5311 MAA Samenvatting Maasdriel Omgevingsvisie 0.2 V3
Tekst van het document
Samenvatting omgevingsvisie Bommelerwaard Versie Maasdriel
Inleiding Voor u ligt de samenvatting van de omgevingsvisie. De omgevingsvisie gaat over de vraag: Hoe ziet de Bommelerwaard er in de toekomst uit? In de visie beschrijven de gemeenten Maasdriel en Zaltbommel hoe we kijken naar de ontwikkeling van de gemeenten. Welke kansen én uitdagingen zijn er? Hoe willen we daarmee omgaan? Het gaat bijvoorbeeld over thema’s als wonen, werken, landbouw, voorzieningen, klimaat, gezondheid of cultureel erfgoed. Kortom alles wat te maken heeft met onze woon- en leefomgeving komt voorbij. Handig als u wilt weten wat het beleid is in een bepaald gebied, of wilt weten of uw plan past in het toekomstbeeld van de gemeente Maasdriel. De visie heeft de gemeente Maasdriel samen met de gemeente Zaltbommel en vooral met de inwoners, ondernemers en organisaties uit de Bommelerwaard opgesteld. Hij is gebaseerd op bestaand beleid en aangevuld met nieuwe actuele thema’s en de Bommelerwaardse waarden. Ook is er ruimte voor een ‘couleur locale’ van beide gemeentes. Eens in de drie tot vier jaar actualiseren we de visie.
2
Bommelerwaard nu en in de toekomst
BommelerWaarden
De Bommelerwaard heeft veel mooie kenmerken
De Bommelerwaard kent verschillende waarden en
en kwaliteiten. De loop van de rivieren heeft
kwaliteiten. De belangrijkste laten we zien in de
eeuwenlang historie geschreven in het landschap.
BommelerWaardenkaart.
Ook heeft het de karakters van onze inwoners gevormd. Deze belangrijke Bommelerwaardse kenmerken en kwaliteiten willen we graag beschermen en waar mogelijk verder ontwikkelen. Grote opgaven in beperkte ruimte Maar we staan ook voor grote opgaven. Denk maar aan het klimaat. En er is meer: de vraag naar woningen neemt toe, de CO2-uitstoot moet verminderen, de bevolkingssamenstelling verandert. En zo zijn er nog veel meer voorbeelden te bedenken. Om al die opgaven aan te kunnen, moeten er keuzes worden gemaakt. Keuzes voor de gehele Bommelerwaard. Maar ook keuzes die alleen voor Maasdriel gelden. Maasdrielse keuzes Door al deze veranderingen om ons heen, zal ook de Bommelerwaard veranderen. In de omgevingsvisie geven we aan hoe we hier samen mee aan de slag kunnen. Het beschrijft de belangrijkste opgaven voor de Bommelerwaard. Waar nodig gaat het specifiek in op Maasdrielse keuzes. De omgevingsvisie is opgebouwd uit 3 hoofdonderdelen, die hieronder verder staan uitgewerkt. •
De BommelerWaarden
•
De Kernopgaven
•
Visie en gebiedsopgaven
Figuur 1 De waardenkaart laat de belangrijke bestaande waarden en kwaliteiten zien die we graag behouden voor de Bommelerwaard.
> Klik hier voor een grotere versie van het figuur
Eiland tussen de rivieren De Bommelerwaard is gelegen tussen de Maas, de afgedamde Maas en de Waal. De Waal is meer de ‘werkrivier’ met transport over het water en watergebonden bedrijvigheid. De Maas is meer toeristisch van aard met recreatievaart en jachthavens.
Binnen- en buitendijks Het rivierengebied kent een duidelijke indeling in: de rivierbedding met de oevers (uiterwaarden), de oeverwallen (meer zanderige, hogere grond) en de komgebieden (lagere kleigrond). Om het gebied te beschermen tegen de natuurlijke kracht van de rivieren, is het rondom voorzien van dijken, ook wel ‘het Gouden Randje genoemd’. In de Bommelerwaard is daardoor sprake van twee typen gebied; binnendijks en buitendijks.
