Advies Welzijnsagenda van clientenraad Bommelerwaard

Gemeente Maasdriel Aan het College van B en W Maasdriel Postbus 10.000 5330 GA Kerkdriel Gemeente Zaltbommel Aan het College van B en W Zaltbommel Postbus 10.002 5300 DA Zaltbommel Maasdriel, 19 januari 2021 Betreft: Advies concept Welzijnsagenda Bommelerwaard 2021-2024. Geacht College, Bij deze onze reactie op uw adviesaanvraag d.d. 23 december 2020 m.b.t. het concept Welzijnsagenda Bommelerwaard 2021-2024. Mede dankzij de informatievoorziening van en overleg met diverse medewerkers van beide gemeenten is dit advies tot stand gekomen. Wij onderschrijven het belang van goed georganiseerd en uitgevoerd integraal Welzijnsbeleid. In tegenstelling tot bij de aanloop naar de Startnotitie zijn wij deze keer in een vroeg stadium gevraagd mee te denken. Dat stellen we erg op prijs evenals het door de gemeente uitzetten van vragenlijsten onder inwoners en maatschappelijke partners. Positief ook dat we meerdere aanbevelingen in ons (ongevraagde) advies m.b.t de Startnotitie nu terugzien! Zo is het begrip welzijn nader uitgewerkt en worden factoren die van invloed zijn op het welzijn van mensen, zoals wonen, sociale contacten, financiële situatie, als fysieke en psychische gezondheid nu serieus meegewogen. De response (1079 personen namen deel) op de vragenlijsten aan inwoners valt ons best tegen, evenals de ondervertegenwoordiging van inwoners van Maasdriel.

Daarnaast vragen we ons af in hoeverre mensen die niet erg zelfredzaam zijn hierin vertegenwoordigd zijn. Juist deze mensen, te denken valt aan bijvoorbeeld statushouders, laaggeletterden of klantprofiel 4 van de participatiewet, zijn naast reguliere zorg vaak extra aangewezen op ondersteuning in het kader van welzijn. Wij adviseren hier nog nader onderzoek naar te doen en te zorgen dat de gemeentelijke informatie via de gratis lokale kranten iedereen bereiken. Vooral in Maasdriel blijkt de bezorging van het Carillon een probleem te zijn. Onze conclusie is helaas dat de positieve cijfers als een gemiddelde van 7,4 inzake tevredenheid met het huidige leven en 7,3 m.b.t. de gezondheid ons daardoor niet geruststellen. Bij welzijnswerk wordt melding gemaakt van slechts 4 maatschappelijke organisaties (allemaal gevestigd in Zaltbommel) en dat zien we graag aangevuld ieder geval Vluchtelingenwerk. Vergelijkbaar met Humanitas is dit een landelijke vrijwilligersorganisatie waar Zaltbommel 2 en Maasdriel 1 dienst inkoopt en die met veel zorg en aandacht alle nieuwkomers 2 jaar lang in beeld hebben. Ook huisartsen en scholen spelen naast hun reguliere werk ook een rol bij welzijn. Wij adviseren om een uitgebreid onderzoek te doen in samenwerking met deze organisaties onder de mensen die zij beroepshalve tegenkomen.

Waarbij de vraag zal zijn wat men mist in het aanbod van het welzijnswerk. Door de vertrouwensrelatie zal de response zeker veel hoger zijn. Bovendien kan de vraagstelling dan meer gericht zijn op wat inwoners zelf denken specifiek nodig te hebben, hoe ze denken dat makkelijker te kunnen vinden en wat ze missen in het aanbod. Zie ook bij 1.1.* Dat Corona effect heeft op het welzijn van mensen is evident. We adviseren om de uitkomsten van het grootschalige onderzoek, zie “impactcorona.nl” te vertalen naar de lokale situatie en het

1

welzijnsbeleid hier mede op aan te passen. Het gaat dan om het in kaart brengen van: 1. De impact nu en op middellange termijn, 2. Welke kwetsbare groepen extra worden getroffen, 3. Op welke manieren dat is, 4. Vaststellen in welke mate men veerkrachtig genoeg is, 5. In hoeverre ondersteuning extra nodig is en op welke terreinen. We zien hier ook zeker een relatie met het lokale Inclusiebeleid en verwachten een concrete uitwerking voor het verbeteren van de sociale en fysieke toegankelijkheid. Aangegeven wordt dat de voortgang van deze welzijnsagenda minimaal drie keer per jaar samen met betrokken organisaties beoordeeld zal worden en wij vinden het erg belangrijk om daar een bijdrage aan te kunnen leveren. 1.Zinvolle daginvulling. 1.1.De ondersteuning door Werkzaak Rivierenland voor het vinden van werk en inkomen is professioneel, maar wordt door de fysieke afstand gevoeld als ver weg. Je loopt er niet zomaar even binnen. Dit is voor de meer kwetsbare inwoners een bezwaar. Meer mogelijkheden voor afspraken zowel in Maasdriel en Zaltbommel lijkt ons zeker wenselijk. Op basis van navraag blijkt ons dat inwoners onvoldoende weten welke welzijnsorganisaties additioneel kunnen meedenken over passend werk, stageplaatsen en/of opleidingen. Als men ze gevonden heeft, dan wordt Welzijn Bommelerwaard vooral gewaardeerd om de deskundige adviezen m.b.t.

