Algemene Beschouwingen CDA

Algemene Beschouwingen Programmabegroting 2023-2026 Geachte Voorzitter, College, leden van de Raad en ambtelijke ondersteuning, Voor ons hebben we de programmabegroting voor 2023 – 2026 op het scherm staan. Een begroting die weer meer pagina’s behelst dan de vorige editie vandaar dat deze, met het oog op het milieu, digitaal aangeboden wordt. Het college is aan de slag gegaan met een nieuw bestuursakkoord in de hand. Het bestuursakkoord dat tot stand gekomen is na de verkiezingen van eerder dit jaar en de titel heeft meegekregen ‘Samen Doen’. Samen Doen zal het grootste speerpunt gaan worden voor de komende periode. We zitten in een zware tijd met iedere keer weer onvoorspelbare ontwikkelingen, zowel landelijk als lokaal. Iedereen zal voor een moeilijke opgave komen te staan, de burger, de ondernemer, de maatschappelijke partners en uiteraard de gemeenteraad. Als we de begroting mogen geloven zijn we nog steeds een financieel gezonde gemeente. CDA Maasdriel gelooft dit ook. De cijfers stemmen ons gunstig maar we moeten echt wel de vinger aan de pols houden. De effecten van de COVID-19 pandemie zijn nog steeds merkbaar en daarnaast hebben we te maken met onbetaalbare ontwikkelingen in de energiemarkt, een ongekend hoog inflatiecijfer en moeten we grote slagen maken op gebied van de stikstofproblematiek.

Dit kunnen we niet alleen bij de agrariër op het bordje leggen, dit moeten we ook Samen Doen. De oorlog in Oekraïne heeft ook de nodige impact, zeker nu we als gemeente hulp bieden aan 250 vluchtelingen. Het nieuwe jaar 2023 is ook een jaar waarin we medio april afscheid nemen van onze burgervader Henny van Kooten. De heer van Kooten heeft dit ruim van tevoren aangegeven, met daarbij een slag om de arm wat de einddatum betreft, omdat hij er wil zijn als mantelzorger voor zijn dierbaren. We kennen onze burgemeester als iemand die niets half doet, dat geldt voor zowel het besturen van onze gemeente als het zorgen voor zijn vrouw en moeder. Voor Maasdriel zal het vertrek een enorme aderlating zijn. Van Kooten was en is een burgervader met een gulle lach, maar ook met een rechte rug en lef waar nodig. Ik kan u alvast verklappen voorzitter, dat de veren zijn besteld maar vandaag is nog niet de dag om ze erin te steken. We zoeken nog een gepast moment om de langstzittende burgemeester in onze bijna 25 jaar oude gemeente te eren. In 2024 mag Maasdriel 25 kaarsjes uitblazen en dat willen we toch niet ongemerkt voorbij laten gaan. CDA Maasdriel wil graag een comité samenstellen vanuit de raad om deze mijlpaal op passende wijze te kunnen gedenken. De gedachte gaat uit naar iets van een blijvend karakter prominent in onze gemeente. Terug naar de begroting.

Daarin zien we terug de speerpunten welke uit het bestuursakkoord zijn overgenomen. De verkering met Zaltbommel is uit, maar we blijven vrienden zoals dat heet. De samenwerking die er is proberen we krachtiger te maken en waar mogelijk uit te breiden. Echter beleidsmatig zien we telkens toch wel kleine verschillen die cruciaal zijn voor de eigen identiteit van ons beider gemeentes en kernen. Maasdriel heeft de gemeenteraad mogen uitbreiden met twee zetels en daarmee zijn we in evenwicht met Zaltbommel. Deze ontwikkeling bracht een nieuwe toon in de Maasdrielse muziek. De SGP-fractie heeft in de persoon van Joost Quik zijn opwachting gemaakt en CDA Maasdriel durft nu al te constateren dat dit een aangename verbreding is binnen de bestuurscultuur van onze gemeente.