Waarden en kwaliteiten Eigenlijk heeft bijna alles in de Bommelerwaard te maken met de rivieren; de ligging van de dorpen en de stad, de diverse kastelen, de vruchtbare landbouwgrond en de gezichtsbepalende dijken. Ook de cultuurhistorische elementen zijn ontstaan vanuit de ligging aan het water. Al deze waarden en kwaliteiten willen we de komende jaren graag behouden.
3
Maasdriel over 20 jaar
Kernopgaven
Met het Masterplan Maas en de visie op Recreatie
Naast de waarden die de Bommelerwaard kent
& Toerisme 2018-2022 is ingezet op het benutten
is er ook gekeken naar de opgaven die in de
van de kwaliteiten die de ligging aan de Maas biedt.
Bommelerwaard spelen. In 13 kernopgaven
Het omarmen van de Maas en het versterken van
is aangegeven wat de gemeente Maasdriel
de relatie met de Maas werpt zijn vruchten af. Het
wil bereiken, hoe ze dat wil doen en waar dat
toerisme groeit en vele recreanten genieten van
moet gebeuren.
het aantrekkelijke landschap. Met dit masterplan heeft Maasdriel een transitie in gang gezet van een
Maasdrielse leidende principes
agrarische gemeente richting toerisme.
Bij de uitwerking van de kernopgaven bleken in Maasdriel vier thema’s bij vrijwel elke opgave terug
Buitengebied
te komen:
Dit heeft gevolgen (gehad) voor ruimtelijke keuzes in het buitengebied. De aandacht verschuift van
Gezondheid
de gebruikswaarde van het buitengebied naar de belevingswaarde ervan. Dat betekent dat
Klimaat
de kwaliteiten die het Maasdrielse landschap aantrekkelijk maken behouden, versterkt en verder
Economie en toerisme
ontwikkeld worden. We koesteren de kwaliteiten van het buitengebied en benutten kansen om deze
Inclusie
te verbeteren voor zowel agrariërs, als recreanten en passanten.
Dit hebben we de leidende principes genoemd. Deze vier leidende principes vormen een rode
Ondernemende gemeente
draad door de gehele omgevingsvisie. Dit betekent
Maasdriel is over 20 jaar een ondernemende
dat we bij alle plannen rekening houden met
gemeente, met veel kleine zelfstandigen, startende
deze principes.
- en familiebedrijven. Traditioneel kent Maasdriel een krachtige land- en tuinbouwsector waardoor
Maasdrielse Kernopgaven
er veel Bommelerwaardse streekproducten zijn.
(Inter)nationaal, provinciaal en regionaal beleid
Een verdere intensivering van de glastuinbouw en
stellen kaders voor de mogelijke ontwikkelingen
intensive veehouderij heeft niet plaatsgevonden.
in de Bommelerwaard. Daarnaast hebben wij 13 kernopgaven voor de Bommelerwaard
Goed wonen
geformuleerd, die we hebben verdeeld over
De gemeente is gewild bij alle ondernemers. In de
vier hoofdthema’s.
kernen is het goed wonen met ruimte voor sport, spel, ontmoeten ontspanning en recreëren. Er is
Klimaat, duurzaamheid en landschap
voldoende woningbouw om in de lokale behoefte te voldoen.
Landbouw, economie, toerisme en cultuurhistorie Wonen, welzijn en voorzieningen Milieu, gezondheid en leefbaarheid
4
Klimaat, duurzaamheid en landschap
Landbouw, economie, toerisme en cultuurhistorie
1. Onze leefomgeving is zoveel mogelijk
4. In het buitengebied is agrarisch ondernemen,
klimaatbestendig, circulair, groen, biodivers en
wonen, natuur, erfgoed, recreatie en toerisme
natuur inclusief.
in balans.
2. We willen onze landschappelijke en stedenbouwkundige kernkwaliteiten behouden en versterken. 3. We zijn en CO2-neutrale gemeente en richten onze leefomgeving daar op in.
