Gemeenterekening gemeente Losser 2024 - Behorend bij CV 30-06-2025
Tekst van het document
In 2024 is onderzoek gedaan naar de haalbaarheid van een aantal locaties, zoals de ontwikkelingen aan de Lutte Noord, Martinusplein, Lutterstraat 100, Hoofdstraat 278286 (Stoevenbeld), Gronausestraat 467 (Eldorado) en Hannekerveld. Actuele vermogenspositie grondexploitatie Winstneming De commissie BBV schrijft voor dat tussentijds winstnemen bij grondexploitaties verplicht is, indien aan de voorwaarden van de Percentage Of Completion (POC) methode wordt voldaan. De commissie BBV heeft de POC methode in haar regels opgenomen om onder meer gemeenten eerder te verplichten tussentijds tot winstneming over te gaan bij grondexploitaties die daarvoor in aanmerking komen. De voorzichtigheid in tussentijdse winstneming wordt gewaarborgd in de vereiste voorwaarden voor de POC methode: • het resultaat op de grondexploitatie kan betrouwbaar worden geschat; • én de grond (of het deelperceel) moet zijn verkocht; • én de kosten zijn gerealiseerd. Als is voldaan aan de voorwaarden van de POC methode dient de winst als gerealiseerd en verantwoord te worden beschouwd. In dat geval is het 'niet getrouw' om te wachten met winstneming: • Voor de Saller is de tussentijdse winstneming berekend op € 853.000; • Voor de Geurmeij is de tussentijdse winstneming berekend op € 30.000; • Voor de voormalige Martinusschool is de tussentijdse winstneming berekend op € 31.000; Deloitte Accountants B.V.
Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 juni 2025
84
• Bij de Muchte is het negatieve resultaat omgeslagen naar een positief resultaat. Hiermee voldoet het aan alle voorwaarden van de POC methode. De tussentijdse winst is berekend op € 11.000; • Het resultaat van de Nitertweg is positief, alleen voldoet het niet aan alle voorwaarden om tussentijds winst te nemen. De grond is niet verkocht; • Bij Wonen aan 't Dinkeldal en de Invalsweg is sprake van verliesgevende grondexploitaties. Bij verliesgevende grondexploitaties is vanzelfsprekend geen sprake van tussentijdse winstnemingen. Het kan voorkomen dat bij de berekening van de tussentijdse winstneming in enig jaar blijkt dat de al genomen en verantwoorde tussentijdse winstneming in voorgaande jaren te hoog is geweest. Bijvoorbeeld omdat sprake is van tegenvallers in kosten en/of opbrengsten. Dat kan leiden tot verliesnemingen in het lopende jaar. Het bedrag dat te veel aan tussentijdse winst is genomen wordt dan verrekend. Dat is dit jaar niet aan de orde. Indien van toepassing is het risico op het verrekenen van in potentie teveel genomen tussentijdse winst meegewogen bij het bepalen van de vereiste weerstandscapaciteit voor de grondexploitaties. Bij de toelichting van het jaarresultaat grondexploitaties zijn de effecten op onder meer de reserve Grondexploitatie weergegeven.
Jaarresultaat grondexploitaties In onderstaande tabel is het jaarresultaat weergegeven van de grondexploitatie. Jaarresultaat Grondexploitatie 2024 (bedragen in €) "-" = nadelig Omschrijving
Begroting
Realisatie
Verschil
Verliesvoorziening Wonen aan het Dinkeldal
0
261.166
261.166
Verliesvoorziening Invalsweg Overdinkel
0
-8.082
-8.082
Verliesvoorziening Muchte
0
15.880
15.880
0
268.964
268.964
Winstneming de Saller
834.838
853.000
18.162
Winstneming Geurmeij
12.723
30.000
17.277
Winstneming vm. Martinusschool
79.449
31.000
-48.449
0
11.000
11.000
927.010
925.000
-2.010
927.010
1.193.964
266.954
subtotaal verliesneming
Winstneming de Muchte subtotaal winstneming
Totaal resultaat
