Gemeentebegroting 2027-2030
Tekst van het document
(WMO) | 1.342 | 1.434 | 536 | 536 | 536 | 536 6.71c Dagbesteding (WMO) | 472 | 535 | 0 | 0 | 0 | 0 6.72 Maatwerkdienstverlening | 718 | 1.559 | 345 | 345 | 345 | 345 18- 6.72a Jeugdzorg begeleiding | 570 | 522 | 0 | 0 | 0 | 0 27 6.72b Jeugdzorg behandeling | 723 | 732 | 0 | 0 | 0 | 0 6.72c Jeugdhulp dagbesteding | 113 | 69 | 0 | 0 | 0 | 0 6.72d Jeugdhulp zonder verblijf | 161 | 219 | 0 | 0 | 0 | 0 overig 6.73b Gezinsgericht | 314 | 247 | 0 | 0 | 0 | 0 6.73c Jeugdhulp met verblijf | 171 | 103 | 0 | 0 | 0 | 0 overig 6.74a Jeugd behandeling GGZ | 603 | 652 | 8 | 8 | 8 | 8 zonder verblijf 6.74b Jeugdhulp | 58 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 crisis/LTA/GGZ-verblijf 6.74c Gesloten plaatsing | -13 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 6.752 Jeugdhulp ambulant | 3.842 | 2.815 | 5.700 | 5.700 | 5.700 | 5.700 regionaal 6.762 Jeugdhulp met verblijf | 2.877 | 2.679 | 3.552 | 3.552 | 3.552 | 3.552 regionaal 6.791 PGB WMO | 199 | 145 | 148 | 148 | 148 | 148 6.792 PGB Jeugd | 46 | 236 | 240 | 241 | 241 | 241 6.811 Beschermd wonen | 143 | 94 | 96 | 96 | 96 | 96 (WMO) 6.812 Maatschappelijke en | 34 | 10 | 10 | 10 | 10 | 10 vrouwenopvang (WMO) 6.82a Jeugdbescherming | 0 | 8 | 0 | 0 | 0 | 0 6.82b Jeugdreclassering | 0 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 6.91 Coordinatie en Beleid | 1.717 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 WMO 6.92 Coordinatie en beleid | 147 | 0 | 105 | 102 | 102 | 100 Jeugd 7.1 Volksgezondheid | 1.598 | 1.256 | 1.303 | 1.300 | 1.300 |
1.376 Totaal - Lasten | 49.323 | 45.199 | 42.102 | 40.627 | 39.113 | 39.220 Baten 4.2 Onderwijshuisvesting | 23 | 30 | 31 | 31 | 31 | 31 4.3 Onderwijsbeleid en | 765 | 487 | 487 | 487 | 487 | 487 leerlingzaken 5.1 Sportbeleid en activering | 12 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 5.2 Sportaccommodaties | 1.050 | 713 | 828 | 828 | 828 | 828 5.6 Media | 23 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 6.1 Samenkracht en | 4.523 | 1.182 | 59 | 59 | 59 | 59 burgerparticipatie 6.2 Toegang en | 8 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 eerstelijnsvoorzieningen 6.21 Toegang en eerstelijnsvrz | -3 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 WMO 6.3 Inkomensregelingen | 6.521 | 6.221 | 6.221 | 6.221 | 6.221 | 6.221 6.4 WSW en beschut werk | 211 | 260 | 210 | 210 | 190 | 190 6.5 Arbeidsparticipatie | 4 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 6.6 Maatwerkvoorzieningen | 723 | 593 | 575 | 575 | 575 | 575 28 (WMO) 6.71b Begeleiding (WMO) | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 6.92 Coordinatie en beleid | -4 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Jeugd 7.1 Volksgezondheid | 458 | 14 | 14 | 14 | 14 | 14 Totaal - Baten | 14.313 | 9.500 | 8.425 | 8.425 | 8.405 | 8.405 Storting reserves 0.10 Mutatie reserves | 1.568 | 2.500 | 0 | 0 | 0 | 0 Totaal - Storting reserves | 1.568 | 2.500 | 0 | 0 | 0 | 0 Onttrekking reserves 0.10 Mutatie reserves | 2.483 | 178 | 378 | 178 | 178 | 178 Totaal - Onttrekking reserves | 2.483 | 178 | 378 | 178 | 178 | 178 Sociaal domein | 34.094 | 38.022 | 33.299 | 32.024 | 30.530 | 30.637 Toelichting In
onderstaande tabel (2.1.2) ziet u de herkomst van de bedragen (Gemeentebegroting 2026, Voorjaarsnota 2026 en ontwikkelingen na VJN26), gevolgd door tabel 2.1.3 met een specificatie van de ontwikkelingen na de VJN2026. Een nadere toelichting op de werkwijze treft u in de Leeswijzer. 29 Tabel 2.1.2 (bedragen x € 1.000) 2026 | Totaal | 2027 | Totaal 2026 | 2027 Actuele Taakveld | Onderdeel | Baten | Lasten | Onttrekki | Storting | Baten | Lasten | Onttrekki ng | reserves | ng reserves | reserves 0.10 Mutatie reserves | 1. Gemeentebegroting | 0 | 0 | -178 | 2.500 | 2.322 | 0 | 0 | -178 | -178 2026 3. Ontwikkelingen na | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | -200 | -200 VJN26 Totaal 0.10 Mutatie reserves | 0 | 0 | -178 | 2.500 | 2.322 | 0 | 0 | -378 | -378 4.2 Onderwijshuisvesting | 1. Gemeentebegroting | -30 | 929 | 0 | 0 | 899 | -30 | 953 | 0 | 923 2026 2. Voorjaarsnota 2026 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 3. Ontwikkelingen na | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | -1 | 1 | 0 | 0 VJN26 Totaal 4.2 Onderwijshuisvesting | -30 | 929 | 0 | 0 | 899 | -31 | 954 | 0 | 923 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken | 1. Gemeentebegroting | -487 | 1.751 | 0 | 0 | 1.265 | -487 | 1.576 | 0 | 1.089 2026 2. Voorjaarsnota 2026 | 0 | -3 | 0 | 0 | -3 | 0 | 0 | 0 | 0 3.
Ontwikkelingen na | 0 | 1 | 0 | 0 | 1 | 0 | 58 | 0 | 58 VJN26 Totaal 4.3 Onderwijsbeleid en | -487 | 1.749 | 0 | 0 | 1.262 | -487 | 1.634 | 0 | 1.147 leerlingzaken 5.1 Sportbeleid en activering | 1. Gemeentebegroting | 0 | 122 | 0 | 0 | 122 | 0 | 121 | 0 | 121 2026 2. Voorjaarsnota 2026 | 0 | -2 | 0 | 0 | -2 | 0 | 0 | 0 | 0 3. Ontwikkelingen na | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 112 | 0 | 112 VJN26 Totaal 5.1 Sportbeleid en activering | 0 | 120 | 0 | 0 | 120 | 0 | 233 | 0 | 233 5.2 Sportaccommodaties | 1. Gemeentebegroting | -713 | 1.926 | 0 | 0 | 1.213 | -813 | 1.938 | 0 | 1.125 2026 2. Voorjaarsnota 2026 | 0 | 176 | 0 | 0 | 176 | 0 | 89 | 0 | 89 3. Ontwikkelingen na | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | -15 | 28 | 0 | 13 VJN26 Totaal 5.2 Sportaccommodaties | -713 | 2.103 | 0 | 0 | 1.390 | -828 | 2.054 | 0 | 1.226 5.6 Media | 1. Gemeentebegroting | 0 | 605 | 0 | 0 | 605 | 0 | 505 | 0 | 505 2026 Totaal 5.6 Media | 0 | 605 | 0 | 0 | 605 | 0 | 505 | 0 | 505 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie | 1. Gemeentebegroting | -1.182 | 3.398 | 0 | 0 | 2.217 | -57 | 2.263 | 0 | 2.206 2026 2. Voorjaarsnota 2026 | 0 | 100 | 0 | 0 | 100 | 0 | 2 | 0 | 2 3. Ontwikkelingen na | 0 | 39 | 0 | 0 | 39 | -1 | 71 | 0 | 69 VJN26 Totaal 6.1 Samenkracht en | -1.182 | 3.537 | 0 | 0 | 2.355 | -59 | 2.335 | 0 | 2.277 burgerparticipatie 6.2 Toegang en | 1.