5. We benutten de strategische ligging langs de A2 en het spoor. 6. We stimuleren voornamelijk duurzame vormen van mobiliteit, waaronder OV, voet- en fietsverkeer en elektrisch vervoer. 7. Onze toeristische hotspots en recreatieve sector
We krijgen steeds meer te maken met
zijn aantrekkelijk en toegankelijk, en maken
extreme weersomstandigheden als gevolg van
gebruik van kwaliteiten van de Bommelerwaard.
klimaatverandering. Daarom onderbouwen we
8. Heroriëntatie en herstructurering tuinbouw.
bij alle ontwikkelingen hoe ze bijdragen aan een klimaatbestendige leefomgeving. In nieuwe en
De Bommelerwaard wordt gekenmerkt door een
bestaande plannen moet voldoende ruimte zijn voor
vitale agrarische sector en een rijke cultuurhistorie.
groen, biodiversiteit en water. Dat vraagt ook om
We vinden het belangrijk dat het landelijke karakter
inspanningen van inwoners en bedrijven.
behouden blijft, ook al staat dit soms onder druk. De historische trekpleisters en de Maas bieden
De gemeente verwacht dat alle partijen een
kansen voor een andere belangrijke sector namelijk
bijdrage leveren aan een duurzame en energie-
recreatie en toerisme.
neutrale Bommelerwaard. Om dat mogelijk te
We willen de strategische ligging langs de A2 en
maken biedt de gemeente bijvoorbeeld ruimte voor
het spoor, en economische kansen die dit biedt,
het plaatsen van kleinschalige windturbines bij
nog beter benutten. Kernopgaven 4 tot en met 8
agrarische bedrijven en op bedrijventerreinen. Ook
geven weer hoe de Bommelerwaard in de toekomst
gaat de gemeente aan de slag met plannen voor een
omgaat met deze opgaven.
aardgasvrije gebouwde omgeving. Ook ondernemers zien kansen in het investeren in duurzame initiatieven. Inwoners ondersteunen het streven om een CO2-neutrale gemeente te worden, maar zouden bij particuliere verduurzaming graag hulp krijgen van de gemeente. Kernopgaven 1 tot en met 3 geven weer hoe de Bommelerwaard aan deze opgaven gaat werken.
5
Wonen, welzijn en voorzieningen
Milieu, gezondheid en leefbaarheid
9. We hebben kwalitatief goede woningen voor
12. We hebben een veilige, schone en gezonde
alle doelgroepen in een goed woonklimaat.
leefomgeving, zowel boven als onder de grond.
We hebben een kwantitatief en kwalitatief
13. De inrichting van onze leefomgeving stimuleert
verantwoorde groei van woningaanbod.
ontmoeting en een gezonde leefstijl.
10. We hebben voldoende bereikbare zorg-, welzijns- en overige voorzieningen voor alle
De Bommelerwaard wil een gezonde en veilige
inwoners van onze gemeente. De kernen
leefomgeving bieden voor haar inwoners.
in onze gemeente zijn toekomstbestendige
Gezondheid en veiligheid zijn dan ook belangrijke
krachtige kernen.
uitgangspunten bij nieuwe ontwikkelingen De
11. De centra van Kerkdriel, Hedel en Ammerzoden
omgeving van de Bommelerwaard stimuleert
zijn toekomstbestendig en aantrekkelijk.
inwoners te wandelen, fietsen en hardlopen wat bijdraagt aan een gezonde levensstijl.
De Bommelerwaard heeft een grote
Kernopgaven 12 en 13 geven weer hoe de
aantrekkingskracht op woningzoekenden vanuit
Bommelerwaard in de toekomst de gezondheid en
omliggende steden door de goede verbindingen
leefbaarheid van het gebied wil verbeteren.
met de rest van het land. De woningmarkt in de gemeenten van de Bommelerwaard staat onder
Totaalplaatje
druk. Enerzijds is er de wens om betaalbare
In de omgevingsvisie staat verder uitgeschreven
(sociale) huur en starterswoningen. Anderzijds
welke ontwikkelingen er binnen de thema’s spelen.
is er vraag naar doorstroommogelijkheden voor
Wat Maasdriel wil bereiken binnen deze thema’s
senioren. De gemeente moet aantrekkelijk blijven
en waar we dit voor elkaar willen krijgen. In een
voor jong en oud. Het op peil houden van het
actielijst staat precies aangegeven hoe we dit
voorzieningenniveau is hierbij van belang.
gaan doen.
