AANGEPAST Raadsvoorstel vaststellen beleid groen 2026-2030

Samenvatting raadsvoorstel

Onderwerp

: Vaststellen beleidsplan Groen Maasdriel 2026-2030

Kern van het raadsvoorstel Het huidige groenbeleid van gemeente Maasdriel, namelijk de Deelvisie bomen en groen Maasdriel, en het Boomstructuurplan Maasdriel, wordt voortgezet. In mei 2025 zijn verschillende scenario’s voor het groenonderhoud gepresenteerd aan de gemeenteraad. Vervolgens heeft de gemeenteraad met de Kadernota 2026 geld beschikbaar gesteld. Er is extra budget van € 500.000 voor groenonderhoud toegekend om het groenareaal op kwaliteitsniveau B te onderhouden, we onderhouden hotspots op kwaliteitsniveau A en we stellen een gebiedsconciërge aan. In 2025 en verder werkt de gemeente aan de doorontwikkeling van de huidige omgevingsvisie Maasdriel. In het kader van de omgevingsvisie 2.0 werken we de ambities en het benodigde strategisch beleid verder uit. De gemeenteraad stelt het scenario D, Huidige werkwijze en Amendement zonder beheerder vast. Gerelateerde raadsstukken - Amendement A2025-05 ‘Extra budget groenonderhoud en beëindiging storting reserve ZOR’ - Deelvisie bomen en groen (2019) - Boomstructuurplan (2009)

Raadsvoorstel

Onderwerp

: Vaststellen beleidsplan Groen Maasdriel 2026-2030

Zaaknummer

: 1485779

Datum collegevergadering

: 11 november 2025

Datum raadsbesluit

: 18 december 2025

Datum raadsvergadering

: 18 december 2025

Portefeuillehouder

: Wethouder Nettenbreijers

Inlichtingen bij

: Gemeente Maasdriel, afdeling Realisatie en Beheer MSD

Voorstel 1. De deelvisie Bomen en Groen in te trekken; 2. Het beleidsplan Groen Maasdriel 2026-2030 vast te stellen; 3. In te stemmen met scenario D, Huidige werkwijze en Amendement zonder beheerder; 4. De aanvullende investeringskredieten voor 2026 voor het vervangen van bomen bij einde levensduur € 63.750 beschikbaar te stellen; 5. De financiële effecten te verwerken in de Programmabegroting 2026 en meerjarenraming 2027 tot en met 2029, zoals beschreven in tabel ‘Kostendekking’ in de financiële paragraaf. Samenvattend in de Programmabegroting 2026 de budgetten bomen en openbaar groen als volgt bij te stellen: 2026: € -92.527 2027: € - 114.527 2028: € - 111.527 2029: € - 109.827 2030: € - 81.527

Inleiding De gemeente Maasdriel is mooi gelegen in het open landschap van de Bommelerwaard, centraal aan de A2 en dicht bij ’s-Hertogenbosch, Dit is een mooi uitgangspunt om een aantrekkelijke gemeente te zijn om te wonen, werken en te recreëren. De openbare ruimte is een belangrijke factor voor fijn en veilig wonen en leven. Een prettig woon- en leefomgeving is mooi, schoon, veilig en groen. Een gedeelte van de openbare ruimte is groen en draagt bij aan de leefbaarheid van onze gemeente. Zorgplicht beheer en onderhoud groenareaal. De onderhoudsplicht voor bomen is geregeld in de Nederlandse wet, met name het Burgerlijk Wetboek. Door het vaststellen van een beleidsplan en het beschikbaar stellen van bijbehorende middelen geven we invulling hieraan. Beleidsplan Groen Met het beleidsplan Groen geeft de gemeente vorm aan haar ambities op het gebied van groen en bomen. Het doel van dit beleidsplan Groen is het vastleggen van de visie, ambities en kaders voor het doelmatige beheer en het onderhoud van het

2

groenareaal voor de periode 2026-2030. Het beleidsplan is een voortzetting van het huidige groenbeleid, de Deelvisie bomen en groen Maasdriel 2019, en het Boomstructuurplan Maasdriel. Het groenareaal blijven we onderhouden op niveau B, de hotspots op niveau A en we besteden aandacht aan het verwachtingspatroon van inwoners door het inzetten van een gebiedsconciërge en is er aandacht voor communicatie en participatie. Met het beleidsplan wordt een bestuurlijke, beheersmatige en financiële basis gelegd voor het beheer van groen in de komende jaren. Relatie omgevingsvisie Op dit moment zijn we de Omgevingsvisie aan het actualiseren, in deze nieuwe Omgevingsvisie 2.0. worden de ambities voor groen opgenomen. Amendement en kadernota In mei 2025 is er een presentatie aan de raad gegeven waarin onder andere verschillende scenario’s voor het groenonderhoud gepresenteerd zijn. Naar aanleiding van de presentatie heeft de gemeenteraad het via het amendement A2025-05 vastgesteld. Er is extra budget van € 500.000 voor groenonderhoud toegekend om het groenareaal op kwaliteitsniveau B te onderhouden, we onderhouden hotspots op kwaliteitsniveau A en we stellen een gebiedsconciërge aan. Hiermee kunnen we het verwachtingspatroon van onze inwoners managen. Dit scenario noemen we scenario D, huidige werkwijze en amendement zonder beheerder.

