Raadsvoorstel Glane-Beekhoek.docx

Raadsvoorstel Onderwerp

MIP - integrale aanpak openbare ruimte Glanerbrugstraat, Glane-Beekhoek

:

Zaaknr/Documentnr Portefeuillehouder

: :

21Z03131/21.0035014 J. van Essen

Losser, 11 januari 2022

Voorstel Wij stellen voor: 1. Op korte termijn over te gaan tot een integrale herinrichting van de openbare ruimte in de Glanerbrugstraat, te Glane-Beekhoek. 2. Hiervoor een krediet beschikbaar te stellen van € 550.000, -- (excl. BTW) en deze kosten te dekken door een storting vanuit de algemene reserve te doen in de reserve investeringsbijdragen. Aanleiding Jaarlijks worden kwaliteitsinspecties van voorzieningen in de openbare ruimte uitgevoerd. Bij riolering gebeurt dat middels videocamera inspecties, waarbij ongeveer eens in de tien tot twaalf jaar een nieuwe inspectie wordt uitgevoerd. Recente inspectiebeelden van de riolering in de Glanerbrugstraat tonen aan dat de kwaliteit van de rioolbuizen sinds de vorige kwaliteitsinspectie veel sterker achteruit is gegaan dan verwacht. De oorzaak hiervan ligt waarschijnlijk in het materiaalsoort van de leiding (beton) in combinatie met het feit dat deze leiding een zogenaamde “inprik-locatie” locatie is van drukriolering uit het buitengebied. De huidige kwaliteit van het bestaande gemengde rioolstelsel is inmiddels dusdanig slecht dat er risico’s zijn op instortingen met kans op stagnatie van de afvoer van rioolwater (van de aanliggende woningen en vanuit het achterliggende drukrioleringsgebied) tot gevolg.

Daarnaast veroorzaken instortingen overlast bij aanwonenden en mogelijk gevaarlijke situaties bij de toegang tot de inritten naar de aanliggende percelen. Toelichting inspectieprogramma rioleringen Het inspectie- en reinigingsprogramma van rioleringen is gebaseerd op het vigerende GRP (gemeentelijk rioleringsplan), conform het vastgestelde scenario “dotaties vlot met kwaliteitsniveau voldoende”. De bij dit scenario behorende inspectiefrequentie wordt in de praktijk ook uitgevoerd. De afgelopen jaren is echter gebleken dat de zogenaamde “inprik-locaties” van drukriolering op bestaande rioolleidingen in de kernen, kwetsbaarder zijn dan de reguliere rioolleidingen. Dit speelt bij rioolleidingen van het materiaal beton en is mede afhankelijk van de omvang van het drukrioleringsgebied dat loost op zo’n locatie. De constructieve kwaliteit van betonleidingen (en betonputten) op deze locaties loopt sneller terug dan betonnen rioolleidingen op andere locaties. De uitbreiding van de aangesloten drukrioleringsgebieden

in het buitengebied in de periode 2005-2010 speelt waarschijnlijk ook een rol bij de snellere verslechtering van de constructieve kwaliteit van de ontvangende rioolleiding. (Overigens wordt in 2022 gewerkt aan de actualisatie van het GRP. Hierbij zullen zo nodig voorstellen worden gedaan om nog beter zicht te krijgen en te houden op het kwaliteitsverloop van rioleringen met extra aandacht voor kwetsbare locaties). Conclusie De conclusie is dat het bestaande gemengde rioolstelsel in de Glanerbrugstraat in GlaneBeekhoek op zeer korte termijn vervangen moet worden. Uit nader technisch onderzoek is gebleken dat er geen ruimte is voor een nieuwe rioolleiding binnen het bestaande tracé. Dit betekent dat de nieuwe rioolleiding onder het asfalt van de Glanerbrugstraat (welke aansluit op de doorgaande N731) gelegd moet worden. Losser werkt sinds 2011 met het dynamisch integraal meerjarig investerings- en onderhoudsprogramma (MIP). Middels het MIP wordt erop gestuurd om vanuit noodzakelijke autonome investeringen in voorzieningen in de openbare ruimte, zoveel als mogelijk bij te dragen aan andere (strategische) beleidsdoelstellingen. Glane-Beekhoek stond voor de komende jaren nog niet geprogrammeerd omdat op basis van vorige inspecties de kwaliteit van voorzieningen in de openbare ruimte op redelijk was.

