Infographic
Tekst van het document
Bestaanszekerheid
De definitie: ‘aantal’ is verandert ten opzichte van vorig jaar. De huidige definitie geeft een beter beeld van de situatie en sluit beter aan op regionale en landelijke cijfers. Hierdoor zijn de ‘aantallen’ in sommige grafieken van de Monitor Sociaal Domein 2024 niet te vergelijken met ‘aantallen ‘ uit vergelijkbare grafieken uit de Monitor Sociaal Domein 2023. De trends zijn over het algemeen wel te vergelijken tussen de monitors.
Lokale monitor Sociaal Domein 2024
Uitstroom uit de participatiewet per reden en per jaar:
Aantal participatiewet-uitkeringen per jaar:
Verloop WSW: 20%
363 341
aangaan relatie
359
341
arbeid in dienstbetr./uitkering zie…
bereiken AOW-gerechtigde leeftijd
Aantal personen ultimo december 2021
Aantal personen ultimo december 2022
Aantal personen ultimo december 2023
Aantal personen ultimo december 2024
Beschut
24
23
25
21
Servicebedrijf
34
31
28
22
Detachering
43
40
31
31
RVU
-
-
1
2
verhuizing naar andere gemeente
overlijden
343 65 60
60
55
2021
2022
2023
2024
50
45
Aantal participatiewet-uitkeringen per leeftijdsgroep en per jaar: 180
36
35
33
30
30 24
25 162
160 144
140
142
139
139
21
135
130
125
15
15
120
13
100
10
80
5
30
76
8
8
Totaal
107
101
93
84
50
10
In totaal zijn er 150 bedden beschikbaar in onze gemeente, verdeeld over 4 locaties. Over het algemeen vinden Oekraïense ontheemden binnen onze gemeente snel werk, waardoor zij geen leefgeld ontvangen. Vanuit Team Werk & Inkomen wordt veel inspanning geleverd om ontheemden tijdig te begeleiden naar een passende (betaalde) baan.
6
5 3
4
3 3
3
2022
2023
0
0
40
40
85
7
Oekraïense ontheemden:
10
59 49
48
94
6
15 13 11
60
101
20
143 136
Totaal Begeleid werken
Sinds 2015 is er geen instroom in de Wsw meer mogelijk door het gevolg van een wetswijziging. Hierdoor neemt de populatie Wsw gestaag af. In 2024 hebben we een verloop gekend van 9 personen. De belangrijkste reden is pensionering. Het forse personele verloop bemoeilijkt het om vrijvallende detacheringsplaatsen bij het Servicebedrijf vanuit diezelfde Wsw-populatie kwalitatief weer goed in te vullen. De populatie vergrijst sterk, de beperkingen nemen toe. Ondanks deze trend blijft de focus gericht op het vinden van passende werkplekken. Eind december 2024 zijn er nog 76 personen werkzaam met een Wsw-dienstverband bij de gemeente Losser. Met de “Regeling Vervroegde Uittreding” (RVU), maken er 2 medewerkers gebruik van. Deze regeling houdt in dat werknemers die onder de cao SW vallen, twee jaar voor hun AOW-leeftijd mogen stoppen met werken. Zij blijven in dienst, maar in plaats van een salaris ontvangen zij een RVU-uitkering van hun werkgever.
40
Aantal uitkeringen
2020
Het aantal uitkeringen is in 2024 gedaald ten opzichte van het jaar 2023. Qua aantallen is 2024 te vergelijken met 2022. Concluderend kunnen we stellen dat het aantal uitkeringen over de afgelopen jaren stabiel is gebleven, met een uitschieter in 2023. Die uitschieter bevond zich in de leeftijdsgroep 21 t/m 26 jaar. In onderstaande tabel zien we dat die stijging zich niet heeft voortgezet in 2024.
2020
2021
2024
30
21
20
8
0
13
21 t/m 26
18 t/m 20
2020
2021
27 t/m 44
2022
2023
De voornaamste reden voor uitstroom is het vinden van een betaalde baan. Dat is het resultaat van een intensief werktraject dat onze trajectbegeleiders samen met inwoners aangaan, waarbij het traject zich focust op een duurzame plaats op de arbeidsmarkt. Een opvallende uitstroomreden is 2024 is het bereiken van de AOW gerechtigde leeftijd.