Mantelzorg, Vrijwilligerswerk en de Ouderen adviseurs. Kompas weet door de diversiteit aan cursussen en werk gerelateerde activiteiten veel inwoners (meer in Zaltbommel dan Maasdriel) te bereiken. Zij zijn een goed platform om ook minder zelfredzame inwoners te bereiken.* Vluchtelingenwerk ziet op structurele basis ook veel mensen en weet de weg naar opleidingen en vrijwilligerswerk. Daar blijkt de afgesproken termijn van 2 jaar meestal te kort voor een substantieel deel van de statushouders. Wij adviseren in samenwerking met Vluchtelingenwerk direct bij de statushouders te inventariseren welke de problemen zij ervaren om zinvol mee te kunnen doen.* 1.2.Inclusieve dagactiviteiten Wij stellen voor om de mogelijkheden voor dagbesteding meer bekendheid te geven door ze, ingedeeld naar doelgroepen, in een overzicht te zetten en aan de welzijnspartners, front office ambtenaren en zorgverleners beschikbaar te stellen. Ook de reguliere dagbesteding in de zorgcentra zou hierin betrokken kunnen worden en waar mogelijk opengesteld voor niet bewoners. Bij de doelgroepen moet naast leeftijd (jong, middelbaar en senior) en fysieke of geestelijke beperking, vooral rekening gehouden worden met persoonlijke wensen. Separaat vragen we aandacht voor de landelijk grote zorgen m.b.t. malafide/crimineel gerelateerde zorgaanbieders. Dat betreft o.a.

begeleid en bescherm wonen, maar ook dagbesteding en vrijwilligerswerk. Voor meer informatie zie de aanpak in Almelo en het rapport “Verwevenheid zorg en criminaliteit” van het Informatie Knooppunt Zorgfraude/IKZ van december 2020. Woensdag 20 januari a.s. wordt dit in de Tweede Kamer besproken. 1.3.Passend vrijwilligerswerk Naast de vacatures op de website van Welzijn Bommelerwaard adviseren we om een adequate selectie te maken en die middels een folder uit te delen bij o.a. de Voedselbank en Vluchtelingenwerk. Een apart fysiek loket lijkt ons niet wenselijk, maar wel om het te integreren in bijvoorbeeld de nieuwe zorgpleinen en bij Kompas in De Brede School. Ook stellen we voor dat Welzijn Bommelerwaard zelf een mailing doet aan o.a. alle stichtingen en verenigingen die in de Bommelerwaard bekend zijn om hun site te promoten.

2

1.4.Sportieve en creatieve activiteiten Voor Bommlerwaardbeweegt.nl adviseren wij om aandacht te besteden aan o.a. het aanbod voor met name ouderen. Via de zoekfunctie geeft Maasdriel 1 activiteit aan en Zaltbommel geen enkele aan. Maasdriel mist nog een cultuurcoach en daar is zeker behoefte aan. Het is van groot belang om meer inwoners met een inkomen tot 130% van de bijstandsnorm te bereiken m.b.t. minimaregelingen. Er is meer nodig dan het jaarlijks informeren en dus stellen wij voor dit ook actief te doen via de welzijnsorganisaties en Werkzaak Rivierenland. 2.1.Laagdrempelige ontmoeting Bij “Wat we gaan doen” ook graag meer duidelijkheid over hoe dat aangepakt gaat worden. 2.2.Versterken netwerk Is voldoende onderzocht waarom en waardoor het inwoners niet lukt en welke suggesties ze zelf hebben? Trainingen zijn nuttig, wel zijn we benieuwd naar het budget dat beschikbaar is. 2.3.Verlichten en voorkomen eenzaamheid. Goed om het rendement van de jaarlijkse tientallen initiatieven tegen eenzaamheid te gaan onderzoeken. Vreemd dat het nog niet bekend is. 3.1.Mantelzorgers Goed dat er nu zicht op is, maar erg zorgelijk dat 78% van de mantelzorgers zich onvoldoende ondersteund voelt. We missen een update hier van de op basis van het Beleidsplan Mantelzorg 2020-2024 ingezette acties.

3.2.Inwonersinitiatieven Inwonersinitiatieven verdienen een warm welkom bij de gemeenten en royale support! Graag een verkenning waarom dat niet altijd zo wordt ervaren. We zijn benieuwd naar de positieve ervaringen door de inzet van de sociaal makelaar en stellen voor die toe te voegen. 3.3.Vrijwilligerswerk zichtbaarder en aantrekkelijk Wij zien het als zeer belangrijk om de belemmeringen voor inwoners die te maken hebben met een uitkering weg te nemen. In de praktijk wordt ervaren dat uitkeringsinstanties een ambtelijke averechtse prikkel geven om vrijwilligerswerk te gaan doen. Belangrijk dat er oog blijft de menselijke maat en er naar de persoon wordt gekeken i.p.v. het afwerken van afvinklijstjes.In dit geval kan dit een zinvolle dagbesteding in de weg staan voor een deel van de uitkeringsontvangers. Tenslotte kunnen wat ons betreft de beschreven resultaten die men voor ogen heeft in 2024 ambitieuzer en concreter met vooral een duidelijke uitwerking hoe men dit gaat aanpakken. Vriendelijke groet, Mieke Boas van der Tas, Voorzitter Cliëntenraad Sociaal Domein Bommelerwaard

3