Nu blijkt dus dat de kwaliteit van de rioolbuizen veel sneller is teruggelopen dan werd verwacht en dient zich de vraag aan welke maatregelen het beste kunnen worden genomen. Door integrale aanpak bijdragen aan andere strategische beleidsdoelstellingen Inwoners van Glane-Beekhoek hebben herhaaldelijk, mede naar aanleiding van het participatieproces ‘Kwaliteitsimpuls Glane’ eind 2019, duidelijk de (in hun ogen) noodzakelijke verbetering van de verkeersveiligheid en leefbaarheid kenbaar gemaakt. Mede naar aanleiding hiervan hebben in 2020 gesprekken en metingen plaatsgevonden en is er een analyse gemaakt van verkeersveiligheidsaspecten in de Glanerbrugstraat te GlaneBeekhoek. Verder is duidelijk zichtbaar dat de bestaande openbare ruimte in GlaneBeekhoek in de afgelopen decennia fragmentarisch is ontstaan waarbij de beschikbare ruimte voor verschillende functies in de openbare ruimte beperkt is. Het geheel is inmiddels rommelig en sterk verouderd. De Glanerbrugstraat heeft een belangrijke verkeersfunctie. Daarnaast wordt er gewoond aan de Glanerbrugstraat. De bestaande situatie van de openbare ruimte, in combinatie met de verkeersveiligheidsaspecten zoals de verkeersintensiteit, lastige oversteekbaarheid en gemeten snelheden van het verkeer, maken dat de gebruiks- en belevingswaarde van de buurt onder druk is komen te staan.

Een integrale herinrichting van de openbare ruimte, waarbij wordt gestuurd op een consequente ruimtelijke inrichting, gericht op de genoemde functies en waarbij tevens wordt aangehaakt op het bestaande open landschap, draagt bij aan de verbetering van leefbaarheid in Glane-Beekhoek. Door de noodzakelijke rioleringswerkzaamheden te combineren met de andere fysieke maatregelen ontstaan synergievoordelen ten aanzien van kosten en het verminderen van overlast en mogelijke economische schade (bijvoorbeeld t.g.v. het afsluiten van de N731). Presentatie MIP, d.d. 12 oktober 2021 Op 12 oktober jl. is uw Raad, bij de jaarlijkse presentatie over het dynamisch integraal meerjarig investerings- en onderhoudsprogramma voor de openbare ruimte (MIP), op de hoogte gesteld van de zeer hoge prioriteit ten aanzien van de vervanging van de riolering. Ook is aangegeven wat er nog meer speelt in Glane en welke synergie-mogelijkheden zich voordoen. Hierbij is eveneens aangegeven dat er geen krediet beschikbaar is voor een integrale aanpak van de openbare ruimte.

Uitvoeringsvarianten Afhankelijk van de gewenste te bereiken doelstellingen en indachtig de functie van het MIP, dient de vraag zich aan of in dit geval gekozen wordt voor een sectorale rioolvervanging of dat gekozen wordt voor het benutten van synergiekansen door in combinatie met de rioolvervanging over te gaan tot een integrale herinrichting van de Glanerbrugstraat in Glane-Beekhoek. Hierbij dient de noodzaak tot rioolvervanging op zeer korte termijn in acht genomen te worden, met dientengevolge de impact van de werkzaamheden op het doorgaande (vracht)verkeer). De varianten zijn hieronder samengevat, waarbij tevens een investeringsindicatie is weergegeven. 1. Volstaan met een sectorale rioolvervanging onder het asfalt van de Glanerbrugstraat Hierbij wordt over de volledige lengte het asfalt in de Glanerbrugstraat opengebroken, de nieuwe rioolleiding gelegd en de verharding boven de sleuf hersteld. Hiermee wordt voldaan aan de gemeentelijke watertaak op het gebied van afvalwaterinzameling. Voor de werkzaamheden is een afsluiting van de Glanerbrugstraat noodzakelijk. Er dient afstemming gezocht te worden met de provincie en de gemeente Enschede over omleidingsroutes. De investeringsindicatie komt uit op circa € 280.000, -- excl. BTW. De kosten kunnen volledig worden gedekt uit het vigerende GRP, omdat wordt volstaan met rioleringswerkzaamheden. 2.

