CConstaterende datLosser
Koppel je AI →
Document · PDF

TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22i Martinusplein 19-25 Losser_compleet (1)

Commissievergadering 1 oktober 2026, gemeente LosserBij agendapunt: Vaststellen TAM Omgevingsplan Martinusplein 19-25 Losser151.031 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 13 van 18

2.3.2 Permanente effecten • Mogelijk afname/verdwijnen van beschermde vaste rust- of voortplantingsplaatsen en/of jaar rond beschermde nesten; • Vernielen/verdwijnen van beschermde soorten; • Aantasting van de kwaliteit van het leefgebied van beschermde soorten. 2.4 Vaststellen van het onderzoeksgebied Naast een tijdelijk effect in het plangebied, kan het voorkomen dat een voorgenomen activiteit een negatief effect heeft op beschermde soorten of beschermd natuurgebied buiten het plangebied. Dit noemen we de invloedsfeer. De omvang van de invloed sfeer wordt bepaald door de duur, aard en omvang van de tijdelijke en/of permanente nieuwe situatie. Bij het bepalen van de invloedsfeer wordt alleen gekeken naar de uitvoering van de fysieke werkzaamheden, zoals sloop - en bouwwerkzaamheden. Het plangebied grenst aan bebouwing. Het is niet aannemelijk dat beschermde waarden nabij het plangebied negatief beïnvloed worden door uitvoering van de voorgenomen activiteiten. Er is geen aanleiding te veronderstellen dat beschermde soorten en/of -waarden buiten het plangebied op een dusdanige wijze aangetast worden, dat dit leidt tot wettelijke consequenties. De fysieke werkzaamheden hebben een minimale invloedssfeer, daarom wordt h et onderzoeksgebied gelijk gesteld aan het plangebied.

Natuurwaardenonderzoek Martinusplein 19 en 25, Losser Status: Definitief BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies 7 HOOFDSTUK 3 WETTELIJK KADER Het wettelijk kader weergeeft de diverse kaders waaraan het initiatief getoetst wordt. 3.1 Wet natuurbescherming De biodiversiteit (soortenrijkdom) in Europa gaat al geruime tijd achteruit. In verband met het grensoverschrijdende karakter van de natuur is het van belang om de bescherming van deze soortenrijkdom op Europees niveau aan te pakken. Zo wordt voorkomen dat de natuur in nationaal en internationaal verband eenvormiger wordt. Daartoe is in 1979 de Vogelrichtlijn opgesteld en in 1992 de Habitatrichtlijn, welke in 2017 zijn samengevoegd onder één wet, de Wet natuurbescherming (Wnb). Deze richtlijnen hebben twee componenten: soortenbescherming en gebiedsbescherming. Alle EU-lidstaten wijzen beschermde gebieden aan voor specifieke (leefgebieden van) (vogel-)soorten. De onder beide richtlijnen aangewezen beschermde gebieden vormen het Natura 2000 -netwerk. De Nederlandse bijdrage aan dit Europese netwerk van beschermde natuurgebieden bestaat uit ruim 160 gebieden. 3.1.1 Natura 2000 Het gebiedsbeschermingsdeel van de Wet natuurbescherming (Wnb) heeft als doel het beschermen van Natura 2000-gebieden (Vogelrichtlijn- en/of Habitatrichtlijngebieden) in Nederland.

Projecten die significante gevolgen voor deze gebieden kunnen hebben, zijn in beginsel – zonder vergunning – niet toegestaan. Ook het vaststellen van plannen zoals een bestemmingsplan of een inpassingsplan is niet toegestaan, indien het betreffende plan significante gevolgen kan hebben voor Natura 2000 - gebieden. Naast direc te effecten (bijv. ruimtebeslag), dient ook gekeken te worden naar indirecte effecten als gevolg van externe werking (bijv. door geluid, licht en stikstofdepositie). De eerste stap in de toetsing is vaak een voortoets. Als significante gevolgen in de voort oets niet op voorhand met zekerheid kunnen worden uitgesloten, dan is een passende beoordeling noodzakelijk. In dat geval is voor een project een vergunning noodzakelijk op grond van artikel 2.7 Wet natuurbescherming. 3.1.2 Soortenbescherming In de Wnb is de soortenbescherming in Nederland geregeld. In de wet zijn lijsten opgenomen met beschermde soorten.

In de Wnb worden drie verschillende beschermingsregimes gehanteerd waaraan verschillende verbodsbepalingen zijn gekoppeld: Soorten Vogelrichtlijn (artikel 3.1 e.v.): • lid 1) Het is verboden opzettelijk van nature in Nederland in het wild levende vogels van soorten als bedoeld in artikel 1 van de Vogelrichtlijn te doden of te vangen; • lid 2) Het is verboden opzettelijk nesten, rustplaatsen en eieren van vogels als bedoeld in het eerste lid te vernielen of te beschadigen, of nesten van vogels weg te nemen; • lid 3) Het is verboden eieren van vogels als bedoeld in het eerste lid te rapen en deze onder zich te hebben; • lid 4) Het is verboden vogels als bedoeld in het eerste lid opzettelijk te storen; • lid 5) Het verbod, bedoeld in het vierde lid, is niet van toepassing indien de storing niet van wezenlijke invloed is op de staat van instandhouding van de desbetreffende vogelsoort.

Soorten Habitatrichtlijn (artikel 3.5 e.v.); • lid 1) Het is verboden in het wild levende dieren van soorten, genoemd in bijlage IV, onderdeel a, bij de Habitatrichtlijn, bijlage II bij het Verdrag van Bern of bijla ge I bij het Verdrag van Bonn, in hun natuurlijk verspreidingsgebied opzettelijk te doden of te vangen; • lid 2) Het is verboden dieren als bedoeld in het eerste lid opzettelijk te verstoren; • lid 3) Het is verboden eieren van dieren als bedoeld in het eers te lid in de natuur opzettelijk te vernielen of te rapen; • lid 4) Het is verboden de voortplantingsplaatsen of rustplaatsen van dieren als bedoeld in het eerste lid te beschadigen of te vernielen;

Natuurwaardenonderzoek Martinusplein 19 en 25, Losser Status: Definitief BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies 8 • lid 5) Het is verboden planten van soorten, genoemd in bij lage IV, onderdeel b, bij de Habitatrichtlijn of bijlage I bij het Verdrag van Bern, in hun natuurlijke verspreidingsgebied opzettelijk te plukken en te verzamelen, af te snijden, te ontwortelen of te vernielen. Andere Soorten (artikel 3.10 e.v.) lid 1) Onverminderd artikel 3.5, eerste, vierde en vijfde lid, is het verboden: • onderdeel a. in het wild levende zoogdieren, amfibieën, reptielen, vissen, dagvlinders, libellen en kevers van de soorten, genoemd in de bijlage, onderdeel A, bij deze wet, opzettelijk te doden of te vangen; • onderdeel b. de vaste voortplantingsplaatsen of rustplaatsen van dieren als bedoeld in onderdeel a opzettelijk te beschadigen of te vernielen, of • onderdeel c. vaatplanten van de soorten, genoemd in de bijlage, onderdeel B, bij deze wet, in hun natuurlijke verspreidingsgebied opzettelijk te plukken en te verzamelen, af te snijden, te ontwortelen of te vernielen. Ten aanzien van de andere beschermde soorten geldt dat het bevoegd gezag (provincies c.q. ministerie van LNV) de vrijheid hebben om soorten binnen deze categorie vrij te stellen van de verbodsbepalingen uit ontheffingsplicht artikel 3.10 uit de Wnb.

Voor beschermde soorten die niet zijn vrijgesteld dient bij overtreding van de verbodsbepalingen uit de Wn b een ontheffing te worden aangevraagd. Het is ook mogelijk om voor beide categorie soorten te werken volgens een goedgekeurde gedragscode die is afgestemd op de Wet natuurbescherming. Er is dan geen ontheffing nodig. 3.2 Wet ruimtelijke ordening: Natuurnetwerk Nederland In de Wet ruimtelijke ordening (Wro) is het ruimtelijk beleid op rijks -, provinciaal en gemeentelijk niveau vastgesteld, waarin onder andere de bescherming van het Natuurnetwerk Nederland (NNN)/Ecologische Hoofdstructuur (EHS) is verankerd. De EHS werd officieel geïntroduceerd in het Natuurbeleidsplan en is daarna opgenomen in de Nota Ruimte, welke inmiddels vervangen is door de Nationale omgevingsvisie (NOVI). Kaderstellende regels ten aanzien van o.a. NNN/EHS zijn opgenomen in het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro). Bij geplande ingrepen die binnen het NNN/EHS vallen moet het belang van de natuurbescherming worden afgewogen tegen andere belangen, indien de voorgenomen ingreep negatief uitwerkt op de aanwezige natuurwaarden. De kern van de afweging vormt het 'nee, tenzij'-principe. Dit wil zeggen dat schadelijke ingrepen niet zijn toegestaan, tenzij er andere belangen zijn die de ingreep rechtvaardigen. In dat geval zijn compenserende maatregelen voorgeschreven.