We hebben de verantwoordelijkheid voor het doelmatig beheer en onderhoud van alle groenvoorzieningen, met als primair doel de leefbaarheid te waarborgen. Het onderhoud wordt uitgevoerd met een focus op duurzaamheid, kostenefficiëntie en het tijdig signaleren van benodigde maatregelen. Wij zetten in op een integrale benadering, waarbij zowel de technische kwaliteit van het groen en de belevenis centraal staan. Financiën Bekostiging De kosten voor het beheer en onderhoud van de openbare ruimte worden gedekt uit de algemene dienst van de gemeentelijke begroting. De beschikbare middelen worden jaarlijks door de gemeenteraad vastgesteld Financiële onderhoudsbehoefte. De financiële onderhoudsbehoefte geeft inzicht in de middelen die noodzakelijk zijn om het areaal van de openbare ruimte duurzaam te beheren. De berekende onderhoudsbehoefte vormt daarmee de theoretische raming van wat nodig is om het areaal op basis van de ambities en het beleid te onderhouden. Scenario’s. Naar aanleiding van de technische avond van 13 mei 2025 zijn een viertal scenario’s uitgewerkt met bijpassende budgetten. In bijlage 2 “Scenario studie Beleidsplan Groen Maasdriel 2026-2030’ is de financiële uitwerking van deze scenario’s opgenomen. Voorkeursscenario. De gemeente wil het areaal van de openbare ruimte doelmatig onderhouden. Hier hoort het kwaliteitsniveau B, basis bij.

Dit sluit aan bij het onderhoudsniveau van de vakgebied riolering. Bij een lager onderhoudsniveau lopen we het risico dat het groen de leeftijdsduur

3

niet haalt. Er is dan sprake van versnelde afschrijving. We stellen voor om in te stemmen met scenario D, Huidige werkwijze en Amendement zonder beheerder. Participatie Interactie met de samenleving is een dynamisch proces, waarbij de invulling van een participatieproces altijd afhankelijk is van het thema, het doel en de betrokken belanghebbenden. Bij het vervangen van groen betrekken we omwonenden om mee te denken over het groen in hun wijk. Argumenten 1.1 Het orgaan dat de Deelvisie Groen heeft vastgesteld dient deze ook weer in te trekken. De raad heeft de Deelvisie Groen 2019 vastgesteld en dient deze ook weer in te trekken. 2.1 Verplichting voor onderhoud Bomen. In het burgerlijk wetboek is vastgelegd dat de gemeente verantwoordelijk is voor het in goede staat houden van de bomen. 2.2 Een degelijke visie, strategie en beleid, zoals beschreven in het Beleidsplan Groen, is noodzakelijk voor het doelmatig beheer en onderhoud van groen en bomen. De vervangingswaarde van het groen is circa € 14 miljoen, die van bomen circa € 178 miljoen. Bij onvoldoende aandacht en beschikbare middelen lopen we het risico dat het groen de leeftijdsduur niet haalt. Er is dan sprake van versnelde afschrijving. In het Beleidsplan is de visie, beleid en strategie ten aanzien van groen en bomen vastgelegd. Het bijbehorende uitvoeringsprogramma geeft inzicht in benodigde werkzaamheden en de kosten.

2.3 Door het vaststellen van het Groenbeleid stelt de gemeenteraad de kaders voor de periode 2026-2030 vast. Met het beleidsplan wordt een bestuurlijke, beheersmatige en financiële basis gelegd voor het beheer van groen in de komende jaren. 3.1 Basis op orde. Door het kiezen voor scenario D Huidige werkwijze en amendement zonder beheerder kunnen we de basis op de orde brengen. 4.1 De geraamde investeringskosten leiden tot kapitaallasten De kapitaallasten passen binnen het beschikbare totaalbudget. 5.1 De bestaande exploitatiebudgetten zijn voldoende om aan de opgave te voldoen. Om de komende vijf jaar te voldoen aan de wettelijke zorgplicht voor bomen en het onderhouden van groen op onderhoudsniveau B en de hotspots op A is circa 8,6 miljoen nodig exclusief investeringskosten. In de programmabegroting 2026 zijn voldoende middelen opgenomen om de kosten te dekken. Kanttekeningen/risico’s 2.1 en 5.1 Mogelijk risico aanbesteding groen. Voor de ramingen zijn we uitgaan van marktconforme prijzen, prijspeil 2025. Als blijkt dat de aanbesteding hoger uitvalt dan melden we dit via de bestuursrapportage 2026. 3.1

Niet voldoende personele capaciteit.