Bij de verliesgevende grondexploitaties is de verliesvoorziening in 2024 afgenomen met € 268.964. Een '-' betekent een toename in de verliesvoorziening of het terugboeken van tussentijds genomen winst. Bij de winstgevende grondexploitaties is er in 2024 een tussentijdse winst gerealiseerd van € 925.000. Dit is nagenoeg conform begroting. Verliesvoorzieningen verrekenen we met de winstnemingen in het lopende jaar. Het saldo van beide is het jaarresultaat van de grondexploitaties. Is er sprake van een negatief jaarresultaat, dan dekken we dat uit de reserve Grondexploitatie. Is er sprake van een positief jaarresultaat, dan verdelen we dat evenredig over de reserve Grondexploitatie en de Algemene Risicoreserve. Per saldo bedraagt het jaarresultaat 2024 van de grondexploitaties € 1.193.964 positief. In de volgende alinea gaan we nader in op de verdeling van het positieve jaarresultaat over bovengenoemde reserves. Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 juni 2025
85
Reserve Grondexploitatie In het algemeen geldt dat de reserve Grondexploitatie is gevormd om de risico’s in de grondexploitaties op te kunnen vangen. De reserve Grondexploitatie mag maximaal € 1 miljoen bedragen. Het eventueel meerdere valt vrij ten gunste van het gemeentelijke rekeningresultaat. Omdat er voor het verslagjaar 2024 sprake is van een positief jaarresultaat van de grondexploitaties ter hoogte van € 1.193.964 verdelen we dit evenredig over de reserve Grondexploitatie en de Algemene Risicoreserve. Dit betekent dat € 596.982 (= € 1.193.964 * 50%) ten gunste van de Algemene Risicoreserve komt en € 596.982 ten gunste van de reserve Grondexploitatie. Echter, aangezien de reserve Grondexploitatie het maximum van € 1 miljoen al heeft bereikt, valt dit deel vrij ten gunste van het gemeentelijke rekeningresultaat. Zie onderstaande tabel voor het verloop van de reserve Grondexploitatie. Verloop Reserve Grondexploitatie (bedragen in €)
Totaal
Saldo per 1-1-2024
1.000.000
50% toevoeging jaarresultaat grondexploitaties 2024
596.982
afwijking t.o.v. maximum reserve Grondexploitatie
-596.982
Saldo per 31-12-2024
1.000.000
Actuele vermogenspositie grondexploitatie De financiële uitkomsten over 2024 van de grondexploitaties verantwoorden we in deze paragraaf. Jaarlijks herzien we de grondexploitaties met als vertrekpunt de boekwaarde (saldo van inkomsten en uitgaven). Gerealiseerde kosten en opbrengsten van het lopende jaar verwerken we in de boekwaarde en de prognoses stellen we bij. De vermogenspositie van de grondexploitaties bestaat uit twee componenten, te weten: • het geïnvesteerde vermogen van de complexen ultimo 2024 (boekwaarde); • de prognoses van de complexen (grondexploitaties). De te verwachten eindresultaten rekenen we ten slotte terug naar het prijspeil 1 januari 2025. Dit is de zogenoemde contante waarde van het resultaat. Het berekenen van de contante waarde is belangrijk bij de beoordeling van de resultaatontwikkeling in de komende jaren en bij de beoordeling van de actuele vermogenspositie van de grondexploitaties. Voor de berekening van de grondexploitaties is het noodzakelijk om parameters vast te stellen. De gehanteerde parameters hebben wij in 2024 vastgesteld via de Notitie van Uitgangspunten. Voor de volledigheid vermelden we deze in onderstaande tabel.
Kosten Opbrengsten Rente
2024
2025
2026
2027
2028 e.v.*
3%**
4,5%**
2,5%
2,5%
2%
***
***
2,5%
2,5%
2%
1,43%
0,7%
0,9%
0,9%
0,9%
* Beheersmaatregel ingevolge BBV, uitgaande van basisjaar 2025 brengen we de opbrengstenparameter na tien jaar voorzichtigheidshalve terug naar 0% per jaar; ** Per grondexploitatie afzonderlijk beoordelen. Werkzaamheden die al zijn aanbesteed behoeven geen indexatie; *** Getaxeerde grondprijzen gelden in principe voor heel 2025.
