Integrale Laadvisie 2025

6.5 Participatie Gemeente Losser vindt het belangrijk dat inwoners geïnformeerd zijn over ontwikkelingen in hun omgeving. De gemeente informeert inwoners en ondernemers over de locaties van de te realiseren publieke laadpunten in Losser. Dit houdt in dat de gemeente de verkeersbesluiten volgens reguliere procedures in gang zet, en de gemeente inwoners daarmee informeert en zes weken de gelegenheid geeft bezwaar te maken. Naast deze participatie tijdens het doorlopen van een aanvraagproces, heeft er ook een breder participatietraject plaatsgevonden in 2021 en in 2024 om inwoners en ondernemers te informeren en 19

raadplegen over toekomstige ontwikkelingen. De gemeente heeft door middel van een onderzoek onder inwoners en ondernemers inzicht verkregen in wensen en zorgen, en antwoorden op vragen als; rijdt u al elektrisch? Wilt u elektrisch gaan rijden? Wat heeft u nodig om elektrisch te gaan rijden? Dit zal voor elke herziening herhaald worden, zodat de gemeente op de hoogte is van behoeften van gebruikers van laadinfrastructuur.

7. Uitvoering en organisatie 7.1 Gemeentelijke organisatie Voor de uitrol is Team Duurzaamheid verantwoordelijk, ondersteund en uitgevoerd door Team Beheer Fysieke Ruimte. Gezien de omvang en de aard van de opgave rondom reguliere palen en de start van de VPA-pilot, is het zaak om opnieuw te kijken hoe deze opgave georganiseerd wordt binnen de gemeentelijke organisatie. De opschaling van laadinfrastructuur vraagt om grotere uitvoeringskracht en verdere stroomlijning van het werkproces. Ook is het belangrijk dat het onderwerp structureel aandacht krijgt bij meerdere gemeentelijke teams, die op de hoogte zijn van elkaars werk en visie, zoals de thema’s mobiliteit, duurzaamheid, ruimtelijke ordening, industrie en toerisme, beheer fysieke ruimte, en ontwikkeling en strategie.

7.2 Samenwerking en afstemming Om de doelen uit onze laadvisie te behalen wordt er samengewerkt met verschillende partners, zoals de NAL-samenwerkingsregio Oost. Dit is een samenwerkingsverband tussen provincies GelderlandOverijssel en de inliggende netbeheerders. De samenwerkingsregio ondersteunt gemeenten bij de uitrol van laadinfrastructuur, onder andere door het delen van kennis en het organiseren van aanbestedingen voor laadpunten in de publieke ruimte11. Daarnaast zijn de bewoners, netbeheerder en de (markt)partijen die de laadinfrastructuur plaatsen, belangrijke partijen waar mee samengewerkt wordt. Ook is het belangrijk om binnen de gemeentelijke organisatie samen te werken en afstemming te vinden. Bij projecten als nieuwbouwwijken, kwaliteitsimpulsen en herinrichtingen is het belangrijk om vroegtijdig na te denken over hoe laadpalen infrastructuur hierbinnen vormgegeven kan worden. Dit gebeurt al veelvuldig.

7.3 Monitoring Monitoring levert waardevolle inzichten op over onder meer de groei van elektrisch vervoer in de gemeente, het gebruik van specifieke laadpunten en de laadinfrastructuur als geheel en de belasting van het energienetwerk. Het is van belang dat Losser als gemeente eigenaar is van de gebruiksdata van de laadpunten in de publieke ruimte. Deze gebruiksdata wordt benut om samen met NALsamenwerkingsregio Oost de monitoring verder invulling te geven. Op deze manier kan de gemeente de ontwikkeling van elektrisch vervoer en het laadnetwerk volgen en waar nodig/wenselijk bijsturen. Figuur 5 geeft een overzicht van de huidige publieke laadpalen binnen de gemeente, en data die deze genereren.