Wat de woningbouw betreft; in al onze kernen hadden en hebben we grote ambities. Die ambities zijn er zeer, maar de puzzel om de sociale, betaalbare en duurzame stukjes op zijn plaats te krijgen worden steeds moeilijker. Diverse initiatieven die we tijdens de vorige bestuursperiode min of meer tastbaar hebben gemaakt moeten opnieuw onder het vergrootglas. CDA Maasdriel wil het college toch oproepen slagen te blijven maken op gebied van woningbouw. De nood is hoog en op het moment dat we deze begroting behandelen staat de woningmarkt ons inziens on-hold. De oorlog, de energieprijzen, de rente en de inflatie maakt de woningzoeker afwachtend. Echter de woningnood blijft, dus ik verwacht dat de woningmarkt snel weer op gang komt. Wij als gemeente moeten constructief ons steentje daaraan bijdragen en de lopende projecten zoals bijvoorbeeld Alem, Ammerzoden en Rossum blijven pushen. Maasdriel moet zorgen voor de juiste woning op de juiste plaats. Als dat om een stukje creativiteit en flexibiliteit vraagt om een ontwikkeling vlot te trekken, dan geeft CDA Maasdriel graag die ruimte, maar wel conform de woningbehoefte. De onzekerheid rondom de omgevingswet mag hier zeker geen showstopper in zijn. We hebben jaren zonder gedaan, dus vindt CDA Maasdriel, doorpakken binnen de huidige kaders, op alle ruimtelijke dossiers.

De ontwikkeling van de Poort van Maasdriel willen wij hier zeker ook niet onbenoemd laten. Leefbaarheid in onze gemeente, integraal maar zeker ook in de kernen binnen hun eigen gemeenschappen heeft het CDA hoog in het vaandel. De komende raadsperiode willen we hier zeker slagen gaan maken. Het belangrijkste voor CDA Maasdriel is dat iedereen mee kan doen in de ruimste zin des woords. Samen Doen willen we hier maar weer eens benoemen. Ook de jeugd moeten we weer stimuleren om mee te doen. COVID heeft de jongeren ongewild een stukje onbezonnenheid afgenomen en CDA Maasdriel vindt het belangrijk dat we hier oog voor hebben. Tegelijkertijd moeten we onze jongeren bewust maken op de verantwoordelijkheid die ze moeten nemen binnen de samenleving. Sportcoaches en jongerenwerk worden goed op peil gehouden binnen onze gemeente om de jeugd maar te betrekken. Het nieuwe werken binnen het sociaal domein door middel van de adviespleinen is een grote stap die we gaan maken. Aan de voorkant acteren want voorkomen is nog altijd beter dan genezen. De pilot om cursussen te geven over alcohol en verkeer was een succes. Na het volgen van deze cursus werd het rijbewijs zonder leges verstrekt. CDA Maasdriel wil graag voor de komende jaren hier ook budget voor vragen middels een amendement. Het Sociaal domein neemt de grootste hap uit de begroting dus ruime aandacht hiervoor is zeker op zijn plaats.

We benoemen het nog maar eens een keer: geld voor de zorg blijft voor de zorg maar onvoorziene uitgaven kunnen we niet voorblijven. Bij de opvang van de Oekraïners hebben we adequaat gereageerd maar financieel blijft dat een onzekere factor ondanks dat het rijk de grootste posten voor zijn rekening neemt. Leefbaarheid betekent ook mobiliteit. Je goed en veilig kunnen verplaatsen binnen onze gemeente is voor alle leeftijden van cruciaal belang. We zien nog steeds knelpunten die maar niet opgelost worden en waar al veel over gesproken is en nog steeds wordt gedaan. CDA Maasdriel omarmt dan ook de stappen die gemaakt worden met de Zuidelijke Ontsluitingsroute. Vaak is het met dergelijke majeure projecten gewoon een kwestie van beginnen. Bijsturen kan altijd nog en het spaarvarkentje kan maar vast gaan groeien want die zal, als zijn laatste uur is aangebroken waarschijnlijk niet vet genoeg zijn. Helaas zien we binnen onze gemeente op te veel projecten overschrijdingen van de budgetten. Dit zouden we graag willen toeschrijven aan de economische teneur, maar helaas moeten we hier toch de hand in eigen boezem steken. Gelukkig worden er al stappen gezet op de verantwoordelijke afdelingen, maar CDA Maasdriel

