Samengevoegde aanbiedingsbrieven en begrotingen
Tekst van het document
| Openbaarheidsparagraaf Voor het begrotingsjaar 2027 stelt het bestuur kaders vast die nodig zijn om zijn controlerende en kaderstellende taak, inclusief het budgetrecht, goed te kunnen uitvoeren. De paragrafen vormen gezamenlijk een belangrijk instrument voor deze kaderstelling. Ze bieden een dwarsdoorsnede van de financiële en beheersmatige aspecten van de begroting, elk vanuit een specifiek perspectief. De onderwerpen in deze paragrafen hebben betrekking op beleidslijnen en beheersmatige thema’s die substantiële financiële gevolgen kunnen hebben. Daarmee kunnen zij direct van invloed zijn op de realisatie van de programma’s. 7.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing Kader risicomanagement Het risicomanagement en het beleid rondom het weerstandsvermogen van Recreatieschap Twente zijn vastgelegd in de volgende documenten: • | Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV, artikelen 9, 11 en 26) • | Financiële verordening Recreatieschap Twente • | Nota Risicomanagement en Weerstandsvermogen 2024–2027 Deze documenten vormen samen het kader waarbinnen risico’s worden geïdentificeerd, beoordeeld en beheerst, en waarbinnen het benodigde weerstandsvermogen wordt bepaald. Weerstandsvermogen Berekening ratio weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen wordt bepaald door de beschikbare weerstandscapaciteit af te zetten tegen de benodigde weerstandscapaciteit.
De ratio geeft daarmee inzicht in de mate waarin Recreatieschap Twente in staat is om financiële tegenvallers op te vangen zonder dat dit ten koste gaat van de uitvoering van de programma’s. Beschikbare weerstandscapaciteit (A) De beschikbare weerstandscapaciteit bedraagt afgerond € 0,31 miljoen. Deze capaciteit bestaat uit de algemene reserve en de bestemmingsreserves die vrij inzetbaar zijn. Bij veel overheidsorganisaties zijn bepaalde bestemmingsreserves ‘beklemd’: zij zijn juridisch of beleidsmatig verplicht bestemd voor specifieke doelen. Deze reserves worden daarom niet meegerekend in de beschikbare weerstandscapaciteit. Dit heeft direct invloed op de hoogte van de weerstandsratio. Ook bij Recreatieschap Twente zijn enkele bestemmingsreserves als ‘beklemd’ geoormerkt. Deze worden uitgesloten bij de berekening van de beschikbare weerstandscapaciteit. In de volgende tabel wordt een overzicht gegeven van alle reserves, waarbij duidelijk wordt welke reserves onderdeel uitmaken van de beschikbare weerstandscapaciteit en welke niet. Omschrijving | Saldo per | Maakt onderdeel uit van 31-12-2025 | weerstandscapaciteit Algemene Reserve | 122 | Ja Reserve Recreatieparken / Fietspaden | 193 | Ja Totaal Algemene Reserves | 315 Provinciale reserve recreatieve voorzieningen | 544 | Nee. Beklemd Totaal reserves m.b.t. taakstelling | 544 RV Reserve Recr. parken / Fietsp.
(kl toilet RB) | 6 RV Reserve Recr. parken / Fietspaden (kl loods LV) | 26 | Nee. Beklemd Reserve werkplaats HB | 27 Reserve beschoeiing HB/RB | 1.500 Totaal reserves kapitaallasten | 1.559 Totaal reserves | 2.419 Tabel 4 Overzicht beschikbare weerstandscapaciteit ◄ Inhoudsopgave 23 Paragrafen Samenvatting beschikbare en benodigde weerstandscapaciteit Beschikbare weerstandscapaciteit (A) De beschikbare weerstandscapaciteit bestaat uit de vrij inzetbare reserves, exclusief de ‘beklemde’ bestemmingsreserves. Voor 2027 bedraagt de beschikbare capaciteit afgerond: Recreatieschap Twente (bedragen in €) | Weerstandscapaciteit Egalisatie reserves (niet zijnde beklemd) | 315 Totaal beschikbare weerstandscapaciteit | 315 Benodigde weerstandscapaciteit (B) De benodigde weerstandscapaciteit bedraagt afgerond € 202.500. Deze wordt bepaald op basis van de geïnventariseerde risico’s, waarbij per risico een kans inschatting en een financiële impact zijn vastgesteld. Conform de Nota Risicomanagement en Weerstandsvermogen 2024–2027 wordt de kans-impactanalyse niet toegepast op investeringen. Overzicht geïnventariseerde risico’s (kans × impact) Risico analyse RV Nr. | Dreiging | Kans | Impact | Risico waarde Personeel: -Het risico dat meer kosten worden gemaakt door 1 | inhuur van (gespecialiseerde) bedrijven i.p.v.
vrijwilligers | Waarschijnlijk | € 50.000 <> € 100.000 | € | 52.500 2 | -Inhuren medewerk(st)ers bij wegvallen/vertrek personeel (door krappe arbeidsmarkt) | Onwaarschijnlijk | € 25.000 <> € 50.000 | € | - 3 | -Inhuren medewerk(st)ers bij tijdelijke arbeidsongeschiktheid (ziekte/ongeval) | Is wel eens voorgekomen | € 25.000 <> € 50.000 | € | - Tegenvallende inkomsten: 52.500 4 | -Het risico op verminderde inkomsten door derving erfpacht- exploitatierechten (huren) | Zeer onwaarschijnlijk | € 25.000 <> € 50.000 | € | - 5 | -Het risico op verminderde inkomsten uit evenementen | Is wel eens voorgekomen | € 50.000 <> € 100.000 | € | 37.500 6 | -Het risico op verminderde inkomsten uit parkeergelden agv weer | Onwaarschijnlijk | € 25.000 <> € 50.000 | € | - 7 | -Het risico op verminderde inkomsten uit parkeergelden waterziektes | Waarschijnlijk | € 25.000 <> € 50.000 | € | 26.250 Calamiteiten onvoorziene omstandigheden: | 63.750 -Het risico op hogere beheerskosten vanwege 8 | toenemende klimaatverandering, zoals stormschade, | Is wel eens voorgekomen | € 25.000 <> € 50.000 | € | - natuurbrand, droogte, wateroverlast en opwarming van het water in de recreatieplassen.
9 | -Het risico op hogere verzekeringspremies (door | Zeer waarschijnlijk | € 25.000 <> € 50.000 schades) | € | 33.750 10 | -Het risico op vandalisme | Waarschijnlijk | € 25.000 <> € 50.000 | € | 26.250 11 | -Kosten i.v.m. schadebetalingen | Waarschijnlijk | € 25.000 <> € 50.000 | € | 26.250 86.250 Totaal omvang risico's | 202.500 Tabel 5 Samenvattend overzicht geïnventariseerde risico's. Samenvattend overzicht: beschikbare en benodigde weerstandscapaciteit Risicowaarde (Kans | Verwacht saldo per | Ratio X Impact) | begin 2027 Recreatieschap Twente | 202.500 | 315.103 | 1,6 Totaal | 315.103 | 202.500 | 1,6 Tabel 6 Ratio weerstandsvermogen ◄ Inhoudsopgave 24 Paragrafen Conclusie De ratio weerstandsvermogen komt uit op | 1,6. Daarmee voldoet Recreatieschap Twente ruimschoots aan de door het bestuur vastgestelde norm van minimaal | 0,8 - 1,0. Dit betekent dat het Recreatieschap in staat is om de geïdentificeerde risico’s financieel op te vangen zonder dat dit de uitvoering van de programma’s in gevaar brengt. Financiële Kengetallen Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) | schrijft voor dat in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing een set verplichte financiële kengetallen wordt opgenomen. Deze kengetallen geven inzicht in de financiële positie en de ontwikkeling daarvan in de komende jaren.
Solvabiliteit (ramingen) De solvabiliteitsratio geeft inzicht in de mate waarin Recreatieschap Twente in staat is om aan zijn financiële verplichtingen | te | voldoen. | De | ratio | wordt | berekend | door | het | eigen | vermogen | (algemene | reserve, bestemmingsreserves en het resultaat) af te zetten | tegen het balanstotaal. Het kengetal laat zien welk deel van de bezittingen schuldenvrij is Financiële kengetallen | Raming | Raming | Raming | Raming 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Solvabiliteitsratio | 32% | 33% | 34% | 32% Een solvabiliteit tussen 20% en 50% wordt volgens de signaleringswaarden als financieel gezond beschouwd. Recreatieschap Twente bevindt zich daarmee binnen een veilige marge. Netto schuldquote (ramingen) De netto schuldquote geeft inzicht in de schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen. Dit kengetal laat zien in welke mate rentelasten en aflossingen drukken op de exploitatie. Een lagere schuldquote is gunstiger. Omdat bij leningen onzekerheid kan bestaan over terugbetaling, wordt het kengetal zowel inclusief als exclusief doorgeleende gelden berekend. Voor Recreatieschap Twente is dit onderscheid niet relevant, omdat er geen sprake is van doorgeleende middelen.