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 juni 2025
86
In de Nota Grondbeleid staat beschreven dat we grondprijzen voor woningbouw taxeren volgens de normatief residuele methode. In aanvulling hierop kan op kavelniveau gedifferentieerd worden vanwege omvang, vorm, ligging, locatie en/of andere relevante factoren. De taxaties worden samen met een beëdigde taxateur uitgevoerd. Dit volgens het zogenaamde ‘vier-ogen principe’. De taxatiewaarde nemen we één op één over in de grondexploitaties. In exploitatie genomen plannen (bedragen in €) Complex
Boekwaarde 31-12-2024
Prognose eindresultaat op einddatum
Einddatum prognose
Prognose resultaat per 01-01-2025
Saller
-184.504
145.131
31-12-2026
142.836
Geurmeij
1.176.749
126.486
31-12-2028
122.276
Wonen aan 't Dinkeldal
-123.581
-145.165
31-12-2025
-142.318
Invalsweg
276.362
-95.727
31-12-2026
-92.010
Muchte
333.212
75.045
31-12-2027
73.200
Nitertweg
243.755
30.068
31-12-2025
29.859
Vm. Martinusschool
-228.505
45.822
31-12-2025
45.504
Totaal
1.493.488
179.347
De Saller Fase 2A en 2B zijn gereed. Het woonrijp maken van fase 2C is in uitvoering. Bij de uitvoering volgen we het bouwtempo van de woningen. Ten opzichte van de prognose verlopen de woonrijp werkzaamheden voortvarend en naderen afronding. Van de twee kavels bestemd voor particuliere uitgifte is er één geleverd en één verkocht. Onze contractpartner Rechtervoort heeft twee van de drie resterende kavels, bestemd voor projectmatige uitgifte, afgerekend. Het resultaat is verbeterd door het voordeel dat is behaald op de plankosten, rente en verwerking van de contractuele grondprijs van de laatste kavel bestemd voor projectmatige uitgifte. De Saller voldoet aan de voorwaarden van de POC methode en is daarmee verplicht om tussentijds winst te nemen. De tussentijdse winst is berekend op € 853.000. Na herziening van de grondexploitatie bedraagt het geraamde eindresultaat ultimo 2026 € 145.131 positief. Omgerekend naar peildatum 1 januari 2025 (contante waarde): € 142.836. Geurmeij De Geurmeij voorziet in een gedifferentieerd kavelaanbod van circa tachtig kavels. De uitgifte van fase 1 (van het tweede deel) is bijna afgerond. In fase 1 zijn twintig kavels gerealiseerd, waarvan er achttien zijn verkocht. De laatste twee kavels nemen we mee bij de uitgifte van fase 2. De voorbereidingen voor de uitgifte van fase 2 zijn gestart.
Bouwbedrijf Tijdhof Hobema is in 2024 bezig geweest met de realisatie van de eerste acht rijwoningen. In 2024 is het woonrijp maken van de omliggende openbare ruimte in fase 1 opgestart. De Geurmeij voldoet aan de voorwaarden van de POC methode en is daarmee verplicht om tussentijds winst te nemen. Er is een tussentijdse winst genomen van € 30.000. Per saldo bedraagt het resultaat op peildatum 1 januari 2025 € 122.276 positief. Dit is een verbetering ten opzichte van vorig jaar. Deze verbetering komt voornamelijk door het verwerken van de geïndexeerde grondprijzen en het indexeren van de uitgifteprijzen uit het contract met Tijdhof Hobema.
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 juni 2025
87
Wonen aan het Dinkeldal In totaal zijn door aannemersbedrijf Haafkes en projectontwikkelaar Le Clercq dertig woningen gerealiseerd. De woonrijp werkzaamheden van de openbare ruimte zitten in een afrondende fase. Na oplevering van het woonrijp maken en het verlopen van de onderhoudstermijn sluiten we de grondexploitatie. Per saldo bedraagt het resultaat op peildatum 1 januari 2025 € 142.318 negatief. Dit is een verbetering ten opzichte van vorig jaar. Deze verbetering komt doordat het budget voor woonrijp maken en daarmee ook de plankosten deels is vrijgevallen. Daarnaast is het bestemmingsplan langer dan vijf jaar onherroepelijk en is de kostenraming voor nadeelcompensatie (voorheen planschade) hiermee komen te vervallen. Invalsweg Het bestemmingsplan voorziet in de mogelijkheid tot het bouwen van één woning naast de Invalsweg 8a te Overdinkel. De verkoop van de kavel per openbare inschrijving is eerder niet doorgegaan vanwege opgelopen bouwkosten. De kavel stond weer enige tijd te koop maar het animo bleek beperkt. Om de verkoopbaarheid te vergroten onderzoeken we de uitbreiding van de bouwmogelijkheden. De huidige kavel is uit de verkoop gehaald totdat hier meer duidelijkheid over is. Dit kan er toe leiden dat we een nieuwe grondexploitatie ter vaststelling aan de raad aanbieden. Daar is vooralsnog geen sprake van.