Concrete beleidsregels ten aanzien van de NNN in Overijssel zijn opgenomen in de vigerende provinciale ruimtelijke verordening van de provincie. Natuurwaardenonderzoek Martinusplein 19 en 25, Losser Status: Definitief BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies 9 HOOFDSTUK 4 WERKWIJZE In dit hoofdstuk worden de wettelijk vastgelegde beoordelingskaders toegelicht waaraan het initiatief getoetst wordt. 4.1 Wet Natuurbescherming 4.1.1 Natura 2000 Voor de oriëntatie in het kader van de Gebiedsbescherming is bekeken of nabij gelegen Natura 2000- gebieden mogelijk significante directe en indirecte effecten ondervinden van de beoogde ingrepen. Het plangebied ligt op minimaal 600 meter afstand van Natura 2000-gebied. Middels de zogenoemde Effectenindicator (Synbiosis Alterra, 2021 ) kan een voortoets uitgevoerd worden om na te gaan of en in welke mate de voorgenomen ingrepen invloeden uitoefenen op de onder de Wet natuurbescherming (Wnb) geformuleerde instandhoudingsdoelen van de omliggende Natura 2000-gebieden. 4.1.2 Soortenbescherming In de Wnb is de soortenbescherming in Nederland geregeld. Voor de totstandkoming van het advies betreffende dit onderzoek zijn de volgende stappen gezet: 1. Bureaustudie; 2. Veldbezoek; 3. Concluderende analyse.

Bureaustudie De bureaustudie bestaat uit het bestuderen van (de geschiedenis van) het plangebied, bronnenonderzoek en een analyse van de flora - en faunagegevens van de Nationale Databank Flora en Fauna (NDFF). Voor verdere verkenning in het kader van de Soortenbescherming is een analyse van de bestaande flora- en faunagegevens uitgevoerd. Hierbij zijn de gegevens van beschermde soorten in een straal van 500 meter rondom het plangebied van de laatste 5 jaar opgevraagd in de NDFF. Het plangebied bestaat uit bebouwing. De inrichting en het gevoerde beheer maken het plangebied niet tot een geschikte groeiplaats voor beschermde planten. Gelet op de inrichting en het gevoerde beheer, behoort het plangebied mogelijk tot functioneel leefgebied van diersoorten uit onderstaande soortgroepen: • Vogels; • Vleermuizen; • Grondgebonden zoogdieren. Veldbezoek Het veldbezoek heeft een verkennend karakter en kan daarom niet worden gezien als uitputtende soorteninventarisatie. In het kader van het natuurwaardenonderzoek is het plangebied op 2 maart 2022 bezocht door T. Dalderup tijdens de daglichtperiode. Het plangebied is visueel en auditief onderzocht op de aanwezigheid van beschermde flora- en faunawaarden. Hierbij is gebruik gemaakt van een verrekijker (Vortex Crossfire HD 10x42) en een zaklamp . Tijdens het veldbezoek was het vrijwel windstil, onbewolkt en 8 graden Celsius .

Het plangebied is te voet onderzocht . Daarnaast is bewijslast verzameld met fotomateriaal. Gedurende het veldbezoek is het volgende onderzocht: • Bestaande bebouwing en potentiele rust- en verblijfsplaatsen; • Sporen in de vorm van holen en nesten; Natuurwaardenonderzoek Martinusplein 19 en 25, Losser Status: Definitief BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies 10 • Sporen in de vorm van pootafdrukken, graaf-, krab- en bijtsporen; • Sporen in de vorm van fecaliën, veren/haren en prooiresten; • Overige indicaties die wijzen op de aanwezigheid van beschermde soorten. De tijd van het jaar is matig geschikt voor onderzoek naar vogels, grondgebonden zoogdieren en vleermuizen. Vogels vertonen nog geen territoriumindicerend gedrag en hebben doorgaans nog geen bezet nest in deze tijd van het jaar. Grondgebonden diersoorten hebben doorgaans geen zogende jongen in deze tijd van het jaar. Wel benutten veel grondgebonden zoogdieren de voortplantingsplaats als vaste rustplaats buiten de voortplantingsperiode. Vleermuizen bezetten over het algemeen de winterverblijfplaats in deze tijd van het jaar, alhoewel de eerste waarnemingen van foeragerende individuen al gedaan zijn.

Het onderzoeksgebied is niet onderzocht op het voorkomen van beschermde soorten als amfibieën, reptielen, libellen, vissen, dag - en nachtvlinders, bladmossen, sporenplanten, haften en kreeftachtigen omdat het onderzoeksgebied geen geschikte habitat vormt voor deze soorten of omdat het p langebied buiten het normale verspreidingsgebied van deze soortgroepen ligt. Het is niet aannemelijk dat soorten, of soortgroepen, die (soms) moeilijk nieuwe leefgebieden koloniseren, zich spontaan buiten het normale verspreidingsgebied vestigen. Dit geldt bijvoorbeeld voor sommige kleine grondgebonden zoogdieren, reptielen en voor planten. Concluderende analyse Aan de hand van de verzamelde verspreidingsgegevens en de resultaten van het veldbezoek is beoordeeld voor welke beschermde soorten geschikt habi tat aanwezig is in en/of rondom het plangebied. De beoogde ingrepen zijn beoordeeld in relatie tot de biotoopeisen van de beschermde soorten uit het plangebied. Bij voldoende zekerheid over het al dan niet voorkomen van beschermde soorten, zijn mogelijke ( negatieve) effecten bepaald. Ten slotte is beoordeeld of wettelijke consequenties aan de orde zijn.

4.2 Wet ruimtelijke ordening: Natuurnetwerk Nederland In de Wet ruimtelijke ordening is het ruimtelijk beleid op rijks -, provinciaal en gemeentelijk nivea u vastgesteld, waarin onder andere de bescherming van Natuurnetwerk Nederland (NNN) is verankerd. Provincies zijn verantwoordelijk voor de veiligstelling en ontwikkeling van het NNN. Ter beoordeling van de voorgenomen activiteiten in relatie tot de NNN is gekeken naar de nabijheid van NNN en de eventuele (negatieve) effecten op de aanwezige natuurwaarden. Natuurwaardenonderzoek Martinusplein 19 en 25, Losser Status: Definitief BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies 11 HOOFDSTUK 5 GEBIEDSBESCHERMING In dit hoofdstuk wordt ingegaan op het mogelijke effect van de voorgenomen activiteit en op Natura 2000-gebied en het Natuurnetwerk Nederland (NNN). 5.1 Natura 2000 5.1.1 Ligging t.o.v. het plangebied Het plangebied ligt op minimaal 600 meter afstand van Natura 2000 -gebied (Figuur 5.1). Het meest nabij gelegen Natura 2000-gebied is Dinkelland. Figuur 5.1: Ligging van Natura 2000 in de omgeving van het plangebied (rood). Gronden die tot Natura 2000 behoren worden met de blauwe kleur op de kaart aangeduid (Bron: PDOK). 5.1.2 Effectbeoordeling Beoordeling uitvoering fysieke activiteiten Het plangebied is niet zichtbaar vanuit Natura 2000 -gebied.

Van verstoringseffecten, zoals geluid, optische verstoring of licht is derhalve geen sprake. Gelet op de aard en omvang van de voorgenomen activiteiten en de afstand tussen plangebied en Natura 2000 -gebied, wordt een ne gatief effect op instandhoudingsdoelen van Natura 2000-gebied uitgesloten. Beoordeling stikstof (ontwikkelfase) Per 1 juli 2021 is de Wet stikstofreductie en natuurverbetering van kracht. Dat houdt in dat stikstofemissie welke ontstaat tijdens de ontwikkelfase, niet beoordeeld hoeft te worden op mogelijk negatieve effecten op Natura 2000-gebied. Wel dient de gebruiksfase beoordeeld te worden. Beoordeling stikstof (gebruiksfase) Het is aannemelijk dat de voorgenomen ingrepen voor een toename van verkeersbewegingen zal zorgen ten opzichte van de huidige situatie. Door de omvang en ingebruikname van het plangebied kan een negatief effect op Natura 2000-gebied niet uitgesloten worden. Om vast te kunnen stellen of sprake is van toename van stikstofdepositie in Natura 2000 -gebied, dient een stikstofberekening uitgevoerd te worden.

