Accountantsverslag 2021 d.d. 28 juni 2022
Tekst van het document
@ akeritty
Aan de gem eenteraad van de G em eente M aasdriel Postbus 10000
5330 GA Kerkdriel Breda, juni 2022
Geachte leden van de gemeenteraad, Hierbij bieden wij u ons accountantsverslag aan dat is opgesteld in het kader van de opdracht om de jaarrekening 2021 van de gemeente Maasdriel te controleren.
Wij danken de medewerkers yoor de samenwerking bij het verrichten van onze controlewerkzaamheden en de totstandkoming van ons accountantsverslag.
Dit accountantsverslag bevat bevindingen en conclusies die naar aanleiding van onze werkzaamheden uit hoofde van de jaarrekeningcontrole 2021 naar voren zijn gekomen. De bevindingen in dit verslag zijn besproken met de portefeuillehouder financiën en een afvaardiging van de ambtelijke organisatie.
Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd en lichten de inhoud van deze rapportage graag nader aan u toe. Met vriendelijke groet, Baker Tily (Nethé7lands) N.V.
2
@ akeritly
Inhoudsopgave
n\ Bestuurlijke samenvatting
I --
Rechtmatig heid
9
¢
4
8-8 Bevindingen interne beheersing 3
@ akertitty
Bestu u ri ij ke samenvatting
@ akertitly
Bestuurlijke samenvatting Financiéle kengetallen en signaleringwaarden
· un
l
Ott:t ; pi saldt
t
Mutatie reserves ·0.458 ~
ott kk :t
Weerstandscapaciteit
mo
ta
-2,46
El
MILJOEN EURO
» [
2021
-£815
2@2
««s]
£12919 Lg
2019
]4b t€1044s
€1427
Gerealiseerd saldo baten en lasten
Gerealiseerd resultaat
-,,] [J ~ □ -€5458
2020 021
„so.
34%
1,43
€1254
10
Fl E]
MILJOEN EURO
"
2019
2019
2020
55%
@
loi}t4{}
6,09
2021
Solvabiliteit ]s
1211
€1372
Weerstandsratio
"LI
lasca
oo [
2021 • 2020 )]y
_::;;_ 2on __
49%
Risic o's totaal
021
I
2Q2}
LÀ
.6,09
b}
» 1»
5
Bestuurlijke samenvatting o .,_ .,_ .,_ '
@ akertitty
Wij zijn voornemens bij de jaarrekening 2021 een goedkeurende verklaring verstrekken voor zowel getrouwheid als rechtmatigheid.
id
Het jaarverslag is conform NV COS 720 verenigbaar met de jaarrekening en voldoet aan de laatste actuele voorschriften.
Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) is in alle opzichten nageleefd in 2021.
~
@
Covid-19: De gemeente heeft de ontwikkelingen als gevolg van Covid-19 toegelicht in een afzonderlijke paragraaf. Uit de door ons aanvullend uitgevoerde controlewerkzaamheden zijn geen bevindingen geconstateerd. De belangrijkste werkzaamheden hebben toegezien op de verantwoording inzake de Rijksregelingen, waaronder de Tozo en de TONK, de controle op de waardering van de (langlopende) vorderingen en de controle op de subsidie-uitgaven.
Uit onze controle met betrekking tot ons oordeel ten aanzien van de getrouwheid constateren we twee ongecorrigeerde controleverschillen. De afrekening van Avri over 2021, welke pas recent is ontvangen is niet verwerkt in de jaarrekening. De fout bedraagt€ 54.000 nadelig. Ditzelfde geldt voor de verantwoording van de ODR (Omgevingsdienst Rivierenland) de werkelijke opbrengsten uit hoofde van bouwleges bedragen € 65.000 voordeliger. We adviseren u betere afspraken te maken over de tijdigheid van de informatie van uw verbonden partijen. Naar aanleiding van onze controle zijn er enkele correcties doorgevoerd ten opzichte vandeeerste_versie_van_de_jaarrekening_Deze_correcties_worden_in dit verslag toegelicht.
Wij hebben ten aanzien van de financiële rechtmatigheidscontrole bevindingen geconstateerd. Ten aanzien van de naleving van de Europese aanbestedingsrichtlijnen constateren we dat de gemeente in twee inkooptrajecten niet is nageleefd. Deze bevinding is deels ook door uw interne controle geconstateerd. De bevindingen resulteert in een rechtmatigheidsfout van € 99.000.
6
Bestuurlijke samenvatting
@ ~
@ akertitty
De begrotingsoverschrijdingen passen binnen het bestaande beleid en zijn goed toegelicht.
Inzake de kosten jeugdwet en de Wmo nieuwe taken steunt de gemeente (deels) op productieverantwoordingen van zorgaanbieders die zijn voorzien van een controleverklaring. Op basis van de uitgevoerde werkzaamheden en de ontvangen controleverklaringen resteert inzake de kosten Jeugdwet en WMO onzekerheden. Een zorgaanbieder heeft geen goedkeurende verklaring kunnen overleggen daar de accountant de prestatielevering niet kon vaststellen. De onzekerheid hieromtrent bedraagt € 32.000.
Het boekjaar 2021 sluit met een financieel resultaat van € 1, miljoen (voordelig). De totale vermogenspositie van de gemeente Maasdriel is toereikend te noemen en bedraagt € 29,4 miljoen (2020: € 25,5 miljoen) met een sclvabiliteitsratio van 34% (2020: 30%). Het college concludeert in de paragraaf weerstandvermogen en risicobeheersing dat de weerstandscapaciteit toereikend is.
@
De jaarrekeningcontrole is een intensief proces geweest waarbij in prettige en nauwe samenwerking de controle is doorlopen. Ten opzichte van vorig jaar constateren we een verbetering in de tijdigheid van de aanlevering. We merken echter wel op dat het opleveren van twee jaarrekeningen en onderliggende balansdossiers in een korte periode een grote opgave is voor de financiële administratie. Ten aanzien van de volledigheid en de juistheid van de aan te leveren stukken kan de organisatie nog verder verbeteren. We evalueren het jaarrekeningtraject met de organisatie. Tot slot constateren we dat de forse uitbreiding van het aantal SiSa-regelingen heeft geleid tot een extra inspanning van zowel de organisatie als van ons.
Wij hebben geen ongecorrigeerde controleverschillen (fouten en/of onzekerheden) in de verantwoorde informatie in de SiSa-bijlage geconstateerd. Wel merken we op dat ten opzichte van voorgaand jaar het aantal te verantwoorden regelingen fors toe is genomen. Naar aanleiding van onze controle zijn enkele beperkte correcties doorgevoerd.
Wij hebben vastgesteld dat de bezoldigingen over 2021 in overeenstemming is met de Wet normering topinkomens (WNT) en dat de jaarrekening 2021 van de gemeente Maasdriel voldoet aan de publicatieverplichtingen van de WNT.
7
@ akertitly
Opdracht, scope en uitkomsten Reikwijdte van de controle De jaarstukken van uw gemeente bestaan uit het jaarverslag (programmaverantwoording + paragrafen), de jaarrekening en de bijlagen. Met de opdrachtbevestiging van 22 september 2021 heeft u ons opdracht gegeven tot het controleren van de jaarrekening 2021. De reikwijdte van onze controle staat omschreven in deze opdrachtbevestiging. Er is gedurende het verloop van de controle geen sprake geweest van een beperking in de reikwijdte van onze controle. Overzicht toleranties De materialiteit bij de uitvoering van onze controle is€ 659.000. Deze materialiteit sluit aan op het door de gemeenteraad op 14 februari 2019 vastgestelde controleprotocol. Grondslag
Bedrag
1% lasten inclusief toevoegingen reserves
€ 659.000
Goedkeuringstolerantie onzekerheden 3% lasten inclusief toevoegingen reserves
€ 1.977 .000
Goedkeuringstolerantie fouten
Rapporteringstolerantie
Conform uw controleprotocol
€ 50.000
Verslaggevingsrichtlijnen Wij hebben de aanvaardbaarheid van de gehanteerde waarderingsgrondslagen, de consistente toepassing daarvan alsmede de duidelijkheid en volledigheid van de jaarverslaggeving beoordeeld. Uw gemeente heeft gedurende 2021 geen wijzigingen doorgevoerd in de keuze of de toepassing van belangrijke verslaggevingsgrondslagen. Wij concluderen dat de gehanteerde waarderingsgrondslagen aanvaardbaar zijn en dat de toepassing daarvan, samen met de in de jaarrekening opgenomen toelichtingen, een getrouw beeld geeft van de financiële positie van de gemeente. Managementinzicht en schattingen Schattingen op basis waarvan sommige jaarrekeningposten worden bepaald, zijn gebaseerd op inzichten van het college. Wij hebben de belangrijkste gehanteerde factoren en veronderstellingen beoordeeld op basis waarvan de afzonderlijke oordelen en schattingen zijn gevormd. Wij hebben vastgesteld dat dit aanvaardbaar is in het kader van de jaarrekening als geheel en constateren een evenwichtige schatting. Schattingen Belangrijkste Inschatting Inschatting schattingsposten 2021 2020
Voorraden Kernpunten en significante risico's in de controle Wij hebben voldoende en geschikte controle-informatie verkregen, onder andere met betrekking tot de volgende kernpunten van de controle: Vordenngen Schattingen en toelichtingen in de jaarrekening; Waardering van de grondexploitaties; Voorzieningen Rechtmatigheid van de inkopen (naleving Europese aanbestedingsregels); Management override. Risico dat het management van de gemeente de procesafspraken doorbreekt, hetgeen een standaard risico is vanuit onze beroepsregels. Dit risico ziet bij uw gemeente met name toe op de schattingsposten in de grondexploitatie en voorzieningen; Onrechtmatige en/of onnauwkeurige betalingen inkopen en uitkeringen; Covid-19 aspecten.