Figuur 8: Overzicht van data gegenereerd door de operationele reguliere laadpalen (Bron: provincie Overijssel)

11 Zie voor meer informatie de Gelders-Overijsselse Regionale Aanpak Laadinfrastructuur (GO-RAL)

20

7.4 Financiële kaders Op basis van de huidige markt is de verwachting dat de plaatsing van publieke reguliere laadinfrastructuur kan worden uitgevoerd zonder financiële bijdrage van de gemeente. Voor de plaatsing van snelladers en de VPA-pilot is naar verwachting wel budget en capaciteit nodig. Daarnaast vraagt de uitrol van laadinfrastructuur en de uitvoering van deze laadvisie ambtelijke capaciteit. Voor de realisatie van laadpunten wordt een projectleider aangewezen vanuit team Duurzaamheid, ondersteund door een medewerker uit het team Beheer Fysieke Ruimte. Dit vraagt om een ambtelijke capaciteitsbijdrage tot zeker 2030. Voor de reguliere laadpalen die we plaatsen, gaat de gemeente uit van een ambtelijke capaciteitsbijdrage van acht uur per laadpaal. Dit is gebaseerd op ervaring van de gemeente Arnhem. Deze 8 uur is bestemd voor onder meer het voorbereiden, opstellen en afstemmen van het verkeersbesluit en het proces van nadere afstemming, bezwaarprocedures en plaatsing. Voor snelladers is dit aanzienlijk meer. Een proces van aanvraag tot realisatie duurt vaak één tot anderhalf jaar waarbij veel afstemming plaatsvind op voornamelijk juridisch en contractueel vlak. Op basis van eerder ervaringen wordt de ambtelijke bijdrage geschat op 40 uur per snellader.

Om de kosten voor laadpaal-netaansluitingen zo veel mogelijk te beperken zal er bij kwaliteitsimpulsen of reconstructie/herinrichting van wegen vroegtijdig met de netbeheerder worden afgestemd of ondergrondse infrastructuur alvast kan worden gerealiseerd voor (potentiële en/of toekomstige) laadpalen. Een kostenoverzicht is weergegeven in figuur 9. Hierbij zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd:  Er is uitgegaan van een uurloon van gemiddeld 100 euro voor een ambtenaar  Er is uitgegaan van vijf aanvragen van inwoners voor een reguliere paal per jaar  Er is uitgegaan van maximaal één snellader per jaar  De kosten zijn weergegeven voor de periode 2024 tot 2030  De kosten gaan uit van het scenario ‘laag’ in de prognoses van ElaadNL. Daaruit komt voort dat er 396 laadpunten (198 laadpalen) moeten zijn in 2030 ten opzichte van 101 laadpunten (50 laadpalen) nu. Dit betekent dat er 148 laadpalen erbij moeten komen. De verhouding semipubliek/publiek is ongeveer 50/50. Dit betekent dat de gemeente 74 reguliere openbare palen moeten plaatsen tussen 2024-2030. Naast de aanvragen van bewoners zijn dat er nog 44. Figuur 9 geeft een overzicht van de financiën die nodig zijn om bovenstaande te realiseren.

21

Figuur 9: overzicht financiën voor de periode 2024 tot 2030 Aantal palen (per soort) Ambtelijke capaciteit Aanlegkosten laadpaal voor de gemeente 30 reguliere laadpalen op 8 uur x 30 palen = 0 euro aanvraag 240 uur 44 publieke laadpalen 8 uur x 44 palen = 0 euro 176 uur 6 Snelladers 40 uur x 6 laders = 0 euro 240 uur 656 uur Totaal voor 6 jaar

Totale kosten voor gemeente Losser 24.000 euro 17.600 euro 24.000 euro 65.600 euro