Natuurwaardenonderzoek Martinusplein 19 en 25, Losser Status: Definitief BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies 12 5.2 Natuurnetwerk Nederland 5.2.1 Ligging t.o.v. het plangebied Het plangebied ligt op minimaal 550 meter afstand van gronden die tot NNN behoren. Het plangebied ligt daarmee buiten de begrenzing van het NNN. In Figuur 5.2 wordt de ligging van het NNN in de omgeving van het plangebied weergegeven. Figuur 5.2: Ligging van Natuurnetwerk Nederland in de o mgeving van het plangebied. De ligging van het plangebied wordt met het rode marker aangeduid. Gronden die tot NNN behoren worden met de groene kleur op de kaart aangeduid (Bron: PDOK). 5.2.2 Beschermingsregime De bescherming van het NNN kent geen externe werking. Omdat het plangebied buiten het Natuurnetwerk Nederland ligt, hoeft voorgenomen initiatief niet getoetst te worden aan provinciaal beleid t.a.v. Natuurnetwerk Nederland. 5.3 Conclusie Het plangebied behoort niet tot het NNN of Natura 2000-gebied. Vanwege de ligging buiten het NNN, leiden de voorgenomen activiteiten niet tot wettelijke consequenties, omdat de bescherming van het NNN geen externe werking kent in de provincie. Het plangebied behoort niet tot het NNN of Natura 2000-gebied.

Vanwege de ligging buiten het NNN, leiden de voorgenomen activiteiten niet tot wettelijke consequenties, omdat de bescherming van het NNN geen externe werking kent in Overijssel. Door de omvang en ingebruikname van het plangebied kan een negatief effect op Natura 2000-gebied niet uitgesloten worden. Om vast te kunnen stellen of sprake is van toename van stikstofdepositie in Natura 2000 -gebied, dient een stikstofberekening uitgevoerd te worden.

Natuurwaardenonderzoek Martinusplein 19 en 25, Losser Status: Definitief BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies 13 HOOFDSTUK 6 SOORTBESCHERMING 6.1 Vaatplanten 6.1.1 Resultaat Uit de NDFF blijkt dat in de directe en ruime omgeving van het plangebied geen waarnemingen bekend zijn van beschermde vaatplanten. Vrijwel alle beschermde vaatplanten zijn gebonden aan natuurgebieden, schrale gronden of extensief beheerde gronden. Dergelijk habitat is niet aanwezig in de directe omgeving van het plangebied. 6.1.2 Wettelijke consequenties Het is uitgesloten dat negatieve effecten op beschermde vaatplanten optreden. Het uitvoeren van een nader onderzoek en/of het aanvragen van een ontheffing wordt niet noodzakelijk geacht. 6.2 Vogels 6.2.1 Resultaat Het plangebied behoort mogelijk tot functioneel leefgebied van gebouwbewonende soorten als de huismus en gierzwaluw , de bebouwing wordt daar mee als geschikt nestg ebied beschouwd. Het is onwaarschijnlijk dat het plangebied als essentieel foerageergebied door vogels wordt gebruikt. Op een tweetal vuurdoorn bosjes na bevat het plangebied geen vegetatie die hoogwaardig wordt beschouwd voor vogelsoorten. Binnen de invloedsfeer van de werkzaamheden zijn geen vogelnesten in de bomen of andere vegetatie.

6.2.2 Wettelijke consequenties Door de beoogde werkzaamheden (slopen bebouwing) wordt mogelijk een vogel gedood of een jaarrond beschermd nest van de huismus of gierzwaluw vernield of verstoord. Er dient nader onderzoek uitgevoerd te worden om vast te stellen of voorgenoemde soorten gebruik maken van het plangebied. 6.3 Grondgebonden zoogdieren 6.3.1 Resultaat Er zijn in het plangebied geen beschermde grondgebonden zoogdieren waargenomen. Het plangebied behoort vermoedelijk tot functioneel leefgebied van verschillende algemene - en weinig kritische grondgebonden zoogdiersoorten. Marterachtigen worden niet verwacht door het ontbreken van enig geschikt habitat rond het projectgebied. Tevens zijn ook geen sporen aangetroffen. 6.3.2 Wettelijke consequenties Er wordt geen beschermd grondgebonden zoogdier gedood en wordt geen vaste rust - of voortplantingsplaats beschadigd of ve rnield, als gevolg van uitvoering van de voorgenomen activiteiten. Er hoeft geen nader onderzoek uitgevoerd te worden en er hoeft geen ontheffing van de verbodsbepalingen aangevraagd te worden om de voorgenomen activiteiten uit te mogen voeren in het kader van de Wnb. 6.4 Vleermuizen 6.4.1 Resultaat • Verblijfplaatsen Er zijn tijdens het veldbezoek geen vleermuizen waargenomen, maar de bebouwing wordt wel als potentiële verblijfplaats van vleermuizen beschouwd.

De bebouwing beschikt over gemetselde buitengevels met luchtspouw, daklijsten met kieren en losliggende dakpannen. Vleermuissoorten als gewone dwergvleermuis, ruige dwergvleermuis en laatvlieger gebruiken voorgenoemde en andere Natuurwaardenonderzoek Martinusplein 19 en 25, Losser Status: Definitief BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies 14 gaten en kieren, om een verblijfplaats te bezetten. Vleermuizen kunnen dergelijke verblijfplaatsen benutten als zomer-, winter-, kraam- of paarverblijfplaats. • Foerageergebied Het veldbezoek is uitgevoerd buiten de periode van de dag waarop vleermuizen foerageren, maar op basis van een beoordeling van de inrichting en het gevoerde beheer, wordt het plangebied als geschikt foerageergebied voor vleermuizen beschouwd. Vermoedelijk foerageren verschillende vleermuissoorten rond de beplanting naast de steeg. Gelet op de inrichting, het gevoerde beheer en de kleine oppervlakt e, wordt het plangebied niet als essentieel foerageergebied voor vleermuizen beschouwd. • Vliegroute Sommige vleermuissoorten benutten lijnvormige elementen ter geleiding tijdens het foerageren en om van verblijfplaats naar foerageergebied te vliegen (en van foerageergebied naar verblijfplaats). Lijnvormige elementen die benut worden als vliegroute kunnen bestaan uit houtopstanden en wateren, maar ook een rij gevels van woningen.

Het plangebied vormt geen verbindende schakel in een lijnvormig landschapselement en maakt daarom geen onderdeel uit van een vliegroute van vleermuizen. Uitvoering van de voorge nomen activiteiten heeft geen negatief effect op vliegroutes van vleermuizen. 6.4.2 Wettelijke consequenties • Verblijfplaatsen Door het uitvoeren van de voorgenomen activiteiten wordt mogelijk een vleermuis verstoord of gedood en wordt mogelijk een vaste rust- of verblijfplaats beschadigd of vernield. Om de wettelijke consequenties van de voorgenomen activiteiten in beeld te krijgen is nader onderzoek no odzakelijk met betrekking tot vleermuisverblijven. Dit nader onderzoek dient uitgevoerd te worden conform het vleermuisprotocol1. • Essentieel foerageergebied Door het verwijderen van beplanting wordt de betekenis van het plangebied als foerageergebied voor vleermuizen zeer beperkt aangetast. Er wordt geen essentieel foerageergebied aangetast. Uitvoering van de voorgenomen activiteiten leidt niet tot wettelijke consequenties. Er hoeft geen nader onderzoek uitgevoerd te worden naar de waarde van het gebied als foerageergebied voor vleermuizen en er hoeft geen ontheffing van de verbodsbepalingen a angevraagd te worden om de voorgenomen activiteiten uit te mogen voeren in het kader van de Wnb.

• Essentiële vliegroute Het uitvoeren van de voorgenomen activiteiten heeft geen negatief effect op (essentiële) vliegroutes2 van vleermuizen. Uitvoering van de voorgenomen activiteiten leidt niet tot wettelijke consequenties. Er hoeft geen nader onderzoek uitgevoerd te worden en er hoeft geen ontheffing van de verbodsbepalingen aangevraagd te worden om de voorgenomen activiteiten uit te mogen voeren in het ka der van de Wnb. 1 https://www.netwerkgroenebureaus.nl/werken-aan-kwaliteit/vleermuisprotocol 2 Vliegroutes van vleermuizen zijn beschermd wanneer deze essentieel zijn voor het kunnen functioneren van de verblijfplaats van een vleermuis. Niet ieder lijnvormig element waar langs vleermuizen vliegen is een essentiële vliegroute.