-
• • • • • @
Toelichting
Wiy zijn van mening dat de schattingen met betrekking tot de voorraden, na doorvoering van het controleverschil, een evenwichtig beeld geven van de waardenng van uw gronden onder de
voorraden De gemaakte schattingen met betrekking tot de kortlopende vorderingen aangaande de waardenng van de debiteuren zijn evenwchtig
Wy zijn van mening dat de schattingen met betrekking tot de voorzieningen een evenwichtig beeld geven van de toereikendheid van de voorzieningen
9
Waardering van de grondexploitaties Algemeen De waardering van de grondexploitaties is een significant risico in onze controleaanpak vanwege de hogere mate van schattingsonzekerheid. Wij hebben het proces rondom de totstandkoming van de waardering in opzet en bestaan getoetst en aanvullend gegevensgerichte werkzaamheden uitgevoerd. Wij achten de waardering aanvaardbaar en vinden de veronderstellingen redelijk. Hieronder hebben wij de ontwikkeling van uw grondexploitatie gedurende de afgelopen vier jaar weergegeven. Grafiek ontwlkkellng grondexploltatles (x€1.000)
12.000
2018
10.000
2019
8.000
Il
6.000 4.000
I
2.000 0
2020 2021
@ akertitty
Waardering inclusief specifieke projectrisico's Verliesvoorziening De gemeentelijke grondexploitaties kennen, behoudens het project Kampen-Noord, een negatief eindresultaat. Wij hebben vastgesteld dat het college op basis van de herijkte grondexploitaties een toereikende verliesvoorziening heeft getroffen. Deze verliesvoorziening is ten opzichte van voorgaand jaar verlaagd met€ 44.000, deze vrijval is conform uw beleid in de algemene reserve grondexploitaties gestort. Kampen-Noord In de concept jaarrekening 2021 was ten aanzien van het complex Kampen-Noord een tussentijdse winst genomen ter hoogte van € 445.000. Op basis van de verslaggevingsregels zou deze tussentijdse winstneming€ 482.000 moeten bedragen. De aanvullende winstneming ter hoogte van € 37 .000 is in de definitieve jaarrekening gecorrigeerd.
Gehanteerde parameters De waardering van uw grondexploitaties is voor een groot deel afhankelijk van de Ten opzichte van 31 december 2020 is de boekwaarde van de post grondexploitatie gemaakte schattingen. Om inzicht te krijgen in de financiële risico's stelt de gemeente toegenomen met€ 589.000. De toename van de boekwaarde per 31 december 2021 is als exploitatieoverzichten op waarin schattingen zijn opgenomen. Aan deze schattingen volgt samen te vatten: liggen diverse parameters en uitgangspunten ten grondslag. Wij hebben de door gemeente Maasdriel gehanteerde uitgangspunten en parameters getoetst. De (x€1.000) belangrijkste uitkomsten hiervan kunnen als volgt worden samengevat: 2021 2020 Bruto boekwaarde
Verliesvoorziening
Netto boekwaarde
Boekwaarde per 1 januari
7.418
Investeringen
1.500
Grondverkopen
----
Tussentijdse winstneming Mutatie verliesvoorziening
Boekwaarde per 31 december
---
-
--
6.911
-
1.921
(1.435)
(1.513)
482
58
44
8.009
-
-42 -- 7.418
10
Waardering van de grondexploitaties Parameter Kostenstijging
--
Opbrengstenstijging Rekenrente Disconteringsvoet Programmering Verkoopprijzen
2021
2020
• • • • • •
• •• • • •
Legenda status:
= =
=
evenwichtig optimistisch voorzichtig
= controleverschil
@ akertitty
Programmering De programmering van de grondexploitaties wordt actief gemonitord door de gemeente Maasdriel. De ingerekende programmering ligt in lijn met vorig jaar en is onder andere gebaseerd op interne en externe onderzoeken. Verkoopprijzen De verkoopprijzen voor zowel woningen als bedrijven zijn op basis van het herziene grondprijsbeleid bijgesteld. We hebben vastgesteld dat deze, met uitzondering van reeds gemaakte afspraken, juist zijn ingerekend. Gedurende 2021 hebben voor zowel woningen als bedrijven verkopen plaatsgevonden waarbij de ingerekende prijs is gerealiseerd.
Kosten- en opbrengstenstijging De gehanteerde parameter voor de kostenstijging bedraagt voor Paddenstoelenbuurt 3%, voor de overige projecten 4% (2020: 2%) en ligt in lijn met de landelijke prijsindexcijfers. Het college rekent met een opbrengstenstijging van 2% (2020: 2% ). Op basis van de momenteel beschikbare informatie achten wij deze parameters evenwichtig. Gezien de ontwikkelingen in de markt en de huidige inflatie achten wij het van belang dit goed te blijven volgen. In het jaarverslag en de jaarrekening heeft de gemeente een toelichting opgenomen inzake de toegenomen prijsstijgingen en onzekerheden over de ontwikkeling hiervan. Rekenrente en disconteringsvoet Het college rekent binnen de huidige grondexploitaties met een toekomstige rekenrente van 1,4 % (2020: 1,4%). De rekenrente is gebaseerd op de huidige leningenportefeuille van gemeente Maasdriel. Deze grondslag is in overeenstemming met de notitie grondexploitatie en de bepaling in de notitie rente van de commissie BBV. Wij achten deze parameter evenwichtig. Ten aanzien van de disconteringsvoet heeft de gemeente gekozen de verliesvoorziening tegen eindwaarde op te nemen. Dit uitgangspunt is voorzichtig en passend binnen de verslaggevingsregels.
11
@ akertitty
Sociaal domein Algemeen De gemeente Maasdriel voert diverse regelingen uit in het sociaal domein waarbij taken deels zijn ondergebracht bij derde partijen. Hieronder hebben wij een overzicht opgenomen van de belangrijkste onderdelen en door wie deze werkzaamheden uitgevoerd worden: Onderdeel
Uitvoerder
Bepaling last boekjaar
Uitkeringen (Participatiewet)
Werkzaak Rivierenland
Afrekening op basis van werkelijke lasten
Werkdeel (WSW)
Werkzaak Rivierenland
I Afrekening op basis van werkelijke lasten
t
I
Jeugdwet
Zelfstandig
Werkelijke lasten
WMO
Zelfstandig
Werkelijke lasten
Sociale
I Afrekening op bass vaa _ck,Hjke
as»
verzekeringsbank'
lasten
j
Sociaal domein prestatielevering In de controle op de prestatielevering aangaande de geleverde zorg WMO en Jeugd steunt de gemeente Maasdriel op de controleverklaringen, die zij van haar zorgaanbieders bij de jaarlijkse productieverantwoordingen ontvangt. De kleinere zorgaanbieders leveren uit kostenoogpunt een dergelijke controleverklaring niet aan. De gemeente heeft voor deze lasten dan ook de prestatielevering zelfstandig aangetoond.
Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers Het kabinet heeft de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (hierna: Tozo) in 2021 verlengd om ondernemers te ondersteunen tijdens de coronacrisis. Op basis van de Tozo kunnen zelfstandigen een beroep doen op twee soorten voorzieningen: een aanvullende uitkering voor levensonderhoud en een lening voor bedrijfskapitaal. De gemeente Maasdriel heeft de uitvoering van deze regeling belegd bij Werkzaak Rivierenland. Uw gemeente heeft in 2021 € 1,9 miljoen ontvangen in het kader van de Tozo. Totaal is er voor € 0,6 miljoen aan Tozo-regelingen verstrekt door Werkzaak. Belangrijke voorwaarde in de uitvoering van de Tozo is het hebben van beleid aangaande Misbruik en Oneigenlijk gebruik (M&O-beleid). Om te waarborgen dat er geen misbruik wordt gemaakt van de faciliteiten heeft het Werkzaak, overeenkomstig aan de gestelde eisen, dit specifieke M&O-beleid geformuleerd voor de Tozo. De accountant van het Werkzaak heeft de opzet, bestaan en werking van dit beleid gecontroleerd. Met dit beleid, dat onder meer bestaat uit een controleplan wordt, naast controles op het aanvraagproces, achteraf vastgesteld dat er geen misbruik is gemaakt.
Het belangrijkste onderdeel van dit controleplan is welke signalen van het Inlichtingenbureau worden onderzocht, in welke diepgang deze signalen worden onderzocht en binnen welke periode deze signalen worden onderzocht. Waar geconstateerd wordt dat de aanvrager geen of een lager recht op vergoeding had volgen terugvorderingen. Werkzaak neemt de afwikkeling van de signalen mee in haar proces en heeft de signalen grotendeels opgevolgd.
Uit onze controle volgen ten aanzien van de grotere zorgaanbieders twee bevindingen. Eén zorgaanbieder heeft geen goedkeurende verklaring kunnen overleggen. De accountant van de zorgaanbieder was onvoldoende in staat de prestatielevering vast te stellen. De onzekerheid hieromtrent bedraagt€ 32.000. Daarnaast bleek uit onze steekproef dat voor één zorgaanbieder geen controleverklaring aanwezig was. De gemeente heeft naar aanleiding van deze bevinding aanvullende werkzaamheden verricht om de geconstateerde onzekerheden ten aanzien van de prestatielevering weg te nemen.
12
Sociaal domein
@ akertilty
Eigen bijdrage WMO Een aanvrager van een voorziening, hulp in de huishouding, zorg in natura of een financiële tegemoetkoming (persoonsgebonden budget) is op grond van de WMO een eigen bijdrage verschuldigd. De wetgever heeft bepaald dat de berekening, oplegging en incasso van deze eigen bijdrage wordt uitgevoerd door het CAK. De informatie van het CAK (om privacy redenen beperkt) is ontoereikend om als gemeente de juistheid op persoonsniveau en volledigheid van de eigen bijdragen als geheel te kunnen vaststellen. Door de systematiek te kiezen van het vaststellen van de eigen bijdragen door het CAK, heeft de wetgever in feite bepaald dat de verantwoordelijkheid voor de juistheid en volledigheid van de eigen bijdragen op grond van de WMO geen gemeentelijke verantwoordelijkheid is. Dit betekent dat door de gemeenten geen zekerheden omtrent omvang en hoogte van de eigen bijdragen kunnen worden verkregen. De gemeente Maasdriel heeft deze onzekerheid in de jaarrekening 2021 toereikend toegelicht. PGB's De Sociale Verzekeringsbank (hierna: SVB) heeft over 2021 een verklaring met beperking bij de verantwoording PGB-stromen Jeugdwet en WMO ontvangen. Hierdoor is vanuit de SVB geen 100% zekerheid over de nauwkeurigheid en rechtmatigheid van de persoonsgebonden budgetten.
De impact van de geconstateerde fouten/onzekerheden vanuit de SVB bedragen op basis van de zogenaamde projectiebrief voor gemeente Maasdriel blijven onder onze rapporteringstolerantie. Daarnaast blijft het de verantwoordelijkheid van de gemeente zelf om de prestatielevering ten aanzien van de PGB-bestedingen vast te stellen. Derhalve heeft de gemeente Maasdriel aanvullend onderzocht of de kosten nauwkeurig en rechtmatig verantwoord zijn. Uit onze beoordeling van dit onderzoek concluderen we dat de kosten PGB getrouw en rechtmatig verantwoord zijn in de jaarrekening 2021.
13
Covid-19 Impact Covid-19 voor de gemeente De belangrijkste effecten van de coronacrisis voor de gemeente zijn nader toegelicht in een afzonderlijke paragraaf. De belangrijkste impact voor de gemeente en voor onze controle is hieronder benoemd: • Uitvoeren Tozo (via Werkzaak Rivierenland) en TONK regeling; • Subsidieverantwoording door subsidie ontvangende partijen (prestatielevering); • Onderbouwing prestatielevering zorgaanbieders; • Risicoanalyse mogelijke Covid-19 impact op balansposities (o.a. in het kader van mogelijke oninbaarheid); • Toelichting met betrekking tot corona in jaarverslag en jaarrekening; • Aanvullende bijdrage vanuit het Rijk door middel van specifieke regelingen, dan wel via de algemene uitkering.
@ akertitty Ten aanzien van het sociaal domein zijn aangaande de toetsing op prestatielevering bij zorgaanbieders geen bijzonderheden naar voren gekomen. Gedurende de Covid-19 periode waarin niet de afgesproken zorg geleverd kon worden hebben de zorgaanbieders in afstemming met de gemeente gekeken welke zorg wel geleverd kon worden en wanneer dit niet kon zijn alternatieven aangeboden. De gemeente Maasdriel is hiermee akkoord gegaan en heeft hier in de toetsing van de geleverde prestatie rekening mee gehouden. Binnen de controle van de SiSa-bijlage zijn een aantal aanvullende regelingen verantwoord met betrekking tot Covid-19, waaronder Controle coronatoegangsbewijzen, onderwijsachterstanden a.g.v. Covid-19, specifieke uitkering ijsbanen en zwembaden, etc.
Uit de controle aangaande "specifieke" Covid-19 items komen de volgende bevindingen voort: De gemeente Maasdriel heeft er, in lijn met vorig jaar, voor gekozen om in de jaarstukken op diverse plaatsen informatie op te nemen waarin de impact als gevolg van Covid-19 is beschreven. Daarnaast is er een aparte paragraaf Covid-19 opgenomen. Hiermee geeft u een afdoende inzicht in deze bijzondere gebeurtenis. Wij hebben diepgaande aanvullende controles uitgevoerd op de waardering dan wel inbaarheid van posities zoals vaste activa, vorderingen, gevormde voorzieningen, rechtmatigheid subsidieverantwoordingen, etc. Uit onze jaarrekeningcontrole 2021 zijn geen bijzonderheden naar voren gekomen, anders dan in ons verslag gemeld. Ten aanzien van uw gemeentelijke gesubsidieerde instellingen zijn door het college aanvullende afspraken gemaakt over de besteding van de subsidiebijdrage in 2021 als gevolg van de beperkingen vanuit Covid-19. Wij hebben vastgesteld dat de subsidies getrouw en rechtmatig zijn verantwoord in de jaarrekening 2021.
14
Overige bevindingen
@ akertitty
Afrekening Avri Zeer recent ontvingen de deelnemende gemeenten nog een afrekening van Avri over 2021. Het effect hiervan is niet meer meegenomen in de jaarrekening 2021. De last ter hoogte van € 54.000 nemen we mee als controleverschil. We adviseren u voor 2022 en verder goede afspraken met Avri te maken over het tijdig beschikbaar te zijn van dergelijke afrekeningen. Verantwoording Omgevingsdienst Rivierenland De verantwoording van de Omgevingsdienst Rivierenland (OOR) inzake de opgelegde legesopbrengsten is € 65.000 hoger dan verantwoordt in de gemeentelijke administratie. Dit voordeel is niet verwerkt in de jaarrekening, derhalve is dit als controleverschil aangemerkt. Waardering MFC De Kreek Reeds in een vroeg stadium van de controle hebben we uitvoerig afstemming met de organisatie gehad aangaande de waardering van MFC De Kreek. Op dit moment is er een heroriëntering bezig wat de plannen met dit complex zijn. Daarbij zou het kunnen zijn dat besluitvorming door de raad er toe leidt dat er sprake kan zijn van een afwaardering van de waarde van dit actief. In de jaarrekening 2021 is het materieel vast actief gelijk aan voorgaande jaren gewaardeerd op grond van de verslaggevingsregels (BBV) op basis van verkrijgings-, dan wel vervaardigingsprijs.