45 t/m 64
2024 In- en uitstroom in de participatiewet:
Aantal inwoners met loonkostensubsidie of nieuw beschut per jaar: Loonkostensubsidie
Per saldo zien we in 2024 een stijging in de uitstroom en daling in de instroom. In de tabel van het aantal uitkeringen zagen we al een afname van het totaal aantal uitkeringen.
Nieuw Beschut
100
9
8
80
7
Instroom
Saldo
140
5 5
120
60 93
40
Aantal uitkeringen
77
20 0
2021
100
97
93
66
2020
Uitstroom
2022
2023
2024
In 2024 zien we een stijging van het aantal inwoners dat met een loonkostensubsidie (LKS) aan het werk is. Instroom komt o.a. van het praktijkonderwijs en het voortgezet speciaal onderwijs. Ook zijn er oudere inwoners die worden toegelaten tot de doelgroep LKS. Door ziekte of ongeval hebben zij een blijvende arbeidsbeperking. Team Werk & Inkomen biedt ondersteuning voor, tijdens en na een dienstverband met LKS. Ook zijn zij verantwoordelijk voor de uitvoering van Wet Verbetering Poortwachter voor de LKS-werknemers die ziek uit dienst gaan. In 2024 hebben 9 personen met een indicatie Nieuw Beschut een arbeidscontract. Hiermee voldoen we aan de taakstelling.
80 60
127 108
99
88
40
107
94
84
78
20
9 1
0 -20
98
93
-6
-11
0
10
20
30
40
50
60
70
80
-19
2020
2021
2022
2023
2024
Jaar
losser.nl
Gelijke kansen
Lokale monitor Sociaal Domein 2024 Aantal jeugdigen met jeugdhulp per leeftijdsgroep en per jaar: Leeftijdsgroep JW (begin indicatie) 0 t/m 3 4 t/m 11 12 t/m 17
18 t/m 23
400
300
283 258
250
Aantal Jeugdigen
346
343
350
293 262
248
247 243
200
150
100
50
40 11
2020
33
34
4
6
9
2022
2023
2024
25
25
6
2021
We zien een stijging in 2024 van jeugdhulp in de leeftijdsgroepen 4 t/m 11 en 12 t/m 17 ten opzichte van 2020. We zien een daling in de inzet van jeugdhulp bij de leeftijdsgroepen 0 t/m 3 en 18 t/m 23. De aard en ernst van de problematiek is de afgelopen jaren toegenomen. Daarnaast kan de stijging in 2023 mogelijk worden verklaard als gevolg van de omstandigheden tijdens de coronapandemie. Deze stijging staat niet op zichzelf en past in een bredere landelijke trend. In de afgelopen vijf jaar zien we dat de leeftijdsgroep van 4 t/m 11 in vergelijking met leeftijdsgroep 12 t/m 17-jarigen meer stijgt. Dit kan overeenkomen met het feit dat we sturen op de inzet van hulp in een zo vroeg mogelijk stadium. De inzet van hulp zegt niet diVoor het jaar 2024 is er een hele lichte stijging te zien van het aantal jeugdigen met jeugdhulp ten opzichte van 2023. Dit verschil is echter minimaal en kan gezien worden als stabilisatie van het aantal jeugdigen met jeugdhulp per jaar. De stabilisatie van het aantal jeugdigen met jeugdhulp kan te maken hebben met de blijvende inzet op de normaliserende gedachte. Daarnaast wordt 20% er actief ingezet op de ontwikkeling van voorliggende voorzieningen. Het is aannemelijk dat zonder onze adequate lokale voorzorgsmaatregelen en preventieve interventies het aantal jeugdigen met jeugdhulp verder gestegen zou zijn.
rect iets over de intensiteit en duur van de zorginzet.