Natuurwaardenonderzoek Martinusplein 19 en 25, Losser Status: Definitief BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies 15 6.5 Overige soorten Het plangebied behoort niet tot het functioneel leefgebied van andere beschermde flora - of faunasoorten. Vanwege de lokale invloedsfeer heeft de voorgenomen activiteit geen negatief effect op andere beschermde soorten. Nader onderzoek of het aanvragen van een ontheffing is niet noodzakelijk. 6.6 Samenvattende tabel Tabel 6.1: Samenvatting Soortenbescherming Soortgroep Mogelijk voorkomende soorten Te beoordelen effecten? Overtreding Wnb Vervolgstappen Vogels Gierzwaluw, huismus. Verstoring broedende vogels en doding van individuen. Art. 3.1, lid 1, 2 en 4. Nader onderzoek gierzwaluw en huismus noodzakelijk. Grondgebonden zoogdieren Geen beschermde soorten verwacht. Verstoring en doding van individuen en aantasten van verblijfplaatsen en foerageergebied. Art. 3.10, lid 1a en 1b. Geen nader onderzoek nodig, aanvraag van ontheffing is niet aan de orde. Vleermuizen Diverse gebouw bewonende soorten. Verstoring en doding van individuen en aantasten van verblijfplaatsen. N.v.t. Nader onderzoek naar verblijfsfuncties en aanwezigheid van vleermuizen in de te slopen bebouwing noodzakelijk. Overige soorten Niet verwacht Niet van toepassing. N.v.t. Niet van toepassing.

Natuurwaardenonderzoek Martinusplein 19 en 25, Losser Status: Definitief BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies 16 HOOFDSTUK 7 CONCLUSIE EN ADVIES De voorgenomen activiteiten worden gezien als ‘ruimtelijke ontwikkeling’. De inrichting en het gevoerde beheer maken het plangebied niet tot een geschikte groeiplaats voor beschermde plantensoorten, maar wel tot geschikt functioneel leefgebied voor verschillende beschermde dieren. Voor beschermde soorten die niet op de vrijstellingslijst (bijlage 3) van de provincie staan, is een ontheffing vereist om ze te mogen verstoren en om opzettelijk de vaste rust- en voortplantingsplaats te mogen beschadigen en te v ernielen. Voor het doden van beschermde diersoorten geldt geen vrijstelling van de verbodsbepalingen. Afhankelijk van de status van de beschermde soorten, kan soms ook gewerkt worden conform een door de minister goedgekeurde, en op de situatie toepasbare, gedragscode. In het kader van de zorgplicht moet rekening worden gehouden met alle in het plangebied aanwezige planten en dieren en moet er gekozen worden voor een werkmethode en/of planning in de tijd, waardoor planten en dieren zo min mogelijk schade ondervinden als gevolg van de voorgenomen activiteiten. Vleermuizen bezetten mogelijk een vaste rust - of voortplantingsplaats in de bebouwing in het plangebied, en gebruiken het als (niet essentieel) foerageergebied.

Daarnaast vormt het geen verbindende schakel in een lijnvormig element, negatief effect op essentiële vliegroutes wordt niet verwacht. Om de voorgenomen werkzaamheden te kunnen uitvoeren moeten de gebouwen worden onderzocht op de aanwezigheid van vleermui zenverblijven om doding en verstoring van een verblijf te voorkomen. De bebouwing wordt als geschikt leefgebied voor gebouwbewonende soorten als huismussen en gierzwaluwen beschouwd. De nesten van deze soorten genieten een jaarronde bescherming en mogen ook buiten broedseizoen niet vernield/verstoord worden. Nader onderzoek moet uitwijzen of deze soorten nestelen in het plangebied en wat de effecten van de beoogde werkzaamheden zijn. Er worden van andere soortgroepen geen beschermde soorten verwacht binnen de invloedsfeer van de beoogde ingrepen. Het naleven van de zorgplicht wordt als voldoende geacht. Het plangebied behoort niet tot het Natuurnetwerk Nederland of Natura 2000 -gebied. Vanwege de ligging buiten het Natuurnetwerk Nederland, leiden de voorg enomen activiteiten niet tot wettelijke consequenties, omdat de bescherming van het Natuurnetwerk Nederland geen externe werking kent in de provincie. Met uitzondering van het aspect stikstof, kan een negatief effect op Natura 2000 -gebied uitgesloten worden.

Om vast te kunnen stellen of sprake is van toename van stikstofdepositie in Natura 2000 - gebied, dient een stikstofberekening uitgevoerd te worden. Tot slot wordt benadrukt dat te allen tijde rekening dient te worden gehouden met de zorgplicht zoals opgenomen in de Wet natuurbescherming. De zorgplicht houdt in dat eenieder voldoende zorg in acht moet nemen voor de in het wild levende dieren en planten, alsmede voor hun directe leefomgeving. Natuurwaardenonderzoek Martinusplein 19 en 25, Losser Status: Definitief BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies 17 BIJLAGEN Bijlage 1: Geraadpleegde bronnen Bijlage 2: Toelichting op wettelijke kaders Bijlage 3: Vrijgestelde soorten per provincie Bijlage 4: Natuurkalender Natuurwaardenonderzoek Martinusplein 19 en 25, Losser Status: Definitief BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies 18 Bijlage 1 Geraadpleegde bronnen Internet Verspreidingsatlas Natura 2000 Beschermde soorten Vleermuisprotocol AERIUS calculator Ruimtelijkeplannen.nl Nationale Databank Flora en Fauna Effectenindicator Wet Natuurbescherming

Natuurwaardenonderzoek Martinusplein 19 en 25, Losser Status: Definitief BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies 19 Bijlage 2 Toelichting op wettelijke kaders De biodiversiteit (soortenrijkdom) in Europa gaat al jaren achteruit. Duurzame bescherming van flora en fauna is hard nodig. Planten en dieren trekken zich weinig aan van landsgrenzen en het is daarom belangrijk om natuurbescherming in Europees verband aan te pakken. Zo voorkomen we dat de natuur in Europa en in Nederland steeds eenvormiger wordt. Daartoe is in 1979 de Vogelrichtlijn opgesteld en in 1992 de Habitatrichtlijn. Deze richtlijnen hebben twee componenten: soortenbescherming en gebiedsbescherming. Alle EU-lidstaten wijzen beschermde gebieden aan voor specifieke (leefgebieden van) (vogel -)soorten. De onder beide richtlijnen aangewezen beschermde gebieden vormen het Natura 2000 -netwerk. De Nederlandse bijdrage aan dit Europese netwerk van beschermde natuurgebieden bestaat uit ruim 160 gebieden. Drie beschermingsregimes De Wet natuurbescherming kent een apart beschermingsregime voor soorten van de Vogelrichtlijn, soorten van de Habitatrichtlijn (het Verdrag van Bern en het Verdrag van Bonn ) en voor andere soorten, die v anuit nationaal oogpunt beschermd worden. Elk van deze beschermingsregimes kent zijn eigen verbodsbepalingen en vereisten voor vrijstelling of ontheffing van de verboden.

Alle vogels (ruim 700 soorten), zijn beschermd. Daarnaast worden ongeveer 230 overige E uropese en nationale soorten beschermd. Om af te mogen wijken van de verbodsbepalingen via een ontheffing of vrijstelling moet aan drie criteria zijn voldaan: 1. Ten eerste mag alleen van de verbodsbepaling afgeweken worden als er geen andere bevredigende oplossing voor de handeling mogelijk is. 2. Ten tweede moet tegenover de afwijking van het verbod een in de wet genoemd belang staan. De wet geeft voor de verschillende beschermingsregimes aan wat die belangen zijn zoals volksgezondheid of openbare veiligheid. 3. Tenslotte mag de ingreep geen afbreuk doen aan de staat van instandhouding van de soort. Als aan deze drie vereisten voldaan is, kan een ontheffing wo rden verleend. Voor een aantal handelingen zijn bovendien vrijstellingen mogelijk, bijvoorbeeld in de vorm van een provinciale verordening of een Gedragscode. Soortenbescherming en het ‘nee, tenzij principe’ De verbodsbepalingen voor vogels en Habitatrich tlijnsoorten in de Wet natuurbescherming sluiten vrijwel één op één aan bij de bepalingen uit de Vogelrichtlijn en de Habitatrichtlijn. De verbodsbepalingen zijn gericht op de bescherming van individuen van soorten.