Financiële kengetallen | Raming | Raming | Raming | Raming 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Netto schuldquote | 49% | 41% | 38% | 40% De schuldquote valt ruim binnen de minst risicovolle categorie ( | < 90%). Dit betekent dat de schuldenlast goed beheersbaar is en geen zware druk legt op de exploitatie. Netto schuldquote gecorrigeerd voor uitgeleend geld Omdat Recreatieschap Twente geen gelden heeft uitgeleend, is de gecorrigeerde netto schuldquote gelijk aan de ongecorrigeerde variant. Structurele exploitatieruimte (ramingen) De structurele exploitatieruimte geeft inzicht in de mate waarin structurele lasten kunnen worden gedekt door structurele baten. Dit kengetal helpt te beoordelen of er ruimte is om structurele lastenstijgingen op te vangen of dat aanvullende maatregelen nodig zijn. Financiële kengetallen | Raming | Raming | Raming | Raming 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Structurele exploitatieruimte | 0% | 0% | 0% | 0% De structurele exploitatieruimte is nihil. Dit betekent dat de structurele lasten meerjarig worden gedekt door structurele baten of door onttrekkingen aan reserves. ◄ Inhoudsopgave 25 26 ◄Inhoudsopgave Paragrafen Beoordeling onderlinge verhouding kengetallen Een afzonderlijk kengetal geeft slechts beperkt inzicht in de financiële positie. De kengetallen moeten daarom altijd in samenhang worden beoordeeld, waarbij vooral de trendmatige ontwikkeling van belang is.
• Solvabiliteit: bevindt zich binnen de veilige marges; de organisatie is voldoende weerbaar om financiële tegenvallers op te vangen. • Netto schuldquote: valt in de minst risicovolle categorie; de schuldenlast is goed beheersbaar. • Structurele exploitatieruimte: structurele baten en lasten zijn in evenwicht. • Weerstandsratio: met een waarde van 1,6 kan het Recreatieschap eventuele tijdelijke verstoringen in de exploitatie zelfstandig opvangen. Gezamenlijk laten de kengetallen zien dat Recreatieschap Twente financieel robuust is en in staat blijft om zijn taken en verantwoordelijkheden op een duurzame manier uit te voeren. 7.2 Onderhoud kapitaalgoederen Recreatieschap Twente exploiteert de recreatieparken Het Hulsbeek, Het Rutbeek en Het Lageveld. Daarnaast is het recreatieschap verantwoordelijk voor het onderhoud van de recreatieve Twentse fietspaden en de diverse routenetwerken voor fietsen, wandelen, mountainbiken, paardrijden en autoroutes. Deze voorzieningen zijn van grote waarde voor zowel inwoners van Twente als toeristen. Met name het hoogwaardige netwerk van fietspaden en routes vormt een belangrijke reden voor toeristen om Twente te kiezen als (korte) vakantiebestemming. Als eigenaar en beheerder van de recreatieparken, fietspaden en routenetwerken heeft Recreatieschap Twente een algemene zorgplicht om deze kapitaalgoederen adequaat te beheren en te onderhouden.
In het beheerplan wordt beschreven op welke wijze dit beheer en onderhoud wordt uitgevoerd. Hiermee sluit het recreatieschap aan bij de richtlijnen van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Op basis van de huidige financiële situatie en de vastgestelde beheerstrategieën en kwaliteitsniveaus is een richtlijn opgesteld voor de periode 2023–2027, conform de maximale beheertermijn van vijf jaar die het BBV voorschrijft. Recreatieparken Recreatieschap Twente beheert de recreatieparken Het Hulsbeek (Oldenzaal), Het Rutbeek (Enschede) en Het Lageveld (Wierden). Binnen deze parken beschikt het recreatieschap over diverse bedrijfsgebouwen, waaronder beheercentra, schuren en loodsen. Daarnaast zijn er meerdere toiletgebouwen en enkele overige panden in eigendom, waarvan een deel wordt verhuurd. Ook bezit het recreatieschap dienstwoningen die worden verhuurd aan de beheerders van de parken. De boekwaarde van deze kapitaalgoederen is opgenomen op de balans. Eventuele verschillen tussen de boekwaarde en de waarde in het economisch verkeer worden aangemerkt als stille reserves. Beheerplan voor groot onderhoud Onderhoud is noodzakelijk om kapitaalgoederen in goede en oorspronkelijke staat te houden. Het BBV maakt hierbij onderscheid tussen: • Klein onderhoud: wordt direct in de exploitatie verantwoord in het jaar van uitvoering.
• Groot onderhoud: wordt ondergebracht in een voorziening. • Vervangingsinvesteringen: wanneer een kapitaalgoed volledig is afgeschreven, is er geen sprake meer van groot onderhoud maar van vervanging (Commissie BBV, 2019). Het beheerplan richt zich uitsluitend op groot onderhoud van kapitaalgoederen. Het nieuwe beheerplan is in werking getreden vanaf het begrotingsjaar 2023 en geldt voor een periode van vijf jaar. Conform artikel 12, lid 1 van het BBV worden de kapitaalgoederen onderverdeeld in de volgende categorieën, elk met een eigen beheerplan: 1. Groot onderhoud Groen 2. Groot onderhoud Verhardingen 3. Groot onderhoud Water 4. Groot onderhoud Terreinvoorzieningen 5. Groot onderhoud Gebouwen 6. Groot onderhoud Rioleringen 7. Groot onderhoud Werktuigen en wettelijke maatregelen Voorzieningen voor onderhoud Het onderhoud van de kapitaalgoederen van de recreatieparken, fietspaden en routenetwerken wordt ondergebracht in zeven afzonderlijke voorzieningen, overeenkomstig de hierboven genoemde categorieën. Vanwege het kleinschalige en diverse karakter van de kapitaalgoederen worden deze categorieën in afzonderlijke paragrafen verder toegelicht. In de bijbehorende figuur (in jouw document) wordt de symbolische relatie weergegeven tussen de recreatieparken, de routenetwerken en de verschillende onderhoudsvoorzieningen.
Deze figuur laat zien dat de voorzieningen onlosmakelijk verbonden zijn met de fysieke infrastructuur van Recreatieschap Twente. Paragrafen Uit het beheerplan voortvloeiende financiële consequenties Het beheerplan voor groot onderhoud vormt de basis voor de financiële planning van de onderhoudsvoorzieningen voor de periode 2023 | –2027. Voor elk van de zeven categorieën kapitaalgoederen wordt jaarlijks een bedrag onttrokken aan de betreffende voorziening | , afhankelijk van de geplande onderhoudsactiviteiten. Om deze uitgaven te kunnen dekken, wordt jaarlijks een gelijkblijvende dotatie aan de voorzieningen toegevoegd. Jaarlijkse dotatie aan de voorzieningen Om het groot onderhoud over de vijfjarige periode te kunnen bekostigen, wordt jaarlijks een gelijkblijvend bedrag toegevoegd aan de onderhoudsvoorzieningen. Deze dotaties zijn gebaseerd op de totale onderhoudsbehoefte per categorie. Terr. | Werkt. | Uitg. Voorziening Groot | Groen | Verharding | Water | Voorz. | Gebouwen | Rioleringen | en wett. | per Onderhoud (VGO) | maatreg.
| jaar 2023 | -15.944 | 24.154 | 22.306 | 8.840 | 12.071 | 7.988 | 33.490 | 92.905 2024 | 9.300 | 15.385 | 9.193 | 3.133 | 1.022 | 0 | 35.880 | 73.913 2025 | 11.815 | 36.232 | 26.109 | 24.543 | 14.486 | 0 | 34.698 | 147.883 2026 | 0 | 7.150 | 0 | 21.467 | 23.472 | 0 | 30.085 | 82.174 2027 | 3.726 | 16.956 | 21.395 | 19.395 | 18.400 | 9.742 | 50.910 | 140.524 Totaal | 8.897 | 99.877 | 79.003 | 77.378 | 69.451 | 17.730 | 185.063 | 537.399 Jaarlijkse dotatie VGO | 1.779 | 19.975 | 15.801 | 15.476 | 13.890 | 3.546 | 37.013 | 107.480 Toelichting Om de continuïteit van het onderhoud te waarborgen, worden de jaarlijkse dotaties aan de voorzieningen | gelijk gehouden gedurende de gehele planperiode. De kosten van het groot onderhoud worden rechtstreeks ten laste van deze voorzieningen gebracht. Ook in de begroting 2027 worden de vaste dotaties opgenomen, zodat de financiële dekking voor het geplande onderhoud structureel is geborgd. De totale onderhoudsbehoefte voor de periode 2023 | –2027 bedraagt € 537.399, wat volledig aansluit op de jaarlijkse dotaties van € 107.480 per jaar.