4

Om alle werkzaamheden tactisch, statisch en operationeel goed uit te kunnen voeren hebben wij voldoende personele capaciteit nodig. Naast de bestaande bezetting hebben we voor de komende planperiode 1 beheermedewerker nodig. In dit plan zijn hiervoor geen middelen opgenomen.

Inclusie Toegankelijke, groene ruimtes dragen bij aan sociale inclusie. Wanneer parken, plantsoenen en groene straten zo zijn ingericht dat iedereen zich er welkom voelt – ook mensen met een beperking, zonder tuin of met een andere achtergrond – ontstaat er letterlijk een gedeelde ruimte. Groen verbindt, juist omdat het neutraal en uitnodigend is. Bomen herinneren ons eraan dat groei tijd kost, maar dat wortelen in een plek begint met zorg en aandacht. Een inclusieve samenleving wortelt op dezelfde manier: in een bodem van gelijkheid, gevoed door gezamenlijke verantwoordelijkheid voor mens én natuur. Programma duurzaamheid Groen zorgt voor een prettig leefklimaat. Een groene inrichting zorgt voor verkoeling op warme dagen. Bomen geven schaduw als de zon fel schijnt, ze weerkaatsen en verstrooien geluidsgolven en helpen bij het filteren van (fijn)stof uit de lucht. Financiën (incl. BTW-effect) Het voorkeursscenario groen scenario D Huidige werkwijze en amendement heeft financiële consequenties. In de begroting zijn financiële middelen opgenomen ter dekking van de exploitatielasten (planmatig beheer groen, onkruidbestrijding in groenvakken, boomonderhoud enzovoorts) en kapitaallasten (volgend uit door uw raad beschikbaar gestelde investeringskredieten in de vervanging van groen bij einde levensduur).

In het stuk wordt voorgesteld de financiële afschrijvingstermijn vast te stellen op 25 jaar voor de vervanging van het openbaar groen, en 40 jaar voor de vervanging van bomen. De lasten fluctueren per jaar. In totaal is er voor 2026 € 1.693.000 benodigd en is er (afgerond) € 1.786.000 beschikbaar. De bedragen voor de overige jaren blijken uit de tabel ‘Kostendekking’. Voor 2026 heeft uw raad in de Programmabegroting 2026 reeds een investeringskrediet van € 333.000 beschikbaar gesteld dat is bedoeld voor de vervanging van groenvakken bij einde levensduur. Voorgesteld wordt om daarnaast een krediet beschikbaar te stellen van € 63.750 voor de vervanging van bomen bij einde leeftijd, zoals beschreven in de tabel ‘Investeringskredieten’. Uit de tabel ‘Kostendekking’ hieronder vallen de totale kosten op te maken, en het bijbehorende effect op het begrotingssaldo.

5

Kostendekking 1. Beschikbaar begroting exploitatie 2. Beschikbaar begroting kapitaallasten Totaal beschikbaar in de begroting 3. Kosten exploitatie 4. Kapitaallasten investeringen 5. Totaal kosten 6. Effect op begrotingssaldo

2026 2027 2028 2029 2030 1.785.527 1.785.527 1.785.527 1.785.527 1.785.527 1.785.527 1.693.000 1.693.000 92.527

19.000 35.000 51.000 57.000 1.804.527 1.820.527 1.836.527 1.842.527 1.668.000 1.668.000 1.668.000 1.693.000 22.000 41.000 59.700 68.000 1.690.000 1.709.000 1.726.700 1.761.000 114.527