wil het college toch nog een keer meegeven goed de vinger aan de pols te houden en de raad waar nodig, op tijd mee te nemen. Leefbaarheid is ook tot rust komen en ontspannen. Op tijd bewegen en momenten pakken om te genieten van onze eigen omgeving. CDA Maasdriel is dan ook blij met de stappen die we voornemens zijn te maken in het sportaccommodatiebeleid. De plannen zijn in potlood langsgekomen maar hebben al veel stof tot nadenken opgeleverd. CDA Maasdriel gaat dit niet uit de weg en zal zijn verantwoordelijkheid nemen in deze dossiers. Ook bovenaan op de agenda van deze raadsperiode staat recreatie. Nogmaals, we wonen in het mooiste stukje Nederland en delen dit graag met de rest van het land en wellicht nog verder. Initiatieven zoals de ontwikkelingen bij de Zandmeren en Masterplan Maas zien we graag tot wasdom komen ook al hoort daar voor en door de belanghebbenden een passende en economische onderbouwing bij. ‘Samen Doen’, daar is ie weer. De grote hobbels die genomen moeten worden daar staan we als gemeente voor aan de lat. Ik noem hier met name de verplaatsing van de zandbedrijven. Ook hier zal CDA Maasdriel niet weg lopen voor zijn verantwoordelijkheid. Tot slot is leefbaarheid ook een frisse en gezonde leefomgeving welke we met een gerust hart door willen geven aan de volgende generaties. Oog voor het milieu, oog voor het klimaat en samen kijken naar oplossingen.

Zuinig omgaan met energie en creatief zijn met de middelen die voor handen zijn. CDA Maasdriel maakt er geen geheim van dat we niet overal grote windturbines willen zien verrijzen. Zolang er nog daken onbenut zijn willen we zeker gaan voor zonne-energie. De kostbare agrarische grond willen we niet beleggen met panelen zolang dat niet nodig is. De agrarische sector is volop bezig met ontwikkelingen voor alternatieve energie opwekking. Hierin laten we ons graag door informeren en consulteren. Wellicht zijn er binnen en langs onze gemeentegrenzen nog mogelijkheden om op- en in het rijkelijk stromende water te innoveren. Het water waar we overigens zuinig mee om moeten springen. De waterschappen houden al het vingertje omhoog om te waarschuwen voor een veranderend klimaat wat ook invloed heeft op het water binnen maar ook ver buiten ons mooie gebied. Afsluitend voorzitter: CDA Maasdriel is ondanks de afgegeven waarschuwingen toch positief gestemd. Het huishoudboekje is op orde, maar dat we het op orde kunnen houden is nog zeker geen gelopen koers. De grilligheid van de wereld en de economische onzekerheden baren ons toch wel zorgen en vragen om alertheid. Ook voor lokale bestuurders zoals wij. Wij zitten het kortst op de burger en signaleren als eerste of iedereen nog mee kan doen.

Samen Doen, was het toch? CDA Maasdriel maakt zich de komende periode weer sterk voor de titel van het kersverse bestuursakkoord. Een bestuursakkoord waarin we telkens weer de kernwaarden van onze partij terugzien: een gespreide verantwoordelijkheid, solidariteit, publieke gerechtigheid en rentmeesterschap…

Fractie CDA Maasdriel Robert van Dijk - Helmine van Boxtel Antwan van Doorn - Sjors Pardoel Adriaan van den Bogert - Theo van Goch Maasdriel, 3 november 2022