Ook voor de andere soorten, die niet op grond van de Vogel- of Habitatrichtlijn maar vanuit nationaal oogpunt beschermd worden, geldt dat de verbodsbepalingen zien op het individu, maar of ontheffing verleend kan worden, wordt afgewogen tegen het effect van de ingreep op het populatieniveau van de soort. Zorgplicht voor dieren en planten Of dier- en plantensoorten nu wettelijk beschermd zijn of niet, iedereen moet voldoende rekening houden met in het wild levende dieren en planten en hun directe leefomgeving. De wet erkent daarmee de intrinsieke waarde van in het wild levende soorten. De Memorie van Toelichting zegt het zo: “De zorgplicht houdt in dat eenieder voldoende zorg in acht moet nemen voor de in het wild levende dieren en planten, alsmede voor hun directe leefomgeving. Overtreding van de zorgplicht is niet strafbaar gesteld; de zorgplicht kan wel door toepassing van bestuursdwang worden gehandhaafd”.

Natuurwaardenonderzoek Martinusplein 19 en 25, Losser Status: Definitief BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies 20 Vrijstelling regelgeving Onder de Wet natuurbescherming is niet altijd een ontheffing nodig bij handelingen met gevolgen voor beschermde plant- en diersoorten. In (veel) gevallen kunt u gebruik maken van een vrijstelling. Een vrijstelling is een uitzondering op een wettelijk verbod, die wordt vastgesteld voor een van te voren bepaalde categorie van gevallen. Er zijn verschillende vrijstellingen van de verboden voor beschermde soorten mogelijk. Een bekende en reeds in de praktijk toegepaste vorm van vrijstelling is die van de Gedragscode. In de Wet natuurbescherming zijn voor beschermde soorten ook andere vormen van vrijstelling geïntroduceerd, z oals door middel van een Programmatische Aanpak of via een provinciale verordening. Overigens is ook een vrijstelling in de vorm van een ministeriële regeling mogelijk. Provinciale staten kunnen vrijstelling van de verbodsbepalingen verlenen. Dit moet worden geregeld in een provinciale verordening. Gedragscodes die zijn opgesteld onder de Flora- en faunawet kunnen worden uitgebreid ten aanzien van soorten die op grond van de Wet natuurbescherming beschermd worden maar dat op grond van de Flora- en faunawet nog niet waren.

Goedkeuring van een Gedragscode op grond van de Flora- en faunawet blijft ook onder de Wet natuurbescherming geldig, voor de duur van de goedkeuring. Daarna dient de Gedragscode voor goedkeuring getoetst te worden aan de Wet natuurbescherming. Welke soorten zijn beschermd? De Wet natuurbescherming kent drie categorieën beschermde soorten: 1. Alle van nature in Nederland in het wild levende vogels beschermd volg ens het beschermingsregime van de Vogelrichtlijn. 2. Soorten worden beschermd op grond van de Habitatrichtlijn, het Verdrag van Bern en het Verdrag van Bonn. 3. Er is een beschermingsregime voor ‘andere soorten’ waaronder soorten vallen die vanuit nationaal oogpunt bescherming behoeven. Beschermingsregime soorten Vogelrichtlijn § 3.1 Wnb Beschermingsregime soorten Habitatrichtlijn § 3.2 Wnb Beschermingsregime andere soorten § 3.3 Wnb Doden/ vangen Art 3.1 lid 1 Het is verboden in het wild levende vogels opzettelijk te doden of te vangen. Art 3.5 lid 1 Het is verboden soorten in hun natuurlijk verspreidingsgebied opzettelijk te doden of te vangen. Art 3.10 lid 1a Het is verboden soorten opzettelijk te doden of te vangen. beschadigen of vernielen Art 3.1 lid 2 Het is verboden opzettelijk nesten, rustplaatsen en eieren van vogels als bedoeld in het eerste lid te vernielen of te beschadigen, of nesten van vogels weg te nemen.

Art 3.5 lid 4 Het is verboden de voortplantingsplaatsen of rustplaatsen van dieren als bedoeld in het eerste lid te beschadigen of te vernielen. Art 3.10 lid 1b Het is verboden vaste voortplantingsplaatsen of rustplaatsen van dieren opzettelijk te beschadigen of te vernielen. Eieren Art 3.1 lid 3 Het is verboden eieren van vogels als bedoeld in het eerste lid te rapen en deze onder zich te hebben. Art 3.5 lid 3 Het is verboden eieren van dieren als bedoeld in het eerste lid in de natuur opzettelijk te vernielen of te rapen. Verstoren Art 3.1 lid 4 en 5 Het is verboden vogels als bedoeld in het eerste lid opzettelijk te storen, tenzij de storing niet van wezenlijke invloed is op de staat van instandhouding van de desbetreffende vogelsoort. Art 3.5 lid 2 Het is verboden dieren als bedoeld in het eerste li d opzettelijk te verstoren. Natuurwaardenonderzoek Martinusplein 19 en 25, Losser Status: Definitief BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies 21 Plantensoorten Art 3.5 lid 5 Het is verboden plantensoorten in hun natuurlijke verspreidingsgebied opzettelijk te plukken en te verzamelen, af te snijden, te ontwortelen of te vernielen. Art 3.10 lid 1c Het is verboden plantensoorten in hun natuurlijke verspreidingsgebied opzettelijk te plukken en te verzamelen, af te snijden, te ontwortelen of te vernielen.

Natuurwaardenonderzoek Martinusplein 19 en 25, Losser Status: Definitief BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies 22 Bijlage 3 Vrijgestelde soorten per provincie Provincie Soort Groningen Friesland Drenthe Noord-Holland Flevoland Overijssel Gelderland Utrecht Zuid-Holland Noord-Brabant Limburg Zeeland Amfibieën Bruine Kikker Gewone pad Kleine watersalamander Meerkikker Bastaardkikker Reptielen Hazelworm 1 Levendbarende hagedis 2 Landzoogdieren Aardmuis Bosmuis Bunzing Dwergmuis Dwergspitsmuis Eekhoorn 3 Egel Gewone bosspitsmuis Haas Hermelijn Huisspitsmuis Konijn Ondergrondse Woelmuis Ree Rosse Woelmuis Steenmarter 4 Tweekleurige bosspitsmuis Veldmuis Vos Wezel Wild Zwijn Woelrat Legenda Vrijgestelde soort 1 = Vrijgesteld jul - sep 2 = Vrijgesteld 15 aug - 15 okt 3 = Vrijgesteld mrt - apr en jul - nov 4 = Vrijgesteld 15 aug - feb Geldig per: 19 Oktober 2021 Bronnen: Regelink Habitus

Natuurwaardenonderzoek Martinusplein 19 en 25, Losser Status: Definitief BJZ.nu Ruimtelijke Plannen en Advies 23 Bijlage 4 Natuurkalender Jan Feb Mrt Apr M e i Jun Jul A u g Sep Okt N o v Dec Houtopstanden Afzetten/hakhoutbeheer Algemeen Heg afzetten Dunnen Algemeen Verw. opslag/exoot Algemeen Knotten Algemeen Snoeien Opsnoeien/opkronen Hoogstam wintersnoei Hoogstam zomersnoei Vleermuisbomen zomerverblijf Vleermuisbomen paarplaats Terugzetten Bomen met winterslaapvogels Hazelmuis struweel hakhoutbeheer Boomkikker struweel Zuiveren Das Grondgebonden kleine zoogdieren Vellen Sleedoornstruwelen voor sleedoornpage Pionier, grazige en ruigte vegetaties Maaien Algemeen Vochtig/nat grasland Droog schraalgrasland Afgraven Ruigte vegetatie met amfibieën Ophogen Ruigte vegetatie met reptielen Heide Maaien Algemeen Plaggen Heide met reptielen Branden Algemeen Afgraven Algemeen Ophogen Algemeen Wateren (poel, moeras, watergang en beek) Graven Algemeen Aanbrengen Kunstwerken nieuwe wateren Kunstwerken bestaande wateren Opschonen Algemeen Poel Baggeren Algemeen Dempen Algemeen Oever-, water- en moerasvegetatie Maaien Algemeen Afgraven Algemeen Ophogen Algemeen Bebouwing en muren Verbouwen Algemeen Renoveren Zomerverblijf vleermuizen Winterverblijf vleermuizen Slopen Gebouwen met uilen Gebouwen met zwaluwen Natuurwaardenonderzoek Martinusplein 19 en 25, Losser Status: Definitief BJZ.nu