Daarbij is dit een pand met een maatschappelijk functie daarbij behoeft geen rekening gehouden met een eventuele duurzaam lagere marktwaarde. Pas op het moment dat de bestuurlijke intentie hieromtrent wijzigt dient volgens de verslaggevingsregels wel rekening gehouden te worden met een dergelijke duurzaam lagere marktwaarde. We adviseren u hier in uw besluitvorming rekening mee te houden. Bovenstaande situatie is toereikend toegelicht in de jaarrekening op pagina 148.
15
@ akertitty
Jaarverslag Jaarverslag In het jaarverslag worden de beleidsuitgangspunten en beleidsevaluaties zichtbaar. De paragrafen maken deel uit van het jaarverslag en vallen dus niet onder de controle van de jaarrekening. Primair object van de accountantscontrole (op grond van Artikel 213 van de Gemeentewet) is de jaarrekening, waaronder het overzicht van baten en lasten met toelichting en de balans met toelichting, zoals in de jaarstukken 2021 is opgenomen.
Hieronder zijn onze conclusies en aanbevelingen inzake het jaarverslag opgenomen: Element jaarverslag
Onze waarneming
Vereisten BBV
Uw jaarverslag bevat de vereiste informatie op basis van artikel 24 lid 2, artikel 25 en 26 BBV.
Verenigbaar
Uw jaarverslag is verenigbaar met de jaarrekening.
--
---
Voor de accountantscontrole onderzoeken wij het jaarverslag om vast te stellen of het jaarverslag verenigbaar is met de jaarrekening en geen materiële afwijkingen bevat en of het jaarverslag alle informatie bevat die op grond van de Gemeentewet en de Nederlandse Standaard COS 720 is vereist. Deze werkzaamheden hebben niet dezelfde diepgang als onze controlewerkzaamheden bij de jaarrekening.
. Overeenstemming
I Paragrafen
Wij hebben geen strijdigheden geconstateerd tussen de in het jaarverslag opgenomen informatie en het beeld van de jaarrekening en geen materiële afwijkingen gesignaleerd.
I Informatiewaarde
-
-
Wij hebben vastgesteld dat de informatie in het jaarverslag overeenstemt met de resultaten van de uitgevoerde controlewerkzaamheden. AIie verplichte paragrafen zijn opgenomen en zijn kwalitatief van voldoende niveau. De toelichtingen zijn goed leesbaar en geven een adequate analyse tussen het uitgevoerde beleid en de financiële gevolgen.
Incidentele baten en lasten
De toelichting op de incidentele baten en lasten voldoet aan de daaraan te stellen eisen.
Covid-19
Uw gemeente heeft ervoor gekozen om een afzonderlijke paragraaf op te nemen waarin de impact als gevolg van Covid-19 is beschreven. Hiermee geeft u de raad een goed inzicht in deze bijzondere gebeurtenis.
J
16
SiSa-bijlage en WNT Si Sa-bijlage Wij hebben de in de SiSa-bijlage van de jaarrekening genoemde specifieke uitkeringen gecontroleerd met inachtneming van de Nota verwachtingen accountantscontrole 2021. De hierbij geconstateerde fouten en onzekerheden dienen op grond van het Bado in het verslag van bevindingen te worden opgenomen indien de navolgende rapporteringstolerantie per specifieke uitkering wordt overschreden: - € 12.500 indien de omvangbasis kleiner dan of gelijk aan€ 125.000 is; - 10% indien de omvangbasis groter dan€ 125.000 en kleiner dan of gelijk aan € 1.000.000 is; - € 125.000 indien de omvangbasis groter dan€ 1.000.000 is.
@ akertilty WNT verantwoording De gemeente Maasdriel dient te voldoen aan de Wet normering topinkomens (WNT). Op basis van deze wet zijn de bezoldiging van topfunctionarissen in de publieke en semipublieke sector en de uitkeringen wegens beëindiging dienstverband aan topfunctionarissen wettelijk gemaximeerd. Voor gemeenten geldt dat de gemeentesecretaris en de griffier als topfunctionaris worden aangemerkt. Beide topfunctionarissen zijn in loondienst en er hebben zich gedurende 2021 geen wijzigingen voorgedaan.
Voor topfunctionarissen geldt naast de maximering van de bezoldiging en eventuele uitkering wegens beëindiging van het dienstverband een publicatieverplichting in de Op grond van ons onderzoek hebben wij bij de specifieke uitkeringen geen fouten en/of jaarrekening. Deze publicatieverplichtingen geldt eveneens voor bezoldiging van nietonzekerheden geconstateerd die de voor SiSa geldende rapporteringstolerantie topfunctionarissen met een dienstbetrekking, indien hun bezoldiging het algemene overschrijden. Naar aanleiding van onze controle zijn beperkte aanpassingen doorgevoerd bezoldigingsmaximum (naar rato van de omvang van het dienstverband) overschrijdt. die de rapporteringsgrens niet overschrijden. De SiSa-bijlage dient door uw gemeente samen met een aantal andere verplicht voorgeschreven verantwoordingsstukken voor 15 juli aanstaande elektronisch bij het CBS te worden aangeleverd. Door middel van een voorgeschreven tabel dienen wij te rapporteren over onze bevindingen ten aanzien van de in de jaarrekening opgenomen Si Sa-bijlage. In bijlage A bij dit rapport zijn deze bevindingen in de voorgeschreven tabel opgenomen. U kunt deze tabel hanteren ten behoeve van verzending naar het CBS.
Wij hebben vastgesteld dat de bezoldigingen over 2021 niet strijdig zijn met de WNT en dat de jaarrekening voldoet aan de publicatieverplichtingen van de WNT. Wij willen benadrukken aal de naleving van de anticumulatiebepaling (het nagaan of topfunctionarissen van uw gemeente betrokken zijn bij andere organisatie c.q. nevenactiviteiten hebben welke onder de WNT vallen) overigens geen onderdeel uitmaakt van de controle van de accountant. De WNT-toezichthouders kunnen hier wel zelfstandig onderzoek naar doen en zo nodig handhavend optreden.
17
5
E
.c:
à
c9
ré
@ akertitty
Rechtmatigheid Europese aanbestedingsrichtlijnen In het kader van de rechtmatigheid van de jaarrekening 2021 is een controle uitgevoerd op de naleving van de (Europese) aanbestedingsrichtlijnen. Uit onze controle op de rechtmatigheid van de inkopen blijkt dat voor twee gemeentelijk inkooptrajecten niet de juiste procedure is gevolgd. Deze bevindingen, welke ook deels door uw inter-ne controle resulteren in een fout ten aanzien van de rechtmatigheid(€ 99.000). We hebben deze fout meegewogen in ons oordeel ten aanzien van de rechtmatigheid. Daarnaast constateren we ten opzichte van voorgaand jaar de beheersing van de inkooprechtmatigheid verder is toegenomen. Hoewel dossiervorming ten aanzien van de keuze voor inkooptrajecten nog niet in alle gevallen aanwezig is en daarmee in formele zin niet aan de aanbestedingswet voldaan, is de naleving en dossiervorming fors verbeterd. Wij adviseren het college om de interne beheersing op de aanbestedingen verder aan te scherpen. Begrotingsrechtmatigheid Naast de controle op de rechtmatige totstandkoming van de baten, lasten en balansmutaties in de jaarrekening 2021 hebben wij de begrotingsrechtmatigheid gecontroleerd.
In de toelichting op de staat van baten en lasten is door het college een analyse van de overschrijdingen opgenomen. De overschrijdingen zijn toereikend toegelicht en passen binnen het bestaande beleid of worden gecompenseerd door hogere baten binnen het programma. Met het vaststellen van de jaarrekening autoriseert de gemeenteraad de genoemde overschrijdingen. Voor-uitlopend hierop zijn wij hiervan reeds uitgegaan bij het vormen van ons oordeel over de (begrotings)rechtmatigheid. Wij constateren de volgende overschrijdingen op lastenniveau ten opzichte van de gewijzigde begroting.