111.527

109.827

Tekstueel kan bovenstaande tabel als volgt worden toegelicht: 1. Dit betreft het totale beschikbare exploitatiebudget in de Programmabegroting dat is toegewezen voor groen en bomen. Hierin is de aanvullende € 500.000 uit amendement A2025-05 ‘Extra budget groenonderhoud en beëindiging storting reserve ZOR’ meegenomen. 2. Dit betreffen de opgenomen kapitaallasten in de Programmabegroting, volgend uit de kredieten in de tabel ‘Investeringskredieten’ op regel ‘Al beschikbare kredieten in de begroting’. 3. Dit betreffen de te verwachten exploitatiekosten, volgend uit het voorkeursscenario D: Huidige werkwijze en amendement zonder beheerder, waarmee invulling wordt gegeven aan amendement A2025-05. 4. Dit betreffen de totale kapitaallasten, voortkomend uit de voorgestelde investeringen in tabel ‘Investeringskredieten’ op regel Totaal bruto kredieten ter beschikking te stellen’. 5. Dit betreffen de totale kosten (exploitatie + kapitaallasten) van het scenario. 6. Dit betreft de jaarlijkse impact op het begrotingssaldo van de gemeente. Uit de tabel blijkt dat de impact van scenario D een structureel positief effect op het begrotingssaldo heeft.

6

81.527

De ter beschikking te stellen investeringskredieten zijn als volgt weer te geven:

Investeringskredieten 2026 Vervanging groenvakken bij einde levensduur Vervanging bomen bij einde levensduur Totaal bruto kredieten ter beschikking te stellen Al beschikbare kredieten in begroting Aanvullend beschikbaar te stellen kredieten

2027

2028

2029

2030

333.000 63.750

296.000 63.750

296.000 63.750

116.000 63.750

116.000 63.750

396.750 333.000

359.750 296.000

359.750 296.000

179.750 116.000

179.750 116.000

63.750

63.750

63.750

63.750

63.750

Uit bovenstaande tabel valt op te maken dat er reeds kredieten voor de vervanging van groenvakken bij einde levensduur zijn opgenomen in de begroting, maar dat deze nog ontbreken voor de vervanging van bomen. In de Kadernota 2026 is dit ook benoemd. Voorgesteld wordt voor de vervanging van bomen voor het jaar 2026 een investeringskrediet van € 63.750 beschikbaar te stellen en de bijbehorende kapitaallasten te verwerken in de begroting. De raad beslist jaarlijks bij het vaststellen van de begroting over het beschikbaar stellen van investeringskredieten. Over de vaststelling van de investeringskredieten voor het jaar 2027 beslist de raad over de toekenning van de kredieten voor 2027. In de meerjarenraming houden wij hier wel al rekening mee. De gemeente voert hiernaast ook andere investeringen uit. Voor investeringen heeft de gemeente geld nodig. Daarom gaat de gemeente de kapitaalmarkt op om leningen aan te trekken. Leningen leiden tot (aanvullende) rentelasten. Op dit moment is de rente op de kapitaalmarkt rond de 3%. De investering zal worden toegevoegd aan de liquiditeitenplanning van de gemeente. Indien een liquiditeiten tekort dreigt, zal er tegen dit tarief van 3% geleend moeten worden. Bedrijfsvoering Personeel en organisatie Om alle werkzaamheden tactisch, strategisch en operationeel goed uit te kunnen voeren hebben wij voldoende personele capaciteit nodig.

Naast de bestaande bezetting hebben we voor de komende planperiode 1 beheermedewerker nodig. In dit plan zijn hiervoor geen middelen opgenomen. In 2026 is er niet voldoende capaciteit om het beheer en onderhoud doelmatig uit te voeren. Voor de periode vanaf 2027 ontvangt u in de Kadernota 2027, een voorstel van de totale effecten van de organisatieontwikkeling. Dit voorstel zal een integrale afweging bevatten van de capaciteitsbehoeften binnen de gehele organisatie, waarbij specifiek aandacht zal worden besteed aan de aanstelling van een extra beheermedewerker voor groen. Uitvoering Planning

7

Na vaststellen van het groenbeleid zal gestart worden met de voorbereidingen rondom het uitvoeringsprogramma voor groen. In het kader van de omgevingsvisie 2.0 werken we de ambities en het benodigde strategisch beleid verder uit. Handhaving Niet van toepassing. Communicatie In het kader van het beleidsplan Groen vindt geen specifieke communicatie plaats aangezien het een globaal beleidsplan is. Bij een vervangingsproject worden direct omwonenden betrokken om mee te denken over het groen in hun wijk. Voorbeelden van inzet van communicatiemiddelen daarbij zijn: website, sociale media, brieven en de nieuwspagina van de gemeente in het lokale weekblad (Bommelerwaardgids). Evaluatie / controle Jaarlijks wordt een schouw van ons groenareaal gedaan. Een jaarlijkse evaluatie van het uitvoeringsprogramma is noodzakelijk om te kunnen bijsturen waar nodig. Nota van wijzigingen Niet van toepassing. Bijlagen Bijlage 1: Groenbeleidsplan 2026-2030 Bijlage 2: Scenariostudie

8