7.3 Bedrijfsvoering Dienstverlening via SamenTwente De bedrijfsvoering activiteiten (PIOFJACH: Personeel, Informatievoorziening, Organisatie, Financiën, Juridische zaken, Automatisering, Communicatie en Huisvesting) worden, conform de bestuurlijke afspraken, uitgevoerd door SamenTwente op basis van een dienstverleningsovereenkomst (DVO). Uitgangspunt hierbij is dat de huidige kwaliteit en omvang van de dienstverlening minimaal worden gecontinueerd. SamenTwente levert daarmee een belangrijke bijdrage aan een stabiele en efficiënte bedrij | fsvoering van Recreatieschap Twente. ◄ Inhoudsopgave 27 Paragrafen Beleidsnotities Recreatieschap Twente beschikt over een aantal eigen beleidsnota’s. Waar nog van toepassing, gelden de eerder vastgestelde beleidsdocumenten van voormalig Regio Twente. Onderstaand overzicht toont de relevante beleidsdocumenten en de datum van vaststelling | .
Beleidsnota | Vastgesteld door | Datum vaststelling Controleverordening Recreatieschap Twente | Bestuur | 4-apr-24 Financiële verordening Recreatieschap Twente | Bestuur | 16-okt-25 Risicomanagement en weerstandsvermogen | Bestuur | 7-jul-25 Fraude beheerssystematiek en –analyse | Algemeen bestuur | 7-mrt-18 Nota activeren, waarderen en afschrijven | Bestuur | 24-okt-24 Treasurystatuut | Bestuur | 24-okt-24 Interne controleplan | Algemeen Bestuur | 14-dec-22 Gemeenschappelijke regeling | Raden, colleges van B&W en Bestuur | 1 januari 2022 (datum van intreding) Programmabegroting | Bestuur | Jaarlijks voor 15 september Deze beleidsdocumenten vormen gezamenlijk het fundament onder de bedrijfsvoering en financiële sturing van het Recreatieschap Formatie Onderstaande tabel toont de formatieontwikkeling van Recreatieschap Twente zoals opgenomen in de meerjarenbegroting. De formatie stijgt in 2026 naar 22,3 fte, waarna deze structureel gelijk blijft.
Formatieontwikkeling (fte) Formatie (begroting) | Fte | Fte | Fte | Fte | Fte | Fte | Fte 2024 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Recreatieschap Twente | 17,0 | 17,9 | 22,3 | 22,3 | 22,3 | 22,3 | 22,3 Totaal | 17,0 | 17,9 | 22,3 | 22,3 | 22,3 | 22,3 | 22,3 De formatie-uitbreiding in 2026 hangt samen met de versterking van zowel de recreatieparken als de routenetwerken, passend bij de groeiende opgaven en het gewenste kwaliteitsniveau. 7.4 Financiering Beleid De financieringsfunctie ondersteunt de uitvoering van de programma’s door te voorzien in de benodigde financiële middelen. Dit gebeurt enerzijds door – indien noodzakelijk – externe financiering aan te trekken, en anderzijds door het beheren van beschikbare middelen die (tijdelijk) niet nodig zijn voor de uitvoering van beleidstaken. Het treasurybeleid van Recreatieschap Twente is gebaseerd op het treasurystatuut dat eerder door het algemeen bestuur van voormalig Regio Twente is vastgesteld. Totdat een eigen treasurystatuut voor het Recreatieschap is opgesteld en vastgesteld, blijven deze kaders van kracht. Uitgangpunten en ontwikkelingen Recreatieschap Twente beschikt niet over overtollige liquide middelen. De systematiek van totaalfinanciering is daarom niet langer van toepassing. Dit betekent dat het Recreatieschap voor toekomstige investeringen – indien nodig – zelf leningen zal moeten aantrekken.
Belangrijke uitgangspunten hierbij zijn: • | Reguliere exploitatie-uitgaven worden niet gefinancierd met leningen. Lonen, onderhoudskosten en overige terugkerende lasten worden gedekt uit de lopende banksaldi. • | Leningen worden uitsluitend aangetrokken voor investeringen die worden geactiveerd. • | De omvang van de leningenportefeuille blijft in principe beperkt tot de totale waarde van de materiële vaste activa. Dit volgt de zogeheten gouden regel: de schuldpositie mag niet groter zijn dan de waarde van de activa die ermee zijn gefinancierd ◄ Inhoudsopgave 28 Paragrafen Treasury bij het Recreatieschap De treasury functie krijgt binnen het Recreatieschap een grotere betekenis dan voorheen onder Regio Twente. Dit komt doordat het Recreatieschap een kapitaalintensieve uitvoeringsorganisatie is, gericht op één taakgebied: recreatieve voorzieningen en toeristische promo | tie in Twente. Er zijn geen overtollige middelen uit andere taakvelden beschikbaar. Daarom is een zorgvuldige planning van de financieringsbehoefte essentieel. Dit vraagt om: • | een liquiditeitsplanning voor investeringen; • | een evenwichtige spreiding van renterisico’s bij het aantrekken van langlopende leningen; • | een gezond aflossingspatroon binnen de leningenportefeuille. Als overheidsinstelling heeft het Recreatieschap goede toegang tot de kapitaalmarkt.
Voor het aantrekken van len Omslagrente In de begroting 2027 is rekening gehouden met de rentelasten die voortvloeien uit de aangetrokken langlopende lening(en). De omslagrente wordt toegepast conform de geldende BBV-richtlijnen. Wettelijk kader Het financieringsbeleid wordt uitgevoerd binnen de kaders van de Wet financiering decentrale overheden (Wet FIDO). Deze wet bevat bepalingen die gericht zijn op het beperken van financiële risico’s. Twee belangrijke instrumenten zijn: • | Kasgeldlimiet – begrenst de omvang van kortlopende schulden. • | Renterisiconorm – begrenst het renterisico op de vaste schuld. Daarnaast zijn gemeenschappelijke regelingen verplicht om geldelijke overschotten onder te brengen bij het Ministerie van Financiën via schatkistbankieren. Hiermee wordt het risico op ongewenste financiële transacties beperkt. Renterisiconorm De renterisiconorm bepaalt dat jaarlijks maximaal 20% van het begrotingstotaal onderhevig mag zijn aan renteherziening of herfinanciering. Hiermee wordt een bovengrens gesteld aan het renterisico van de langlopende leningenportefeuille. - Renteherziening: wanneer in de leningsovereenkomst is vastgelegd dat de rente gedurende de looptijd in een bepaald jaar wordt aangepast. - Herfinanciering: het aangaan van een nieuwe lening om een bestaande lening af te lossen.
De renterisiconorm begrenst daarmee de jaarlijkse aflossingen op de leningenportefeuille. Recreatieschap Twente heeft één langlopende lening waarop jaarlijks wordt afgelost. Op basis van de norm mag per 1 januari van ieder jaar maximaal € 996.000 worden overgesloten. Nr | Omschrijving | Raming | Raming | Raming | Raming x € 1.000 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 1 | Begrotingstotaal (excl. mutaties reserves) | 5.854 | 6.031 | 6.223 | 6.423 2 | Renterisiconorm (20% van 1) | 1.171 | 1.206 | 1.245 | 1.285 3 | renteherziening | 0 | 0 | 0 | 0 4 | Aflossing | 175 | 175 | 175 | 175 5 | Rente risico (3+4) | 175 | 175 | 175 | 175 Ruimte onder renterisiconorm (2-5) | 996 | 1.031 | 1.070 | 1.110 Tabel 7 Renterisiconorm De ruime marge onder de renterisiconorm laat zien dat het renterisico goed beheersbaar is. Kasgeldlimiet De kasgeldlimiet is opgenomen in de Wet FIDO om de directe gevolgen van een snelle rentestijging te beperken. De limiet bepaalt dat slechts een beperkt deel van de financieringsbehoefte met kortlopend vreemd vermogen mag worden gedekt. • | De norm bedraagt 8,2% van het begrotingstotaal aan lasten (exclusief stortingen in reserves). • | De kasgeldlimiet wordt berekend als kwartaalgemiddelde. • | Hiermee wordt voorkomen dat organisaties langdurig hoge kortlopende schulden aanhouden, wat risicovol is bij stijgende variabele rentes.
◄ Inhoudsopgave 29 Paragrafen Nr | Omschrijving | Raming | Raming | Raming | Raming x € 1.000 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 1 | Begrotingstotaal (excl. mutaties reserves) | 5.854 | 6.031 | 6.223 | 6.423 2 | Vastgesteld percentage | 8,2% | 8,2% | 8,2% | 8,2% Kasgeldlimiet (1x2) | 480 | 495 | 510 | 527 Schatkistbankieren De Wet FIDO schrijft voor dat decentrale overheden hun overtollige middelen moeten onderbrengen bij het Ministerie van Financiën: schatkistbankieren. Hiermee wordt het risico op ongewenste financiële transacties beperkt. Er geldt een drempelbedrag waarbinnen middelen buiten de schatkist mogen worden gehouden: • | Vanaf 1 juli 2021: 2% van het begrotingstotaal, met een minimum van € 1 miljoen. • | Voor Recreatieschap Twente komt 2% neer op € 117.000, wat lager is dan de minimale drempel. • | Daarom geldt de minimale drempel van € 1 miljoen. Omdat op positieve banksaldi rente wordt vergoed, is het bovendien doelmatig om beschikbare middelen in de schatkist aan te houden. Schatkistbankieren ( x € 1.000) | Drempelbedrag Middelen buiten de schatkist | 117 Percentage buiten de schatkist | 2,0% 7.5 Openbaarheidsparagraaf Inleiding De openbaarheidsparagraaf is een verplichte paragraaf op grond van | artikel 3.5 van de Wet open overheid (Woo). De Woo heeft als doel om bestuursorganen transparanter te maken en de openbaarheid van publieke informatie te bevorderen.