Voor nu is het uitgangspunt van één uit te geven kavel gehandhaafd en is de looptijd van de grondexploitatie met een jaar verlengd. Na herziening bedraagt het geraamde eindresultaat ultimo 2026 € 95.727 negatief. Omgerekend naar peildatum 1 januari 2025 bedraagt het resultaat € 92.010 negatief. De getroffen verliesvoorziening is hierop aangepast en verhoogd. De Muchte De herontwikkeling van de Muchte maakt woningbouw mogelijk in de vorm van twaalf grondgebonden woningen en een appartementencomplex met zestien huurwoningen voor woningcorporatie Domijn. Domijn is bezig met de realisatie van het appartementencomplex. Eind 2024 is de verkoopovereenkomst voor de twaalf kavels getekend. De levering hiervan vindt uiterlijk in maart 2026 plaats. Wanneer het appartementencomplex en de grondgebonden woningen zijn gerealiseerd, starten aansluitend de woonrijp werkzaamheden van het terrein. Het negatieve resultaat van de grondexploitatie van de Muchte is in 2024 omgeslagen naar een positief resultaat en voldoet hiermee aan alle voorwaarden van de POC methode om tussentijds winst te nemen. De tussentijdse winst bedraagt € 11.000. Per saldo bedraagt het resultaat op peildatum 1 januari 2025 € 73.200 positief. Dit is een verbetering ten opzichte van vorig jaar. Deze verbetering komt voornamelijk doordat de koopsom uit de getekende verkoopovereenkomst (uitkomst prijsvraag) hoger uitvalt.
De Nitertweg De voormalige ijsbaan annex visvijver aan de Nitertweg 4 in Losser is herontwikkeld voor de uitgifte van één woningbouwkavel, een perceel natuurgebied en een kavel bestemd voor Stichting Staringmonument. De verkoop van de woonkavel gaat via een openbare inschrijvingsprocedure bij de notaris. Voor het perceel natuurgebied en de kavel voor Stichting Staringmonument lopen aparte verkooptrajecten. Per saldo bedraagt het resultaat op peildatum 1 januari 2025 € 29.859 positief. Deze verslechtering komt voornamelijk doordat de looptijd met een jaar is verlengd. Voormalige Martinusschool In 2024 heeft de levering van de grond plaatsgevonden. JOUW Wonen is begonnen met het bouwen van zeven rijwoningen (rij van vier en rij van drie). De verwachting is dat in Q4 van 2025 de gemeente de omliggende openbare ruimte woonrijp maakt en dat het project eind 2025 afgerond kan worden. Het resultaat van de grondexploitatie van de Martinusschool is positief en voldoet aan de voorwaarden van de POC methode om tussentijds winst te nemen. Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 juni 2025
88
De tussentijds genomen winst bedraagt € 31.000. Per saldo bedraagt het resultaat op peildatum 1 januari 2025 € 45.504 positief. Dit is een verslechtering ten opzichte van vorig jaar. Deze verslechtering komt voornamelijk doordat de plankosten en beheerslasten hoger uitvallen dan geraamd.
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 juni 2025
89
2.8. Openbaarheidsparagraaf Woo De Wet open overheid (Woo) schrijft een openbaarheidsparagraaf voor. De Woo heeft als doel om de transparantie van de overheid te vergroten door informatie beter toegankelijk en vindbaar te maken voor burgers. De Woo sluit daarmee aan op de opgave Wendbare organisatie en transparant bestuur, waarmee onze dienstverlening zich explicieter richt op duidelijke, toegankelijke en betrouwbare informatie voor iedereen in onze samenleving. De gemeente Losser heeft in 2024 al enkele belangrijke stappen gezet om de wet te implementeren en te voldoen aan de verplichtingen die deze wet met zich meebrengt. Hieronder volgt een samenvatting van de belangrijkste punten die in 2024 zijn gerealiseerd: Strategie en uitvoering De gemeente Losser heeft voor de periode 2025-2030 een ambitieniveau vastgesteld dat gericht is op het verder versterken van de actieve en passieve openbaarmaking van informatie. De nadruk ligt hierbij op vrijwillige openbaarmaking, bovenop de verplichte openbaarmaking. Daarnaast is er gewerkt aan het vergroten van het bewustzijn rondom de Woo door trainingen, sessies en communicatieve activiteiten te organiseren. Informatiehuishouding op orde De Woo verplicht de gemeente om de informatiehuishouding goed op orde te brengen.