Integrale herinrichting openbare ruimte Glanerbrugstraat; in één werkgang (in synergie) Hierbij wordt maximaal bijgedragen aan meerdere gemeentelijke strategische beleidsdoelstellingen: a. Zorgplicht inzameling afvalwater: de aanleg van een nieuwe rioolleiding. b. Verkeersveiligheid: het optimaliseren van de inrichting waardoor het gewenst gedrag van de automobilist wordt bevorderd. Hiertoe wordt het geheel consequent ingericht: de rijbaan wordt versmald en iets in oostelijke richting opgeschoven om ruimte te maken voor een breder trottoir aan de zijde van de woningen. Dit trottoir wordt aangesloten op duidelijk zichtbare en als zodanig ingerichte oversteek-voorzieningen, waardoor de oversteekbaarheid wordt verbeterd. Daarnaast wordt ook de groenstrook verbreed waardoor tevens ruimte ontstaan voor veilig parkeren en het markeren van particuliere inritten. Daarnaast worden chicanes en plateau’s aangelegd om te bevorderen dat weggebruikers zich aan de maximaal toegestane snelheid houden. c. Leefbaarheid: De aanleg van een breder trottoir, een robuuste groenafscheiding tussen trottoir en rijbaan en de oversteekvoorzieningen verbetert de leefbaarheid omdat de openbare ruimte veiliger, comfortabeler en aantrekkelijker wordt. Dit wordt verder ondersteund door het toepassen van op de functie afgestemd straatmeubilair en groenvoorzieningen. d.

Ruimtelijke kwaliteit: Glane-Beekhoek vormt één van de entrees van de gemeente Losser. Goed vormgegeven en onderhouden entrees vormen het visitekaartje van Losser voor bezoekers en toeristen. Glane-Beekhoek is uniek gelegen in het open landschap. Een goede landschappelijke inpassing van Glanerbrugstraat in het landschap, in combinatie met de infrastructurele voorzieningen op de gemeentegrens, draagt de gastvrijheid van Losser verder uit en draagt tevens bij aan de leefbaarheid van Glane-Beekhoek. De investeringsindicatie komt uit op circa € 830.000, -- excl. BTW (het aandeel riolering dat ten laste van het GRP kan worden gebracht bedraagt € 280.000, --). Het benodigd aanvullend krediet bedraagt € 550.000, -- excl. BTW. Alternatief; gefaseerde uitvoering In het geval ervoor wordt gekozen de uitvoering van dit inrichtingsprincipe in meerdere fasen te knippen, waarbij op korte termijn de rioolvervanging wordt uitgevoerd en in een later stadium (op het moment dat de benodigde financiële middelen beschikbaar zijn) wordt overgegaan op een integrale herinrichting, worden de synergie-effecten losgelaten. De investeringsindicatie van een gesplitste uitvoering van een integrale herinrichting komt uit op circa € 1.035.000, -- excl. BTW (het aandeel riolering dat ten laste van het GRP kan worden gebracht bedraagt € 280.000, --).

Het benodigd aanvullend krediet in een later stadium (prijspeil 2021)

bedraagt in dat geval € 755.000, -- excl. BTW. Naast het feit dat de gemeentelijke investering dus ruim € 200.000, -- hoger uitvalt, heeft deze variant ook het nadeel dat de Glanerbrugstraat twee keer afgesloten zal moeten worden. Argumenten 1.1 Het vervangen van de riolering in de Glanerbrugstraat in Glane-Beekhoek is urgent vanwege het toenemende risico op instortingen. De constructieve kwaliteit van de rioleringsbuizen in de Glanerbrugstraat is zeer slecht en loopt snel verder terug, waardoor het risico op instortingen steeds groter wordt. Instortingen van de rioolleiding heeft stagnatie van de afvoer van rioolwater van de aanliggende woningen, maar ook vanuit het achterliggende drukrioleringsgebied tot gevolg. Daarnaast veroorzaken instortingen overlast bij aanwonenden en mogelijk gevaarlijke situaties bij de toegang tot de inritten naar de aanliggende percelen. 1.2 Een integrale aanpak zorgt voor draagvlak bij de inwoners van Glane-Beekhoek Door over te gaan op een integrale herinrichting van de gehele openbare ruimte, kan het ontwerp- en participatieproces zich (naast de technische en ruimtelijke randvoorwaarden) mede richten op de aandachtspunten die de inwoners in het recente verleden naar voren hebben gebracht en nog zullen brengen (met name gericht op leefbaarheid en verkeersveiligheid).