Dit vraagt om informatie die beter vindbaar, toegankelijk en uitwisselbaar is Wettelijk kader De Woo wordt gefaseerd ingevoerd. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) heeft hiervoor het Meerjarenplan implementatie Woo opgesteld. Dit plan vormt, samen met het BBV en lokaal beleid, de basis voor de verantwoording in deze paragraaf. Doelstellingen van de Woo De Wet open overheid beoogt: • | een transparante en actief openbaar makende overheid; • | het versterken van het belang van openbaarheid; • | het actief openbaar maken van publieke informatie. Deze doelen dragen bij aan een sterke democratische rechtsstaat, vergroten de positie van de burger en ondersteunen goed bestuur en economische ontwikkeling. Wat doet Recreatieschap Twente hiervoor? Voor de uitvoering van de Woo sluit Recreatieschap Twente aan bij de aanpak van SamenTwente. De werkzaamheden en voortgang zijn beschreven in paragraaf 6.4 en verder van de programmabegroting van SamenTwente. ◄ Inhoudsopgave 30 Financiële begroting 8. | Financiële begroting 8.1 Overzicht van baten en lasten Onderstaande tabel geeft een integraal overzicht van de baten en lasten van Recreatieschap Twente voor de jaren 2025–2027. De gegevens zijn weergegeven in duizenden euro’s en sluiten aan op de programmatische indeling van het BBV.
Overzicht van baten en lasten Jaarrekening | Begroting na wijziging | Begroting Bedragen X € 1.000 | 2025 | 2026 | 2027 Baten | Lasten | Saldo | Baten | Lasten | Saldo | Baten | Lasten | Saldo Programma`s Recreatieve voorzieningen (taakveld 5.7) | 2.409 | 4.031 | -1.622 | 1.384 | 4.001 | -2.617 | 1.407 | 4.104 | -2.697 Subsidiering Twente Marketing (taakveld 3.1) | 0 | 748 | -748 | 0 | 785 | -785 | 0 | 802 | -802 Subtotaal programma's | 2.409 | 4.779 | -2.371 | 1.384 | 4.786 | -3.402 | 1.407 | 4.906 | -3.499 Overhead (taakveld 0.4) | 0 | 917 | -917 | 0 | 921 | -921 | 0 | 947 | -947 Totaal programma's incl.
overhead | 2.409 | 5.696 | -3.288 | 1.384 | 5.707 | -4.323 | 1.407 | 5.854 | -4.447 Treasury (taakveld 0.5) | 57 | 57 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Gemeentelijke bijdrage | 4.126 | 0 | 4.126 | 4.293 | 0 | 4.293 | 4.417 | 0 | 4.417 Totaal algemene dekkingsmiddelen | 4.183 | 57 | 4.126 | 4.293 | 0 | 4.293 | 4.417 | 0 | 4.417 Begroot totaal saldo van baten en lasten | 6.592 | 5.753 | 838 | 5.677 | 5.707 | -30 | 5.824 | 5.854 | -30 Toevoeging/onttrekking aan reserves Recreatieve voorzieningen | 15 | 868 | -852 | 30 | 0 | 30 | 30 | 0 | 30 Totaal toevoegingen/onttrekkingen aan reserves | 15 | 868 | -852 | 30 | 0 | 30 | 30 | 0 | 30 Gerealiseerd/Begroot resultaat | 6.607 | 6.621 | -14 | 5.707 | 5.707 | 0 | 5.854 | 5.854 | 0 Tabel 8 Overzicht van baten en lasten Toelichting Het overzicht laat zien dat: • | De programma’s structureel meer lasten dan baten kennen, wat past bij de publieke taak van het Recreatieschap. • | De gemeentelijke bijdrage vormt de belangrijkste bron van algemene dekking. • | De overhead en Twente Marketing zijn stabiele posten binnen de begroting. • | Het begrotingssaldo 2027 sluit neutraal, mede door een beperkte toevoeging aan de reserves.
• | De financiële positie blijft daarmee beheersbaar en sluit aan bij de meerjarige financiële kaders ◄ Inhoudsopgave 31 Financiële begroting Meerjarenbegroting (2027-2030) Onderstaande tabel geeft een integraal overzicht van de baten en lasten voor de jaren 2027 tot en met 2030. De bedragen zijn weergegeven in duizenden euro’s en sluiten aan op de programmatische indeling van het BBV. Overzicht van baten en lasten Bedragen x €1.000 | Begroting | Meerjarenraming | Meerjarenraming | Meerjarenraming 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Programma | Baten | Lasten | Saldo | Baten | Lasten | Saldo | Baten | Lasten | Saldo | Baten | Lasten | Saldo Openbaar groen en (openlucht) recreatie | 1.407 | 4.104 | -2.697 1.434 4.224 | -2.790 1.463 4.355 | -2.892 1.493 4.492 | -2.999 Economische ontwikkeling | 0 | 802 | -802 | 0 | 821 | -821 | 0 | 840 | -840 | 0 | 859 | -859 Subtotaal programma's | 1.407 | 4.906 | -3.499 1.434 5.045 | -3.611 1.463 5.195 | -3.732 1.493 5.351 | -3.858 Overhead | 0 | 947 | -947 | 0 | 986 | -986 | 0 | 1.028 | -1.028 | 0 | 1.072 | -1.072 Subtotaal programma's incl.
overhead | 1.407 | 5.854 | -4.447 1.434 6.031 | -4.596 1.463 6.223 | -4.760 1.493 6.423 | -4.930 Algemene dekkingsmiddelen (gemeentelijke bijdrage) Treasury | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | -0 | -0 Gemeentelijke bijdrage | 4.417 | 0 | 4.417 4.566 | 0 | 4.566 4.730 | 0 | 4.730 | 4.900 | 0 | 4.900 Subtotaal algemene dekkingsmiddelen 4.417 | 0 | 4.417 4.566 | 0 | 4.566 4.730 | 0 | 4.730 | 4.900 | -0 | 4.900 Saldo van baten en lasten 5.824 | 5.854 | -30 | 6.001 | 6.031 | -30 | 6.193 | 6.223 | -30 | 6.393 6.423 | -30 Mutaties reserves Mutaties reserves | 30 | 0 | 30 | 30 | 0 | 30 | 30 | 0 | 30 | 30 | 0 | 30 Resultaat | 5.854 | 5.854 | 0 | 6.031 | 6.031 | -0 | 6.223 | 6.223 | 0 | 6.423 6.423 | 0 Tabel 9 Meerjarenbegroting 8.2 Toelichting op het overzicht van Baten en Lasten De financiële kaders van de begroting worden jaarlijks uiteengezet in onze Ontwikkelingenbrief en gedeeld met de gemeenteraden. Deze brief vormt de opmaat van de begroting. In de Ontwikkelingenbrief 2027 is uiteengezet dat we naar aanleiding van zienswijzen bij de begroting 2026, samen met andere gemeenschappelijke regelingen en met gemeenten hebben gewerkt aan een nieuwe indexatiesystematiek. Ons bestuur heeft deze systematiek op 11 december 2025 Belangrijkste kenmerken van de nieuwe systematiek: • | Geen verrekening van voorgaande jaren.
• | Indexatiepercentages sluiten beter aan bij gemeentelijke percentages. • | Geen tussentijdse begrotingsaanpassing bij nieuwe cao | -afspraken (administratieve lastenverlichting). • | Nieuwe cao-afspraken worden verwerkt in de begroting van het volgende jaar. In aanloop naar de GR-begrotingen 2029 wordt de nieuwe systematiek geëvalueerd. In deze begroting zijn de financiële effecten van de nieuwe indexatiesystematiek uitgewerkt. Loon- en prijsindex 2027 Grondslag voor de loonsom Als grondslag voor de loonsom hanteren wij max van de functieschaal. Voor eventuele openstaande vacatures wordt ook uitgegaan van de max regel. Voor de loonontwikkeling in 2027 nemen wij de begroting 2026 als uitgangspunt. Loonindex (3,41%) In de Ontwikkelingenbrief 2027 werd nog uitgegaan van een stijging van de loonkosten met 3,39% in 2027. De daadwerkelijke loonindex voor 2027 valt iets hoger uit, namelijk 3,41%. Dit percentage is als volgt opgebouwd: A. | Verhoging per 1 januari 2027 vanuit Cao: 1,6%, cumulatief 1,69%. B. | Verhoging per 1 april 2027 loonvoet overheid Sept. circ. 2025): 9/12 × (5,1% - 1,6%) = 2,63%. C. | Totale loonindex 2027 exclusief voorgaande jaren (A+B): 4,32%. D. | Verrekening vorig jaren o.b.v. Cao 2025 die loopt van 1-4-2025 t/m 31-3-2027: -0,91%. E. | Dit leidt tot een verwachte loonindex 2027 van 3,41% (C + D).
