5944 MAAS Hand-out-1 V2*
Tekst van het document
Uitgangspunten voor participatie 2. Binnen de gemeente werken we volgens één methodiek, met heldere spelregels en procedures. 1. De basis is het goede gesprek.
We werken volgens De Maasdrielse participatieaanpak. Dit is
2. Binnen de gemeente werken we volgens één
geen keurslijf maar een handleiding. Een handleiding die
methodiek, met heldere spelregels en procedures.
houvast en structuur biedt om elk participatie vraagstuk te
3. Bij iedere stap communiceert de gemeente tijdig over
vertalen naar een praktische aanpak. Want goede participatie
inhoud en proces. 4. De rolinvulling is bij ieder participatietraject duidelijk.
blijft maatwerk. Het is afhankelijk van diverse factoren, die steeds weer tegen het licht aangehouden worden. Bij iedere fase van de beleidscyclus van ideevorming, uitwerking, realisatie tot evaluatie kijken we of en welk type
1. De basis is het goede gesprek.
participatie past. We bepalen voor iedere doelgroep en bij
Vertrouwen in de overheid is niet vanzelfsprekend. We
iedere processtap welke mate van invloed en betrokkenheid
hebben dagelijks contacten met onze inwoners. Via onze
er is. Daarbij maken we gebruik van een participatiemix, zodat
dienstverlening, via onze communicatie en via de participatie.
mensen kunnen meedoen zoals het hen past en wanneer
Ingrijpende maatregelen die niet goed aansluiten bij de
het hen uitkomt.
leefwereld van de inwoners, dienstverlening die niet goed functioneert of onduidelijke communicatie leiden direct tot
Goede participatie zal zich uiteindelijk in de praktijk moeten
afbrokkelend vertrouwen. Daarom zetten we allereerst in op de
bewijzen, en is behalve van goede spelregels en procedures ook
kwaliteit van deze aspecten.
afhankelijk van de manier waarop mensen hieraan invulling geven. Door onze aanpak steeds weer te evalueren, kunnen
Wie het initiatief ook neemt, de basis is het goede gesprek.
we de methodiek bijstellen als dat nodig is. Zo blijven we onze
Uitgangspunt daarbij is dat het doel van het gesprek vooraf
aanpak verbeteren.
helder is voor alle deelnemende partijen. Stakeholders beschikken over voldoende informatie om een betekenisvolle
Figuur 1 We geven bij iedere stap aan welke ruimte voor invloed
bijdrage te kunnen leveren. We stellen ons constructief op en
er is en hoe we hier mee omgaan.
verkennen wat er speelt, wat de behoefte is en wie betrokken zijn (of zouden moeten zijn). Initiatiefnemers stimuleren we om het gesprek aan te gaan in hun directe omgeving. Als overheid
Inwoners krijgen de bevoegdheid om onafhankelijk
geven we hiervoor het goede voorbeeld.
beslissingen te nemen.
We zijn duidelijk over rollen en verantwoordelijkheden en
We werken met onze inwoners als gelijken samen
geven duidelijk aan wie de afzender is en welke partners
aan de co-creatie van onze gemeente, dorp of buurt
eventueel mede afzender zijn. Als het initiatief bij andere partijen ligt, zijn zij transparant over namens wie zij praten
We betrekken onze inwoners actief en houden
(of vanuit welk belang).
rekening met hun meningen, maar behouden de uiteindelijke beslissingsbevoegdheid.
Onze inwoners kunnen rekenen op een transparant proces. We zijn transparant over de doelen van het gesprek en het
We vragen onze inwoners om niet-bindende feedback
delen van beschikbare informatie. Ook vertellen we wat we
over specifieke beslissingen en beleid.
met de opgehaalde input doen of hebben gedaan. Al deze ingrediënten dragen bij om het goede gesprek te voeren.
We voorzien onze inwoners van transparante, relevante en actuele informatie.
3. Bij iedere stap communiceert de gemeente tijdig over
4. De rolinvulling is bij ieder participatietraject duidelijk.
inhoud en proces
Inwoners, ondernemers of maatschappelijke organisaties
Of we nu een heel uitgebreid participatietraject opzetten, of
kunnen worden uitgenodigd mee te doen aan een
niet, uitgangspunt is altijd dat we belanghebbenden altijd
participatietraject. Ook kunnen ze zelf met ideeën en
voorzien van transparante, relevante en actuele informatie.
initiatieven komen waarbij zij de gemeente kunnen vragen
Goede participatie betekent ook dat wie een mening, belang
om mee te doen of te ondersteunen. Iedere initiatiefnemer
of idee heeft over een visie of plan daadwerkelijk de kans krijgt
is zelf verantwoordelijk om een idee zoveel mogelijk tot een
mee te denken en mee te doen. Dit vraagt iets van de wijze
volwaardig initiatief te ontplooien. Dat kan de initiatiefnemer
waarop wordt uitgenodigd en gecommuniceerd.
doen door zelf partners te vinden en door het belang van zijn of haar initiatief voor de omgeving goed inzichtelijk te maken.