Op deze wijze kan een integraal ontwerp gemaakt worden dat meer draagvlak heeft bij de inwoners dan een sectorale rioolvervanging waarbij niets aan de inrichting van de bestaande situatie verandert. 1.3 Met de integrale herinrichting van de Glanerbrugstraat wordt één van prioriteiten op het gebied van verkeersveiligheid binnen de gemeente Losser aangepakt. Op basis van de huidige beschikbare praktijkinformatie blijkt dat Glanerbrugstraat in Glane-Beekhoek één van de prioritaire gebieden in de gemeente Losser is op het gebied van verkeersveiligheid. De ‘mee-koppelkans’ met de rioolvervanging maakt het mogelijk om op korte termijn over te gaan tot een integrale herinrichting waardoor meerdere verkeersveiligheidsitems in de Glanerbrugstraat te aangepakt kunnen worden. Ook zonder deze ‘mee-koppelkans’ is het zeer wenselijk zijn om op korte termijn fysieke maatregelen te treffen om de verkeersveiligheid te verbeteren. 1.4 Door de gecombineerde uitvoering van werkzaamheden ontstaat synergie ten aanzien van kosten en het beperken van overlast en mogelijke economische schade. Investeringsramingen tonen aan dat een integrale aanpak van de herinrichting van de Glanerbrugstraat, waarbij de uitvoering van rioleringswerkzaamheden wordt gecombineerd met de herinrichting van de bovengrondse openbare ruimte, een synergievoordeel van ruim € 200.000, -- (excl. BTW) oplevert.

Om de rioleringswerkzaamheden mogelijk te maken is het onvermijdelijk de asfaltverharding in de Glanerbrugstraat over een lange lengte open te breken. Hiervoor is een afsluiting van de Glanerbrugstraat noodzakelijk en zullen omleidingsroutes ingesteld moeten worden. Dit brengt de nodige overlast en mogelijk economische schade (t.g.v. langere rijtijden) voor het doorgaande verkeer met zich mee. Omdat, los van de rioleringswerken, zich ook fysieke maatregelen ter verbetering van de verkeersveiligheid aftekenen, zou het wegvak binnen een relatief kort tijdsbestek twee keer afgesloten moeten worden. Met de voorliggende spoedeisende rioolvervanging ligt het voor de hand om in één werkgang ook andere fysieke maatregelen uit te voeren om zodoende de overlast te beperken. 1.5 Een integrale herinrichting van de Glanerbrugstraat draagt bij aan meerdere strategische beleidsdoelen van de gemeente. Een integrale herinrichting, waarbij wordt gestuurd op een consequente ruimtelijke inrichting die gericht is op de combinatie van functies van de Glanerbrugstraat en waarbij tevens wordt aangehaakt op de ligging in het bestaande open landschap, draagt bij aan de verbetering van leefbaarheid omdat hiermee de openbare ruimte veiliger en aantrekkelijker wordt. Ook wordt hiermee de entreefunctie van Glane-Beekhoek voor de gemeente Losser verbeterd.

Kanttekeningen 1.1 Een integrale aanpak betekent een langere voorbereidingstijd, waardoor het risico op een calamiteit met de riolering zich wat langer voordoet. De doorlooptijd van het ontwerp- en participatietraject bij een integrale herinrichting is langer dan bij een sectorale rioolvervanging omdat er meer onderdelen uitgewerkt en afgestemd moeten worden. In dit geval kan dit proces gedeeltelijk parallel lopen met o.a. de afstemmingsprocedures over omleidingsroutes e.d. omdat ook hiermee de nodige doorlooptijd is gemoeid. Voor de periode totdat de slechte riolering is vervangen, is er een calamiteitendienst ingesteld die snel kan handelen op het moment dat er daadwerkelijk een calamiteit mocht ontstaan. 1.2 Bij de actualisatie van het GRP (in 2022) wordt bekeken of aanpassing van de huidige reinigingen inspectiestrategie ten aanzien van kwetsbare locaties in het rioleringssysteem noodzakelijk is. Het vigerende GRP (gemeentelijk rioleringsplan) is begin 2018 vastgesteld op basis van het scenario “Dotaties vlot met kwaliteitsniveau voldoende”. De bij dit scenario behorende inspectiefrequentie wordt in de praktijk ook uitgevoerd.