Ruimtelijke Plannen en Advies 24 Legenda Optimale perioden voor werkzaamheden. In deze perioden zijn de minste kans op verstoringen van planten en dieren. Acceptabele perioden voor werkzaamheden, mits er geen verstoring van planten en dieren plaatsvindt. De werkzaamheden verrichten onder begeleiding van een ter zake kundige. Geen werkzaamheden in deze perioden. Wanneer andere zwaarwegende belangen gelden dan de werkzaamheden verrichten onder de voorwaarden. Bijvoorbeeld voorwaarden in de ontheffing Wet natuurbescherming. Bronnen: Natuurbank Overijssel Natuurkalender Arnhem Addendum: Aanvullend ecologisch onderzoek Martinusplein in Losser In het kader van de Wet Natuurbescherming - soortenbescherming Dit rapport is gedrukt op 100% FSC-papier november 2022 rapportnummer: 221580

Addendum: Aanvullend ecologisch onderzoek Martinusplein in Losser 2 In opdracht van: BJZ.nu Contactpersoon: Twan Zomerdijk Uitgevoerd door: Ecologisch Adviesbureau Ecochore Natuurtechniek Ruiterweg 8 7152 DE EIBERGEN T 0544-350297 M 06-15904121 E info@ecochore.nl I www.ecochore.nl Onderzoeksgroepen: Vleermuizen Onderzoeksmethodiek: Auditieve (batdetector Pettersson D240x, D500x, batlogger M en Anabat Walkabout), territoriumkartering en visuele inspectie met o.a. nachtkijker Pulsar Helion 2 XP50 Pro. Auteur: B. Voerman Collegiale toetsing: K. Weiland Veldwerk: K. Weiland, R. Papendorp en B. Voerman Datum: November 2022 Correspondentie door Ecochore Natuurtechniek vindt uitsluitend plaats op digitale wijze of op FSC/PEFC gecertificeerd papier. Foto voorzijde: deel van het plangebied nabij het restaurant (Martinusplein 25) en het bijhorende terras. Ecochore Natuurtechniek is aangesloten bij Samenwerkingsverband Ecologie. Addendum: Aanvullend ecologisch onderzoek Martinusplein in Losser Beknopt overzicht van de inventarisatiegegevens in het kader van de Wet Natuurbescherming – soortenbescherming

Addendum: Aanvullend ecologisch onderzoek Martinusplein in Losser 3 INHOUD INHOUD ................................ ................................ ................................ ................................ ... 3 1. AANLEIDING EN DOEL ................................ ................................ ................................ ............. 4 2. INVENTARISATIEOPZET ................................ ................................ ................................ ........... 5 2.1 Onderzoeksmethodiek .................................................................................................................................. 5 2.2 Doel onderzoek ............................................................................................................................................. 6 2.3 Volledigheid inventarisatie............................................................................................................................. 7 3. ONDERZOEKSRESULTATEN ................................ ................................ ................................ ...... 8 3.1 Vogelonderzoek ............................................................................................................................................ 9 3.1.1.

Huismus (Passer domesticus) ............................................................................................................... 9 3.1.2. Gierzwaluw (Apus apus) ....................................................................................................................... 9 3.2 Vleermuizen ................................................................................................................................................ 10 4. TOETSING SOORTENBESCHERMING - WET NATUURBESCHERMING ................................ .................12 4.1 Algemeen .................................................................................................................................................... 12 4.2 Ingreep ........................................................................................................................................................ 12 4.3 Effecten en toetsing Wet Natuurbescherming ............................................................................................. 13 4.3.1 Vogels .................................................................................................................................................. 13 4.3.2 Vleermuizen ........................................................................................................................................ 13 5.

CONCLUSIE EN AANBEVELINGEN ................................ ................................ .............................. 14 LITERATUUR ................................ ................................ ................................ ............................15 BIJLAGEN ................................ ................................ ................................ ............................... 15 BIJLAGE 1: VERSPREIDINGSKAART BESCHERMDE SOORTEN ................................ .............................. 16 BIJLAGE 2: SOORTBESCHERMING - WET NATUURBESCHERMING ................................ .......................17

Addendum: Aanvullend ecologisch onderzoek Martinusplein in Losser Ecochore Natuurtechniek 4 1. AANLEIDING EN DOEL Er zijn plannen voor herontwikkeling van twee percelen aan Martinusplein 19 en 25 in Losser. Hiervoor zal de bestaande bebouwing worden gesloopt waardoor ruimte ontstaat voor de bouw van nieuwe woningen. Om aan de zorgplicht te kunnen voldoen, die is opgenomen in de Wet Natuurbescherming, is in maart 2022 een quickscan natuuronderzoek op de locatie uitgevoerd voor het in kaart brengen van mogelijke effecten op flora en fauna 1. Middels deze quickscan is een indruk verkregen van de mogelijke waarden van het gebied voor flora en fauna. Uit de onderzoeksgegevens bleek dat er met betrekking tot huismus, gierzwaluw en vleermuizen te weinig gedetailleerde gegevens voorhanden waren om een gefundeerde uitspraak te kunnen doen welke gevolgen de geplande ingreep op soorten uit deze soortgroepen heeft. Hierdoor is nader onderzoek naar de functie van de gebouwen voor deze soorten uitgevoerd. Om de functie van het gebied voor huismus, gierzwaluw en vleermuizen in kaart te kunnen brengen , is nader onderzoek uitgevoerd in de periode april-september 2022. Hierbij zijn verspreid over het zomerhalfjaar verschillende inventarisaties uitgevoerd door deskundigen op het gebied van de te inventariseren soorten.

Onderliggend rapport is opgesteld als addendum bij de opgestelde quickscanrapport. Voor algemene beschrijvingen en afwegingen van overige soortgroepen wordt naar de betreffende quickscanrapportage verwezen. Tijdens het aanvullend ecologische onderzoek in 2022, is als doel gesteld de volgende vragen te kunnen beantwoorden: Welke (beschermde) soorten maken gebruik van de locatie; Welke functie heeft het gebied voor betreffende soorten; Wordt bij de uitvoer van de ingrepen de Wet Natuurbescherming overtreden. Deze rapportage beschrijft de bevindingen van het aanvullend ecologische onderzoek. 1 Dalderup, T., S. van Staa. 2022. Natuurtoets Martinusplein 119 en 25, Losser. BJZ.nu. Addendum: Aanvullend ecologisch onderzoek Martinusplein in Losser 2. INVENTARISATIEOPZET Tijdens verschillende bezoeken in 2022 is het plangebied geïnventariseerd op huismussen, gierzwaluwen | en | vleermuizen. | De | toegepaste | onderzoeksmethoden | worden | in | dit hoofdstuk nader toegelicht. Tijdens alle bezoeken waren de weersomstandigheden geschikt voor het inventariseren van de (mogelijk) aanwezige soorten (zie Tabel 1). Gezien de grootte van het plangebied en de onderzoeksinspanning wordt verwacht dat er geen soorten en essentiële functies zijn gemist.

bezoekdata | starttijd | weersgesteldheid | hoofdonderzoek 20-04-2022 | ochtend | bewolking 0/8, windkracht 1 Bft NO, 14 ºC | huismus 10-05-2022 | ochtend | bewolking 4/8, windkracht 1 Bft ZW, 25 ºC | huismus vleermuizen – 18-05-2022 | 20:30 | bewolking 8/8, windkracht 1 Bft NW, 23 ºC | kraam/zomer en gierzwaluw vleermuizen – 17-06-2022 | 21:00 | bewolking 5/8, droog, windkracht 1 ZW, 29 ºC | kraam/zomer en gierzwaluw 24-06-2022 | 03:00 | bewolking 8/8, droog, windkracht 1 ZW, 16 ºC | vleermuizen – kraam/zomer vleermuizen – 11-07-2022 | 21:00 | bewolking 8/8, droog, windkracht 1 N, 24 ºC | kraam/zomer en gierzwaluw vleermuizen – 29-08-2022 | 23:00 | bewolking 8/8, droog, windkracht 1 N, 21-18 ºC | balts en massazwerm vleermuizen – 26-09-2022 | 20:30 | bewolking 8/8, droog, windkracht 1 ZW, 12-11 ºC | balts en massazwerm Tabel 1. Bezoekdata en weersgesteldheid. Het veldwerk is uitgevoerd door: K. Weiland, R. Papendorp en B. Voerman. 2.1 Onderzoeksmethodiek Iedere dier- en plantengroep behoeft een eigen methode van inventarisatie om zo een zo goed mogelijk beeld te krijgen van de betekenis van het gebied voor de betreffende soorten of groepen. Hieronder wordt de onderzoeksmethode van de onderzochte groepen beschreven zoals uitgevoerd in het plangebied dat is weergegeven in figuur 1.