Gemeentebegroting | 0 | 2.505 | 0 | 0 | 2.505 | 0 | 2.359 | 0 | 2.359 eerstelijnsvoorzieningen | 2026 2. Voorjaarsnota 2026 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 75 | 0 | 75 3. Ontwikkelingen na | 0 | -1 | 0 | 0 | -1 | 0 | -1.455 | 0 | -1.455 VJN26 31 Totaal 6.2 Toegang en | 0 | 2.504 | 0 | 0 | 2.504 | 0 | 979 | 0 | 979 eerstelijnsvoorzieningen 6.21 Toegang en eerstelijnsvrz WMO | 1. Gemeentebegroting | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 2026 3. Ontwikkelingen na | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 71 | 0 | 71 VJN26 Totaal 6.21 Toegang en eerstelijnsvrz | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 71 | 0 | 71 WMO 6.3 Inkomensregelingen | 1. Gemeentebegroting | -6.221 | 8.054 | 0 | 0 | 1.833 | -6.221 | 7.918 | 0 | 1.697 2026 2. Voorjaarsnota 2026 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | -6 | 0 | -6 3. Ontwikkelingen na | 0 | 70 | 0 | 0 | 70 | 0 | 1.152 | 0 | 1.152 VJN26 Totaal 6.3 Inkomensregelingen | -6.221 | 8.124 | 0 | 0 | 1.904 | -6.221 | 9.064 | 0 | 2.844 6.4 WSW en beschut werk | 1. Gemeentebegroting | -260 | 3.523 | 0 | 0 | 3.263 | -210 | 3.167 | 0 | 2.957 2026 2. Voorjaarsnota 2026 | 0 | 52 | 0 | 0 | 52 | 0 | 0 | 0 | 0 3. Ontwikkelingen na | 0 | 13 | 0 | 0 | 13 | 0 | 68 | 0 | 68 VJN26 Totaal 6.4 WSW en beschut werk | -260 | 3.588 | 0 | 0 | 3.328 | -210 | 3.235 | 0 | 3.025 6.5 Arbeidsparticipatie | 1. Gemeentebegroting | -1 | 1.072 | 0 | 0 | 1.071 | -1 | 1.071 | 0 | 1.070 2026 3.
Ontwikkelingen na | 0 | 143 | 0 | 0 | 143 | 0 | -32 | 0 | -32 VJN26 Totaal 6.5 Arbeidsparticipatie | -1 | 1.215 | 0 | 0 | 1.214 | -1 | 1.039 | 0 | 1.038 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) | 1. Gemeentebegroting | -593 | 2.835 | 0 | 0 | 2.242 | -593 | 2.783 | 0 | 2.190 32 2026 2. Voorjaarsnota 2026 | 0 | 50 | 0 | 0 | 50 | 0 | 50 | 0 | 50 3. Ontwikkelingen na | 0 | 5 | 0 | 0 | 5 | 18 | -656 | 0 | -639 VJN26 Totaal 6.6 Maatwerkvoorzieningen | -593 | 2.890 | 0 | 0 | 2.297 | -575 | 2.177 | 0 | 1.601 (WMO) 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ | 1. Gemeentebegroting | 0 | 517 | 0 | 0 | 517 | 0 | 498 | 0 | 498 2026 3. Ontwikkelingen na | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | -517 | 0 | -517 VJN26 Totaal 6.71 Maatwerkdienstverlening | 0 | 517 | 0 | 0 | 517 | 0 | -19 | 0 | -19 18+ 6.712 Begeleiding (WMO) | 1. Gemeentebegroting | 0 | 469 | 0 | 0 | 469 | 0 | 469 | 0 | 469 2026 3. Ontwikkelingen na | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1.017 | 0 | 1.017 VJN26 Totaal 6.712 Begeleiding (WMO) | 0 | 0 | 469 | 0 | 0 | 469 | 0 | 1.486 | 0 | 1.486 6.713 Dagebesteding (WMO) | 1. Gemeentebegroting | 0 | 267 | 0 | 0 | 267 | 0 | 267 | 0 | 267 2026 3. Ontwikkelingen na | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 93 | 0 | 93 VJN26 Totaal 6.713 Dagebesteding (WMO) | 0 | 0 | 267 | 0 | 0 | 267 | 0 | 360 | 0 | 360 6.71a Huishuishoudelijke hulp (WMO) | 1. Gemeentebegroting | 0 | 3.265 | 0 | 0 | 3.265 | 0 | 2.798 | 0 | 2.798 2026 2.
Voorjaarsnota 2026 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 165 | 0 | 165 3. Ontwikkelingen na | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 987 | 0 | 987 33 VJN26 Totaal 6.71a Huishuishoudelijke hulp | 0 | 3.265 | 0 | 0 | 3.265 | 0 | 3.949 | 0 | 3.949 (WMO) 6.71b Begeleiding (WMO) | 1. Gemeentebegroting | 0 | 1.434 | 0 | 0 | 1.434 | 0 | 1.434 | 0 | 1.434 2026 3. Ontwikkelingen na | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | -898 | 0 | -898 VJN26 Totaal 6.71b Begeleiding (WMO) | 0 | 1.434 | 0 | 0 | 1.434 | 0 | 536 | 0 | 536 6.71c Dagbesteding (WMO) | 1. Gemeentebegroting | 0 | 535 | 0 | 0 | 535 | 0 | 535 | 0 | 535 2026 3. Ontwikkelingen na | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | -535 | 0 | -535 VJN26 Totaal 6.71c Dagbesteding (WMO) | 0 | 535 | 0 | 0 | 535 | 0 | 0 | 0 | 0 6.72 Maatwerkdienstverlening 18- | 1. Gemeentebegroting | 0 | 141 | 0 | 0 | 141 | 0 | 141 | 0 | 141 2026 2. Voorjaarsnota 2026 | 0 | 1.500 | 0 | 0 | 1.500 | 0 | 1.500 | 0 | 1.500 3. Ontwikkelingen na | 0 | -82 | 0 | 0 | -82 | 0 | -1.297 | 0 | -1.297 VJN26 Totaal 6.72 Maatwerkdienstverlening | 0 | 1.559 | 0 | 0 | 1.559 | 0 | 345 | 0 | 345 18- 6.72a Jeugdzorg begeleiding | 1. Gemeentebegroting | 0 | 522 | 0 | 0 | 522 | 0 | 522 | 0 | 522 2026 3. Ontwikkelingen na | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | -522 | 0 | -522 VJN26 Totaal 6.72a Jeugdzorg begeleiding | 0 | 522 | 0 | 0 | 522 | 0 | 0 | 0 | 0 6.72b Jeugdzorg behandeling | 1.
Gemeentebegroting | 0 | 732 | 0 | 0 | 732 | 0 | 732 | 0 | 732 34 2026 3. Ontwikkelingen na | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | -732 | 0 | -732 VJN26 Totaal 6.72b Jeugdzorg behandeling | 0 | 732 | 0 | 0 | 732 | 0 | 0 | 0 | 0 6.72c Jeugdhulp dagbesteding | 1. Gemeentebegroting | 0 | 69 | 0 | 0 | 69 | 0 | 69 | 0 | 69 2026 3. Ontwikkelingen na | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | -69 | 0 | -69 VJN26 Totaal 6.72c Jeugdhulp dagbesteding | 0 | 69 | 0 | 0 | 69 | 0 | 0 | 0 | 0 6.72d Jeugdhulp zonder verblijf overig | 1. Gemeentebegroting | 0 | 219 | 0 | 0 | 219 | 0 | 219 | 0 | 219 2026 3. Ontwikkelingen na | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | -219 | 0 | -219 VJN26 Totaal 6.72d Jeugdhulp zonder verblijf | 0 | 219 | 0 | 0 | 219 | 0 | 0 | 0 | 0 overig 6.73a Pleegzorg | 1. Gemeentebegroting | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 2026 Totaal 6.73a Pleegzorg | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 6.73b Gezinsgericht | 1. Gemeentebegroting | 0 | 247 | 0 | 0 | 247 | 0 | 247 | 0 | 247 2026 3. Ontwikkelingen na | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | -247 | 0 | -247 VJN26 Totaal 6.73b Gezinsgericht | 0 | 247 | 0 | 0 | 247 | 0 | 0 | 0 | 0 6.73c Jeugdhulp met verblijf overig | 1. Gemeentebegroting | 0 | 103 | 0 | 0 | 103 | 0 | 103 | 0 | 103 2026 3. Ontwikkelingen na | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | -103 | 0 | -103 35 VJN26 Totaal 6.73c Jeugdhulp met verblijf | 0 | 103 | 0 | 0 | 103 | 0 | 0 | 0 | 0 overig 6.74a Jeugd behandeling GGZ zonder | 1.
Gemeentebegroting | 0 | 652 | 0 | 0 | 652 | 0 | 652 | 0 | 652 verblijf | 2026 3. Ontwikkelingen na | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | -644 | 0 | -644 VJN26 Totaal 6.74a Jeugd behandeling GGZ | 0 | 652 | 0 | 0 | 652 | 0 | 8 | 0 | 8 zonder verblijf 6.752 Jeugdhulp ambulant regionaal | 1. Gemeentebegroting | 0 | 2.815 | 0 | 0 | 2.815 | 0 | 2.815 | 0 | 2.815 2026 3. Ontwikkelingen na | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 2.885 | 0 | 2.885 VJN26 Totaal 6.752 Jeugdhulp ambulant | 0 | 2.815 | 0 | 0 | 2.815 | 0 | 5.700 | 0 | 5.700 regionaal 6.762 Jeugdhulp met verblijf regionaal | 1. Gemeentebegroting | 0 | 2.679 | 0 | 0 | 2.679 | 0 | 2.679 | 0 | 2.679 2026 3. Ontwikkelingen na | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 873 | 0 | 873 VJN26 Totaal 6.762 Jeugdhulp met verblijf | 0 | 2.679 | 0 | 0 | 2.679 | 0 | 3.552 | 0 | 3.552 regionaal 6.791 PGB WMO | 1. Gemeentebegroting | 0 | 145 | 0 | 0 | 145 | 0 | 145 | 0 | 145 2026 3. Ontwikkelingen na | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 3 | 0 | 3 VJN26 Totaal 6.791 PGB WMO | 0 | 145 | 0 | 0 | 145 | 0 | 148 | 0 | 148 6.792 PGB Jeugd | 1. Gemeentebegroting | 0 | 236 | 0 | 0 | 236 | 0 | 236 | 0 | 236 36 2026 3. Ontwikkelingen na | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 5 | 0 | 5 VJN26 Totaal 6.792 PGB Jeugd | 0 | 236 | 0 | 0 | 236 | 0 | 240 | 0 | 240 6.811 Beschermd wonen (WMO) | 1. Gemeentebegroting | 0 | 94 | 0 | 0 | 94 | 0 | 94 | 0 | 94 2026 3.