Potentiële inbreidingslocaties willen we slim
Alle 13 kernopgaven staan niet op zich. Als we
benutten door bij woningbouwontwikkeling
bijvoorbeeld bezig zijn met een woningbouwopgave
aspecten mee te nemen als levensloopbestendig
dan moet er onder andere ook gekeken worden of
wonen, afstand tot de voorzieningen
er voldoende groen en water aanwezig is, of dat de
(pantoffelzone) en vraag vanuit de gemeenschap
locatie goed bereikbaar is. Bij elke opgave kijken
(bouwen naar behoefte).
we dus naar het totaalplaatje en worden alle 13 opgaven zoveel als mogelijk meegenomen.
Kernopgaven 9 tot en met 11 geven weer hoe de Bommelerwaard het woningaanbod en voorzieningenniveau op peil houdt in de toekomst.
6
Maasdrielse visie
•
Open kom: hier ligt de nadruk op ruimte
De ruimtelijke vertaling van de 13 kernopgaven
voor ontwikkeling van de grondgebonden
vindt u op hoofdlijnen terug op de visiekaart. Hier
landbouw, het behouden en versterken van de
geven we de belangrijkste opgaven aan die we in
landschappelijke kwaliteiten (openheid) en
elk deelgebied zien. De deelgebieden zijn:
ruimte voor recreatieve verbindingen en routes. •
•
Buitendijks land: het buitendijkse
doelgroepen en een goede verdeling van
rivierengebied met ruimte voor de
voorzieningen over de kernen.
rivieren, natuur en agrarisch gebruik van •
Stad/dorp: voldoende woningen voor alle
•
Bedrijventerrein: ruime voor
de uiterwaarden.
toekomstbestendige bedrijvigheid
Droge land: de oeverwallen en zones
en verduurzaming.
rondom de kernen. De nadruk ligt hier op
•
Intensieve tuinbouw: de herstructurering
een mix aan functies (zoals landbouw en
en intensivering van de glastuinbouw
nevenactiviteiten, recreatieve voorzieningen,
en paddenstoelenteelt.
groen en cultuurhistorie). •
•
Groen-blauwe verbinding: het ontwikkelen van
Per deelgebied beschrijven we vervolgens de
een ecologische verbinding om natuurgebieden
gewenste toekomstige situatie en waar – op basis
onderling te verbinden.
van de kernopgaven en waarden – specifieke
A2- en spoorzone: economische kansen
gebiedskeuzes zijn gemaakt.
vanwege de strategische ligging langs de A2 en het spoor.
Figuur 3 Visiekaart van de Bommelerwaard
7
Oud en nieuw beleid
Samen met de Bommelerwaarders
In de omgevingsvisie staan diverse thema’s die één
Deze omgevingsvisie is het resultaat van het
op één zijn overgenomen uit bestaand beleid. De
meedenken van honderden inwoners, ondernemers
volgende thema’s zijn nieuw of hebben een andere
en andere samenwerkingspartners. Vanaf 2020 zijn
plek/rol gekregen in deze omgevingsvisie:
de gemeente Maasdriel en Zaltbommel samen in gesprek gegaan met de inwoners en ondernemers
•
Gezondheid/welzijn, bodem, klimaat, veiligheid
om informatie op te halen.
worden meer sturend in de ruimtelijke ordening. •
•
• •
Nieuwe initiatieven moeten de bestaande
Strategie
waarden van een gebied versterken of er in ieder
Alle bijdragen hebben we gebruikt om te komen tot
geval geen afbreuk aan doen. Hiermee krijgen
een ontwerpvisie. Tot slot hebben we de zienswijzen
de waarden van een gebied een meer sturende
op de ontwerp-omgevingsvisie gebruikt om de
rol bij de beoordeling van een initiatief.