Losser heeft de samenwerking met het programma Bridge en het team Informatiebeheer versterkt, die zich primair richten op het verbeteren van de informatiehuishouding. Actief openbaar maken Op 1 november 2024 is de eerste tranche voor de verplichte actieve openbaarmaking in werking getreden. De informatie over de organisatie, werkwijze en bereikbaarheid is inmiddels tijdig en volgens de vereisten openbaar gemaakt. Voor andere informatiecategorieën worden pilots uitgevoerd om ervaring op te doen met het actief openbaar maken van informatie, waarbij een belangrijke uitdaging is om informatie digitaal toegankelijk te maken. Voor de korte termijn is er een tijdelijke voorziening via Ibabs geregeld voor de actieve openbaarmaking van Woo-verzoeken en -besluiten. In 2024 is er voortgang geboekt in de samenwerking met Dimpact om een structurele oplossing voor publicatie van informatie te realiseren, die naar verwachting in 2025 beschikbaar zal zijn. Passief openbaar maken In 2024 zijn er 26 Woo-verzoeken ingediend bij de gemeente Losser, waarvan de meeste betrekking hadden op documenten die gaan over de fysieke leefomgeving. Daarnaast waren er verzoeken over financiële data en asiel. De gemeente heeft ervaring opgedaan met een aantal grotere Woo-verzoeken, zoals het verzoek over de locatie voor asielopvang.
Het verwerken van deze verzoeken vergt een aanzienlijke hoeveelheid ambtelijke capaciteit, maar de gemeente is erin geslaagd om de gevraagde informatie te leveren. De organisatie is zich ervan bewust dat het verder verbeteren van transparantie een proces is, en daarom is begonnen met het evalueren van Woo-verzoeken om hiervan te leren en de werkwijze te optimaliseren.
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 juni 2025
90
Tabel: Overzicht Woo-verzoeken en onderwerpen Losser 2024 Periode januari - december 2024
Totaal
Afdeling
Aantal
25 Plannen, vergunnen en handhaven
10
Algemeen (juridisch)
6
Beheer fysieke ruimte
5
Ontwikkeling & Strategie
2
Duurzaamheid
1
Werk en Inkomen
1
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 juni 2025
91
Jaarrekening
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 juni 2025
92
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 juni 2025
93
3. Financiële Positie 3.1. Overzicht van baten en lasten Bedragen in 1.000 euro's Programma
Begroting 2024 Lasten
Baten
Begroting (na wijziging) 2024 Saldo
Lasten
Baten
Realisatie 2024 Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Wendbare organisatie
5.262
356
-4.906
5.516
347
-5.169
6.412
570
-5.841
Onmeunig mooi Losser
57.211
18.342
-38.869
65.973
26.036
-39.938
68.643
27.051
-41.593
Subtotaal
62.473
18.697
-43.775
71.490
26.383
-45.107
75.055
27.621
-47.434
Algemene dekkingsmiddelen
429
54.176
53.747
649
56.995
56.345
757
56.140
55.383
Heffing VPB
-11
0
11
8
0
-8
-29
0
29
Onvoorzien
884
69
-815
1.864
68
-1.797
1.900
385
-1.515
Overhead
11.125
261
-10.864
11.055
261
-10.794
10.697
261
-10.436
Subtotaal
12.428
54.506
42.078
13.577
57.323
43.746
13.325
56.786
43.461
Saldo baten en lasten
74.900
73.203
-1.697
85.067
83.706
-1.361
88.380
84.407
-3.973
Wendbare organisatie
1.423
1.393
-30
1.423
2.184
761
250
1.922
1.672
Onmeunig mooi Losser
1.880
1.742
-138
2.751
2.284
-466
2.888
2.433
-456
Saldo van mutaties reserves
3.303
3.135
-168
4.173
4.468
295
3.138
4.354
1.216
78.203
76.338
-1.865
89.240
88.174
-1.066
91.518
88.761
-2.757
Resultaat
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 juni 2025
3.2. Toelichting op het overzicht van baten en lasten Hieronder wordt per taakveld een toelichting gegeven op de afwijkingen tussen de begrote en gerealiseerde baten en lasten. De toelichting is op hoofdlijnen en daarom soms niet volledig te herleiden naar de exacte bedragen in de tabellen. Toelichting op de algemene dekkingsmiddelen De algemene dekkingsmiddelen die hierboven worden gepresenteerd zijn: Bedragen x 1.000 Euro'sAlgemene dekkingsmiddelen
Budget primair
Budget actueel
Realisatie
Saldo
6.103
6.153
6.063
-90
3
3
3
0
Belastingopbrengsten
6.106
6.156
6.066
-90
Algemene uitkeringen
47.124
49.619
49.086
-533
Dividend
451
341
341
0
Saldo financieringfunctie
65
229
-110
-340
Overige dekkingsmiddelen
47.641
50.189
49.317
-872
Saldo
53.747
56.345
55.383
-962
OZB Hondenbelasting
Algemene dekkingsmiddelen zijn inkomsten van een gemeente waarvoor geen bestedingsdoel is bepaald. Dat betekent dat de gemeente deze vrij kan besteden (in tegenstelling tot de specifieke dekkingsmiddelen). OZB De realisatie komt in 2024 uiteindelijk € 90.000 lager uit dan we verwacht hadden. Met name het achterblijven van de verwachte uitbreiding van het aantal woningen is de oorzaak. Algemene uitkering Het negatieve resultaat bedraagt € 0,533 mln. De effecten van de mei-, september-, en decembercirculaire 2024 zijn, inclusief bijbehorende taakmutaties, al in de begrotingscijfers verwerkt. Het gemelde nadeel komt omdat we in de begroting rekening hebben gehouden met de uitkering van de ruimte onder het bcf-plafond. Deze uitkering hebben we ook conform begroting ontvangen via de septembercirculaire. Hierover bent u ook geïnformeerd met de raadsinformatiebrief bij de septembercirculaire maar de raming is in de financiële rapportage op dit punt niet goed aangepast. Dat leidt nu tot een nadeel. Dividend Het ontvangen dividend is geheel conform de (aangepaste) begroting. Saldo financieringsfunctie Het nadeel van in totaal € 340.000 wordt vooral veroorzaakt doordat minder rente is doorberekend aan de grondexploitaties.