◄ Inhoudsopgave 32 Financiële begroting Het marginale verschil ten opzichte van de inschatting uit de ontwikkelingenbrief komt omdat in de cao SGO 2025–2027 per 1 januari 2026 een nominale loonsverhoging van € 35 is afgesproken. Het procentuele effect van deze verhoging verschilt per organisatie en is afhankelijk van het loongebouw. Ook werkgeverslasten kunnen een marginaal verschil veroorzaken. Dit is ook toegelicht in de Ontwikkelingenbrief 2027. De looncompensatie blijft een inschatting, omdat nog niet bekend is hoe de volgende cao eruit zal zien. Met het bestuur is afgesproken dat er geen tussentijdse begrotingswijziging wordt doorgevoerd wanneer een nieuwe cao bekend wordt. Eventuele verschillen als gevolg van de cao (overschot of tekort) worden via rapportages afzonderlijk inzichtelijk gemaakt. Indien nodig kan het verschil bij de resultaatbestemming van de jaarrekening met de gemeenten worden verrekend. Prijsindex (2,20%) Deze index is gelijk aan prijsindex zoals uiteengezet in de Ontwikkelingenbrief 2027. Voor de prijsontwikkeling wordt uitgegaan van de IMOC (netto materiële overheidsconsumptie) op basis van het percentage zoals gepubliceerd in de septembercirculaire t-2. Voor de begroting 2027 kijken we dus naar de septembercirculaire 2025. De IMOC wordt voor 2027 ingeschat op 2,20%.
Gecombineerde loon- en prijsindex (2,60%) De loonkosten bedragen grofweg 33% van onze lasten en het prijsgevoelige deel is 67%. Dit leidt tot een gecombineerde index van | 2,60%: 0,33 | × (2,63% | + 0,78%) | + 0,67 × 2,20% | = 2,60. Uitgangspunten meerjarenraming 2028-2030 Bij het opstellen van de meerjarenraming wordt uitgegaan van de loon- en prijsontwikkeling zoals geraamd door het CPB in de bijlagen van de concept MacroEconomische Verkenning (MEV). Voor de jaren 2028–2030 wordt het aantal inwoners gefixeerd op het inwonertal dat is gehanteerd in de begroting 2027 | , peildatum 1 januari 2026. Jaar | Looncompensatie | Prijscompensatie | Gecombineerde | Aantal Index | inwoners 2027 | 2,63% | 2,20% | 2,60% | 646.547 2028 | 4,20% | 2,30% | 2,92% | 646.547 2029 | 4,50% | 2,30% | 3,02% | 646.547 2030 | 4,50% | 2,30% | 3,02% | 646.547 Vervangingsinvesteringen De investeringsruimte blijft op peil door de kapitaaluitgaven die in de begroting zijn afgeschreven, op te voeren als vervangingsinvesteringen. Deze investeringen worden ook gecorrigeerd voor inflatie. Hierbij geldt eveneens het herrekende IMOC-cijfer van het CPB (2,20%). Weerstandsvermogen/reserves en voorzieningen Er wordt weerstandsvermogen aangehouden zodat de organisatie zelf in staat is om risico’s op te vangen. Een kwalitatieve risicoanalyse is de basis voor deze buffers.
Onze gemeenschappelijke regeling beschikt over een nota risicomanagement en weerstandsvermogen die de basis vormt voor ons weerstandsvermogen, maar ook regels bevat hoe wij omgaan met reserveringen en voorzieningen. Onvoorziene uitgaven Voor onvoorziene uitgaven wordt een bedrag van € 0 gehanteerd. Tarieftaken en baten van derden Voor taken, die niet via de algemene bijdrage van gemeenten worden bekostigd, gelden tarieven die alle bedrijfskosten moeten afdekken. Deze tarieven, gerelateerd aan een reëel te verwachten omzet, dienen tenminste een kostendekkend exploitatieresultaat op te leveren. Dit sluit aan bij de wet Markt en Overheid. In de begroting wordt deze verwachte baten geïndexeerd op basis van de gecombineerde loon- en prijsindex, tenzij anders is overeengekomen. Hiermee wordt voorkomen dat de stijging van de lonen en prijzen volledig op de Twentse gemeenten wordt verhaald. Bijdrage per gemeente De gemeentelijke bijdrage 2027 wordt verdeeld op basis van het aantal inwoners per 1 januari 2026, zoals door de gemeenten zelf aangeleverd ◄ Inhoudsopgave 33 Financiële begroting 8.2.1 | Overzicht van baten en lasten per taakveld Code | Taakveld | Totaal Baten | Totaal Lasten | Gem.
Bijdrage 0.1 | Mutaties reserves | 30.000 | 0 | -30.000 0.4 | Overhead | 0 | 947.459 | 947.459 0.5 | Treasury | 0 | 0 | 0 3.1 | Economische ontwikkeling | 0 | 802.340 | 802.340 5.7 | Openbaar groen en (openlucht) recreatie | 1.407.211 | 4.104.031 | 2.696.820 Eindtotaal | 1.437.211 | 5.853.830 | 4.416.619 8.2.2 | Overzicht van geraamde incidentele baten en lasten Voor de periode 2027 tot en met 2030 worden geen incidentele baten of lasten | verwacht. ◄ Inhoudsopgave 34 Financiële begroting 8.3 Uiteenzetting van de financiële positie en de toelichting Deze paragraaf bevat een prognose van de balans en het EMU | -saldo. Daarnaast wordt ingegaan op de jaarlijkse arbeidskosten gerelateerde verplichtingen, de investeringen en het verloop van de reserves. 8.3.3 | Geprognosticeerde balans De balansprognose omvat het begrotingsjaar, het voorafgaande jaar en de drie daaropvolgende jaren.
Bedragen (x € 1.000) | Eind | Eind | Eind | Eind | Eind | Eind 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Materiele vaste activa | 5.739 | 6.025 | 5.665 | 5.261 | 5.095 | 5.278 Financiële vaste activa | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Vlottende activa | 2.222 | 1.157 | 1.835 | 1.724 | 1.579 | 1.709 Totaal activa | 7.961 | 7.182 | 7.500 | 6.985 | 6.674 | 6.987 Eigen vermogen | 2.405 | 2.419 | 2.374 | 2.329 | 2.284 | 2.239 Voorzieningen | 608 | 491 | 441 | 439 | 449 | 459 Vaste schulden | 3.028 | 2.800 | 2.625 | 2.450 | 2.275 | 2.100 Vlottende passiva | 1.920 | 1.472 | 2.060 | 1.767 | 1.666 | 2.189 Totaal passiva | 7.961 | 7.182 | 7.500 | 6.985 | 6.674 | 6.987 Toelichting op de balans Materiele vaste activa Deze post is geprognosticeerd op basis van de jaarrekening 2025. Toekomstige vervangingsinvesteringen zijn toegevoegd en de begrote afschrijvingen zijn in mindering gebracht. Vlottende activa Uitgegaan is van de vlottende activa per jaarrekening 2025. De post omvat ook de liquide middelen, waarin het saldo van overige activa en passiva tot uitdrukking komt. Eigen vermogen Het eigen vermogen is gebaseerd op de omvang van de reserves per ultimo 2025, inclusief de begrote mutaties in de jaren daarna.. Voorzieningen De voorzieningen zijn geprognosticeerd op basis van de begrote dotaties en verwachte bestedingen uit het grootonderhoudsplan.
Vaste schulden De vaste schulden volgen de aflossingsstructuur van de bestaande geldlening. Vlottende passiva Deze post is gebaseerd op de schuldenpositie volgens de jaarrekening 2025, aangevuld met de verwachte mutaties in de jaren daarna. ◄ Inhoudsopgave 35 Financiële begroting 8.3.4 | Berekening EMU-saldo In het Verdrag van Maastricht is vastgelegd dat het EMU-tekort van een euroland maximaal | 3% van het Bruto Binnenlands Product (BBP) mag bedragen. Dit tekort wordt bepaald op basis van het gezamenlijke saldo van het Rijk, de lokale overheden en de sociale fondsen. Vanuit het BBV is het verplicht om in de begroting een raming van het eigen EMU-saldo op te nemen. De begroting van Recreatieschap Twente is opgesteld volgens het stelsel van baten en lasten. Het EMU | -saldo wordt echter berekend op basis van ontvangsten en uitgaven, conform de voorschriften van het | Europees Systeem van Rekeningen (ESR) | . Hierdoor kunnen verschillen ontstaan tussen het begrotingssaldo en het EMU-saldo. Omschrijving (x € 1.000) | Raming | Raming | Raming | Raming 2027 | 2028 | 2029 | 2030 1 | Exploitatiesaldo vóór toevoeging aan c.q. onttrekking uit reserves (zie BBV, | -30 | -30 | -30 | -30 artikel 17c) 2 | Mutatie (im)materiële vaste activa | -360 | -404 | -166 | 183 3 | Mutatie voorzieningen | -50 | -2 | 10 | 10 4 | Mutatie voorraden (incl.
bouwgronden in exploitatie) | 0 | 0 | 0 | 0 5 | Verwachte boekwinst bij verkoop effecten en verwachte boekwinst bij | 0 | 0 | 0 | 0 verkoop (im)materiële vaste activa Berekend EMU-saldo (1-2+3-4-5) | 280 | 372 | 146 | -203 Toelichting Het EMU-saldo wijkt af van het begrotingssaldo omdat investeringen in het stelsel van baten en lasten niet in één keer tot last komen. In de begroting worden alleen de jaarlijkse kapitaallasten (rente en afschrijving) verwerkt. Voor het EMU-saldo tellen investeringen echter volledig mee in het jaar van uitvoering. Dit betekent dat: • | een sluitende begroting toch kan leiden tot een negatief EMU-saldo, • | vooral in jaren met een hoog investeringsniveau. In 2030 is het EMUsaldo negatief (–€ 203.000), voornamelijk door de geplande investeringen in de renovatie van toiletruimtes en technische ruimten. Deze investeringen drukken volledig op het EMUsaldo, terwijl zij in de begroting via kapitaallasten worden gespreid. 8.3.5 | Verloopoverzichten van de reserves en voorzieningen Onderstaande tabellen geven het verloop weer van de reserves en voorzieningen over de jaren 2026–2030. De mutaties zijn gebaseerd op de meerjarenbegroting en het onderhoudsplan.