Ontwikkelingen na | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 2 | 0 | 2 VJN26 Totaal 6.811 Beschermd wonen | 0 | 94 | 0 | 0 | 94 | 0 | 96 | 0 | 96 (WMO) 6.812 Maatschappelijke en | 1. Gemeentebegroting | 0 | 10 | 0 | 0 | 10 | 0 | 10 | 0 | 10 vrouwenopvang (WMO) | 2026 3. Ontwikkelingen na | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 VJN26 Totaal 6.812 Maatschappelijke en | 0 | 10 | 0 | 0 | 10 | 0 | 10 | 0 | 10 vrouwenopvang (WMO) 6.82a Jeugdbescherming | 1. Gemeentebegroting | 0 | 8 | 0 | 0 | 8 | 0 | 8 | 0 | 8 2026 3. Ontwikkelingen na | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | -8 | 0 | -8 VJN26 Totaal 6.82a Jeugdbescherming | 0 | 8 | 0 | 0 | 8 | 0 | 0 | 0 | 0 6.82b Jeugdreclassering | 1. Gemeentebegroting | 0 | 1 | 0 | 0 | 1 | 0 | 1 | 0 | 1 2026 3. Ontwikkelingen na | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | -1 | 0 | -1 VJN26 Totaal 6.82b Jeugdreclassering | 0 | 1 | 0 | 0 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 37 6.92 Coordinatie en beleid Jeugd | 1. Gemeentebegroting | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 2026 3. Ontwikkelingen na | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 105 | 0 | 105 VJN26 Totaal 6.92 Coordinatie en beleid | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 105 | 0 | 105 Jeugd 7.1 Volksgezondheid | 1. Gemeentebegroting | -14 | 1.256 | 0 | 0 | 1.242 | -14 | 1.255 | 0 | 1.241 2026 2. Voorjaarsnota 2026 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 46 | 0 | 46 3.
Ontwikkelingen na | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 2 | 0 | 2 VJN26 Totaal 7.1 Volksgezondheid | -14 | 1.256 | 0 | 0 | 1.242 | -14 | 1.303 | 0 | 1.290 Eindtotaal | -9.500 | 45.199 | -178 | 2.500 | 38.022 | -8.425 | 42.102 | -378 | 33.299 Tabel 2.1.3 (bedragen x € 1.000) 2027 | Totaal 2027 Actuele Taakveld | Soort | 1. | 2. Autonome | 4. Meicirculaire | ontwikkelinge | Ombuigingen 2026 | n 0.10 Mutatie reserves | Onttrekking reserves | 0 | 0 | -200 | -200 Totaal 0.10 Mutatie reserves | 0 | 0 | -200 | -200 4.2 Onderwijshuisvesting | Baten | 0 | -1 | 0 | -1 Lasten | 0 | 1 | 0 | 1 Totaal 4.2 Onderwijshuisvesting | 0 | 0 | 0 | 0 38 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken | Baten | 0 | 0 | 0 | 0 Lasten | 1 | 58 | 0 | 58 Totaal 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken | 1 | 57 | 0 | 58 5.1 Sportbeleid en activering | Lasten | 0 | 112 | 0 | 112 Totaal 5.1 Sportbeleid en activering | 0 | 112 | 0 | 112 5.2 Sportaccommodaties | Baten | 0 | -15 | 0 | -15 Lasten | 0 | 28 | 0 | 28 Totaal 5.2 Sportaccommodaties | 0 | 13 | 0 | 13 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie | Baten | 0 | -1 | 0 | -1 Lasten | 14 | 112 | -55 | 71 Totaal 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie | 14 | 111 | -55 | 69 6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen | Lasten | -1 | -1.454 | 0 | -1.455 Totaal 6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen | -1 | -1.454 | 0 | -1.455 6.3 Inkomensregelingen | Baten | 0 | 0 | 0 | 0 Lasten | 1 | 1.208 | -57 |
1.152 Totaal 6.3 Inkomensregelingen | 1 | 1.208 | -57 | 1.152 6.4 WSW en beschut werk | Baten | 0 | 0 | 0 | 0 Lasten | 13 | 105 | -50 | 68 Totaal 6.4 WSW en beschut werk | 13 | 105 | -50 | 68 6.5 Arbeidsparticipatie | Baten | 0 | 0 | 0 | 0 39 Lasten | 154 | -186 | 0 | -32 Totaal 6.5 Arbeidsparticipatie | 154 | -186 | 0 | -32 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) | Baten | 0 | 18 | 0 | 18 Lasten | 1 | -658 | 0 | -656 Totaal 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) | 1 | -640 | 0 | -639 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ | Lasten | 0 | -517 | 0 | -517 Totaal 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ | 0 | -517 | 0 | -517 6.71a Huishuishoudelijke hulp (WMO) | Lasten | 268 | 719 | 0 | 987 Totaal 6.71a Huishuishoudelijke hulp (WMO) | 268 | 719 | 0 | 987 6.71b Begeleiding (WMO) | Lasten | 0 | -898 | 0 | -898 Totaal 6.71b Begeleiding (WMO) | 0 | -898 | 0 | -898 6.71c Dagbesteding (WMO) | Lasten | 0 | -535 | 0 | -535 Totaal 6.71c Dagbesteding (WMO) | 0 | -535 | 0 | -535 6.72 Maatwerkdienstverlening 18- | Lasten | -6 | -1.291 | 0 | -1.297 Totaal 6.72 Maatwerkdienstverlening 18- | -6 | -1.291 | 0 | -1.297 6.72c Jeugdhulp dagbesteding | Lasten | 0 | -69 | 0 | -69 Totaal 6.72c Jeugdhulp dagbesteding | 0 | -69 | 0 | -69 6.72d Jeugdhulp zonder verblijf overig | Lasten | 0 | -219 | 0 | -219 Totaal 6.72d Jeugdhulp zonder verblijf overig | 0 | -219 | 0 | -219 6.73b Gezinsgericht | Lasten | 0 | -247 | 0 | -247 40 Totaal
6.73b Gezinsgericht | 0 | -247 | 0 | -247 6.73c Jeugdhulp met verblijf overig | Lasten | 0 | -103 | 0 | -103 Totaal 6.73c Jeugdhulp met verblijf overig | 0 | -103 | 0 | -103 6.74a Jeugd behandeling GGZ zonder verblijf | Lasten | 0 | -644 | 0 | -644 Totaal 6.74a Jeugd behandeling GGZ zonder verblijf | 0 | -644 | 0 | -644 6.82a Jeugdbescherming | Lasten | 0 | -8 | 0 | -8 Totaal 6.82a Jeugdbescherming | 0 | -8 | 0 | -8 6.82b Jeugdreclassering | Lasten | 0 | -1 | 0 | -1 Totaal 6.82b Jeugdreclassering | 0 | -1 | 0 | -1 7.1 Volksgezondheid | Lasten | 0 | 80 | -78 | 2 Totaal 7.1 Volksgezondheid | 0 | 80 | -78 | 2 Eindtotaal | 444 | -4.405 | -440 | -4.401 41 2.2. Programma Wonen en leven Aantrekkelijk wonen en leven in Losser De druk op wonen, voorzieningen en de leefomgeving neemt toe. De opgave is om groei en ontwikkeling mogelijk te maken Øn tegelijkertijd de kwaliteit van wonen en leven in de kernen van Losser te behouden en te verbeteren. De gemeente Losser streeft naar een integrale ontwikkeling van de leefomgeving volgens de Omgevingswet met de samenleving als partner. Dit betekent dat ruimtelijke ontwikkelingen integraal worden beoordeeld en afgewogen tenzij en ontwikkelingen aantoonbaar bijdragen aan de doelen voor de leefomgeving.
Beleid, uitvoering, vergunningverlening en beheer werken daarbij vanuit dezelfde afwegingen en initiatieven worden eerder en beter integraal besproken aan de intake- en omgevingstafel. Hierdoor ervaren inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners ervaren een transparante en voorspelbare werkwijze. Doel A: Wonen; passende en betaalbare huisvesting voor iedereen in elke levensfase. De druk op de woningmarkt blijft groot. Starters, gezinnen, senioren en aandachtsgroepen hebben vaker moeite om een passende woning te vinden. De opgave is om voldoende woningen toe te voegen, het woningaanbod beter te laten aansluiten op de behoefte van verschillende doelgroepen Øn kernen en de leefbaarheid van de dorpen te versterken. Wat willen we bereiken? • Het aanbod van betaalbare woningen neemt toe (starters, talent, gezinnen en senioren). • Meer flexibele woonvormen worden ontwikkeld en gerealiseerd. • Doorstroming wordt bevorderd door passende woonvormen voor ouderen te ontwikkelen. • Meer woningbouwlocaties zijn planologisch gereed voor ontwikkeling. • De woningvoorraad sluit beter aan op de behoefte van de eigen inwoners van de verschillende kernen. Wat gaan we daarvoor doen? • Wij zetten in op betaalbaarheid en flexibele woonvormen in nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen door hierover afspraken te maken met ontwikkelende partijen.