Aantal Jeugdigen met indicatie ambulant of verblijf per jaar Ambulant & Verblijf Ambulant Verblijf (Jeugd) 600
Aantal jeugdigen met jeugdhulp per jaar:
554
500
700
549
536
609
540
Aantal Jeugdigen
500
400
485
504
400
Aantal Jeugdigen
598
600
482
562
300
200 300
100
83
200
68
68
2022
2023
59
66
100
2020
2020
2021
2022
2023
2024
2021
2024
We zien dat de daling van de verblijf indicaties zich in 2024 heeft voortgezet. Dit is een gevolg van het ingezette lokale beleid, waarbij we werken vanuit de visie ‘zo licht en dichtbij als mogelijk en zo zwaar als nodig’. Ook regionaal en landelijk (Hervormingsagenda) wordt actief ingezet om jeugdigen in de eigen omgeving te laten opgroeien. De lichte stijging van de ambulante hulpverlening kan hierdoor ook verklaard worden. Er wordt meer gestuurd op inzet van ambulante alternatieven ter voorkoming van een uithuisplaatsing. We verwachten dat deze beweging zich de komende jaren voortzet en investeren hierop extra in 2025 bij de implementatie van de inkoop 2025 en de inzet van de methodiek verklarende analyse.
losser.nl
Inclusieve en veilige samenleving
Lokale monitor Sociaal Domein 2024
Nederland
an e ijk
di W
ijk
W
Ov er
ijk L W
Gl
nk el
se os
Lu ijk De W
W ijk
r
tte
en ng
rl a
Nederland & Losserse wijken
Percentage mantelzorg Nederland vs Losser:
20
18 16
14
10 8 6 4 2
Ov
an e Gl ijk
er di
Lo s ijk
W
ijk
W
W
se
nk e
l
r
te Lu t De ijk W
Be
Lo
un in
ss
er
ge n
0
nd
Gl ijk
14,9
12
rla
ijk W
W
di er Ov
ijk W
15
14,6
14 13,5
Ne de
e an
el nk
se Lo s
Lu De ijk W
Be u W ijk
r
tte
en ng
er ss Lo
ni
Nederland & Losserse wijken
14,9
14,9
W ijk
10
nd
Losser
4%
10
30
rla
Prognose dementie per locatie
15
38,5
37,8
Ne de
Landelijk zien we dat het aantal mensen met dementie blijft toenemen. Gezien de dubbele vergrijzing in Losser zien we ook een stijging van het aantal dementerenden in Losser. De prognose is dat we structureel hoger blijven scoren per prognosejaar ten opzichte van Nederland en de provincie Overijssel. Om te blijven investeren op dit thema hebben we een werkgroep dementie waarin de gemeente samen met Fundament en verschillende zorginstellingen aandacht blijft houden voor deze doelgroep. In april 2024 is de dementiescan van Alzheimer Nederland uitgevoerd. Hierop wordt op acht thema’s gescoord, waarbij we op alle acht de thema’s boven het landelijke gemiddelde scoren. In april scoorden we op zes van de acht thema’s voldoende om in aanmerking te komen voor het label Dementievriendelijke gemeente. Van de andere twee thema’s hebben we er één behaald bij het vaststellen van de woonzorgvisie. Op het achtste thema gaan we komend jaar inzetten zodat we als gemeente Losser het label Dementievriendelijke gemeente behalen.
24,8
20
44,4
0
Dementie:
25,1
25 23,8
47,7
45,6
44,4
29,9
27,9
30
Ne de
49,2
Percentage Mantelzorg
www.cbs.nl/nl-nl/visualisaties/dashboard-bevolking/bevolkingspiramide
Percentage Eenzaamheid
De grafiek laat leeftijdsopbouw zien in de Gemeente Losser in 2024. De staven geven de procentuele verdeling weer van de inwoners van Losser per leeftijdsgroep. De lijn is de procentuele verdeling van de inwoners van Nederland per leeftijdsgroep. Uit de grafiek komt duidelijk naar voren dat Losser procentueel meer 50 tot 90-jarigen heeft dan dat in Nederland het geval is en procentueel minder 20-50 jarigen. Voor en visualisatie van de ontwikkeling van de dubbele vergrijzing in Nederland klik hier:
35
0
60
40
36,8
5
Percentage eenzaamheid onder volwassenen Nedersland vs Losser:
50
40
nd
Naast dat we op de gebieden eenzaamheid en vrijwilligers al beter dan het landelijke gemiddelde scoren zien we dit ook terugkomen bij het thema mantelzorgers. Binnen de gemeente Losser is er aandacht voor deze doelgroep. Zo organiseert Fundament diverse activiteiten om mantelzorgers te ondersteunen en te ontspannen. Daarnaast wordt november elk jaar uitgeroepen tot de “maand van de mantelzorger”.