Eind | Toe | Ont | Eind | Toe | Ont | Eind | Toe | Ont | Eind | Toe | Ont | Eind Verloopoverzicht | stand | voeging trekking | stand | voeging | trekking stand | voeging | trekking | stand | voeging trekking | stand reserves | 2026 | 2027 | 2027 | 2027 | 2028 | 2028 | 2028 | 2029 | 2029 | 2029 | 2030 | 2030 | 2030 Algemene reserve | 122 | 122 | 122 | 122 | 122 Subtotaal | 122 | 0 | 0 | 122 | 0 | 0 | 122 | 0 | 0 | 122 | 0 | 0 | 122 Bestemmingsreserve: - Egalisatie | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 - Overige | 2.297 | 45 | 2.252 | 45 | 2.207 | 45 | 2.162 | 45 | 2.117 Subtotaal | 2.297 | 0 | 45 | 2.252 | 0 | 45 | 2.207 | 0 | 45 | 2.162 | 0 | 45 | 2.117 Totaal | 2.419 | 0 | 45 | 2.374 | 0 | 45 | 2.329 | 0 | 45 | 2.284 | 0 | 45 | 2.239 ◄ Inhoudsopgave 36 Financiële begroting Eind | Toe | Ont | Eind | Toe | Ont | Eind | Toe | Ont | Eind | Toe | Ont | Eind Verloopoverzicht | stand | voeging | trekking | stand | voeging | trekking | stand | voeging | trekking | stand | voeging | trekking | stand voorzieningen | 2026 | 2027 | 2027 | 2027 | 2028 | 2028 | 2028 | 2029 | 2029 | 2029 | 2030 | 2030 | 2030 Grootonderhoud Recreatieve | 357 | 107 | 141 | 324 | 0 | 0 | 324 | 0 | 0 | 324 | 0 | 0 | 324 Voorziening Voorziening RVU | 39 | 0 | 27 | 12 | 0 | 12 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Voorziening | 95 | 10 | 0 | 105 | 10 | 0 | 115 | 10 | 0 | 125 | 10 | 0 | 135 Verlofsparen Totaal | 491 | 117 | 168 | 441 | 10 |
12 | 439 | 10 | 0 | 449 | 10 | 0 | 459 Tabel 10 Verloopoverzicht voorzieningen 8.3.6 | Arbeidskosten gerelateerde verplichtingen De arbeidskosten gerelateerde verplichtingen bestaan uit posten die jaarlijks een vergelijkbaar volume hebben en structureel in de meerjarenraming zijn opgenomen. Bedragen in € | 2027 Individueel keuzebudget | 280.064 Tabel 11 Arbeidskosten gerelateerde verplichtingen 8.3.7 | Investeringen Onderstaande tabellen geven een overzicht van de verwachte herinvesteringen voor de jaren 2027–2030. Het betreft investeringen met economisch nut die worden geactiveerd en via kapitaallasten worden afgeschreven. Herinvesteringen | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Investeringen met economisch nut | 129 | 74 | 318 | 616 Tabel 12 Herinvesteringen Omschrijving (bedragen x € 1.000) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Bedrijfsgebouwen | 0 | 0 | 0 | 467 Woonruimten | 0 | 0 | 279 | 0 Grond-, weg- en waterbouwkundige | 0 | 0 | 0 | 0 werken Vervoermiddelen | 36 | 68 | 0 | 50 Machines, apparaten en installaties | 66 | 6 | 0 | 54 Overig | 27 | 0 | 39 | 45 Totaal | 129 | 74 | 318 | 616 ◄ Inhoudsopgave 37 Bijlagen | Programmabegroting 2027 Bijlagen Gemeentelijke bijdrage 2027 per taakveld Onderstaande tabel toont de verdeling van de gemeentelijke bijdrage 2027 over de deelnemende Twentse gemeenten. De verdeling vindt plaats op basis van het aantal inwoners per 1 januari 2026.
Gemeente | Aantal | 0.4 | 0.10 | 3.1 | 5.7 | Totaal inw. Mutaties | Economische | Openbaar groen | Gemeentelijke 1-1-2026 | Overh. | reserves | ontwikkeling | en (openlucht) | bijdrage recreatie Almelo | 75.187 | 0 | -3.489 | 93.304 | 423.794 | 513.609 Borne | 25.039 | 0 | -1.162 | 31.072 | 141.133 | 171.044 Dinkelland | 26.971 | 0 | -1.251 | 33.470 | 152.023 | 184.241 Enschede | 162.757 | 0 | -7.552 | 201.975 | 917.384 | 1.111.807 Haaksbergen | 24.315 | 0 | -1.128 | 30.174 | 137.052 | 166.098 Hellendoorn | 36.351 | 0 | -1.687 | 45.110 | 204.893 | 248.317 Hengelo | 84.033 | 0 | -3.899 | 104.282 | 473.654 | 574.037 Hof van Twente | 35.765 | 0 | -1.660 | 44.383 | 201.590 | 244.314 Losser | 23.478 | 0 | -1.089 | 29.135 | 132.334 | 160.380 Oldenzaal | 32.034 | 0 | -1.486 | 39.753 | 180.561 | 218.827 Rijssen / Holten | 39.263 | 0 | -1.822 | 48.724 | 221.307 | 268.209 Tubbergen | 21.573 | 0 | -1.001 | 26.771 | 121.597 | 147.367 Twenterand | 34.236 | 0 | -1.589 | 42.486 | 192.972 | 233.869 Wierden | 25.545 | 0 | -1.185 | 31.700 | 143.985 | 174.500 Totaal | 646.547 | 0 | -30.000 | 802.340 | 3.644.280 | 4.416.619 Toelichting Verdeling van overhead Volgens het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) is het voor verbonden partijen niet toegestaan om de gemeentelijke bijdrage voor overhead rechtstreeks via taakveld 0.4 (Overhead) op te halen, tenzij het daadwerkelijk
overheadactiviteiten betreft. Dit is vastgelegd in de Notitie Verbonden Partijen van de Commissie BBV. Daarom wordt: • | de overhead extracomptabel toegerekend aan het grootste taakveld, • | in dit geval taakveld 5.7 – Openbaar groen en (openlucht) recreatie. Hierdoor worden de bijdragen voor overhead zichtbaar onder de baten van de directe taakvelden. Rente en treasury De rente op de aangetrokken geldlening wordt: • | niet via taakveld 0.5 (Treasury) opgehaald, • | maar via de omslagrente toegerekend aan taakveld 5.7. Dit sluit aan bij de BBV-systematiek waarbij rentelasten worden toegerekend aan de taakvelden die de investeringen gebruiken. ◄ Inhoudsopgave 38 Bezoekadres Nijverheidstraat 30 7511 JM Enschede Aan de Twentse gemeenteraden Postadres Postbus 1400 7500 BK Enschede Contact 053 4876 65 43 Kvk nummer 08195873 Betreft | Geachte leden van de gemeenteraad, Ontwerp- programmabegroting | Hierbij ontvangt u de ontwerp-programmabegroting 2027 ( | hierna: begroting) van SamenTwente. 2027 | Hierin leest u de beleidsmatige en financiële uitwerking van het begrotingsjaar 2027. Voorafgaand Dagtekening | hieraan heeft u in januari 2026 onze Ontwikkelingenbrief 2027 ontvangen. In deze brief heeft u de Enschede, 30 maart | begrotingsontwikkelingen en kaders voor 2027 al kunnen lezen. Onze begroting 2027 borduurt 2026 | hierop voort.