• Wij bevorderen doorstroming op de Lossers woningmarkt door passende woonvormen voor ouderen te laten ontwikkelen. • Wij maken ontwikkellocaties in Losser inzichtelijk en voorzien deze van een prioritering. Wij betrekken hierbij onze partners zodat duidelijk wordt welke locaties mogelijk te ontwikkelen zijn. Belangrijkste resultaten 2027 • De bestuurlijke kaders voor de toekomstige ontwikkeling van de locatie aan de Lutterstraat in Losser zijn vastgesteld. Deze kaders vormen de basis voor de verdere planvorming en herontwikkeling van de locatie. • Een concreet en uitvoerbaar overzicht van toekomstige ontwikkellocaties en gemeentelijk vastgoed is opgeleverd. Kansrijke locaties voor (woningbouw)ontwikkeling zijn vastgesteld en gemeentelijke vastgoedobjecten die niet langer nodig zijn voor de 43 uitvoering van gemeentelijke taken, dan wel verkoop- of ontwikkelpotentie hebben, worden verkocht of ontwikkeld. • Voor het Hannekerveld wordt in 2027 het omgevingsplan vastgesteld. • Voor het terrein aan de Hogeweg wordt een ruimtelijke opzet gemaakt. • De bouw van woningen in de Lutte Noord is gestart. • Het volkshuisvestingsprogramma wordt in 2027 vastgesteld door de gemeenteraad. Doel B. Sterke kernen en toekomstbestendige voorzieningen Voorzieningen, maatschappelijke accommodaties en ontmoetingsplekken dragen bij a an de leefbaarheid en vitaliteit van de kernen.
Veranderende behoeften vragen om voorzieningen die passend blijven bij de verschillende kernen. De opgave is om voorzieningen en accommodaties toekomstbestendig te organiseren, multifunctioneel gebruik te bevorderen en ontmoeting en levendige dorps- en wijkcentra te versterken. Wat willen we bereiken? • Voorzieningen blijven behouden of groeien passende bij de identiteit en schaal van de verschillende kernen. • Meer maatschappelijke functies worden van regie geclusterd of multifunctioneel gehuisvest. • Maatschappelijke accommodaties sluiten beter aan op de behoeften van inwoners en organisaties. • Ontmoetingsplekken in de kernen blijven behouden of worden versterkt. • Dorps- en wijkcentra behouden of versterken hun aantrekkelijkheid en vitaliteit. Wat gaan we daarvoor doen? • Wij inventariseren waar kansen en knelpunten zijn voor behoud of groei van belangrijke voorzieningen in de verschillende kernen. • Wij onderzoeken welke maatschappelijke functies versterkt kunnen worden door clustering of multifunctionele huisvesting en sturen op toekomstbestendigheid. • Wij onderhouden nauwe contacten met de dorpsraden en overige groepen inwonersvertegenwoordiging waardoor maatschappelijke accommodaties passend zijn Øn blijven bij lokale behoeften en waar mogelijk worden versterkt.
Belangrijkste resultaten 2027 • De gemeenteraad heeft een investeringsbeslissing voor de Sporthal de Lutte genomen. • Voor de Aloysiusschool is een raadsvoorstel opgesteld om op hoofdlijnen kaders v ast te stellen over de functionele en de stedenbouwkundige invulling van de locatie. Vervolgens worden enkele scenario’s uitgewerkt, inclusief een financiële paragraaf. Doel C. Een kwalitatieve en toekomstbestendige leefomgeving De leefomgeving bepaalt in belangrijke mate de kwaliteit van leven van inwoners. Onder andere vragen klimaatadaptatie, bereikbaarheid, toegankelijkheid en zelfstandigheid om een andere inrichting van kernen en buurten. De opgave is om de leefomgeving gebiedsgericht en waarde gedreven te ontwikkelen. Wat willen we bereiken? • De openbare ruimte sluit beter aan op het gebruik en de behoeften van inwoners. • Bereikbaarheid, toegankelijkheid en verkeersveiligheid nemen toe. 44 • Kernen en buurten worden groener, klimaatadaptiever en aantrekkelijker. • Nieuwe ontwikkelingen versterken de ruimtelijke kwaliteit en identiteit van kernen en buurten. • De openbare ruimte nodigt meer uit tot ontmoeten, verblijven en bewegen. Wat gaan wij daarvoor doen? • Wij werken gebiedsgericht aan een aantrekkelijke, veilige, toegankelijke en klimaatbestendige openbare ruimte. Dit doen wij onder meer via Centrumplan fase 2 en het uitvoeringsplan klimaatadaptatie.
• Wij beoordelen nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen op hun bijdrage aan ruimtelijke kwaliteit, identiteit, ontmoeting, bereikbaarheid en leefbaarheid. • Wij ontwikkelen werkprocessen voor de Intake- en Omgevingstafel in Losser. • Wij actualiseren de omgevingsvisie met duidelijke ambities en afwegingsprincipes voo r ruimtelijke initiatieven. • Wij stellen omgevingsprogra mma’s op voor prioritaire opgaven in de fysieke leefomgeving. • Wij werken de onderdelen bouwregels en verordeningen binnen het omgevingsplan verder uit. • Wij ontwikkelen een beleidshuis voor de fysieke leefomgeving waardoor de samenhang tussen omgevingsvisie, omgevingsprogramma’s, omgevingsplan, begroting en uitvoeringsagenda wordt vastgelegd. Belangrijkste resultaten 2027 • Vanuit Centrumplan fase 2 worden in 2027: o De uitvoering van de werkzaamheden in De Brink afgerond; o Keuzes over wonen, ondernemen, voorzieningen en evenementen hangen samen met de ruimte voor groen en klimaatadaptatie. Die afwegingen bepalen mede welke inrichting en mobiliteit daarbij passen. Deze keuzes worden ter besluitvorming voorgelegd aan de gemeenteraad; o Werkzaamheden aan de HUB in het centrum van de kern Losser gestart.
• Aan de hand van het uitvoeringsplan klimaatadaptatie wordt in 2027 gewerkt aan: o Oplevering groen- blauwe subsidieregeling; o Uitvoering werkzaamheden Markedal; o Voorbereiding klimaatadaptieve werkzaamheden Markebeek en Pastoor Schaafsplein. • Het vernieuwde Afvalbrengpunt wordt in het eerste kwartaal van 2027 opgeleverd. • De verduurzaming van het pand op de gemeentewerf is begin 2027 gereed. • Het wijkverbeterplan Vogelbuurt is vastgesteld door de gemeenteraad. Het plan legt de uitgangspunten, prioriteiten en maatregelen voor de verdere ontwikkeling van de wijk vast en vormt het kader voor toekomstige investeringen en de uitvoering van projecten in de Vogelbuurt. • In 2027 zijn in het kader van de Lokale Aanpak Isolatie 200 huishoudens bereikt di e minimaal ØØn bouwdeel van hun woning hebben geïsoleerd. • In 2027 heeft een heroriºntatie plaatsgevonden op de rol, taken en het ambitieniveau t.a.v. grootschalige opwek en circulariteit in Losser. • In 2027 wordt het warmteprogramma vastgesteld door de gemeenteraad.