Lastenoverschrijding programma Programma Verkeer, vervoer
Overschrijding van kosten passend binnen beleid welke niet eerder te
en waterstaat
voorzien waren. Hierdoor telt deze overschrijding niet mee in onze
(totaal € 25.000)
foutanalyse.
Programma Volksgezondheid en milieu (totaal € 6.000)
Het systeem van budgetbeheer en -bewaking moet waarborgen dat de baten en lasten binnen de begroting blijven en dat belangrijke wijzigingen of dreigende overschrijdingen tijdig worden gemeld aan de gemeenteraad, zodat deze tijdig (binnen het begrotingsjaar) een besluit kan nemen. Een systeem met onvoldoende waarborgen voor tijdige melding aan de gemeenteraad van budgetoverschrijdingen heeft het risico in zich dat inbreuk wordt gemaakt op het budgetrecht van de raad. Het begrotingscriterium is verder verfijnd en uitgewerkt in de Kadernota van de Commissie BBV.
Begrotingsafwijking
Overschrijding van kosten passend binnen beleid welke niet eerder te voorzien waren. Hierdoor telt deze overschrijding niet mee in onze foutanalyse.
-+--
-
1
Overschrijding heeft betrekking op CAO-verhoging, deze Programma Overhead (totaal € 390.000)
overschrijding is passend binnen het beleid en was niet eerder te voorzien. Hierdoor telt deze overschrijding niet mee in onze foutanalyse.
19
@ akertitty
Rechtmatig heid Kredieten Wij zijn nagegaan of de investeringen tot stand zijn gekomen binnen de grenzen van de door de gemeenteraad geautoriseerde kredieten. Wij constateren een enkele beperkte overschrijdingen op investeringsniveau ten opzichte van de gevoteerde kredieten. Deze zijn kleiner dan de door de gemeenteraad in de financiële verordening gestelde rapporteringsgrens € 25.000. Derhalve hebben deze beperkte overschrijdingen geen impact op onze controle. Mutaties in de reserves De mutaties in de reserves zoals opgenomen in de jaarrekening kunnen als volgt worden gespecificeerd:
-
r"ht"
-
(x€1.000)
Gewijzigde begroting
Jaarrekening
Verschil
Dotaties
3.376
6.252
2.876
Onttrekkingen ,___
-
Saldo mutaties In de reserves
4.061
-
(685)
-
3.795 2.458
I
~ (1.414)
Uit onze controle inzake de mutaties in de reserves zijn geen bevindingen voortgekomen. De afwijkingen zijn toereikend toegelicht in de programmaverantwoording. Financiering In 2021 heeft uw gemeente geen nieuwe langlopende leningen afgesloten. Ten aanzien van de naleving van de renterisiconorm, het kasgeldlimiet en de naleving schatkistbankieren merken wij op dat de gemeente Maasdriel zich aan de wettelijke normen heeft gehouden, zoals ook toereikend is toegelicht in de paragraaf financiering respectievelijk de jaarrekening.
20
Ontwikkelingen in de jaarcijfers Verloop van het eigen vermogen van uw gemeente Het eigen vermogen, inclusief het gerealiseerde resultaat, bedraagt per 31 december 2021 volgens de jaarrekening € 29,4 miljoen en heeft zich de afgelopen jaren als volgt ontwikkeld: Grafiek ontwlkkellng eigen vermogen (x€ 1.000)
35.000 30.000
III
25.000 20.000 15.000 10.000 5.000
@ akertitty Analyse van het resultaat Het resultaat voor mutaties in de reserves laat een positief saldo zien. Het gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten bedraagt afgerond € 1,4 miljoen positief. In de toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening wordt vanaf pagina 171 een verklaring gegeven voor de gerealiseerde afwijkingen ten opzichte van de begroting na wijziging. Als onderdeel van de toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening 2021 wordt overzichtelijk aangegeven welke baten en lasten als incidenteel zijn aan te merken. Voor een nader gedetailleerd inzicht van de afwijkingen en de verklarende toelichting hierop verwijzen wij u naar de toelichtingen per programma, zoals opgenomen in de toelichting op het overzicht van baten en lasten in uw jaarrekening.
0 2018
2019
2020
2021
■Algemene reserve Bestemmingsreserve Gerealiseerd resultaat
Van de totale reserves ter hoogte van € 28 miljoen is € 11,5 miljoen opgenomen als algemene reserve. Het saldo van deze reserve is ten opzichte van voorgaand jaar toegenomen met€ 2,2 miljoen. Per saldo is gedurende 2021 € 2,5 mln toegevoegd aan de (bestemmings)reserves. Deze dotatie (ten lasten van het resultaat) vormt samen met het totaal saldo van baten en lasten (€ 3,9 miljoen voordelig) het gerealiseerde resultaat van €1,4 miljoen voordelig.
22
@ akertilty
Financiële positie Weerstandsvermogen en financiële kengetallen De analyse van het weerstandsvermogen en de financiële kengetallen is een onderdeel van het jaarverslag en de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing. Vanuit onze controlerende rol dienen wij vast te stellen of het jaarverslag (en dus deze paragraaf) niet strijdig is met de jaarrekening en geen materiële onjuistheden bevat. De kengetallen moeten altijd in relatie tot elkaar worden bezien. Uit de combinatie van de kengetallen kan een beeld worden gemaakt van de financiële positie van de gemeente. Daarbij kan ook inzichtelijk worden gemaakt wat de oorzaak is van een sterke of zwakke financiële positie. De financiële kengetallen geven, met de inherente beperkingen hierbij, inzicht in (de ontwikkeling van) uw financiële positie, mede in relatie tot de landelijke benchmark. Hieronder hebben wij de ontwikkelingen in uw kengetallen en een relatie naar de landelijke ontwikkelingen weergegeven: Kengetallen in %
Maasdriel 2021
2020
Landelijk 2021 (begroting)
2020
2021 (begroting)
2020
72,6
48,7
63,5
46,0
I 48,1
"° °
66,6
33,9
29,5
12,6 -
12,2
Belastingcapaciteit
108,4
Structurele exploitatieruimte
5,2
. Netto schuldquote
~•tl<> sch""""-ote--~ 49,2 ?
gecorrigeerd
' Solvabiliteit Grondexploitaties
:1 i
.-
I
Gelderland
lb
I
42,3
54,7
30,5
35,0
I 8,5
+a 3
8,5
110,4
105,2
102,6
10s
1
-0, 1
0,6
2,1
o,8
0,9
_L
10,4 l---
Het kengetal schuldquote is licht gestegen in 2021 als gevolg van een afname van het balanstotaal, maar de hoogte ervan is ten opzichte van andere gemeenten vergelijkbaar. De solvabiliteit neemt toe naar 34% in 2021. De VNG hanteert een signaalwaarde als de solvabiliteit onder de 20% komt. Aan de bovenkant oordeelt het VNG dat een solvabiliteit boven de 50% als zeer goed aan te merken is. De gemeente Maasdriel kent derhalve een toereikende financieringspositie. Het kengetal grondexploitatie geeft weer hoe de waarde van de in exploitatie genomen gronden zich verhoudt tot de totale (geraamde) baten, gezien de toename van de boekwaarde is dit kengetal iets toegenomen. Belastingcapaciteit: de lastendruk in de gemeente Maasdriel ten opzichte van het landelijk gemiddelde bedraagt 108,4%. Op basis van het kengetal "structurele exploitatieruimte" blijkt dat er beperkte structurele begrotingsruimte is om tekorten of extra lasten binnen de huidige begroting op te vangen. Hier ontstaat op basis van de jaarrekening 2021 meer ruimte.
37,8
8,9 --+- --
%%
J
23
@ akertilty
Financiële positie Weerstandsvermogen en risicobeheersing In de paragraaf "Weerstandsvermogen en risicobeheersing" in het jaarverslag is een toelichting opgenomen op de weerstandscapaciteit van de gemeente. Op basis van de inventarisatie van de geïdentificeerde risico's, waarbij rekening wordt gehouden met kans op voordoen en financiële impact, wordt berekend welk bedrag benodigd is ter dekking van de geïdentificeerde risico's.