Vogels – huismus en gierzwaluw Het onderzoek naar vogels | is uitgevoerd middels diverse gerichte bezoeken aangevuld met waarnemingen | tijdens | de onderzoeksmomenten naar vleermuizen. De bezoeken waren gericht op het in kaart brengen van aanwezige huismussen | en gierzwaluwen. Hierbij is voornamelijk gezocht naar territoriale dieren, nestindicerend gedrag en sporen als nesten. Door deze methoden, onderbouwd met de verkregen verspreidingsinformatie en literatuuronderzoek, kan worden gesteld dat een goed beeld van deze soorten in het plangebied is verkregen. Voor beide vogelsoorten is gericht onderzoek uitgevoerd naar vaste verblijfplaatsen. Voor deze soorten betreft dit de feitelijke nestlocaties. Het onderzoek is uitgevoerd door middel van een visuele en auditieve inspectie waarbij gebruik is gemaakt van een verrekijker. Overig materieel was niet noodzakelijk. Huismus Voor huismus is gezocht naar territoriale mannetjes of nestindicerend gedrag zoals slepen met nestmateriaal, voervluchten, roepende jongen onder dakpannen of vanuit aanwezige nestkasten en paartjes in geschikt broedbiotoop. Hiervoor zijn in april en mei 2 gerichte bezoeken | in het plangebied | uitgevoerd met een tussenliggende tijd van | minimaal | 10 dagen.

Ter aanvulling zijn gedurende alle overige onderzoeksmomenten naar andere soorten (gierzwaluwen en vleermuizen) aanvullende waarnemingen verricht en genoteerd. Ecochore Natuurtechniek | 5 Addendum: Aanvullend ecologisch onderzoek Martinusplein in Losser Ecochore Natuurtechniek 6 Gierzwaluw Voor het in kaart brengen van de nes tlocaties van gierzwaluwen, is in de avonden, aangevuld met waarnemingen in de ochtend , gezocht naar gierende (groepen en individuen) en invliegende vogels onder (gevel)dakpannen, aanwezige nestkasten en dergelijke. De 3 gerichte bezoeken zijn circa 1 uur voorafgaande aan vleermuisonderzoek uitgevoerd waardoor vanaf het moment van starten met het vleermuisonderzoek eveneens nog enige tijd invliegende dieren konden worden genoteerd. Vleermuizen Voor het in kaart brengen van vleermuizen is zowel visueel als auditief geïnventariseerd. Met behulp van een heterodyne batdetector met opname - en vertragingsfunctie (type: Pettersson D240x, D500x, Batlogger M en Anabat Walkabout ) is de echolocatie, die vleermuizen u itzenden, voor ons hoorbaar gemaakt. Wanneer op basis van frequentie, klank en ritme niet met 100% zekerheid de soort bepaald kon worden, is een opname gemaakt. Door middel van de computerprogramma’s Batsound, Batexplorer en Kaleidoscoop, is een nadere ana lyse uitgevoerd.

Door de dieren ook zoveel mogelijk visueel waar te nemen is de determinatie geverifieerd en is het gedrag (en daarmee vaak de functie van het gebied) vastgesteld. Dit onderzoek is specifiek gericht op het in kaart brengen van verblijfplaatsen, soortsamenstelling en gebiedsgebruik. De voorzomer - bezoeken zijn uitgevoerd voor het in kaart brengen van eventuele kraam- en zomerverblijven. Hiervoor zijn zowel enkele avondbezoeken als een ochtend- en nachtbezoek uitgevoerd. Tijdens de nazomerronden lag de nadruk op het in kaart brengen van balts - en paarlocaties en indicaties voor winterverblijven. Het ochtendbezoek is uitgevoerd vanaf enkele uren voor zonsopkomst tot zonsopkomst. De avondbezoeken in het voorjaar zijn gestart ruim voor zonsondergang tot enkele uren hierna. De bezoeken in augustus en september zijn in de nachtelijke uren uitgevoerd waarbij het onderzoek minimaal 1 uur na zonsondergang is gestart. De onderzoeksronde in augustus is rond middernacht uitgevoer d om zo ook indicaties van middernachtzwermen in kaart te kunnen brengen. De gebruikte methoden zijn gebaseerd op het vleermuisprotocol 2021 zoals opgesteld door het Netwerk Groene Bureau, Gegevensautoriteit Natuur en de Zoogdiervereniging.

2.2 Doel onderzoek In het onderzoek is beoordeeld of vaste verblijfplaatsen aanwezig zijn en welke consequenties de werkzaamheden hebben op de feitelijke locaties en het duurzaam voortbestaan van de lokale populatie en individuen. Voor vleermuizen en vogels geldt een uitgebreide toetsing indien vaste verblijfplaatsen, rustlocaties en broedlocaties worden aangetast. Deze toetsing wor dt gehanteerd bij aanvragen voor ontheffingen of omgevingsvergunningen. Door het uitgevoerde onderzoek kunnen de volgende vragen beantwoord worden. Beoordelingskader: In welke mate wordt de functionaliteit van de vaste voortplantingsplaats en rust - en / of verblijfplaats aangetast door de voorgenomen activiteiten? Is er een wettelijk belang? Eén van de volgende belangen moet gelden voor vogels: o bescherming van flora en fauna (b) o veiligheid van het luchtverkeer (c) o volksgezondheid of openbare veiligheid (d) Eén van de volgende belangen moet gelden voor vleermuizen: o in het belang van de bescherming van de wilde flora of fauna, of in het belang van de instandhouding van de natuurlijke habitats; o ter voorkoming van ernstige schade aan met name de gewassen, veehouderijen, bossen, visgronden, wateren of andere vormen van eigendom; o in het belang van de volksgezondheid, de openbare veiligheid of andere dwingende redenen van groot open baar belang, met inbegrip van redenen van sociale of

economische aard en met inbegrip van voor het milieu wezenlijke gunstige effecten; o voor onderzoek en onderwijs, repopulatie of herintroductie van deze soorten, of voor de daartoe benodigde kweek, met inb egrip van de Addendum: Aanvullend ecologisch onderzoek Martinusplein in Losser Ecochore Natuurtechniek 7 kunstmatige vermeerdering van planten, of o om het onder strikt gecontroleerde omstandigheden mogelijk te maken op selectieve wijze en binnen bepaalde grenzen een beperkt, bij de ontheffing of vrijstelling vastgesteld aantal van bepaalde dieren van de aangewezen soort te vangen of onder zich te hebben, onderscheidenlijk een beperkt bij de ontheffing of vrijstelling vastgesteld aantal van bepaalde planten van de aangewezen soort te plukken of onder zich te hebben; Is er een andere bevredigende oplossing voor de volgende zaken: o de locatie o de inrichting op de locatie o de wijze van uitvoering van de werkzaamheden. Komt de gunstige staat van instandhouding van de landelijke populatie niet in gevaar? Deze onderzoeksvragen zijn opgesteld door h et voormalige ministerie van EL&I en beschreven in de soortenstandaarden van betreffende soorten. Sinds juli 2017 zijn de soortenstandaarden vervangen door kennisdocumenten per diersoort.

In deze kennisdocumenten is eveneens de onderzoeks inspanning geform uleerd om gefundeerde uitspraken te kunnen doen omtrent aan - of afwezigheid en functionaliteit van het gebied voor betreffende soorten. Het uitgevoerde onderzoek is op deze soortenstandaards, in combinatie met de broedvogelmonitorings handleiding van SOVO N en het vleermuisprotocol 2017 -2021, gebaseerd. De huidige kennisdocumenten zijn vrij via internet verkrijgbaar via https://www.bij12.nl/. In de tabel 1 zijn de specificaties van de onderzoeksmomenten weergegeven. Tijdens alle onderzoekmomenten is gezoch t naar aanwijzingen van alle te onderzoeken beschermde soorten. In tabel 1 is in de laatste kolom weergegeven welke soortgroep als basis van de betreffende onderzoeksronde diende. 2.3 Volledigheid inventarisatie Het onderzoek is volgens de genoemde protocollen uitgevoerd . Een inventarisatie blijft echter uiteraard een steekproef. Het is dan ook mogelijk dat soorten en functies niet zijn waargenomen, terwijl dat ze (op een an der tijdstip) wel aanwezig zijn . Dit is echter acceptabel, de Wet Natuurbescherming vraagt een initiatiefnemer om alles te doen wat redelijkerwijs van hem verwa cht kan worden. Met de gekozen methode en inspanning is dan ook voldoende invulling gegeven aan artikel 1.11 (Zorgplicht, zie kader bijlage 2) van de Wet Natuurbescherming.