42,1
Be un i
Percentage Mantelzorgers:
45
r
We zien dat in de gemeente Losser er gemiddeld meer vrijwilligers actief zijn dan gemiddeld in Nederland. Dit wordt ook herkend vanwege de grote opkomst bij het jaarlijkse vrijwilligersfeest wat de gemeente in samenwerking met Fundament organiseert. Opvallend aan de dorpen is dat Beuningen en de Lutte ruim boven gemiddeld scoren dan de overige dorpen. Dit sluit aan bij het feit dat we zagen dat eenzaamheid hier ook minder aanwezig is. De sociale betrokkenheid lijkt hier meer aanwezig.
50
se
Percentage Vrijwilligerswerk:
Percentage vrijwilligerswerk Nederland vs Losser:
Lo s
Op het gebied van eenzaamheid zien we dat het gemiddelde percentage in de gemeente Losser lager ligt dan het gemiddelde percentage van Nederland. Hierbij valt op dat de dorpen beuningenen de Lutte lager scoren dan het Losserse gemiddelde en dat de dorpen Losser en Overdinkel hoger scoren. Beuningen en de Lutte zijn kleine dorpen waarbij er hechte sociale netwerken zijn en er sprake is van actieve gemeenschapszin. In Overdinkel zijn we gestart met het project Samen voor een Sterker Overdinkel waarbij diverse activiteiten worden opgezet en waarmee we verwachten dat het percentage eenzaamheid zal dalen.
Percentage Vrijwilligerswerk
Percentage Eenzaamheid:
Leeftijdsopbouw Losser:
Overijssel
3,5%
Nederland & Losserse wijken
3% 2,5% 2% 1,5% 1% 0,5% 0 2023
2030
2040
2050
2023
2030
2040
2050
2023
2030
2040
2050
losser.nl
Vitaal opgroeien en ouder worden Percentage overmatige drinkers per kern:
Lokale monitor Sociaal Domein 2024 Aantal inwoners met individuele begeleiding per leeftijdsgroep en per jaar: Aantal cliënten met indicatie individuele begeleiding per leeftijdsgroep per jaar:
Percentage per gezondheidsindicatie | gemeente Losser vs. Nederland 2024 20%
7,8%
Jaar 2020
2021
2022
2023
2024
110
13,5%
100
Beuningen (13,5%)
97
82
80
Deze grafiek geeft een overzicht van het percentage overmatige drinkers per kern in de gemeente Losser. Overmatig drinken betreft het drinken van meer dan 21 glazen alcohol per week (mannen) of meer dan 14 glazen alcohol per week (vrouwen). De gegevens zijn gebaseerd op de gezondheidsmonitor GGD 2022. Het landelijke gemiddelde van overmatige drinkers ligt op 7,2%. Alle dorpskernen in Losser scoren boven dit gemiddelde, waarvan Beuningen met 13,5% het hoogste. . In Q1 2025 is door de gemeenteraad van Losser het Preventie-en handhavingsplan middelengebruik vastgesteld. Aansluitend hierop wordt het Uitvoeringsplan middelengebruik opgesteld.
Losser (7,8%)
Overdinkel (8,1%)
59
50
62 58
45 36
39
20
15
18
18
16
16 10
10
4
18 t/m 23
Aantal inwoners met huishoudelijke ondersteuning per jaar: Percentage overgewicht per kern:
24 t/m 39
40 t/m 64
65 t/m 74
5
2
8
75 en ouder
We zien een lichte stijging van het aantal inwoners met een indicatie individuele begeleiding over de afgelopen jaren. Ook in 2024 zet deze stijging zich door. Van 242 inwoners in 2023 naar 251 inwoners in 2024. Waar in 2023 de grootste stijging te zien was in de leeftijdsgroep van 24 t/m 39 jaar, zien we dit jaar juist een daling in deze leeftijdsgroep (van 82 naar 79). De grootste stijging is te zien in de leeftijdsgroep 40 t/m 64 jaar, van 84 naar 94 indicaties individuele begeleiding. De toename van indicaties binnen deze groep kan verklaard worden door verschillende landelijke ontwikkelingen zoals bijvoorbeeld de vergrijzing, waardoor deze leeftijdsgroep mogelijk mantelzorger is voor een ouder. Maar ook de toegenomen aandacht voor mentale gezondheid en de veranderingen op de arbeidsmarkt kunnen een grotere vraag naar ondersteuning verklaren.