Bij het opmaken van de stand van de grondexploitaties bleek dat, in tegenstelling tot de verwachtingen, de boekwaarde van de grondexploitaties nog steeds een positief saldo laat zien. Hierdoor ontvangen we geen rente van het grondbedrijf maar moeten we rente aan het grondbedrijf betalen. Dit levert voor het grondbedrijf een voordeel op. Het nadeel op de treasury is € 232.000. Ook de toegerekende rente voor onderhanden werk valt lager uit. Het nadeel is € 137.000. Er resteert dan nog een voordeel van € 29.000. Dit voordeel komt doordat we op verschillende onderdelen meer Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 juni 2025
(rente)vergoeding hebben ontvangen dan geraamd, zoals bijvoorbeeld op hypotheekleningen. Voor de verklaring van het onder "overige dekkingsmiddelen" geschetste nadeel van € 872.000 verwijzen wij verder naar de toelichting in het programma Wendbare organisatie en transparant bestuur in dit hoofdstuk. In de hierna volgende beschrijving van de financiële ontwikkelingen op de taakvelden lichten we afwijkingen vanaf € 15.000 per taakveld, uitgesplitst naar baten en lasten, toe. Onvoorzien In de begroting is conform het bepaalde in de Financiële verordening een budget voor onvoorziene omstandigheden opgenomen van € 10.000. Hierover leggen we conform artikel 28b van het Besluit begroting en verantwoording (BBV) verantwoording af. In 2024 is het budget onvoorzien niet aangewend. Programma Onmeunig mooi Losser Bedragen x 1.000 EuroAfwijking : + is voordeel / is nadeel
Afwijking lasten
Afwijking baten
Afwijking storting
Afwijking onttrekking
Saldo
0
0
-138
-148
11
0.3 Beheer overige gebouwen en gronden
145
-54
0
0
91
2.1 Verkeer en vervoer
-332
-5
0
0
-337
2.4 Economische Havens en waterwegen
-29
2
0
0
-27
3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
18
-31
0
0
-13
3.4 Economische promotie
11
11
0
0
22
4.2 Onderwijshuisvesting
-150
-7
0
0
-157
4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken
-216
124
0
0
-91
33
10
0
0
42
-195
-36
0
0
-231
5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticip
5
0
0
0
5
5.4 Musea
-4
2
0
0
-2
5.5 Cultureel erfgoed
26
-13
0
0
13
5.6 Media
-2
0
0
0
-3
-143
-12
0
0
-155
6.1 Samenkracht en burgerparticipatie
46
191
0
0
237
6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen
-27
0
0
0
-27
6.3 Inkomensregelingen
159
73
0
0
233
6.4 WSW en beschut werk
73
42
0
0
115
6.5 Arbeidsparticipatie
-5
5
0
0
0
6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)
-662
86
0
0
-575
6.71 Maatwerkdienstverlening 18+
-8
0
0
0
-8
6.71a Huishuishoudelijke hulp (WMO)
44
0
0
0
44
6.71b Begeleiding (WMO)
7
0
0
0
7
0.10 Mutatie reserves
5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccommodaties
5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 juni 2025
96
6.71c Dagbesteding (WMO)
12
0
0
0
12
6.72 Maatwerkdienstverlening 18-
-149
0
0
0
-149
6.72a Jeugdzorg begeleiding
500
0
0
0
500
6.72b Jeugdzorg behandeling
-52
0
0
0
-52
6.72c Jeugdhulp dagbesteding
41
0
0
0
41
6.72d Jeugdhulp zonder verblijf overig
11
0
0
0
11
6.73a Pleegzorg
-12
0
0
0
-12
6.73b Gezinsgericht
7
0
0
0
7
6.73c Jeugdhulp met verblijf overig
-2
0
0
0
-2
6.74a Jeugd behandeling GGZ zonder verblijf
53
0
0
0
53
-1.639
0
0
0
-1.639
