Advies informateur maasdriel definitief
Tekst van het document
Informatieronde Maasdriel 2026 Bevindingen en advies van de informateur
Han Looijen Informateur Datum: 8 april 2026
1. Inleiding Naar aanleiding van de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2026 heeft de gemeenteraad van Maasdriel mij verzocht een informatieronde te voeren. Doel van deze informatieronde was te verkennen welke mogelijkheden er zijn voor de vorming van een stabiel gemeentebestuur voor de komende bestuursperiode. In het kader van deze opdracht heb ik gesprekken gevoerd met de fracties in de gemeenteraad. De gesprekken vonden plaats op basis van een gespreksformat waarin onder andere aandacht is besteed aan: - de duiding van de verkiezingsuitslag - de belangrijkste opgaven voor de komende bestuursperiode - mogelijke vormen van samenwerking - coalitievoorkeuren - gewenste bestuursstijl en bestuurscultuur Van de gesprekken zijn verslagen gemaakt door de griffie. Deze verslagen vormen de basis voor de bevindingen en conclusies in dit advies. Ik dank de fracties voor hun open en constructieve bijdrage aan deze informatieronde.
2. Politieke uitgangssituatie De verkiezingsuitslag heeft geleid tot een gewijzigde politieke situatie in de gemeenteraad van Maasdriel. Met name de komst van een nieuwe lokale partij en een groot aantal nieuwe raadsleden markeert een nieuwe fase in de lokale politiek. In de gesprekken met de fracties komt naar voren dat de kiezer in sterke mate heeft gekozen voor lokale partijen. Hart voor Maasdriel is als nieuwe partij direct de grootste fractie geworden. Samen Sterk Maasdriel blijft eveneens een grote lokale speler. Meerdere fracties hebben in de gesprekken aangegeven dat deze uitslag een duidelijke opdracht van de kiezer bevat: er ligt een verantwoordelijkheid bij de grootste partijen om te onderzoeken of zij gezamenlijk bestuurlijke verantwoordelijkheid willen nemen. Tegelijkertijd is door verschillende fracties benoemd dat de komst van een nieuwe partij met nieuwe gezichten ook vragen oproept over de wijze waarop de samenwerking in de praktijk vorm zal krijgen. Daarbij speelt ook een rol dat een aanzienlijk aantal nieuwe raadsleden aantreedt. Dit vraagt volgens verschillende fracties aandacht voor het versterken van onderlinge samenwerking en vertrouwen binnen de raad.
3. Werkwijze van de informatieronde In het kader van de informatieronde zijn gesprekken gevoerd met alle fracties in de gemeenteraad. Deze gesprekken vonden plaats in aanwezigheid van de griffier.
Tijdens de gesprekken is stilgestaan bij de duiding van de verkiezingsuitslag, de inhoudelijke prioriteiten voor de komende bestuursperiode, mogelijke vormen van samenwerking en de gewenste bestuursstijl. Daarnaast is met de fracties gesproken over mogelijke vormen van samenwerking tussen raad en college, waaronder de mogelijkheid van een raadsbreed akkoord. De gesprekken verliepen in een open en constructieve sfeer. Fracties hebben hun visie op de bestuurlijke toekomst van Maasdriel helder gedeeld.
4. Bevindingen uit de gesprekken Uit de gesprekken blijkt dat er op hoofdlijnen een grote mate van overeenstemming bestaat over de belangrijkste opgaven voor de komende bestuursperiode. Onderwerpen die door meerdere fracties zijn genoemd zijn onder andere: - woningbouw en de verdere ontwikkeling van woningbouwlocaties in de verschillende kernen - sportaccommodatiebeleid, waaronder het dossier rond De Kreek - ondersteuning van ondernemers en economische ontwikkeling - aandacht voor het sociaal domein - veiligheid en handhaving - financieel verantwoord bestuur Hoewel er op specifieke onderwerpen verschillen bestaan, constateren meerdere fracties dat er op hoofdlijnen veel inhoudelijke overlap bestaat tussen de programma’s van de partijen. In vrijwel alle gesprekken is aandacht besteed aan de bestuurscultuur binnen de gemeente. Fracties geven aan dat in de afgelopen bestuursperiode stappen zijn gezet in de samenwerking binnen de raad en tussen raad, college en ambtelijke organisatie. Er bestaat brede wens om deze ontwikkeling voort te zetten. Belangrijke waarden die daarbij door meerdere fracties zijn genoemd zijn onder andere: - vertrouwen - integriteit - stabiliteit - respectvolle omgangsvormen - realistische plannen. De komst van veel nieuwe raadsleden vraagt volgens verschillende fracties om een gezamenlijke inspanning om deze bestuurscultuur verder te versterken.