De gemeenteraden van de aan SamenTwente deelnemende gemeenten ontvangen elk jaar onze begroting. Met deze brief vragen wij u om hierop uw zienswijze geven. Het algemeen Ons kenmerk | bestuur betrekt de zienswijzen bij de beraadslaging, voordat de begroting wordt vastgesteld. 2026-000193 / D2026-03- | Hieronder leest u wat er in onze begroting staat en hoe u een zienswijze kunt indienen 000098 SamenTwente Uw kenmerk | SamenTwente werkt voor en met de veertien Twentse gemeenten aan één gezamenlijke opdracht: - | een gezond, veilig en vitaal Twente waar mensen kunnen meedoen, opgroeien en ouder worden. De samenleving verandert. Mensen leven langer, jongeren ervaren meer druk, gezinnen hebben soms extra steun nodig en de zorg staat onder spanning. Vanuit onze gezamelijke positie, met onder andere GGD Twente, Veilig huis, OZJT, Kennispunt Twente, Twentse Koers en Samen14 zien we deze ontwikkelingen vroeg. Dat vraagt dat we samen en gericht handelen. Onze kracht zit in het bundelen van kennis, data en praktijkervaring. Zo maken we het verschil voor inwoners én gemeenten. Begroting 2027 Leeswijzer begroting Onze begroting 2027 bestaat uit twee delen: de beleidsbegroting en de financiële begroting. De beleidsbegroting bestaat uit het organisatiejaarplan en de verplichte paragrafen.
Organisatiejaarplan en uitwerking Strategisch programma 2026-2030 In het Strategisch programma is vastgelegd dat de ambities jaarlijks worden uitgewerkt in concrete en haalbare stappen. Daarom werken we vanaf de begroting 2027 met een organisatiejaarplan dat uit twee onderdelen bestaat: de uitwerking van het Strategisch programma en de uitwerking van de kerntaken van SamenTwente. 1 2 De uitwerking van het Strategisch programma vormt het opgavendeel. Dit betreft de meer dynamische werkzaamheden en beleidsrijke ontwikkelingen die nodig zijn om de opgaven uit het Strategisch programma te realiseren. Daarnaast is SamenTwente voor een groot deel een uitvoeringsorganisatie met reguliere, zogenoemde going-concern werkzaamheden. Deze zijn ondergebracht in het onderdeel Kerntaken van het organisatiejaarplan. Het gaat om essentiële taken die ook bijdragen aan het realiseren van de ambities en basisprincipes uit het Strategisch programma. In deze begroting is ook op deze onderdelen een verbeterslag gemaakt bij het formuleren van concretere doelen en prestatie indicatoren. Doorontwikkeling strategisch programma en opgavegericht werken Het Strategisch programma 2026-2030 is ons eerste meerjarige beleidsprogramma. Een belangrijk uitgangspunt daarin is het opgavegericht werken. Dit is voor ons een nieuwe manier van werken, waarin wij ons de komende periode verder zullen ontwikkelen.
Het formuleren van concrete doelen en meetbare indicatoren is een belangrijk onderdeel van deze ontwikkeling. Wij willen hierin groeien, met de erkenning dat dit niet in een jaar volledig gerealiseerd kan worden. Omdat opgavegericht werken vraagt om een korte cyclus en om continue samen leren, is het niet altijd mogelijk om voor elke opgave een jaar vooruit concrete activiteiten vast te leggen. Het vaststellen en verder concretiseren van opgaven volgt ook uit maatschappelijke ontwikkelingen en uit de opbrengsten van de opgaven die in het voorgaande jaar zijn opgepakt. Daarom werken we in het organisatiejaarplan 2027 aan de hand van twee sporen. Het regiespoor omvat de opgaven waarvan nu al duidelijk is dat we deze in 2027 gaan uitvoeren. Het adaptieve spoor bestaat uit opgaven die nog niet volledig zijn uitgewerkt. Ze zijn voorlopig geformuleerd op het niveau van de actielijnen uit het strategisch programma. De verdere invulling van het adaptieve spoor bepalen we in samenspraak met de 14 Twentse gemeenten. Dit is geborgd in het Strategische programma. Financiële begroting De financiële begroting bestaat uit het overzicht van de baten en lasten, de uiteenzetting van de financiële positie inclusief toelichtingen. De begroting omvat hiermee de ambities, taken en financiën van SamenTwente.
Om de leesbaarheid te vergroten vindt u aan het begin van het document de “Begroting in één oogopslag” en een financiële samenvatting. Omvang van de begroting 2027 en ontwikkeling gemeentelijke bijdrage De begroting is opgesteld volgens de (financiële) uitgangspunten van de Twentse gemeenten voor verbonden partijen en in overeenstemming met de aangepaste loon- en prijsindexatie afspraken. Onze begroting heeft in 2027 een omvang van afgerond € 64,7 miljoen. Het aandeel gemeentelijke bijdrage is geraamd op € 47,8 miljoen. In hoofdstuk 1.1 van de begroting treft u een specificatie aan van de ontwikkeling van gemeentelijke bijdrage 2027 ten opzichte van 2026. 3 Procedure Wij stellen u hierbij in de gelegenheid om uiterlijk 23 juni 2026 uw schriftelijke zienswijze op de begroting 2027 bij ons in te dienen. Uw zienswijzen kunt u richten aan het dagelijks bestuur, via DB@samentwente.nl. Wij informeren uw raad vóór vaststelling van de begroting in het algemeen bestuur, over onze reactie op de door alle raden ingediende zienswijzen. Ingediende zienswijzen worden, met een reactie van het dagelijks bestuur, betrokken bij de besluitvorming. Besluitvorming door het algemeen bestuur vindt plaats op 9 september 2026. Tot slot Wij gaan ervanuit u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Hoogachtend, dagelijks bestuur, secretaris, voorzitter, K. Leferink H. Berning Bijlagen 1.
Ontwerp-programmabegroting 2027
Programma begroting 2027 Ontwerp t.b.v. gemeenteraden samentwente.nl
2 Voorwoord Voor u ligt de programmabegroting 2027 van SamenTwente. SamenTwente werkt voor en met de veertien Twentse gemeenten aan één gezamenlijke opdracht: een gezond, veilig en vitaal Twente waar mensen kunnen meedoen, opgroeien en ouder worden. Met de Twentse gemeenten zetten wij ons in voor de inwoners van Twente, juist op de momenten dat het er echt toe doet. Of het nu gaat om gezondheid, opgroeien, zorg of welzijn: wij staan klaar voor iedereen die ondersteuning nodig heeft. Deze programmabegroting is opgesteld in het licht van het Strategisch Programma SamenTwente 2026-2030 dat in maart 2026 is vastgesteld. In dit programma werken wij aan het versterken van de veerkracht van Twentse inwoners en de samenleving. Daarbij richten wij ons op het ontzorgen en demedicaliseren waar dat kan, en op het voorkomen en terugdringen van zorggebruik. Onze ambities op deze ontwikkelopgaven zijn geordend via de drie thema’s Meedoen, Opgroeien en Ouder worden. In het Strategisch programma is het “Waarom” en “Wat” wij op deze thema’s gaan doen vastgelegd. In deze begroting hebben we in het organisatiejaarplan uitgewerkt hoe wij hier in 2027 invulling aan gaan geven. We realiseren ons ook dat het Strategisch programma ons eerste meerjarige beleidsprogramma is. Een belangrijk uitgangspunt daarin is het opgavegericht werken: samen, over de teams en organisaties heen.
Want de vraagstukken waar Twente voor staat, lossen we niet op vanuit losse onderdelen. Dit vraagt dat we soms anders werken dan we gewend zijn en waarin wij ons de komende periode verder zullen ontwikkelen. Wij willen hierin groeien, met de erkenning dat dit niet in één keer of in één jaar volledig kan worden gerealiseerd. We willen dit ook niet alleen doen. Daarom gaan we ambtelijke en bestuurlijke bijeenkomsten inplannen om met elkaar de taken, inzet en uitvoering van SamenTwente te prioriteren, te focussen en verder te concretiseren. Ook de gemeenteraden gaan we hierin periodiek betrekken. Door hierover blijvend met elkaar in gesprek te zijn werken we aan een sterke verbinding tussen de lokale en regionale opgaven. 2027 is het eerste volledige jaar waarin we vanuit het Strategisch Programma met richting en ruimte werken aan onze gezamenlijke ambities richting 2030. Dat vraagt inzet, samenwerking en aanpassingsvermogen. Ik heb er alle vertrouwen in dat onze medewerkers, samen met onze partners, deze ontwikkeling met energie en professionaliteit vormgeven. Karin Leferink Secretaris-directeur SamenTwente Inhoudsopgave Voorwoord | 2 1. | Begroting in één oogopslag | 5 1.1 | Financiële samenvatting | 6 2. | Leeswijzer | 9 Beleidsbegroting | 10 3.
| Organisatiejaarplan | 11 Uitwerking strategisch programma 2026 | -2030 | 13 3.1 | Meedoen | 16 3.2 | Opgroeien | 18 3.3 | Ouder worden | 19 3.4 | Een organisatie die ertoe doet | 20 Kerntaken SamenTwente | 26 3.5 | GGD Twente | 27 3.6 | Organisatie voor de Zorg en de Jeugdhulp in Twente (OZJT) | 30 3.7 | Veilig Thuis Twente | 33 3.8 | Bestuur & Ondersteuning | 35 3.8.1 | Overzicht van de kosten van overhead | 36 3.8.2 | Wettelijk verplichte beleidsindicatoren BBV | 36 Overige dienstverlening | 37 3.9 | Coalitions of the Willing | 37 4. | Overzicht algemene dekkingsmiddelen | 38 5. | Waar komen onze baten vandaan en waar geven we het aan uit | 39 6. | Paragrafen | 41 6.1 | Weerstandsvermogen en risicobeheersing | 41 6.1.1 | Scenario’s weerstandsvermogen | 44 6.1.2 | Financiële kengetallen | 45 6.2 | Onderhoud kapitaalgoederen | 46 6.3 | Bedrijfsvoering | 47 6.3.1 | Rechtmatigheidsverantwoording | 47 6.3.2 | Versterking informatiebeveiliging, | -management en privacy | 47 6.4 Openbaarheidsparagraaf | 49 6.5 Verbonden Partijen | 51 6.6 Financiering | 52 Financiële begroting | 54 7. | Overzicht van baten en lasten en meerjarenraming | 55 8. | Toelichting op het overzicht van baten en lasten | 57 8.1 | Uitgangspunten van de financiële begroting | 57 8.2 | Specificatie stijging gemeentelijke bijdrage 2027 t.o.v.