Uit dit overzicht blijkt dat het plaatsen van 74 reguliere laadpalen en maximaal 6 snelladers de periode 2024 tot 2030 in totaal 65.600 euro gaat kosten. Dit komt neer op ongeveer 11.000 euro per jaar aan ambtelijke uren. Naast bovenstaande kosten zal er een pilot opgestart worden m.b.t. VPA’s. De beoogde uren die nodig zijn voor het projectmatig organiseren van de pilot voor één jaar zijn geraamd op 53 uur.  Projectplan: 15 uur.  Vooronderzoek: waar kan een VPA wel en waar is dit niet wenselijk?: 40 uur.  Overleg en afstemming: 15 uur.  Coördinatie en voortgangsmonitoring: 15 uur.  Rapportage en evaluatie: 8 uur. Daarnaast zijn uren per aanvraag geraamd op 23 tot 32 uur, afhankelijk van de complexiteit en de specifieke situatie.  Jurist (opstellen recht van opstal): 4-6 uur.  Verkeersdeskundige (locatiebezoek en beoordeling) 3-4 uur.  Servicebedrijf (voorbereidingen, plaatsing en onderhoudscheck): 6-8 uur.  Team DZH (coördinatie, interne processen en inwonercontact): 5-7 uur.  Team PVH (handhaving en controles): 2-3 uur.  Beheer en administratie (meldingen opvolgen, overeenkomsten beheren): 3-4 uur. Als er uitgegaan wordt van 5 aanvragen binnen de pilot van één jaar waarbij we uitgaan van een gemiddelde complexiteit komt dat neer op (93+ (27,5 x 5)) 230,5 uur.

Wanneer we wederom rekenen met een uurloon van gemiddeld 100 euro voor een ambtenaar komt dit neer op 23.050 euro.

22

BIJLAGE I Begrippenlijst Laadpaal Fysiek object met meestal één of twee laadpunten. Laadpunt De elektrische aansluiting op een laadpaal waar de stekker wordt aangesloten. Reguliere laadpalen beschikken meestal over twee laadpunten. Een laadpunt kan ook verwerkt zijn in bijvoorbeeld een muurbox of lichtmast. Laadplein Een laadplein bestaat uit meer dan twee laadpunten voor elektrische voertuigen die een gedeelde netaansluiting hebben (bij publieke laadpalen) of die op een gedeelde groep achter de meter zitten. Laadpunt voor regulier laden Laadpunt met een vermogen van hoogstens 22kW. Laadpunt voor snel laden Laadpunt met een vermogen hoger dan 22 kW. Kortparkeerladen Snelladen aan het begin van de snellaadrange wordt ‘kortparkeerladen’ genoemd. Deze laadpalen worden vaak geplaatst op plekken waar de EV-rijder het laden kan combineren met een andere activiteit, zoals winkelen of vergaderen. Ultrasnelladen Snelladen aan de bovenkant van de range wordt ook wel ultrasnelladen of ‘Ultra Fast Charging’ (UFC) genoemd. Hierbij gaat het om laadvermogens van meer dan 150kW. Deze laadvermogens zijn gewenst voor zwaardere voertuigen. Slim laden Brede term, die wordt gebruikt om aan te duiden dat slimme technieken de laadtransactie op afstand kunnen aansturen.

Minimaal betekent dit dat het opladen van elektrische auto’s op het meest optimale moment gebeurt, wanneer de kosten laag zijn en het aanbod van (duurzame) energie hoog.

Privaat laadpunt Een laadpunt op eigen terrein. Laadpaalkleven Het onnodig bezet houden van een elektrisch laadpunt door een elektrische auto. Social charging app App waarbij EV-rijders het gebruik van laadpunten in de buurt met elkaar afstemmen. Deelnemers laten bijvoorbeeld in de app weten hoe lang ze nog moeten laden. Batterij elektrisch voertuig (BEV) Volledig elektrisch voertuig, waarbij een brandstofmotor ontbreekt. Dit in tegenstelling tot een Plug-In Hybride Elektrisch Voertuig (PHEV). Charge Point Operator (CPO) De CPO is verantwoordelijk voor beheer, onderhoud en exploitatie van laadpalen. NAL-regio’s Zes samenwerkingsregio’s die zijn voortgekomen uit de Nationale Agenda Laadinfrastructuur (NAL). Gemeenten werken binnen deze regio’s samen met de provincie en met de netbeheerder. Zero-emissielogistiek (ZE-logistiek) Zonder uitstoot van schadelijke stoffen goederen verplaatsen voor bijvoorbeeld bouw, retail, afval, horeca, en e-commerce. Voertuigen rijden op elektriciteit of waterstof. Zero-emissiezones (ZE-zones) Zones waarbinnen geen logistieke voertuigen mogen komen die emissies uitstoten.