X€1.000
2021
2020
2019
Weerstandscapaciteit
12.919
10.466
10.449
Risico's
2.121
1.372
3.640
Hiernaast is het verloop over de afgelopen 3 jaar weergegeven inclusief een kwalificatie van de weerstandsratio. De weerstandscapaciteit is voornamelijk opgebouwd vanuit de vrij beschikbare algemene reserves en het jaarrekeningresultaat 2021. De weerstandsratio kwalificeert als "uitstekend".
Weerstandsratio
6,09
7,63
2,87
De grootste door uw gemeente geïdentificeerde risico's zijn: Risico's binnen het grondbedrijf; Risico op overschrijdingen aangaande jeugdzorg en WMO; Risico binnen de gemeenschappelijke regelingen; Risico's uit hoofde van de Oekraïne, met name vanwege de vluchtelingenstroom; Risico's in verband met toenemende inflatie en stijgende grondstofprijzen.
>= 2.0
Weerstandsratlo
1.4 < 2.0 1.0<1.4 0.8< 1.0 0.6<0.8 < 0.6
Betekenis
I
Uitstekend Ruim voldoend!
-+ _
~ende Matig
Onvoldoende
_IRuim onvoldoende
24
C:
0»
0»
··-
f
-
@
G
:
c
·- d) >
9
o
Bevindingen interne beheersing Algemeen Naar aanleiding van onze tussentijdse controle over 2021 hebben wij in maart 2022 een managementletter uitgebracht. Onze doelstelling van deze controle is om een beeld te krijgen of de interne beheersingsomgeving en de daarin opgenomen maatregelen van de interne controle toereikend zijn in het kader van onze opdracht tot de controle van de jaarrekening van uw gemeente. Dit beeld is in belangrijke mate bepalend voor onze risicoinschatting en hiermee voor de omvang en diepgang van onze werkzaamheden die wij bij de jaarrekeningcontrole moeten uitvoeren teneinde de gewenste zekerheid te verkrijgen dat de jaarrekening géén materiële fouten bevat. Uit onze risico-inschatting komen een aantal risicogebieden naar voren die een verhoogd risico met zich meebrengen op een materiële fout in uw jaarrekening. Hier zijn toereikende aanvullende controlewerkzaamheden per jaareinde op gedaan. Automatisering Onze controle was niet primair gericht op het doen van een uitspraak omtrent de continuïteit en betrouwbaarheid van (delen van) de geautomatiseerde gegevensverwerking en wij hebben daartoe ook geen opdracht van het management ontvangen. De jaarrekeningcontrole heeft geen tekortkomingen in de continuïteit en betrouwbaarheid van de geautomatiseerde gegevensverwerking aan het licht gebracht.
@ akertitty
Fraude, corruptie en naleving wet- en regelgeving Fraude Het college is primair verantwoordelijk voor het voorkomen van fraude, het naleven van wet- en regelgeving en voor een cultuur van eerlijkheid en integriteit en dient zowel preventieve als repressieve beheersingsmaatregelen te nemen om de kans op fraude en overtreding van wet- en regelgeving zo veel mogelijk te beperken. De gemeenteraad is verantwoordelijk voort-let toezicht op het college in de uitvoering van deze taken. Voor het uitoefenen van deze verantwoordelijkheid maakt het college gebruik van diverse beheersingsmaatregelen, zoals interne richtlijnen en gedragscodes, controle technische functiescheiding en periodieke rapportages over financiën. Ten behoeve van onze jaarrekeningcontrole identificeren wij, in het kader van onze beroepsregels (NV COS 240/250), de risico's met betrekking tot fraude en overtreding van wet- en regelgeving en beoordelen wij de interne beheersingsmaatregelen die gericht zijn op het voorkomen en signaleren van (materiële) fraude en niet-naleving van wet- en regelgeving. Voor zover relevant voor onze controle voeren wij gegevensgerichte controlewerkzaamheden uit. Onze controle is echter niet specifiek gericht op het signaleren van fraude en niet-naleving van wet- en regelgeving. In het kader van onze controle hebben wij geen bevindingen te melden met betrekking tot fraude.
26
Bevindingen interne beheersing Naleving wet- en regelgeving en overige Wij informeren de gemeenteraad over illegale handelingen waarbij het hoger kader is betrokken en over fraude en illegale handelingen (of deze nu door het hoger kader of door andere werknemers zijn veroorzaakt) die een onjuistheid van materieel belang in de jaarrekening tot gevolg hebben. Gedurende de controle zijn geen significante punten gesignaleerd ten aanzien van feitelijke of vermoedelijke niet-nakoming van wet- en regelgeving, voor zover deze van belang worden geacht voor de mate waarin de gemeenteraad in staat is haar taken te vervullen. Corruptie en omkopingsrisico's Uw gemeente maakt onderdeel uit van de overheidssector waarin corruptie vaker dan bij andere sectoren voorkomt. Dit komt onder andere omdat veel transacties met een relatief grote omvang plaatsvinden, de transparantie over marktprijzen niet in alle gevallen voldoende is om te beoordelen en frequent zaken gedaan wordt met andere corruptiegevoelige sectoren (vastgoed, constructie, infrastructuur et cetera). Hierdoor hebben wij dit als aandachtspunt in onze controle meegenomen.
@ akertitty
Wij hebben de volgende werkzaamheden verricht om eventuele effecten van dit risico ten behoeve van onze controle van de jaarrekening te mitigeren: - Detailcontrole op de inkopen en aanbestedingen om vast te stellen dat alle inkopen conform de geldende Europese aanbestedingsregels en de Aanbestedingswet 2012 zijn aanbesteed. - Door middel van een steekproef vaststellen of voor alle inkopen welke in rekening zijn gebracht aan de gemeente ook een prestatie is geleverd door de tegenpartij. - Door middel van een steekproef vaststellen of bij alle materiële grondaankopen en -verkopen door de gemeente vastgestelde procedures in materiële zin zijn gevolgd. - Door middel van een steekproef vaststellen of alle verstrekte subsidies in overeenstemming met de geldende interne wet- en regelgeving zijn verstrekt. Uit bovenstaande werkzaamheden zijn geen bevindingen voortgekomen.
Corruptie is een wereldwijd probleem waarbij het uw verantwoordelijkheid is om corruptie binnen uw gemeente te voorkomen. Onze beroepsregels zijn in de praktijkhandreiking "Corruptie, werkzaamheden van de accountant" verder aangescherpt, hetgeen tot aanvullende werkzaamheden heeft geleid. Gemeente Maasdriel beschikt over beschreven procedures ten aanzien van de samenwerking met derden en een intern inkoop- en aanbestedingsbeleid aangevuld met trainingen voor de juiste mindset van de medewerkers. Zichtbare monitoring op de werking en naleving van dit beleid is onderdeel van de interne controle, maar zou hierin nog explicieter aandacht mogen hebben.
27
@ akertitly
Overige onderwerpen Fraude en continuïteit in de controleverklaring
Rechtmatigheidsverantwoording
Als reactie op de rapporten van de Commissie Toezicht Accountancysector en Monitoring Commissie Accountancy heeft de NBA in de 2e helft van 2020 aangekondigd dat zij het beleid op de gebieden Fraude en Continuïteit meer concreet en meer zichtbaar tot uitdrukking wil brengen.
In de loop van 2022 wordt de Wet versterking decentrale rekenkamers van kracht. In de tweede nota van wijziging is hierin ook de rechtmatigheidsverantwoording meegenomen die het college van burgemeester en wethouders met ingang van 2023 moet afleggen. Deze verantwoording wordt onderdeel van de jaarrekening en daarmee ook object van onderzoek van de accountant ten aanzien van getrouwheid van de jaarrekening.
In het voorjaar van 2021 is een pilot uitgevoerd waarbij aan accountantsorganisaties is gevraagd aandacht aan deze onderwerpen te besteden in de controleverklaring. Het gaat niet om een uitbreiding van uit te voeren werkzaamheden maar over het rapporteren over onze werkzaamheden. Inmiddels is de volgende stap gezet en zijn in december 2021 de beroepsregels (vastgelegd in de Nadere Voorschriften Controle en Overige Standaarden) aangepast.