6.74c Gesloten plaatsing
69
0
0
0
69
6.82 Geëscaleerde zorg 18-
-73
0
0
0
-73
6.82a Jeugdbescherming
27
0
0
0
27
6.82b Jeugdreclassering
-21
0
0
0
-21
7.1 Volksgezondheid
21
55
0
0
76
7.2 Riolering
109
-220
0
0
-112
7.3 Afval
-9
20
0
0
11
7.4 Milieubeheer
-19
619
0
0
601
7.5 Begraafplaatsen en crematoria
8
2
0
0
10
8.1 Ruimte en leefomgeving
63
-2
0
0
60
8.2 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen)
-224
89
0
0
-134
8.3 Wonen en bouwen
-187
64
0
0
-124
6.74b Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 juni 2025
97
Toelichting taakvelden programma Onmeunig mooi Losser Taakveld 0.10 Mutatie reserves Toelichting nadeel storting reserves € 138.000 Het budget voor onderhoud gebouwen is niet volledig aangewend, dit leidt tot een nadeel van € 157.000. Ook de reserve grondexploitatie laat een nadeel zien. Omdat de winst van de grondexploitaties hoger is dan geraamd is er een extra dotatie gedaan aan de reserve grondexploitatie. Het nadeel is € 231.000. Daarnaast is er een voordeel van € 250.000 ontstaan doordat de geraamde toevoeging aan de reserve investeringsbijdragen voor groen/blauwe diensten niet volledig is gedaan. Toelichting nadeel onttrekking reserves € 148.000 De kosten van het wegenonderhoud vallen dit jaar hoger uit dan geraamd. We zetten de daarvoor gevormde egalisatiereserve in, dat leidt hier tot een voordeel van € 382.000. Door de extra winstneming binnen de grondexploitaties (zie ook toelichting storting reserves) is de reserve voldoende van omvang. Hierdoor valt een bedrag van € 277.000 vrij in het resultaat, een voordeel derhalve. De hogere kosten voor bibob (€ 20.000) en invoering Omgevingswet (€ 116.000) worden gecompenseerd door een hogere onttrekking aan de betreffende reserve, dat leidt hier tot een voordeel van € 136.000. Daarnaast ontstaat er een voordeel doordat we meer kosten hebben gemaakt voor investeringsbijdragen.
Dit wordt gecompenseerd door een hogere onttrekking aan de desbetreffende reserve (€ 71.000). De geraamde onttrekking aan de reserve voor de Wet Inburgering is niet nodig, dit is een nadeel van € 45.000. En er is nog een nadeel van € 682.000 omdat de bij de financiële rapportage geraamde onttrekking uit de reserve duurzaamheid € 682.000 lager uitvalt. Het resterende nadeel van € 10.000 bestaat uit meerdere kleinere voor- en nadelen, en wordt hier verder niet toegelicht.
Taakveld 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden Toelichting voordeel lasten € 145.000 Hetgeen meer of minder is uitgegeven voor onderhoud gemeentelijke eigendommen wordt verrekend met de reserve Meerjaren Onderhouds Planning (MOP); voor 2024 betekent dit dat de onderschrijding van het onderhoudsbudget ad € 122.000 wordt toegevoegd aan de genoemde reserve MOP (zie taakveld 0.10). Daarnaast is er een voordeel ontstaan door een besparing op inhuur van derden (€ 30.000). Het overige nadeel van € 7.000 bestaat uit verschillende kleine voor- en nadelen en wordt hier niet verder toegelicht. Toelichting nadeel baten € 54.000 In de begroting is nog uitgegaan van opbrengsten voor de verhuurde panden van de voormalige Martinusschool, de Marke en de Hooimaatweg/Honingloweg; in werkelijkheid is deze opbrengst niet gerealiseerd.