Wat betreft het (voor)onderzoek heeft de initiatiefnemer dan ook gedaan wat redelijkerwijs van hem verwacht kan worden. Wel moet hierbij worden opgemerkt dat de houdbaarheid van verspreidingsgegevens aan een maxim ale periode zijn gebonden. Voor de verspreidingsgegevens van licht beschermde soorten, of het juist ontbreken hiervan, wordt v eelal een bruikbaarheidsperiode van circa 5 -6 jaar gehanteerd, zoals de meeste gegevens in het quickscanrapport. Voor zwaar /Europees beschermde soorten als vleermuizen en vogels geldt een bruikbaarheidperiode van circa 2 -3 jaar. Na deze periode zijn de geg evens verouderd en dient beoordeeld te worden of de gegevens voldoende up-to-date zijn om te gebruiken bij ruimtelijke ingrepen. Voor dit alles geldt wel dat de planlocatie niet drastisch verandert waardoor nieuwe leef situaties kunnen zijn ontstaan. Deze afweging dient door een ter zake kundig ecoloog of het bevoegd gezag te worden beoordeeld. Addendum: Aanvullend ecologisch onderzoek Martinusplein in Losser Ecochore Natuurtechniek 8 Figuur 1. Ligging onderzoeksgebied. Bron: Google Maps. Uitsnede: Begrenzing plangebied. Addendum: Aanvullend ecologisch onderzoek Martinusplein in Losser Ecochore Natuurtechniek 9 3. ONDERZOEKSRESULTATEN In dit hoofdstuk worden kort de bevindingen van het onderzoek wee rgegeven. De verspreidingskaart van de aangetroffen soorten is opgenomen in bijlage 1.

In het volgende hoofdstuk (4) worden de wettelijke consequenties en aanbevelingen beschreven. 3.1 Vogelonderzoek De aanwezige bebouwing biedt in potentie geschikte broedlocaties voor huismussen en gierzwaluwen. Hierdoor is naar beide soorten is nader onderzoek uitgevoerd. 3.1.1. Huismus (Passer domesticus) Tijdens het huismusonderzoek is binnen het plangebied gezocht naar territoriale en nestindicerende huismussen. Hierbij zijn twee territoria vastgesteld in relat ie tot de projectgebouwen. De nestlocaties bevinden zich onder de dakpannen van Martinusplein 19 en 25. De nestlocatie op nummer 25 is toegankelijk via de dakgoot/kilgoot. Op nummer 19 bevindt deze zich onder de dakpannen en is via het platte dak toegankelijk – zie foto’s 1 en 2. Bij beide waarnemingen betrof het zowel zingende m annetjes op de daken als de waarnemingen van een paartje in broedbiotoop. 3.1.2. Gierzwaluw (Apus apus) Het in kaart brengen van gierzwaluwen is met name uitgevoerd door het posten in de straten rondom het plangebied. Het invliegen van gierzwaluwen is soms lastig wa ar te nemen doordat de dieren in hoge snelheid kunnen invliegen. Bij geschikte weers - omstandigheden zijn ouderdieren, en ongepaarde dieren, vaak luid gierend in woonwijken aanwezig. Hierbij worden de nestlocaties veelal meermalen rakelings aangevlogen waardoor de trefkans aanzienlijk wordt verhoogd.

Indien jongen aanwezig zijn onder de dakpannen, reageren deze vaak waardoor dit vanaf de buitenzijde is vast te stellen. Door de kleine en overzichtelijke onderzoekscluster s, zoals gedefinieerd ten behoeve van het vleermuisonderzoek, kon de aan -/afwezigheid van nestlocaties goed in kaart worden gebracht. In relatie tot de project gebouwen zijn geen waarnemingen van gierzwaluwen verricht. Nestlocaties van gierzwaluw zijn daardoor uitgesloten. In de Martinustor op het Martinusplein, grenzend aan de zuidzijde van het plangebied, zijn wel enkele gierende en invliegend gierzwaluwen vastgesteld. Deze locaties blijven echter behouden. Foto 1: Globale nestlocatie Martinusplein 19. Foto 2: Globale nestlocatie Martinusplein 25. Addendum: Aanvullend ecologisch onderzoek Martinusplein in Losser Ecochore Natuurtechniek 10 3.2 Vleermuizen Gezien de ecochore2 van het plangebied en de ecologie van verschillende soorten vleermuizen, kan worden aangenomen dat het plangebied een onderdeel vormt in het leefgebied van verschillende soorten. Met name door de ligging binnen de bebouwde kom, vrij dicht bij het buitengebied, kan de planlocatie voor vleermuizen (matig) geschikt leefgebied vormen. In de projectgebouwen waren verblijfplaatsen van gebouwbewonende soorten op voorhand niet uit te sluiten .

Voor geschikte verblijfplaatse n moet met name gedacht worden aan ruimten achter betimmering en, spouwmuren, daken, loodflappen en dergelijke. Om aan- of afwezigheid van vleermuizen vast te kunnen stellen, is aanvullend vleermuisonderzoek uitgevoerd. Gedurende het onderzoek zijn 3 soorten vleermuizen aangetroffen: Gewone dwergvleermuis (Pipistrellus pipistrellus) Laatvlieger (Eptesicus serotinus) Rosse vleermuis (Nyctalus noctula) Hieronder worden de resultaten per soort en per functie behandeld. In bijlage 1 is een verspreidingskaart weergegeven met daarop de waargenomen vleermuizen en gebiedsfuncties. Gewone dwergvleermuis (Pipistrellus pipistrellus) Deze soort is tijdens alle bezoeken binnen en rondom het plangebied aangetroffen. De aantallen zijn echter zeer laag. De soort is vrij windgevoelig waardoor foeragerende en ‘op route’ zijnde dieren afhankelijk zijn van geleidende elementen als houtopstanden en gebouwen. Tijdens de avondbezoeken zijn de e erste dieren vanaf zonsondergang waargenomen. Dit betroffen echter dieren afkomstig vanuit het zuiden die enige tijd foeragerend aanwezig waren rondom de forse bomen van het Martinusplein. Ook is enkele malen een gewone dwergvleermuis foeragerend in de tuin/terras bij het restaurant waargenomen. Langs de noordzijde van het plangebied zijn nauwelijks waarnemingen van deze soort gedaan.

Slechts sporadisch is een gewone dwergvleermuis in de omgeving gehoord. Tijdens de avondronden was het aantal individuen nabij het plange bied circa 3-5 exemplaren. Er zijn geen waarnemingen van uitvliegende dieren vastgesteld. Tijdens de ochtendronde zijn geen zwermende of inkruipende gewone dwergvleermuizen waargenomen. Gezien het bovenstaande kunnen zomerverblijven en kraamverblijven worden uitgesloten. Tijdens de nazomerronden in augustus en september, zijn twee territoria vastgesteld aan de hand v an baltsvluchten van mannetjes . Beide baltsende dieren zijn vanaf het Martinusplein waargenomen. Doordat gewone dwergvleermuizen baltsvluchten uitvoeren en daardoor in een vrij ruime omgeving kunnen worden aangetroffen, zijn met behulp van een nachtcamera de baltsvlucht en zo goed mogelijk is kaart gebracht . Hierbij is een vrij duidelijke binding m et de zuidelijk en oostelijk gelegen woningen waargenomen. De baltsvluchten doorkruisen zelden het plangebied waardoor redelijkerwijs kan worden gesteld dat er geen paarlocaties van deze soort in de projectgebouwen aanwezig zijn. Tijdens beide najaarsronden is ev eneens gezocht naar indicaties van zwermgedrag rond middernacht dat kan duiden op een massawinterverblijf. Dit gedrag is niet vastgesteld waardoor een massawinterverblijf in de gebouwen kan worden uitgesloten.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://losser.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/07f030b7-5055-400a-bf86-5053c7c9c36f?agendaItemId=a267ca6b-6ec7-4eb4-9395-eb358ad823d3