In de Kadernota rechtmatigheid 2022 is door de commissie BBV invulling gegeven aan de rechtmatigheidsverantwoording met betrekking tot het voorwaarden-, begrotings- en misbruik en oneigenlijk gebruik criterium. Voor u als gemeente is het van belang om: de rappor-teringsgrens vast te stellen (0-3% van de begrote lasten na dotatie aan de reserves); het normenkader 2023 op te stellen (en dit door de raad te laten vaststellen); De aanvulling in Standaard 700 komt er in hoofdlijnen op neer dat afzonderlijke secties voor het normenkader te vertalen in een toetsingskader (toetspunten financiële de onderwerpen continuïteit en fraude in de controleverklaring worden opgenomen. rechtmatigheid); Hierin wordt uiteengezet hoe de accountant bij de controle-aanpak inspeelt op risico's ten beheersdoelstellingen, risico's en beheersmaatregelen te formuleren; aanzien van fraude en continuïteit en worden de uitgevoerde werkzaamheden toegelicht. een controleplan opstellen; en de controlewerkzaamheden uitvoeren. Als aanvulling kan de accountant ook de uitkomsten van deze werkzaamheden of Daar-bij vragen wij specifieke aandacht voor deugdelijke dossiervorming. belangrijke waarnemingen met betrekking tot het onderwerp toelichten.
De beide secties worden in alle controleverklaringen (verplicht) opgenomen; ook in situaties waar geen Bij de gemeenten die hiertoe in 2021 al een pilot hebben gedraaid is gebleken dat het sprake is van ernstige continuïteitsonzekerheid of spraakmakende fraudecasuïstiek. geen sinecure is om de onderbouwing van de rechtmatigheidsverantwoording goed in te Deze verplichting geldt voor de verklaring bij de jaarrekening 2022. richten. De intentie van de wetswijziging is om de gemeentelijke organisatie beter in Omdat binnen de publieke sector het begrip continuïteit minder relevant is, zijn de stakeholders nog in overleg hoe de accountant hier voor de publieke sector invulling aan gaat geven. Ten aanzien van de fraudecasuïstiek zou idealiter de nieuwe sectie in de controleverklaring moeten aansluiten op de frauderisico-analyse opgesteld door het college, dan wel de toelichting van het college op eventuele frauderisico's in de paragraaf bedrijfsvoering in het jaarverslag.
control te laten komen. Dat betekent dus ook dat de organisatie, denk aan budgethouders en management, moeten worden meegenomen. Ook gaat de wetswijziging uit van collectieve verantwoordelijkheid van het college. Dat vraagt het creëren van breed draagvlak en betrokkenheid. Wij adviseren u tijdig de werkzaamheden op te starten, niet alleen de controle, maar juist ook de versterking van de interne beheersing. Hoewel alleen financiële rechtmatigheid nu een wettelijke borging kent, is bovenstaand framework ook goed toe te passen bij o.a. doelmatigheid, doeltreffendheid, niet-financiële rechtmatigheid, fiscaliteit en IT. We constateren dat de gemeente Maasdriel hier in 2021 al stappen op heeft ondernomen.
29
Overige onderwerpen
@ akertitly
Environmental Social and Governance rapportage In april 2021 heeft de Europese Commissie de Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) gepubliceerd. Als gevolg van deze richtlijn worden grote bedrijven verplicht om met ingang van het boekjaar 2023 te rapporteren over hun impact op milieu- en sociale zaken. De richtlijn heeft tot doel de kwaliteit van de gerapporteerde informatie met betrekking tot ES G-aangelegenheden te verbeteren, met als uiteindelijk doel de transformatie naar een duurzamere economie te ondersteunen in lijn met de klimaatverbintenis van Parijs.
Btw-besparende schoolconstructies De Hoge Raad heeft op 4 februari 2022 geoordeeld dat een gemeente bij de levering van een nieuw schoolgebouw aan een scholenstichting als btw-ondernemer handelt (i.e. een economische activiteit verricht), ondanks dat de levering plaatsvindt tegen een nietkostendekkende vergoeding. De Hoge Raad merkt namelijk op dat algemeen bekend is dat gemeenten werkzaamheden met betrekking tot onroerende zaken verrichten en dat zij in dit kader worden aangemerkt als ondernemer in de zin van de btw. Dat in bepaalde situaties geen kostendekkende vergoeding wordt bedongen, doet niet af aan het btwDe volgende informatie is o.a. vereist om in de ESG-rapportage op te nemen: ondememerschap. Ondanks dat de Belastingdienst de schoolconstructies met diverse - welke duurzaamheidstrends en -ontwikkelingen een materiële impact kunnen hebben op middelen actief bestrijdt, blijkt uit deze zaak dat gemeenten onder bepaalde voorwaarden en omstandigheden de btw op de bouwkosten van schoolgebouwen in aftrek kunnen de onderneming (bijv. tekort aan middelen, bedrijfsonderbrekingen door slechte brengen. weersomstandigheden enz.); -
welke materiële impact de onderneming heeft op haar omgeving (mens en milieu); informatie over langetermijndoelstellingen van de onderneming met betrekking tot ESG en de geboekte vooruitgang daarin; informatie over immateriële activa (bijv. sociaal kapitaal).
Momenteel is de rapportage over duurzaamheid alleen van toepassing voor grote bedrijven. Maatschappelijk staat duurzaamheid echter hoog op de agenda en dat betekent dat in de toekomst mogelijk ook een rapportageverplichting voor u als gemeente gaat gelden. Wij gaan graag met u in gesprek over hoe ESG binnen de gemeente is vormgegeven en hoe ontwikkelingen hierover worden gemonitord. Wij kunnen u vanuit onze natuurlijke adviesfunctie ondersteunen bij dit proces door bijvoorbeeld samen met u uw stakeholders te identificeren om vervolgens door middel van een gesprek met uw belanghebbenden de meest materiële onderwerpen inzichtelijk te maken en aan de hand daarvan een materialiteitsmatrix op te stellen. Andere mogelijkheden zijn ondersteuning bij de aanpak van de uitwerking van uw duurzaamheidsstrategie, het adviseren omtrent te nemen acties omtrent uw duurzaamheidsstrategie en u te ondersteunen bij de bewaking van de realisatie van de strategie door middel van KPl's en dashboarding.
30
Overige onderwerpen Soft controls De huidige maatschappelijke ontwikkelingen en toegenomen aandacht voor cultuur en gedrag alsmede de omgang met ethische dilemma's, maakt dat ook van de accountant wordt verwacht dat anders wordt gekeken naar risico's op dat gebied. Daarmee zijn soft controls, als belangrijke aspecten van cultuur en gedrag, een relevant onderdeel in de jaarrekeningcontrole.
@ akertitly Cultuur en gedrag zijn brede begrippen. Cultuur is een gemeenschappelijke verzameling van normen, waarden en gedragsuitingen die gedeeld worden door de leden van de organisatie. Of anders gezegd: 'zo doen we dat hier'. Gedrag kan worden omschreven als een verzameling van bewuste of onbewuste, (niet-) tastbare handelingen die gestuurd worden door bijvoorbeeld overtuigingen en omgeving.
Organisaties die bewust hun cultuur managen zijn beter in het realiseren van doelen en het In de herziene Standaard 315 Risico's op een afwijking van materieel belang identificeren managen van risico's vergeleken met organisatie die dat niet doen. is in paragraaf 21b vermeld: Het bewust managen van de cultuur gebeurt vanuit vier invalshoeken: 'De accountant dient door het uitvoeren van risico-inschattingswerkzaamheden inzicht te 1. Verantwoordelijk zijn, is cruciaal voor het realiseren van noodzakelijke veranderingen in verwerven in de interne beheersingsomgeving. De accountant doet dit door te evalueren of: een organisatie. De mate waarin een gemeente centraal of decentraal is georganiseerd het management, onder het toezicht van de met governance belaste personen, een is vanzelfsprekend van invloed op de rol- en verantwoordelijkheidsverdeling. cultuur van eerlijkheid en ethisch gedrag heeft gecreëerd en gehandhaafd; 2. Processen en procedures: het besef dat het opleggen en handhaven van regels, het de sterke punten in de elementen van de interne beheersingsomgeving samen een gedrag van mensen niet genoeg verandert. geschikte basis vormen voor de andere componenten van het interne 3.