Tijdens de gesprekken is ook stilgestaan bij de vraag of een raadsbreed akkoord wenselijk en haalbaar is. De meningen hierover lopen uiteen. Sommige fracties zien kansen in een raadsbreed akkoord omdat dit kan bijdragen aan brede betrokkenheid van de raad bij
belangrijke opgaven. Andere fracties plaatsen vraagtekens bij de praktische uitvoerbaarheid hiervan. In verschillende gesprekken is daarnaast verwezen naar de toekomstvisie 'Het Nieuwe Verhaal van Maasdriel'. Deze visie wordt door meerdere fracties gezien als een belangrijke kapstok voor de verdere ontwikkeling van de gemeente. Tegelijkertijd is aangegeven dat deze visie verdere concretisering vraagt in beleidskeuzes en uitvoeringsprogramma’s. Hoewel dit niet in de individuele fractiegesprekken is besproken wil ik, in het kader van belangrijke opgaven en prioriteiten, de gemeenteraad wijzen op een recente brief van de Commissaris van de Koning in Noord‑Brabant. Daarin wordt aandacht gevraagd voor het versterken van maatschappelijke weerbaarheid. Hoewel Maasdriel in de provincie Gelderland ligt en deze brief formeel gericht is aan Brabantse gemeenten, sluit de inhoud aan bij bredere landelijke ontwikkelingen rondom veiligheid, ondermijning en crisisbestendigheid. Het ligt daarom voor de hand om ook in Maasdriel te bezien hoe deze opgave kan worden betrokken bij de beleidsprioriteiten van de komende bestuursperiode.
5. Analyse van mogelijke coalities Uit de gesprekken blijkt dat er meerdere mogelijke meerderheden denkbaar zijn in de gemeenteraad. Tegelijkertijd valt op dat in verschillende gesprekken een samenwerking tussen Hart voor Maasdriel en Samen Sterk Maasdriel als een logische basis wordt genoemd. Beide partijen vertegenwoordigen een groot deel van de raad en beschikken over een brede lokale achterban. Naast deze mogelijke basis zijn verschillende varianten genoemd waarbij één of meerdere andere partijen worden betrokken. Op basis van de gesprekken kan worden vastgesteld dat er inhoudelijk geen grote onoverbrugbare verschillen bestaan tussen de meeste partijen. Tegelijkertijd speelt ook het aspect van onderling vertrouwen en bestuurlijke ervaring een belangrijke rol bij het bepalen van mogelijke samenwerkingsvormen.
6. Conclusie Op basis van de gevoerde gesprekken constateer ik dat er in de raad brede erkenning bestaat voor het mandaat dat de kiezer heeft gegeven aan de twee grootste lokale partijen. Tegelijkertijd is in de gesprekken naar voren gekomen dat de onderlinge verhoudingen tijdens de verkiezingscampagne op sommige momenten onder druk hebben gestaan. Meerdere fracties hebben aangegeven dat het belangrijk is om in de komende periode te investeren in het versterken van wederzijds vertrouwen.
Gelet op deze omstandigheden acht ik het verstandig dat eerst wordt onderzocht of tussen de twee grootste partijen voldoende basis bestaat voor verdere samenwerking.
7. Advies Op basis van de gevoerde gesprekken adviseer ik het volgende. Ik adviseer de fracties van Hart voor Maasdriel en Samen Sterk Maasdriel om in eerste instantie gezamenlijk te verkennen of er voldoende basis van vertrouwen en inhoudelijke overeenstemming bestaat om samen verantwoordelijkheid te nemen voor het bestuur van de gemeente Maasdriel. Indien uit deze verkenning blijkt dat er voldoende basis bestaat voor samenwerking, ligt het voor de hand om de formatie uit te breiden met een derde partij. Op basis van de gesprekken die in het kader van deze informatieronde zijn gevoerd, acht ik het logisch dat in dat geval de VVD als eerste wordt uitgenodigd om aan te sluiten bij de formatiegesprekken. Ik adviseer de betrokken fracties daarom om op korte termijn een eerste verkennend gesprek te voeren en de gemeenteraad te informeren over de uitkomst daarvan en over de vervolgstappen in het formatieproces.
8. Slot Ik dank alle fracties voor hun open en constructieve bijdrage aan deze informatieronde. De gesprekken laten zien dat er in de gemeenteraad van Maasdriel een brede betrokkenheid bestaat bij het bestuur van de gemeente en een gedeelde wens om constructief samen te werken aan de toekomst van Maasdriel. Maar bovenal om de ingezette ontwikkeling van een goede en constructieve bestuurlijke cultuur ook in de komende periode verder vorm te geven. Ik wens de raad en de betrokken fracties veel succes bij de volgende fase van het formatieproces.
H.J. Looijen