Wat mag het kosten? Lasten en baten per taakveld, programma Wonen en Leven Tabel 2.2.1 (bedragen x € 1.000) Programma Wonen en leven | Realisatie | Begroting | Begroting | Raming | Raming | Raming 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Lasten 2.1 Verkeer en vervoer | 4.494 | 4.246 | 5.293 | 5.746 | 5.855 | 6.070 2.5 Openbaar vervoer | 21 | 29 | 29 | 29 | 29 | 29 5.7 Openbaar groen en | 2.248 | 2.199 | 2.237 | 2.258 | 2.185 | 2.198 (openlucht) recreatie 7.2 Riolering | 3.176 | 3.790 | 4.440 | 4.731 | 5.014 | 5.247 7.3 Afval | 2.448 | 2.781 | 2.412 | 2.593 | 2.726 | 2.854 7.4 Milieubeheer | 1.897 | 2.535 | 1.574 | 996 | 991 | 984 7.5 Begraafplaatsen en | 30 | 42 | 44 | 40 | 40 | 40 crematoria 8.1 Ruimte en leefomgeving | 1.157 | 1.198 | 882 | 830 | 890 | 921 8.2 Grondexploitatie (niet | 2.423 | 619 | 334 | 680 | 140 | 140 bedrijventerreinen) 8.3 Wonen en bouwen | 1.776 | 1.787 | 2.000 | 1.867 | 1.862 | 1.564 Totaal - Lasten | 19.671 | 19.226 | 19.245 | 19.769 | 19.731 | 20.046 Baten 2.1 Verkeer en vervoer | 454 | 77 | 145 | 145 | 145 | 145 2.5 Openbaar vervoer | 7 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 5.7 Openbaar groen en | 89 | 89 | 141 | 141 | 141 | 141 (openlucht) recreatie 7.2 Riolering | 4.150 | 4.944 | 5.444 | 5.800 | 6.155 | 6.405 7.3 Afval | 2.837 | 3.210 | 3.158 | 3.334 | 3.470 | 3.597 7.4 Milieubeheer | 346 | 29 | 30 | 30 | 30 | 30 7.5 Begraafplaatsen en | 4 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1
crematoria 8.1 Ruimte en leefomgeving | 102 | 65 | 66 | 66 | 66 | 66 8.2 Grondexploitatie (niet | 2.627 | 788 | 447 | 785 | 231 | 231 bedrijventerreinen) 8.3 Wonen en bouwen | 745 | 593 | 630 | 656 | 656 | 656 Totaal - Baten | 11.361 | 9.796 | 10.061 | 10.957 | 10.894 | 11.272 Storting reserves 0.10 Mutatie reserves | 558 | 68 | 39 | 37 | 29 | 29 Totaal - Storting reserves | 558 | 68 | 39 | 37 | 29 | 29 Onttrekking reserves 0.10 Mutatie reserves | 1.615 | 994 | 569 | 184 | 184 | 184 Totaal - Onttrekking reserves | 1.615 | 994 | 569 | 184 | 184 | 184 Wonen en leven | 7.252 | 8.504 | 8.654 | 8.665 | 8.682 | 8.619 45 Toelichting In onderstaande tabel (2.2.2) ziet u de herkomst van de bedragen (Gemeentebegroting 2026, Voorjaarsnota 2026 en ontwikkelingen na VJN26), gevolgd door tabel 2.2.3 met een specificatie van de ontwikkelingen na de VJN2026. Een nadere toelichting op de werkwijze treft u in de Leeswijzer. Tabel 2.2.2 (bedragen x € 1.000) 2026 | Totaal | 2027 | Totaal 2026 | 2027 Actuele Taakveld | Onderdeel | Baten | Lasten | Onttrek | Storting | Baten | Lasten | Onttrek | Storting king | reserve | king | reserve reserve | s | reserve | s s | s 0.10 Mutatie reserves | 1. Gemeentebegroting | 0 | 0 | -994 | 68 | -926 | 0 | 0 | -194 | 39 | -155 2026 3.
Ontwikkelingen na | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | -375 | 0 | -375 VJN26 Totaal 0.10 Mutatie reserves | 0 | 0 | -994 | 68 | -926 | 0 | 0 | -569 | 39 | -530 2.1 Verkeer en vervoer | 1. Gemeentebegroting | -77 | 4.281 | 0 | 0 | 4.204 | -77 | 4.650 | 0 | 0 | 4.572 2026 2. Voorjaarsnota 2026 | 0 | -36 | 0 | 0 | -36 | 0 | 101 | 0 | 0 | 101 3. Ontwikkelingen na | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | -67 | 543 | 0 | 0 | 475 VJN26 Totaal 2.1 Verkeer en vervoer | -77 | 4.246 | 0 | 0 | 4.168 | -145 | 5.293 | 0 | 0 | 5.148 2.5 Openbaar vervoer | 1. Gemeentebegroting | 0 | 29 | 0 | 0 | 29 | 0 | 29 | 0 | 0 | 29 2026 3. Ontwikkelingen na | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 VJN26 Totaal 2.5 Openbaar vervoer | 0 | 29 | 0 | 0 | 29 | 0 | 29 | 0 | 0 | 29 5.7 Openbaar groen en (openlucht) | 1. Gemeentebegroting | -89 | 2.196 | 0 | 0 | 2.107 | -89 | 2.162 | 0 | 0 | 2.073 recreatie | 2026 2. Voorjaarsnota 2026 | 0 | 3 | 0 | 0 | 3 | 0 | 8 | 0 | 0 | 8 3. Ontwikkelingen na | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | -52 | 67 | 0 | 0 | 15 VJN26 Totaal 5.7 Openbaar groen en | -89 | 2.199 | 0 | 0 | 2.110 | -141 | 2.237 | 0 | 0 | 2.096 (openlucht) recreatie 7.2 Riolering | 1. Gemeentebegroting | -4.944 | 3.974 | 0 | 0 | -969 | -5.442 | 4.444 | 0 | 0 | -998 2026 2. Voorjaarsnota 2026 | 0 | -184 | 0 | 0 | -184 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 3.
Ontwikkelingen na | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | -3 | -4 | 0 | 0 | -6 VJN26 Totaal 7.2 Riolering | -4.944 | 3.790 | 0 | 0 | -1.153 | -5.444 | 4.440 | 0 | 0 | -1.004 7.3 Afval | 1. Gemeentebegroting | -3.210 | 2.597 | 0 | 0 | -613 | -3.147 | 2.530 | 0 | 0 | -618 2026 2. Voorjaarsnota 2026 | 0 | 184 | 0 | 0 | 184 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 3. Ontwikkelingen na | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | -11 | -118 | 0 | 0 | -128 VJN26 Totaal 7.3 Afval | -3.210 | 2.781 | 0 | 0 | -429 | -3.158 | 2.412 | 0 | 0 | -746 7.4 Milieubeheer | 1. Gemeentebegroting | -459 | 3.028 | 0 | 0 | 2.569 | -459 | 1.473 | 0 | 0 | 1.014 2026 2. Voorjaarsnota 2026 | 0 | -63 | 0 | 0 | -63 | 0 | 23 | 0 | 0 | 23 47 3. Ontwikkelingen na | 430 | -430 | 0 | 0 | 0 | 429 | 78 | 0 | 0 | 507 VJN26 Totaal 7.4 Milieubeheer | -29 | 2.535 | 0 | 0 | 2.506 | -30 | 1.574 | 0 | 0 | 1.544 7.5 Begraafplaatsen en crematoria | 1. Gemeentebegroting | -1 | 46 | 0 | 0 | 46 | -1 | 46 | 0 | 0 | 46 2026 2. Voorjaarsnota 2026 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | -7 | 0 | 0 | -7 3. Ontwikkelingen na | 0 | -4 | 0 | 0 | -4 | 0 | 4 | 0 | 0 | 4 VJN26 Totaal 7.5 Begraafplaatsen en | -1 | 42 | 0 | 0 | 42 | -1 | 44 | 0 | 0 | 43 crematoria 8.1 Ruimte en leefomgeving | 1. Gemeentebegroting | -65 | 1.372 | 0 | 0 | 1.307 | -65 | 1.082 | 0 | 0 | 1.017 2026 2. Voorjaarsnota 2026 | 0 | -174 | 0 | 0 | -174 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 3.
Ontwikkelingen na | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | -1 | -200 | 0 | 0 | -201 VJN26 Totaal 8.1 Ruimte en leefomgeving | -65 | 1.198 | 0 | 0 | 1.133 | -66 | 882 | 0 | 0 | 816 8.2 Grondexploitatie (niet | 1. Gemeentebegroting | -788 | 619 | 0 | 0 | -169 | -447 | 335 | 0 | 0 | -112 bedrijventerreinen) | 2026 3. Ontwikkelingen na | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | -1 | 0 | 0 | -1 VJN26 Totaal 8.2 Grondexploitatie (niet | -788 | 619 | 0 | 0 | -169 | -447 | 334 | 0 | 0 | -112 bedrijventerreinen) 8.3 Wonen en bouwen | 1. Gemeentebegroting | -593 | 1.786 | 0 | 0 | 1.193 | -618 | 1.497 | 0 | 0 | 879 2026 3. Ontwikkelingen na | 0 | 1 | 0 | 0 | 1 | -12 | 503 | 0 | 0 | 491 VJN26 48 Totaal 8.3 Wonen en bouwen | -593 | 1.787 | 0 | 0 | 1.194 | -630 | 2.000 | 0 | 0 | 1.370 Eindtotaal | 0 | -9.796 | 19.226 | -994 | 68 | 8.504 | -10.061 | 19.245 | -569 | 39 | 8.654 Tabel 2.2.3 (bedragen x € 1.000) 2027 | Totaal 2027 Actuele Taakveld | Soort | 1. Meicirculaire | 2. Autonome | 4.
Ombuigingen 2026 | ontwikkelingen 0.10 Mutatie reserves | Onttrekking | 0 | -375 | 0 | -375 reserves Totaal 0.10 Mutatie reserves | 0 | -375 | 0 | -375 2.1 Verkeer en vervoer | Baten | 0 | -7 | -60 | -67 Lasten | 0 | 593 | -50 | 543 Totaal 2.1 Verkeer en vervoer | 0 | 585 | -110 | 475 2.5 Openbaar vervoer | Lasten | 0 | 0 | 0 | 0 Totaal 2.5 Openbaar vervoer | 0 | 0 | 0 | 0 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie | Baten | 0 | -12 | -40 | -52 Lasten | 0 | 67 | 0 | 67 Totaal 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie | 0 | 55 | -40 | 15 7.2 Riolering | Baten | 0 | -3 | 0 | -3 Lasten | 0 | -4 | 0 | -4 49 Totaal 7.2 Riolering | 0 | -6 | 0 | -6 7.3 Afval | Baten | 0 | -11 | 0 | -11 Lasten | 0 | -118 | 0 | -118 Totaal 7.3 Afval | 0 | -128 | 0 | -128 7.4 Milieubeheer | Baten | 430 | -1 | 0 | 429 Lasten | 344 | 14 | -280 | 78 Totaal 7.4 Milieubeheer | 773 | 13 | -280 | 507 8.2 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) | Lasten | 0 | -1 | 0 | -1 Totaal 8.2 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) | 0 | -1 | 0 | -1 8.3 Wonen en bouwen | Baten | 0 | -12 | 0 | -12 Lasten | 1 | 502 | 0 | 503 Totaal 8.3 Wonen en bouwen | 1 | 490 | 0 | 491 Eindtotaal | 774 | 634 | -430 | 978 50 2.3.