Aantal inwoners met dagbesteding per leeftijdsgroep en per jaar: Aantal cliënten met indicatie dagbesteding per leeftijdsgroep per jaar: Jaar 2020
60,5%
2021
2022
2023
2024
110 102
100
97
97
100
90
Beuningen (52,7 %)
De Lutte (56,1%)
Losser (59,1%)
Overdinkel (60,5%)
In deze grafiek is het percentage overgewicht per kern in Losser weergegeven voor inwoners vanaf 18 jaar. De gegevens zijn gebaseerd op de gezondheidsmonitor GGD 2022. Overgewicht is een BMI van 25,0 kg/m2 en hoger, gebaseerd op zelf-gerapporteerde lengte en gewicht. Het landelijke gemiddelde aantal inwoners met overgewicht ligt op 51,6%, tegenover 58,6% binnen de gemeente Losser. In Overdinkel zien we het hoogste percentage overgewicht (60,5%). In 2024 hebben we gebruikt als onderzoeksjaar voor de pilots Volwassenen naar een gezonder gewicht en Kinderen naar een gezonder gewicht. In 2025 gaan deze pilots van start om bij te dragen aan de bewustwording omtrent een gezonde leefstijl en het stimuleren van beweging.
70 60 50 40 30
26
20 13
10
13
11
Op het gebied van huishoudelijke ondersteuning zien we een lichte stijging in aantallen inwoners met een indicatie. In 2023 waren er 932 inwoners met een indicatie op huishoudelijke ondersteuning en in 2024 waren dit er 968. De grootste stijging zien we in de leeftijdsgroep vanaf 75 jaar. Gezien de dubbele vergrijzing is dit niet opvallend. De lijn over de afgelopen jaren laat een lichte
11
11
12
14
26
25
26 22
28
27
29 25
20
15 11
7
18 t/m 23
trend zien. We verwachten dat deze trend zich ook blijft voortzetten. Glane (58,8%)
85
80
Aantal cliënten
52,7%
80
30
Wanneer we kijken naar de vergelijking van het gemiddelde percentage van Nederland versus de gemeente Losser op basis van verschillende gezondheidsindicatoren, dan zien we dat de gemeente Losser overal dicht tegen het Nederlandse gemiddelde aan zit. Op de thema’s roken, beweegrichtlijnen en langdurige aandoeningen zien we dat we beter scoren dan het landelijke gemiddelde. Op de thema’s (ernstig) overgewicht, overmatig drinken en broze gezondheid (65+) scoren we minder goed dan het landelijk gemiddelde. We geven extra aandacht aan deze onderwerpen bij diverse projecten.
Glane (9,6%)
64
60
40
84 79
69
70 Aantal cliënten
De Lutte (11%)
94
90
90
24 t/m 39
40 t/m 64
65 t/m 74
75 en ouder
We zien over alle leeftijdsgroepen een daling van het aantal indicaties op dagbesteding in 2024. In totaal is het aantal gedaald van 175 indicaties in 2023 naar 146 indicaties in 2024. De grootste groep inwoners met een indicatie blijft de groep van 75 jaar en ouder (85 indicaties). Gezien de vergrijzing en het toenemende aantal dementerenden in de gemeente Losser is dit te verklaren. De inzet van diverse algemene voorzieningen, zoals bijvoorbeeld de culturele ontmoeting en actieve ontmoeting, waarbij inwoners elkaar laagdrempelig kunnen ontmoeten en deel kunnen nemen aan activiteiten draagt bij aan de algehele daling van aantal indicaties. We zien dat de investering op voorliggende voorzieningen bijdraagt aan het verlagen van de indicaties geïndiceerde zorg.
losser.nl