2026 | 60 8.3 | Structurele reserveringen | 60 8.4 | Overzicht van geraamde incidentele baten en lasten en structureel evenwicht | 61 9. | Uiteenzetting van de financiële positie en toelichting hierop | 63 9.1 | Geprognosticeerde balans | 63 9.2 | Arbeidskosten gerelateerde verplichtingen | 65 9.3 | Investeringen met een economisch nut | 65 9.4 | Stand en verloop van reserves en voorzieningen | 66 10. | Bijlagen | 67 10.1 Bijlage 1 Gemeentelijke bijdrage 2027 per taakveld per gemeente | 67 10.2 Bijlage 2 Overzicht gemeentelijke bijdrage per gemeente begroting 2026 na wijziging | 69 3 | Terug naar inhoudsopgave 4 Terug naar inhoudsopgave 10.3 Bijlage 3 Overzicht van baten en lasten per taakveld per programma 70 Lijst van figuren en tabellen Figuur 1 Uitgangspunten, thema's en levensloop "Gezonde Generaties in Twente" 27 Tabel 2 Overzicht algemene dekkingsmiddelen 38 Tabel 3 Ratio weerstandsvermogen 42 Tabel 4 Samenvattend overzicht geïnventariseerde risico's 43 Tabel 7 Renterisiconorm 52 Tabel 5 Renteschema 53 Tabel 6 Rente omslagpercentage 53 Tabel 8 verklaring stijging gemeentelijke bijdrage 60 Tabel 10 Arbeidskosten gerelateerde verplichtingen 65 Tabel 9 Verloopoverzicht reserves en voorzieningen 66 1.
| Begroting in één oogopslag Wie zijn wij? Met drie professionele uitvoeringsorganisaties | faciliteren en voeren we taken uit om te zorgen voor gezonde, veilige en vitale inwoners. Voor alle inwoners van Twente. We bestaan uit de Gemeentelijke Gezondheidsdienst Twente (GGD Twente), Veilig Thuis Twente (VTT) en de Organisatie voor inkoop van Zor | g en Jeugd in Twente (OZJT). Kennispunt Twente, Twentse Koers en Samen14 zijn als gast | (Coalitions of the Willing) | ondergebracht. | Daarnaast voert SamenTwente de bedrijfsvoerings | - dienstverlening uit voor het Recreatieschap Twente. | Door samen te werken op ta | ken waarvan wettelijk is bepaald dat de gemeenten regionaal moeten samenwerken en op taken waarvan de gemeenten aanvullend hebben besloten dat deze door onze organisatie moeten worden uitgevoerd, bundelen de gemeenten hun kennis, kunde en krachten. Via onz | e organisatie willen gemeenten hun focus en samenwerking op het gebied van gezondheid, veiligheid en vitaliteit van inwoners versterken, met als doel meer en betere resultaten voor inwoners. Ook willen ze de ambtelijke en bestuurlijke drukte verminderen. O | nze samenwerking sluit aan op en versterkt de lokale ambities, opgaven en inzet van gemeenten en maatschappelijke partners.
Mensen • | 644.000 inwoners | Lasten | GGD Twente • | 117.000 jeugdigen 0-18 jaar | 5% • | In 14 gemeenten | 21% OZJT Lasten • | GGD Twente: | € 35,8 miljoen | 55% | Veilig Thuis Twente • | OZJT: | € | 4,7 miljoen | 12% • | Veilig Thuis Twente: | € | 7,7 miljoen | Bestuur & Ondersteuning • | Bestuur & Ondersteuning: | € 13,5 miljoen | 7% Subtotaal: | € 61,8 miljoen • | Coalitions of the Willing : | € | 2,9 miljoen | Coalitions of the Willing Totaal: | € 64,7 miljoen Baten | 4% | Baten | Gemeentelijke bijdrage • | Gemeentelijke bijdrage | : | € 47,8 miljoen | 5% • | Bijdragen projecten en | CoW: € | 5,6 miljoen | Bijdragen • | Bijdragen centrumgemeente: € | 3,1 miljoen | 9% | 3% | centrumgemeente • | Inkomsten tarieftaken: | € | 3,3 miljoen • | Rijksbijdragen: | € | 2,2 miljoen | 5% | Bijdragen projecten en • | Overige inkomsten | € | 2,7 miljoen | coalities Totaal: | € 64,7 miljoen | 74% | Rijksbijdragen Tarieftaken GGD Twente Overige inkomsten 5 | Terug naar inhoudsopgave 1.1 | Financiële samenvatting Inleiding Onderstaand is een samenvattend overzicht opgenomen van de ontwikkeling van de gemeentelijke bijdrage in de begroting 2027 ten opzichte van de begroting 2026. Hierbij zijn tevens de financiële effecten verwerkt van de besluitvorming van het algemeen bestuur van 14 januari 2026.
Het grootste deel van de ontwikkeling volgt uit autonome ontwikkelingen, technische aanpassingen en de verwerking van eerdere bestuurlijke besluiten. Het resterende deel houdt verband met nieuw beleid of een versterking van bestaand beleid: Categorie | Type mutatie | Bedrag | Aandeel (in € 1.000) 1. Autonome ontwikkelingen conform gemeentelijke indexeringsuitgangspunten | Structureel | 1.413 | 37% 2. Verwerking eerdere bestuurlijke besluitvorming Kerntakendiscussie | Structureel | 552 | 14% 3. Technische aanpassingen financieringswijze bestaand beleid | Structureel | 354 | 9% Totaal structurele ontwikkelingen | - | 2.319 | 60% 4. Nieuw beleid / versterking bestaand beleid | Incidenteel | 1.561 | 40% Totaal incidentele ontwikkelingen | - | 1.561 | 40% Totale ontwikkeling gemeentelijke bijdrage | - | 3.880 | 100% Toelichting 1. | Autonome ontwikkeling conform gemeentelijke indexeringsuitgangspunten: Loon- en prijsindexatie In de Ontwikkelingenbrief en de kaders voor de begroting 2027 | zijn de uitgangspunten voor de loon | - en prijsindexatie toegelicht. De basis hiervoor is een nieuwe systematiek voor loon | - en prijsindexatie. Deze systematiek is naar aanleiding van zienswijzen van gemeenteraden bij de begroting 2026, in de loop van 2025 v | ernieuwd en in januari 2026 door het algemeen bestuur vastgesteld. De systematiek geldt uniform voor de gemeenschappelijke regelingen.
De lonen zijn geïndexeerd met 3,13%. Dit is iets lager dan het percentage van 3,39% dat in de Ontwikkelingenbrief was opgenomen. Dit heeft te maken met de impact van de cao op onze organisatie. De loonontwikkeling blijft echter een inschatting, omdat nog niet bekend is hoe de nieuwe cao eruit | zal zien en in hoeverre toekomstige cao | -afspraken de prijsinflatie volgen. Via de B | estuursrapportages 2027 informeren we in hoeverre de werkelijke ontwikkeling afwijkt van de begrote bedragen. Voor de prijsontwikkeling hanteren we een indexatiepercentage van 2,20% | . Autonome ontwikkeling loon | - en prijsindexatie | Bedrag (in € 1.000) Loonindexatie (3,13%) | 1.168 Prijsindexatie (2,20%) | 245 Totaal | 1.413 6 | Terug naar inhoudsopgave 2. | Verwerking eerdere bestuurlijke besluitvorming Kerntakendiscussie: Structureel effect van de eenmalige vrijval voorziening 3 | e WW jaar en vrijval risicoreserve MKB | -fonds In de begroting 2026 en in de Kerntakendiscussie | is toegelicht dat de gemeentelijke bijdrage in 2026 eenmalig is verlaagd door vrijval van de voorziening voor het derde WW | -jaar en de risicoreserve van het MKB | -fonds. Het algemeen bestuur heeft hiertoe op 12 maart 2025 besloten. | Vanaf 2027 vervalt dit incidentele voordeel en stijgt de gemeentelijke bijdrage weer structureel.