Programma Economie, ondernemen en werkgelegenheid Een levendig, ondernemend en verbonden Losser Ondernemers, recreatie, toerisme, evenementen en culturele voorzieningen leveren een belangrijke bijdrage aan de identiteit en leefbaarheid van Losser. De opgave is om de economische kracht van de gemeente te versterken en te zorgen voor aantrekkelijke kernen waar ondernemers graag ondernemen en inwoners en bezoekers graag verblijven. Doel A. Sterk en aantrekkelijk ondernemen, verbonden met Losser Ondernemers zorgen, als belangrijk onderdeel van onze gemeenschap, voor de werkgelegenheid, voorzieningen, identiteit en economische ontwikkeling van Losser. De opgave is om onze ondernemers ruimte te bieden om te groeien, te investeren en toekomstbestendig te ondernemen in de gemeente Losser. Wat willen we bereiken? • Bedrijven ervaren meer regelruimte en meer eenvoudige regels bij ontwikkeling. • Gemeente overstijgende samenwerking (Losser in de Euregio, Twente en landelijk) wordt meer ondersteund. • Het aantal bedrijfsvestigingen in Losser blijft op peil of groeit. • Ondernemers worden gefaciliteerd bij gezamenlijke (economische) opgaven. • De werkgelegenheid in Losser blijft op peil of groeit. Wat gaan we daarvoor doen? • Wij onderhouden nauwe contacten met onze ondernemers en organiseren themabijeenkomsten.
• Wij versterken de zichtbaarheid en toegankelijkheid van het ondernemersloket waardoor ondernemers de weg naar gemeentelijke dienstverlening sneller weten te vinden. • Wij inventariseren de behoefte aan contact met en ondernemerskansen in aangrenzende Duitse gebieden voor Losserse ondernemers. Belangrijkste resultaten 2027 • Er wordt verder uitvoering gegeven aan de visie- en investeringsagenda toekomstbestendige bedrijventerreinen, met concrete acties gericht op: o Netcongestie o Veiligheid o Verkeersveiligheid o Versterken organisatiegraad • Besluitvorming over de toekomstige ontwikkelruimte voor bedrijven in Losser is afgerond op basis van het locatieonderzoek bedrijventerreinen. Doel B. Kernen in eigen kracht Winkels, horeca, evenementen en activiteiten dragen bij aan de aantrekkelijkheid en levendigheid van de kernen. Veranderend koopgedrag, verschuivende bezoekersstromen en leegstand zetten de centra onder druk. De opgave is om vitale, aantrekkelijke kernen te behouden en hun eigen identiteit te versterken. 52 Wat willen we bereiken? • Meer inwoners maken gebruik van voorzieningen, winkels en horeca in de eigen kern. • Een groeiend aantal bezoekers van buiten de gemeente bezoekt de kernen van Losser. • De gemeente gaat doelgericht en adaptief om met de uitdagingen in de verschillende kernen.
Wat gaan we daarvoor doen? • Wij brengen ontwikkelingen en kenmerken van detailhandel per kern in beeld. • Wij maken afspraken met o.a. Tourist Info De Lutte Losser over groei in aantallen bezoekers van buiten aan de kernen van de gemeente Losser. • Wij stimuleren dat meer inwoners gebruik van voorzieningen, winkels en horeca in de eigen kern gebruik maken door in te zetten op bereikbaarheid, beleving, kennisontwikkeling, communicatie en samenwerking in de kernen. Wat zijn de belangrijkste resultaten? • Standplaatsenbeleid is geactualiseerd en door de gemeenteraad vastgesteld. • De visie op detailhandel wordt verder uitgewerkt. Doel C. Grens- en gastvrij Losser Het landschap, erfgoed, cultuur en recreatieve aanbod bepalen mede de aantrekkelijkheid van Losser voor inwoners en bezoekers. De opgave is om deze kwaliteiten beter zichtbaar en beleefbaar te maken en daarmee de aantrekkingskracht van Losser te versterken. Wat willen we bereiken? • Meer inwoners en bezoekers maken gebruik van de recreatieve mogelijkheden en evenementen van Losser. • Erfgoed, cultuur en landschap vormen een herkenbaarder onderdeel van de identiteit van Losser. • Groei van recreatie en toerisme zorgen voor extra bestedingen, werkgelegenheid en bedrijvigheid in Losser. • We profileren en positioneren Losser als een fijne plek om te werken en te wonen.
Wat gaan we daarvoor doen? • Wij geven uitvoering aan de Uitvoeringsagenda Recreatie & Toerisme. • Wij versterken culturele netwerken in Losser door samenwerking en kennisdeling te faciliteren en ondersteuning te bieden. • Wij maken Erfgoed, cultuur en landschap een herkenbaarder onderdeel van de identiteit van Losser door zichtbaarheid en beleving te versterken en te verankeren in beleid. • Wij zetten in op profilering en positionering van de eigen kernen. Wat zijn de belangrijkste resultaten? • Grensoverschrijdende samenwerking/ projecten met onze Duitse buurgemeenten zijn inzichtelijk gemaakt. • Ontbrekende schakels in routenetwerken zijn toegevoegd.
Wat mag het kosten? Lasten en baten per taakveld, programma Economie, Ondernemen en Werkgelegenheid Tabel 2.3.1 (bedragen x € 1.000) Programma Economie, | Realisatie | Begroting | Begroting | Raming | Raming | Raming ondernemen en | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 werkgelegenheid Lasten 2.4 Economische Havens en | 193 | 78 | 80 | 79 | 80 | 80 waterwegen 3.3 Bedrijvenloket en | 231 | 472 | 451 | 443 | 443 | 442 bedrijfsregelingen 3.4 Economische promotie | 508 | 793 | 681 | 677 | 665 | 663 5.1 Sportbeleid en activering | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 5.3 Cultuurpresentatie, | 340 | 381 | 402 | 400 | 400 | 398 cultuurproductie en cultuurparticip 5.4 Musea | 34 | 33 | 35 | 35 | 36 | 36 5.5 Cultureel erfgoed | 0 | 27 | 27 | 27 | 27 | 27 Totaal - Lasten | 1.306 | 1.783 | 1.676 | 1.663 | 1.651 | 1.647 Baten 2.4 Economische Havens en | 18 | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 waterwegen 3.3 Bedrijvenloket en | 105 | 141 | 143 | 143 | 143 | 143 bedrijfsregelingen 3.4 Economische promotie | 401 | 353 | 360 | 360 | 360 | 360 5.3 Cultuurpresentatie, | 32 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 cultuurproductie en cultuurparticip 5.4 Musea | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 5.5 Cultureel erfgoed | 6 | 20 | 20 | 20 | 20 | 20 Totaal - Baten | 564 | 517 | 527 | 527 | 527 | 527 Onttrekking reserves 0.10 Mutatie reserves | 42 | 10 | 10 | 10 | 10 | 10 Totaal - Onttrekking reserves | 42 | 10 | 10 | 10 | 10 | 10 Economie, ondernemen en | 701 |
1.256 | 1.140 | 1.126 | 1.115 | 1.110 werkgelegenheid Toelichting In onderstaande tabel (2.3.2) ziet u de herkomst van de bedragen (Gemeentebegroting 2026, Voorjaarsnota 2026 en ontwikkelingen na VJN26), gevolgd door tabel 2.3.3 met een specificatie van de ontwikkelingen na de VJN2026. Een nadere toelichting op de werkwijze treft u in de Leeswijzer. 53 Tabel 2.3.2 (bedragen x € 1.000) 2026 | Totaal | 2027 | Totaal 2026 | 2027 Actuele Taakveld | Onderdeel | Baten | Lasten | Onttrekki | 0 | Baten | Lasten | Onttrekki | 0 ng | ng reserves | reserves 0.10 Mutatie reserves | 1. Gemeentebegroting | 0 | 0 | -10 | -10 | 0 | 0 | -10 | -10 2026 Totaal 0.10 Mutatie reserves | 0 | 0 | -10 | -10 | 0 | 0 | -10 | -10 2.4 Economische Havens en | 1. Gemeentebegroting | -3 | 78 | 0 | 75 | -3 | 75 | 0 | 73 waterwegen | 2026 3. Ontwikkelingen na | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 4 | 0 | 4 VJN26 Totaal 2.4 Economische Havens en | -3 | 78 | 0 | 75 | -3 | 80 | 0 | 77 waterwegen 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen | 1. Gemeentebegroting | -141 | 477 | 0 | 336 | -141 | 427 | 0 | 286 2026 2. Voorjaarsnota 2026 | 0 | -5 | 0 | -5 | 0 | 0 | 0 | 0 3. Ontwikkelingen na | 0 | 0 | 0 | 0 | -3 | 24 | 0 | 22 VJN26 Totaal 3.3 Bedrijvenloket en | -141 | 472 | 0 | 331 | -143 | 451 | 0 | 308 bedrijfsregelingen 3.4 Economische promotie | 1. Gemeentebegroting | -353 | 768 | 0 | 416 | -353 | 645 | 0 | 292 2026 2.