Soft controls: het cultiveren van alle niet-tastbare maar wel gedrag-beïnvloedende beheersingssysteem van de entiteit gezien de aard en complexiteit van de entiteit, en; factoren in organisaties die kunnen helpen bij het realiseren van doelen en het managen tekortkomingen in de interne beheersingsomgeving de andere componenten van het van risico's. interne beheersingssysteem van de entiteit ondermijnen.' 4. Organisatie en besturing: het besef dat alle organisatieonderdelen goed inzicht in soft controls levert samen met de analyse van hard controls een Het is voor de accountant dus van belang om inzicht te verkrijgen in de cultuur van een completer beeld op van de interne beheersingsomgeving en de mogelijke effectiviteit organisatie en het gedrag van het management en de medewerkers. Dit kan zelfs al een rol van de genomen interne beheersingsmaatregelen. In samenwerking met onze HR spelen in het proces van opdrachtacceptatie en -continuering. consultants gaan wij graag met u over dit onderwerp in gesprek.
31
C
c
0» 3
@ akertitly
Bijlage A - SiSa-bijlage
Het is volgens de Nota verwachtingen accountantscontrole 2021 voorgeschreven dat wij de geconstateerde fouten en onzekerheden per regeling rapporteren door middel van onderstaande verplichte tabel. Deze tabel dient door uw gemeente samen met een aantal andere verplicht voorgeschreven verantwoordingsstukken voor 15 juli 2022 elektronisch bij het CBS te worden aangeleverd.
Nummer
:
Fout, onzekerheid of formele onrechtmatig heid
Specifieke uitkering
Incidentele bijdrage ondersteuning naleving controle op coronatoegangsbewijzen
B2
Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp gedupeerden toeslagenproblematiek
C43
Regeling reductie energiegebruik woningen
:
Toelichting fout/onzekerheid
Regeling specifieke uitkering tijdelijke ondersteuning toezicht en handhaving
A12B
C62
Financiële omvang in euro's
J
Specifieke uitkering aan gemeenten voor de bekostiging van de kwijtschelding van gemeentelijke belastingen van gedupeerden door de toeslagenaffaire
I
t
Onderwijsachterstandenbeleid 2019-2022
D14
Regeling specifieke uitkering inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertragingen
2
Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_gemeentedeel 2021
Strekking controleverklaring rechtmatigheid:
Goedkeurend
Strekking controleverklaring getrouwheid:
Goedkeurend
33
akertitly
Bijlage A - SiSa-bijlage
Het is volgens de Nota verwachtingen accountantscontrole 2021 voorgeschreven dat wij de geconstateerde fouten en onzekerheden per regeling rapporteren door middel van onderstaande verplichte tabel. Deze tabel dient door uw gemeente samen met een aantal andere verplicht voorgeschreven verantwoordingsstukken voor 15 juli 2022 elektronisch bij het CBS te worden aangeleverd. Nummer II Specifieke uitkering ; G2a G3
-
G12
~Kwijtschelding publieke schulden SWZ-domein hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire_gemeentedeel -Regeling Sportakkoord 2020-2022
H16 L5B
Toelichting fout/onzekerheid
~sluit bijstandsverlening zelfstandigen 2004 (exclusief levensonderhoud beginnende zelfstandigen )_gemeentedeel 2021 es luit bijstandsverlening zelfstandigen 2004 (exclusief levensonderhoud beginnende zelfstandigen)_totaal 2020
H12
Financiële omvang in euro's
I
Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_totaal 2020
G3a
H8
Fout of onzekerheid
f
-
-
+
-----
I
7
I
-!
Regeling specifieke uitkering lokale preventieakkoorden of preventieaanpakken
I
Regeling Specifieke uitkering ijsbanen en zwembanen
-
Regiodeals 3° tranche
Strekking controleverklaring rechtmatigheid:
Goedkeurend
Strekking controleverklaring getrouwheid:
Goedkeurend
-
--+---
--+---
-~
34
@ akertitty
Bijlage A - SiSa-bijlage {vervolg - Tozo)
Het is volgens de Nota verwachtingen accountantscontrole 2021 voorgeschreven dat wij de geconstateerde fouten en onzekerheden per regeling rapporteren door middel van onderstaande verplichte tabel. Deze tabel dient door uw gemeente samen met een aantal andere verplicht voorgeschreven verantwoordingsstukken voor 15 juli 2022 elektronisch bij het CBS te worden aangeleverd.
Nummer
JI Specifieke uitkering
Fout of onzekerheid
G4
Tozo 1_fundamentele rechtmatigheidseisen
G4
Tozo 1_belangrijke rechtmatigheidseisen
G4
e a
--
G4
Toelichting fout/onzekerheid
--
te Tozo 3 Tozo 4
G4 G4
Financiële omvang in euro's
-+
Tozo 5
J
-----+--
---
Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire - gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud in jaar T
---
Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslag affaire - gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen op kapitaalverstrekking in jaar T
Strekking controleverklaring rechtmatigheid:
Goedkeurend
Strekking controleverklaring getrouwheid:
Goedkeurend
-
--1
35
@ akertitly
Bijlage B - Ongecorrigeerde controleverschillen
De hieronder opgenomen tabel met ongecorrigeerde controleverschillen is verstrekt aan het college en is als bijlage bij de Bevestiging bij de jaarrekening gevoegd. Wij hebben de ongecorrigeerde verschillen met het college besproken. Wij zijn van mening dat verschillen zoveel mogelijk door het college moeten worden gecorrigeerd, echter wij kunnen instemmen met de overwegingen van het college om deze verschillen niet te corrigeren, aangezien deze bedragen niet materieel zijn voor het inzicht van de jaarrekening. De geconstateerde fouten ten aanzien van getrouwheid en rechtmatigheid en onzekerheden zijn lager dan de door u vastgestelde controletolerantie van 1% respectievelijk 3% van de totale lasten. Positieve bedragen hebben een positief effect op het resultaat, een bedrag tussen haakjes heeft een negatief effect op het resultaat. Rechtmatigheidsfouten kunnen niet gesaldeerd worden. Fouten ~d van de controleverschillen (x € 1.000)
r
Aanbestedingsrechtmatigheid
Afrekening Avri (nadeel) frekening OOR (voordeel) otaal ongecorrigeerde controleverschillen
-- ----
Effect niet gecorrigeerde controleverschillen voorgaande jaarrekening (voordeel)
I Totaal
~
Getrouwheid
--
-
-----
-
-
(54) 64
-
-
Rechtmati gheid
-
r-=
-
99 54 64
10
217
-
n.v.t.
-
10
-
217
Onzekerheden
Aard
van de controleverschillen (x € 1.000)
}
Getrouwheid
Rechtmatigheid
Prestatielevering sociaal domein
32
32
Totaal onzekerheden
32
32
37
@ akertity
Bijlage C - Gecorrigeerde controleverschillen
De hieronder opgenomen tabel bevat alle afzonderlijk geïdentificeerde en gecorrigeerde controleverschillen boven de door ons gehanteerde rapporteringstolerantie van € 50.000. Fouten Aard van de controleverschillen (x€ 1.000)
--i
€
I
Correctie rekening courant Werkzaak (voordelig) Winstneming Kampen Noord (voordelig)
-
--Diverse herrubriceringen in kortlopende schulden en uitzettingen
Enkele correcties in SiSa-bijlage Diverse tekstuele aanpassingen in toelichting jaa rekening
-
--
Totaal gecorrigeerde controleverschillen (voo rdelig)
-
37
---
--
40
I
-
---
--
7 el
38
Bijlage D - Controleaanpak Controleaanpak en uitvoering Wij voeren onze controle uit met een mix van systeem- en gegevensgerichte werkzaamheden en een mix van vaste teamleden en ingeschakelde experts. Daarnaast beschikken wij als organisatie over verschillende kwaliteitsborgingsmaatregelen. Dit geheel tezamen leidt tot een kwalitatief goede controle. In ons controleplan en dit verslag is voor elk bijzonder aandachtsgebied in onze controle terug te lezen wat de kernpunten in onze controle zijn geweest die hebben bijgedragen aan de kwaliteit in onze controle. Daarnaast gaan wij in de volgende paragrafen van deze bijlage nog nader in op de samenwerking met de andere accountants en de ingeschakelde experts. Onze controleaanpak is onder andere gericht op het in kaart brengen van de voor de jaarrekening van belang zijnde risico's. Op basis van onze gesprekken met het management over de belangrijke financiële en operationele ontwikkelingen is een aantal punten met een verhoogd risico voor de jaarrekening 2021 onderkend, deze zijn weergegeven op pagina 10 van dit verslag. Samenwerking met interne accountantsdienst/andere accountants Voor de jaarrekening van de gemeente Maasdriel maken wij gebruik van diverse verbonden partijen/gemeenschappelijke regelingen en uitvoeringsorganisaties.