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 juni 2025
98
Taakveld 2.1 Verkeer en vervoer Toelichting nadeel lasten € 332.000 In de begroting is op basis van de resultaatbestemming 2022 budget opgenomen voor Onderzoek traverse N731, kern Losser (€ 25.000) en voor het opstellen van een nota Kapitaalgoederen Openbare ruimte (€ 35.000). Aan de uitvoering van beide onderdelen is men in 2024 (nog) niet toegekomen. Om dit alsnog uit te kunnen voeren zullen deze budgetten worden betrokken bij de resultaatbestemming 2024. Voor het onderhoud aan de wegen wordt gewerkt conform een door de raad vastgestelde methodiek, waarbij schommelingen in uitgaven voor onderhoud worden verrekend met de reserve Wegen. Door hogere uitgaven (€ 382.000) wordt dit saldo onttrokken aan de reserve wegen (zie toelichting 0.10 Mutaties reserves). Het nadeel op dit taakveld ontstaat dus door hogere uitgaven ad € 382.000 en het voordeel van het niet bestede deel van het budget voor de traverse N731 en de nota kapitaalgoederen ad € 60.000 (€ 382.000 - € 60.000 = € 322.000). Het restant nadeel betreft kleinere afwijkingen. Toelichting nadeel baten € 5.000 Het saldo is kleiner dan € 15.000 en wordt niet toegelicht.
Taakveld 2.4 Economische Havens en waterwegen Toelichting nadeel lasten € 29.000 Dit nadeel is ontstaan door hogere kosten voor de verwerking van bermmaaisel.
Taakveld 3.3 Bedrijfsloket en regelingen Toelichting voordeel lasten € 18.000 Zowel de lasten als de baten voor de inzet van de BIZ-gelden zijn lager uitgevallen dan verwacht, dat levert voor de lasten een voordeel op van € 13.000. Daarnaast is er bijna € 7.000 bespaard op externe kosten voor de contacten met de Losserse bedrijven. Toelichting nadeel baten € 31.000 Zowel de opbrengst marktgelden (€ 3.000) als de BIZ-bijdragen (€ 28.000) zijn lager dan begroot. Het aantal marktondernemers neemt af. De BIZ-bijdragen zijn door en voor de ondernemers. Wij verlenen subsidie aan Centrum Management Losser op basis van de bedragen die door ondernemers zijn betaald. Bij een lagere opbrengst ontvangt CML in 2024 minder subsidie.
Taakveld 3.4 Economische promotie Het saldo van de lasten en baten op dit taakveld is kleiner dan € 15.000 en wordt niet toegelicht.
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 juni 2025
99
Taakveld 4.2 Onderwijshuisvesting Toelichting nadeel lasten € 150.000 Dit nadeel wordt vooral veroorzaakt door het afboeken van de boekwaarde (€ 148.000) van grondkosten de Marke, dit perceel is niet meer in het bezit van de gemeente. Er resteert dan nog een klein nadeel van € 2.000 dat niet verder wordt toegelicht. Toelichting nadeel baten € 7.000 Het saldo van de baten op dit taakveld is kleiner dan € 15.000 en wordt niet toegelicht.
Taakveld 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken Toelichting nadeel lasten € 216.000 Voor het Onderwijsachterstandenbeleid en de uitvoering van het Nationaal Programma Onderwijs ontvangen we via een Specifieke Uitkering (Spuk) van het rijk middelen. We hebben in 2024 € 94.000 meer uitgegeven dan geraamd. Verder zijn, mede door een nieuwe aanbesteding en herindexering van de tarieven, de kosten van het leerlingenvervoer hoger dan verwacht. Het nadeel is € 142.000. De bijdrage aan het speciaal onderwijs de Meander is nog niet verwerkt, waardoor een voordeel ontstaat van € 23.000. Toelichting voordeel baten € 124.000 Het voordeel wordt veroorzaakt door een vrijval van restantmiddelen uit 2023 van de Spuk voor het onderwijsachterstandenbeleid (€ 75.000) en het Nationaal Programma Onderwijs (€ 47.000).
Taakveld 5.1 Sportbeleid en activering Toelichting voordeel lasten € 33.000 Op het onderdeel sport algemeen is per saldo sprake van een voordeel van € 30.000. De niet te verrekenen btw valt gunstiger uit dan geraamd. Er resteert dan nog een voordelig verschil van € 3.000 dat bestaat uit verschillende kleine voor- en nadelen en hier verder niet wordt toegelicht. Toelichting voordeel baten € 10.000 Het saldo van de baten op dit taakveld is kleiner dan € 15.000 en wordt niet toegelicht.
Deloitte Accountants B.V. 100 Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 juni 2025