Verlengt private aansluiting (VPA) Bij VPA bevindt de laadlocatie zich in de publieke ruimte en het laadpunt wordt gevoed via een kabel die op een private netaansluiting van een woonhuis (of bedrijfspand) is aangesloten. Publiek toegankelijk laadpunt Een laadpunt voor een elektrisch voertuig dat 24/7 openbaar toegankelijk is, zonder barrières zoals slagbomen of poorten. Semipubliek toegankelijk laadpunt Een laadpunt dat is opengesteld voor publiek op een private locatie. Bijvoorbeeld bij parkeergarages of tankstations. Er kunnen beperkte toegangstijden zijn. Snellaadstation Een concentratie van (ultra)snelladers op een locatie. 23

BIJLAGE II Overzicht gebruikersgroepen In onderstaande tabel staat een overzicht van verschillende gebruikersgroepen en de verwachte laadoplossingen. Gebruikersgroep

Voertuigtype

Regulier laden (<22 kW)

Kortparkeerladen en/ of Ultrasnelladen voor personenvervoer (22-350 kW)

Ultrasnelladen voor zwaar transport zoals logistiek, busvervoer (>350)

Personenvervoer particulier (Woon-werk en bezoekers)

Personenauto

Privaat: thuis- en bedrijfsaansluiting.

Privaat: n.v.t.

Voorlopig niet van toepassing.

Semipubliek: horeca, winkelcentra. Publiek: openbare ruimte.

Doelgroepenvervoer

Personenauto

Zie personenauto’s.

Personenbus

Zie bestelwagens.

Taxi’s

Privaat: thuis- en bedrijfsaansluiting stallingdepot. Semipubliek: parkeergarages, horeca, winkelcentra en taxistandplaatsen.

Openbaar vervoer

Bus

Semipubliek: winkelcentra, supermarkten, tankstations, horeca, toeristische trekpleisters. Publiek: snel(bij)laden in langs de A, en semi-snelladen in dorpskernen.

Privaat: snellader bedrijf.

Voorlopig niet van toepassing.

Semipubliek: parkeergarages, horeca, winkelcentra, standplaatsen, tankstations en op bedrijfsaansluiting stallingdepot.

Publiek: publieke parkeergarages en openbare ruimte.

Publiek: snel(bij)laden op standplaatsen, strategische hubs, publieke parkeergarages en openbare ruimte.

n.v.t.

Privaat: remise concessiehouder en via opportunityladen (eigen laadinfra) bij eindhaltes buslijnen. Semipubliek: n.v.t.

Privaat: remise concessiehouder en via opportunityladen (eigen laadinfra) bij eindhaltes buslijnen.

Publiek: n.v.t.

Semipubliek: n.v.t. Publiek: n.v.t.

Lichte logistieke voertuigen

Bestelwagens

Privaat: thuis- en bedrijfsaansluiting stallingdepot. Semipubliek: horeca en winkelcentra.

Privaat: snellader bedrijf.

Voorlopig niet van toepassing.

Semipubliek: horeca, winkelcentra, tankstations, hubs. Publiek: openbare ruimte.

Publiek: openbare ruimte. Fiets en bromfiets

Privaat: stopcontact thuis (220 volt).

n.v.t.

n.v.t.

Privaat: bedrijf/depot.

Privaat: bedrijf/depot.

Privaat: bedrijf/depot.

Semipubliek: n.v.t.

Semipubliek: laad- en losplekken, tankstations, hubs.

Semipubliek: laad- en losplekken, tankstations, hubs.

Semipubliek: in fietsenstallingen (220 volt). Publiek: gemeentelijke stallingsplekken (220 volt). Zware logistieke voertuigen

Vrachtwagens

Publiek: n.v.t. Publiek: openbare ruimte.

Publiek: openbare ruimte. Mobiele werktuigen

Vaartuigen

Er is nog geen duidelijk eindbeeld van technologie en laadbehoefte: van 220 volt tot krachtstroom.

• •

Walstroom Wissel- en laadplekken voor accucontainers

24