omgevingsvisie 1.0 op te stellen. Hierin kijken we
Nadruk ligt op inbreiding en niet op uitbreiding,
meerdere jaren vooruit. Er zit geen einddatum aan
maar per situatie maken we een afweging. Bij
de omgevingsvisie. Nieuwe inzichten en nieuw
inbreiding bekijken we of compacter bouwen of
beleid worden in de volgende omgevingsvisie
bouwen in meerdere lagen een optie is.
verwerkt. Eens in de 3 tot 4 jaar actualiseren
We willen de strategische ligging van de A2
we de visie. Met andere woorden: een stip op de
meer benutten.
horizon voor de lange termijn en flexibel op de
We introduceren de Bommelerwaardse maat
korte termijn.
voor agrarische bedrijven en werken dit nog •
nader uit in het omgevingsplan.
De omgevingsvisie gaat over de toekomst van de
Met het masterplan Maas wordt het belang
omgeving waarin we leven, wonen en werken. In
van de toeristische sector belangrijker.
2023 gaat de gemeente Maasdriel ook in gesprek
Dit impliceert een transitie van agrarische
met haar inwoners over de sociale en bestuurlijke
gemeente naar gemeente meer gericht op
toekomst van de gemeente.
recreatie en toerisme. •
Heroriëntatie glastuinbouw.
•
We introduceren 4 Leidende principes.
•
Inclusie, gezondheid, (sociale) veiligheid en klimaat worden belangrijker bij het inrichten van de openbare ruimte en/of voorzieningen.
8
Wat heeft u aan de omgevingsvisie?
omgevingsplan (nu nog de bestemmingsplannen).
Uitvoering van de ambities uit de omgevingsvisie
Past uw idee niet in dit plan, dan kunt u aan de
gebeurt via nieuwe ideeën, plannen en initiatieven.
hand van 3 vragen aangeven waarom u vindt dat uw
Van u, de gemeente of andere partijen. Als de
idee past binnen de omgevingsvisie:
ideeën bijdragen aan de ambities voor de gemeente kunnen deze worden uitgevoerd.
1. Aan welke van de 13 kernopgaven draagt uw idee bij, en op welke manier?
U heeft een nieuw idee. Hoe werk dit dan?
2. Sluit uw idee aan bij de visie zoals deze op de
De omgevingsvisie gaat over ambities op
visiekaart is aangegeven?
hoofdlijnen. De gemeente moet later ook nog
3. Hoe versterkt uw idee de BommelerWaarden?
een omgevingsplan opstellen. Hierin staan meer concrete regels, normen en waarden. Heeft u een
De gemeente toetst daarna of u kunt doorgaan met
nieuw idee dan wordt dit eerst getoetst aan het
uw initiatief.
Ja mits...
Kernopgaven
Visiekaart
Waardenkaart
Aan welke van de 13 kernopgaven draagt
Sluit het initiatief aan
Versterkt het initiatief de waarde
uw idee bij, en op welke manier?
bij de visie?
(en/of doet het geen afbreuk)?
Schematische weergave Als hulpmiddel bij het toetsen hebben we in de bijlage van deze samenvatting in een schema aangegeven welke inhoudelijke koers we op hoofdlijnen varen binnen de verschillende kernopgaven. Daarbij staat ook aangegeven welke nieuwe onderwerpen in de visie zijn opgenomen. De kleuren in het overzicht komen overeen met de kleuren van de kernopgaven in de omgevingsvisie. In een aparte tabel staan de gebiedsgerichte uitspraken. Hier zijn per gebiedstype de belangrijkste onderdelen uit de kernopgaven opgenomen. In de laatste tabel staat een overzicht van functies die zijn toegestaan per gebiedstype.
9
Bezoekadres Kerkstraat 45 5331 CB Kerkdriel Postadres Postbus 10.000 5330 GA Kerkdriel Contact Bel: 14 0418 info@Maasdriel.nl www.Maasdriel.nl