelijke organisatie met deze programmabegroting komend jaar veel succes en wijsheid toe bij het uitvoeren van alle taken. Fractie Nieuw Lokaal Maasdriel (NLM) Helmine van Boxtel – Theo van Goch Maasdriel, 7 november 2024

4