Naar aanleiding van de ervaringen in de afgelopen jaren, zullen bij de actualisatie van het GRP waar nodig voorstellen worden gedaan om de inspectiestrategie aan te passen en daarmee nog beter zicht te houden op het kwaliteitsverloop van de voorzieningen. 2.1 Het voorstel voor een extra investering van € 550.000, -- in de herinrichting van de Glanerbrugstraat maakt geen deel uit van het proces van de Voorjaarsnota waardoor er geen integrale afweging kan plaatsvinden t.o.v. mogelijke prioriteiten op andere gemeentelijke beleidsterreinen. Een investeringsvoorstel dat is losgekoppeld van het proces van de Voorjaarsnota maakt dat deze investering niet kan worden afgewogen tegen mogelijk andere prioriteiten. Her-prioritering binnen het beleidsterrein van de openbare ruimte (i.c. het MIP) is weliswaar een mogelijkheid, maar wordt niet wenselijk geacht in verband met prioriteiten op dit gebied in andere kernen (de investering in Glanebeekhoek zou dan afgewogen dienen te worden tegen met name de Kwaliteitsimpulsen in de andere kernen). Kosten en dekking – incidenteel/ structureel (bijv. onderhoudskosten) Op basis van de huidige beschikbare kennis (er is nog geen ontwerp gemaakt) is op basis van kengetallen een investeringsindicatie opgesteld. Deze komt uit op een totale investering van € 830.000, -- excl. BTW.

Het aandeel riolering hierin bedraagt € 280.000, -Kostendekking: De genoemde kosten die gerelateerd zijn aan de riolering (€ 280.000, -- excl. BTW) kunnen gedekt worden uit het GRP. Voor de herinrichting van de bovengrondse infrastructuur, inclusief verkeersveiligheidsmaatregelen, vergroening etc., is nog geen krediet beschikbaar. Wij stellen dan ook voor een krediet beschikbaar te stellen van € 550.000, -- excl. BTW. Voor de dekking wordt voorgesteld een storting vanuit de algemene reserve te doen in de reserve investeringsbijdragen van waaruit dan gedurende de afschrijvingstermijn (20 jaar voor wegen) een jaarlijkse bijdrage kan worden gegeven in de kapitaallasten. Structureel: Het areaal van onderhavig wegvak is opgenomen in het huidige beheerareaal. Het betreft in feite geen areaaluitbreiding, maar een ‘opnieuw ingericht’ areaal. Het geheel past daarmee binnen het in juni 2019 vastgestelde beleidsplan Wegen. Na de herinrichting wordt het wegvak overgedragen aan ‘beheer’ en opgenomen in de reguliere beheercyclus waarvoor de onderhouds- en vervangingsmiddelen beschikbaar zijn.

Participatie Aanwonenden van de Glanerbrugstraat in Glane Beekhoek worden op meerdere momenten in het ontwerp- en uitvoeringsproces betrokken. Op 14 december jl. heeft een eerste bijeenkomst plaatsgevonden waarbij aanwonenden zijn geïnformeerd over de situatie ten aanzien van de slechte toestand van de riolering en dat nadere investeringsbeslissingen nog moeten worden genomen. Na uw raadsbesluit, medio februari 2022, wordt een tweede bijeenkomst belegd. Op dat moment is helder wat de uitgangspunten voor het vervolg zijn. Vervolg Nadat uw Raad besloten heeft over het krediet, gaat het college de urgentie voor de vervanging nogmaals en zo snel mogelijk onder de aandacht brengen bij de provincie (i.r.t. omleidingsroutes). Parallel wordt direct verder gewerkt aan de aanbestedingsprocedure voor een bouwteam, de technische voorbereidingen, het ontwerp- en participatieproces en vervolgens de daadwerkelijke uitvoering. Dit project zal worden voorbereid en uitgevoerd middels een compact bouwteam, waardoor ook de ontwerpcapaciteit extern wordt ingehuurd. De gemeentelijke capaciteit betreft met name de inzet van civieltechnische projectleiding, toezicht en kostendeskundigheid. Het aanbesteden, het formeren van het bouwteam en de opstartfase van het project, vergen de meeste aandacht.

Deze activiteiten vallen met name in de periode direct na raadsbesluit; in de periode februari-maart 2022. Juist in die periode is er ruimte te maken in de planning omdat het centrumplan Losser, fase I, zich in een afrondende fase bevindt en de uitwerking van de ontwerpvisie centrumplein de Lutte gaat starten zodra de ontwerpvisie door de Raad is vastgesteld en het (Europese) aanbestedingsproces van de Bouwteamselectie is doorlopen (vanaf ongeveer eind maart). Samengevat: door het werken met Bouwteams en de autonome fasering van andere projecten past het opstarten en daarna uitvoeren van de werkzaamheden in Glane-Beekhoek binnen de werkvoorraad.

Het college van burgemeester en wethouders van Losser;

secretaris,

burgemeester,