Voorjaarsnota 2026 | 0 | 25 | 0 | 25 | 0 | 54 | 0 | 54 3. Ontwikkelingen na | 0 | 0 | 0 | 0 | -7 | -18 | 0 | -25 VJN26 Totaal 3.4 Economische promotie | -353 | 793 | 0 | 440 | -360 | 681 | 0 | 321 5.1 Sportbeleid en activering | 1. Gemeentebegroting | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 2026 Totaal 5.1 Sportbeleid en activering | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie | 1. Gemeentebegroting | 0 | 381 | 0 | 381 | 0 | 349 | 0 | 349 en cultuurparticip | 2026 3. Ontwikkelingen na | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 54 | 0 | 54 VJN26 Totaal 5.3 Cultuurpresentatie, | 0 | 381 | 0 | 381 | 0 | 402 | 0 | 402 cultuurproductie en cultuurparticip 5.4 Musea | 1. Gemeentebegroting | -1 | 33 | 0 | 31 | -1 | 32 | 0 | 31 2026 3. Ontwikkelingen na | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 3 | 0 | 3 VJN26 Totaal 5.4 Musea | -1 | 33 | 0 | 31 | -1 | 35 | 0 | 34 5.5 Cultureel erfgoed | 1. Gemeentebegroting | -20 | 27 | 0 | 7 | -20 | 27 | 0 | 7 2026 3. Ontwikkelingen na | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1 | 0 | 0 VJN26 Totaal 5.5 Cultureel erfgoed | -20 | 27 | 0 | 7 | -20 | 27 | 0 | 7 Eindtotaal | -517 | 1.783 | -10 | 1.256 | -527 | 1.676 | -10 | 1.140 55 Tabel 2.3.3 (bedragen x € 1.000) 2027 | Totaal 2027 Actuele Taakveld | Soort | 2. Autonome | 4.
Ombuigingen | 0 ontwikkelingen 2.4 Economische Havens en waterwegen | Baten | 0 | 0 | 0 Lasten | 4 | 0 | 4 Totaal 2.4 Economische Havens en waterwegen | 4 | 0 | 4 3.4 Economische promotie | Baten | -7 | 0 | -7 Lasten | 22 | -40 | -18 Totaal 3.4 Economische promotie | 15 | -40 | -25 5.4 Musea | Baten | 0 | 0 | 0 Lasten | 3 | 0 | 3 Totaal 5.4 Musea | 3 | 0 | 3 5.5 Cultureel erfgoed | Baten | 0 | 0 | 0 Lasten | 1 | 0 | 1 Totaal 5.5 Cultureel erfgoed | 0 | 0 | 0 Eindtotaal | 23 | -40 | -17 56 2.4. Programma Landelijk gebied Programma Buitengebied in Balans Een aantrekkelijk en toekomstbestendig buitengebied Het landelijk gebied van Losser staat onder druk door een groeiend aantal ruimteclaims en maatschappelijke opgaven. Ontwikkelingen op het gebied van landbouw, natuur, water, klimaat, energie, recreatie, wonen en leefbaarheid komen steeds vaker samen op dezelfde plek. Tegelijkertijd verandert de landbouwsector, neemt de druk op natuur- en watersystemen toe en komen steeds meer agrarische erven vrij voor nieuwe functies. De gemeente Losser stuurt op een integraal en toekomstbestendig buitengebied, waarin gebiedskwaliteit, landschap, bodem, water en leefbaarheid richtinggevend zijn voor nieuwe ontwikkelingen. Samen met inwoners, ondernemers, agrariºrs en regionale partners werkt de gemeente aan een aantrekkelijk en vitaal buitengebied.
Gebiedsgerichte samenwerking, zorgvuldig ruimtegebruik en erftransformatie dragen bij aan het versterken van de kwaliteit van het gebied en het voorkomen van ongewenste ruimtelijke en maatschappelijke ontwikkelingen. Gebiedsgerichte sturing en capaciteit De maatschappelijke doelen voor het buitengebied worden in toenemende mate gerealiseerd via gebiedsprocessen, regionale samenwerking, uitvoeringsprogramma’s, projecten en externe financieringsstromen. Daarmee verschuift de opgave steeds meer van beleidsontwikkeling naar uitvoering. Het realiseren van de ambities vraagt niet alleen om inhoudelijke keuzes, maar ook om regie, samenwerking, projectontwikkeling, subsidieverwerving en bestuurlijke afstemming. Hoewel samenwerking en externe programma’s kansen bieden, vragen zij ook om gemeentelijke capaciteit en organisatiekracht. De huidige ambtelijke capaciteit voor het buitengebied is onvoldoende om de groeiende omvang en complexiteit van de opgaven structureel op te vangen. Voldoende uitvoeringskracht is noodzakelijk om projecten, gebiedsprocessen, subsidiestromen en regionale samenwerkingen effectief te begeleiden en kansen daadwerkelijk te benutten. Programmaresultaat 2027 De voor 2027 geprioriteerde projecten, gebiedsprocessen en samenwerkingsafspraken zijn voorzien van een duidelijke gemeentelijke rol, uitvoeringsafspraken en bestuurlijke prioritering.
De relatie tussen maatschappelijke ambitie, uitvoerbaarheid en benodigde inzet is daarbij inzichtelijk gemaakt. Doel A. Meer toekomstperspectief voor de landbouw De landbouw is een belangrijke drager van het landelijk gebied en de identiteit van Losser. Agrarische ondernemers leveren een waardevolle bijdrage aan economie, landschap en leefbaarheid, maar staan voor grote veranderingen. De gemeente wil bijdragen aan een toekomstbestendige landbouwsector waarin ondernemers duidelijkheid hebben over hun ontwikkelmogelijkheden en ruimte krijgen om nieuwe bedrijfsstrategieºn en verdienm odellen te ontwikkelen die passen bij de kwaliteiten van het gebied. 58 Wat willen we bereiken? • Agrarische bedrijven hebben meer duidelijkheid over hun ontwikkelmogelijkheden binnen het landelijk gebied. • Ruimtelijke kaders bieden meer ruimte voor toekomstbestendige agrarische bedrijfsontwikkeling. • Ontwikkelingen in de landbouw worden beter ingepast binnen de kwaliteiten en opgaven van het gebied. • Initiatieven vanuit de landbouw dragen vaker bij aan landschap, natuur, water en bodem. Wat gaan we daarvoor doen? • Wij actualiseren de landbouwinventarisatie als feitelijke basis voor beleidsontwikkeli ng en gebiedsprocessen. • Wij ondersteunen agrarische ondernemers via netwerkvorming, erfcoaching, sociaal- economische begeleiding en passende ontwikkelperspectieven.
• Wij brengen agrarische belangen en ontwikkelvragen actief in bij regionale en provinci ale gebiedsprocessen. • Wij benutten provinciale, landelijke en Europese subsidieregelingen die bijdragen aan landbouw, leefbaarheid en gebiedsontwikkeling. • Wij verbinden landbouwontwikkelingen waar mogelijk met opgaven op het gebied van water, bodem, natuur, landschap en klimaat. Belangrijkste resultaten in 2027 • De landbouwinventarisatie is geactualiseerd en toegepast als onderlegger voor beleidsontwikkeling, gebiedsprocessen en bestuurlijke afwegingen. • Agrarische ontwikkelmogelijkheden en erftransformatie zijn herkenbaar betrokken bij de voorbereiding van de Visie Landelijk Gebied en het vervolg daarop. • De regionale aanpak voor sociaal-economische begeleiding en ondersteuning van erven is uitgevoerd en bestuurlijk geºvalueerd. • De gemeente heeft haar bijdrage geleverd aan projecten en subsidiestromen die landbouwperspectief verbinden met landschap, natuur, water, bodem en leefbaarheid. • De belangen van agrarische ondernemers uit Losser zijn ingebracht in relevante regionale en provinciale gebiedsprocessen. Doel B. Een leefbaar, aantrekkelijk en vitaal buitengebied Wij streven naar een buitengebied waarin bewoners, ondernemers en agrariºrs prettig kunnen wonen, werken en ondernemen.
Een aantrekkelijk en vitaal buitengebied vraagt om een goede balans tussen leefbaarheid, ruimtelijke kwaliteit, economische vitaliteit en toekomstbestendige ontwikkelingen. Vrijkomende erven en veranderingen in het gebruik van het buitengebied bieden daarbij niet alleen uitdagingen, maar ook kansen om de kwaliteit en vitaliteit van het gebied te versterken. De gemeente wil ontwikkelingen daarom vanuit integraliteit begeleiden en stimuleren waar deze bijdragen aan de leefbaarheid, aantrekkelijkheid en toekomstbestendigheid van het buitengebied. Wat willen we bereiken? • De leefbaarheid van het buitengebied blijft aansluiten bij de behoeften van bewoners, ondernemers en agrariºrs. • Vrijkomende erven krijgen een gebiedsgerichte invulling die past bij de kwaliteite n en ontwikkelrichting van het gebied. • Leegstand en ruimtelijke verloedering in het buitengebied worden beperkt. 59 Wat gaan we daarvoor doen? • Wij betrekken inwoners, ondernemers, agrariºrs en maatschappelijke organisaties bij de ontwikkeling van gebiedsgerichte beleidskaders. • Wij werken samen met de NOT-gemeenten aan een gebiedsgerichte aanpak voor vrijkomende erven en erftransformatie. • Wij verbinden ruimtelijke ontwikkeling, leefbaarheid, veiligheid en handhaving nadrukkelijker met elkaar. • Wij benutten gebiedstafels en gebiedsprocessen voor vroegtijdige signalering van ontwikkelingen, kansen en risico’s.