Bij ieder proces communiceren we tijdig en zorgvuldig over
Een participatietraject kan daarbij helpen. De initiatiefnemer is
het participatiedoel, wat er speelt, wat de behoefte is en wie
altijd zelf verantwoordelijk voor het participatietraject.
betrokken zijn (of zouden moeten zijn), zodat voor iedereen vooraf en achteraf duidelijk is op welke wijze wordt/is
Wij zijn als gemeente in ieder participatietraject duidelijk over
geparticipeerd. Bij iedere fase / stap in een participatieproces
onze rol. Zijn we zelf initiatiefnemer dan stellen we vast wat
wordt aan stakeholders teruggekoppeld wat er met hun inbreng
de rol is van ‘de participant’ en welke rol de gemeente heeft.
is gedaan.
Goede participatie borgt dat het bestuur zich rekenschap geeft van alle belangen en gevoelens die er leven, en daarmee dus
Het bestuur heeft de taak alle (en vaak tegenstrijdige)
ook rekening kan houden. Bij aanvang van een project wegen
maatschappelijke en particuliere belangen te wegen en te
we bewust af welke rol en bijdrage van de gemeente daarbij
komen tot een weloverwogen en gemotiveerd besluit. Dat hoeft
past en benoemen we welke rol en bijdrage we van inwoners
en kan niet altijd leiden tot een besluit waarmee iedereen het
verwachten. Bij grote trajecten kan de raad (en het college)
eens is. Goede participatie heeft niet als eerste doel absoluut
aangeven wat voor hen het beleidsdoel is en welke ruimte er
draagvlak te realiseren, of bezwaar en beroep te voorkomen.
is om invloed te hebben op het resultaat van het traject als
Bij goede participatie worden geïnteresseerden wel helder
participant (Welke kaders zijn al vastgesteld).
geïnformeerd over de gemaakte afwegingen.
Randvoorwaarden bij participatie • We zoeken de inwoners op (fysiek en/of digitaal).
We spreken namens dé gemeente en beloven ook
• We werken inclusief en toegankelijk.
actief te luisteren naar zaken die niet direct bij het
• We spreken namens dé gemeente en beloven ook
participatietraject horen.
actief te luisteren naar zaken die niet direct bij het
We realiseren ons dat we als één gemeente worden
participatietraject horen.
gezien. Bij ieder contact spreken we dus niet alleen vanuit
• We luisteren met oprechte belangstelling naar behoeften en ideeën van de ander.
een bepaald thema, maar praten namens dé gemeente. Vragen en opmerkingen over zaken die niet direct met het participatietraject te maken hebben, pakken we actief op en
We zoeken de inwoners op
geven we door aan de afdeling waar dit hoort, waar dit ook weer
Goede participatie zorgt voor een brede vertegenwoordiging
actief wordt opgepakt.
van belangen, representativiteit en sociale inclusie. Participatie regelen we niet alleen vanuit het gemeentehuis. We gaan naar
We luisteren met oprechte belangstelling naar behoeften
de inwoners toe (fysiek en digitaal).
en ideeën van de ander. Het gemeentebestuur houdt rekening met belangen en
We zetten ons in om een brede groep te betrekken. Voorkomen
gevoelens die in de samenleving leven. Onze werkwijze is van
moet worden dat een participatieproces wordt gedomineerd
buiten-naar-binnen, waarbij we luisteren naar de inwoner en
door een bepaalde groep of een bepaald deelbelang. Liever
de gemeenschap om te leren wat zij echt belangrijk vinden.
een kleinere groep betrokkenen, waarin wel alle standpunten
We zijn daar waar de mensen zijn. We werken kerngericht. We
zijn vertegenwoordigd, dan een grote groep met allemaal
kennen de mensen en gemeenschappen en laten oplossingen
dezelfde mening. Er is gedurende een participatieproces
tot stand komen door ontmoeting. Zo werken we aan
continu sprake van een gelijk kennisniveau, zodat er een gelijk
betekenisvolle verbindingen.
speelveld ontstaat. Initiatiefnemers weten ons te vinden en nemen met ons contact op. We geven ruimte om zaken zelf te regelen en blijven in de buurt voor hulp.
We werken inclusief en toegankelijk We hebben aandacht voor inclusieve participatie waarbij iedereen mee kan doen die dat wil, wanneer hij dat wil. Hier monitoren we ook op. Concreet gaat het hierbij om digitale toegankelijkheid, fysieke toegankelijkheid en begrijpelijke communicatie. We zetten verschillende participatievormen in om het voor inwoners aantrekkelijk en mogelijk te maken om te participeren. We communiceren erover in begrijpelijke taal. Steeds zoeken we naar vormen die het beste aansluiten bij dat specifieke participatietraject. We zijn ons bewust dat nieuwe technologie en social media participatie gemakkelijker kunnen maken. Maar we weten ook niet iedereen zich daardoor aangesproken voelt, of ermee uit de voeten kan. Dat houden we in ons achterhoofd bij de uitwerking van de participatieaanpak.