• Wij stimuleren functies die bijdragen aan een vitaal buitengebied en passen binnen de kwaliteiten van het gebied. Belangrijkste resultaten in 2027 • Inwoners, ondernemers en agrariºrs zijn betrokken bij de voorbereiding van de Visie Landelijk Gebied en de daaruit voortvloeiende beleidskeuzes. • Voor vrijkomende erven zijn gebiedsgerichte ontwikkelrichtingen uitgewerkt en betrokk en bij concrete initiatieven. • Bij erftransformatie en nieuwe ontwikkelingen zijn leefbaarheid, ruimtelijke kwaliteit en het voorkomen van leegstand expliciet betrokken in de afweging. • De verbinding tussen ruimtelijke ontwikkeling, veiligheid en vroegtijdige signalering van ondermijningsrisico’s is versterkt. • De gemeentelijke bijdrage aan het uitvoeringsprogramma van het Gebiedsteam NOT is vertaald naar concrete prioriteiten voor Losser. • Voor het Plan Lutterzand is in 2027 een nadere uitwerking opgesteld, inclusief de benodigde bestuurlijke keuzes en uitvoeringsstappen voor de verdere ontwikkeling van het gebied. Doel C. Een herkenbaar landschap en robuuste natuurlijke systemen Het landschap, de natuur, het water en de bodem vormen de basis voor de kwaliteit van het buitengebied van Losser. Wij willen deze kwaliteiten behouden en versterken en tegelijkertijd ruimte bieden aan ontwikkelingen die bijdragen aan een toekomstbestendig, klimaatadaptief en economisch vitaal buitengebied.
Daarbij zijn landschap, natuur, water, bodem en cultuurhistorie niet alleen kwaliteiten op zichzelf, maar ook richtinggevende factoren voor toekomstige gebiedsontwikkeling. Wat willen we bereiken? • Het karakteristieke coulisselandschap blijft herkenbaar en wordt versterkt. • Landschappelijke, cultuurhistorische en natuurlijke kwaliteiten worden behouden en verder ontwikkeld. • Bodem- en watersystemen vormen een sterkere basis voor toekomstige ruimtelijke ontwikkelingen. • Nieuwe ontwikkelingen dragen vaker bij aan landschap, natuur, water en bodem. Wat gaan we daarvoor doen? • Wij voeren projecten uit op het gebied van natuurontwikkeling, landschap en klimaatadaptatie. • Wij zetten groene en blauwe diensten in als instrument voor beheer en versterking van landschap en natuur. • | Wij benutten landschapscoaching en andere ondersteuningsvormen om grondeigenaren te ondersteunen. • | Wij betrekken water en bodem als richtinggevende uitgangspunten bij gebiedsgerichte plannen en ruimtelijke ontwikkelingen. • | Wij passen de Kwaliteitsimpuls Groene Omgeving toe waar ruimtelijke ontwikkelingen daarom vragen. Belangrijkste resultaten in 2027 • | Voor de in 2027 geprogrammeerde natuur-, landschaps- en klimaatadaptatieprojecten zijn de afgesproken gemeentelijke bijdragen geleverd.
• | Water, bodem, landschap en cultuurhistorie zijn herkenbaar verwerkt in relevante gebiedsgerichte beleids- en ontwikkeltrajecten. • | De uitvoering van groene en blauwe diensten is voortgezet en kansen voor landschapscoaching zijn benut of bestuurlijk afgewogen. • | Bij ruimtelijke initiatieven waarop de KGO van toepassing is, is de vereiste investering in omgevingskwaliteit vastgelegd. • | De gemeente heeft haar bijdrage geleverd aan gebiedsgerichte projecten en onderzoeken die bijdragen aan een robuuster landschap en sterker bodem- en watersysteem. Wat mag het kosten? Lasten en baten per taakveld, programma Landelijk gebied Over de hieronder gepresenteerde kosten merken wij nog het volgende op: in de tabel hieronder zijn alleen direct aan het programma Landelijk Gebied toe te rekenen kosten van de gemeentelijke organisatie verwerkt. Maar we maken nog meer kosten, zoals onderhoud van wegen en burgen, openbaar groen, planontwikkeling en grondexploitaties. Deze zijn echter niet specifiek toe te rekenen aan dit programma.
Tabel 2.4.1 (bedragen x € 1.000) Programma Landelijk gebied | Realisatie | Begroting | Begroting | Raming | Raming | Raming 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Lasten 8.1 Ruimte en leefomgeving | 219 | 184 | 105 | 102 | 102 | 100 Totaal - Lasten | 219 | 184 | 105 | 102 | 102 | 100 Baten 8.1 Ruimte en leefomgeving | 6 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Totaal - Baten | 6 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Landelijk gebied | 213 | 184 | 105 | 102 | 102 | 100 Toelichting In onderstaande tabel (2.4.2) ziet u de herkomst van de bedragen (Gemeentebegroting 2026, Voorjaarsnota 2026 en ontwikkelingen na VJN26), gevolgd door tabel 2.4.3 met een specificatie van de ontwikkelingen na de VJN2026. Een nadere toelichting op de werkwijze treft u in de Leeswijzer. 60 Tabel 2.4.2 (Bedragen x € 1.000) 2026 | Totaal 2026 | 2027 | Totaal 2027 Actuele Taakveld | Onderdeel | Baten | Lasten | 0 | Baten | Lasten | 0 8.1 Ruimte en leefomgeving | 1. Gemeentebegroting 2026 | 0 | 184 | 184 | 0 | 184 | 184 3. Ontwikkelingen na VJN26 | 0 | 0 | 0 | 0 | -79 | -79 Totaal 8.1 Ruimte en leefomgeving | 0 | 184 | 184 | 0 | 105 | 105 Eindtotaal | 0 | 184 | 184 | 0 | 105 | 105 Tabel 2.4.3 (Bedragen x € 1.000) 2027 | Totaal 2027 Actuele Taakveld | Soort | 2. Autonome ontwikkelingen 8.1 Ruimte en leefomgeving | Lasten | -79 | -79 Totaal 8.1 Ruimte en leefomgeving | -79 | -79 Eindtotaal | -79 | -79 2.5.
Programma Bestuur en ondersteuning Programma Bestuur en ondersteuning De gemeente Losser staat voor de opgave om in een steeds complexere en dynamischere omgeving wendbaar, betrouwbaar en toekomstbestendig te blijven opereren. De verwachtingen van inwoners, ondernemers, maatschappelijke partners en bestuur nemen toe, terwijl maatschappelijke vraagstukken steeds vaker een integrale aanpak vragen. Om hier effectief op in te spelen, investeren wij gericht in de verdere ontwikkeling van onze organisatie. Het programma Bestuur en ondersteuning richt zich op: • Doel A: Het versterken van het vermogen om maatschappelijke opgaven centraal te stellen; • Doel B: Het verder verbeteren van de dienstverlening; • Doel C: Het aantoonbaar op orde houden van de bedrijfsvoering; en • Doel D: Het stimuleren van de ontwikkeling naar een lerende organisatie. Daarmee bouwen wij voort op een stevige basis van publieke waarden, betrokken medewerkers en een dienstverlenende organisatiecultuur. Door middel van portfoliogestuurd werken en kortcyclische sturing brengen wij strategie, uitvoering en leren nadrukkelijk met elkaar in verbinding. Zo vergroten wij de bestuurbaarheid van de organisatie, versterken wij eigenaarschap en realiseren wij duurzame verbeteringen die bijdragen aan een effectieve en slagvaardige gemeentelijke organisatie.
Op deze wijze werken wij aan een gemeente die niet alleen vandaag presteert, maar ook klaar is voor de uitdagingen van morgen. Doel A. Sturen op maatschappelijke opgaven De gemeente Losser wil zichtbaar en samenhangend sturen op maatschappelijke opgaven. Wat willen we bereiken? Bestuurlijke ambities, maatschappelijke effecten, capaciteit en middelen worden integraal afgewogen, zodat keuzes transparant, uitvoerbaar en bestuurbaar zijn. We versterken de verbinding tussen opgaven, uitvoering en planning- en controlinstrumenten, zodat maatschappelijke doelen beter worden gerealiseerd en de organisatie gericht kan inspelen op ontwikkelingen in de samenleving. Wat gaan we daarvoor doen? • We werken verder aan het versterken van opgavegericht werken en portfoliomanagement. • We herijken de belangrijkste maatschappelijke opgaven en vertalen deze naar concrete resultaten en uitvoeringsafspraken. Daarbij leggen we helder vast wie opdrachtgever, opdrachtnemer en betrokken partners zijn. • We versterken het opdrachtgeverschap binnen het management, verbeteren we de verbinding tussen opgaven en de P&C-cyclus en richten we een portfoliotafel in voor integrale afweging, prioritering en monitoring van opgaven. • We verankeren capaciteitsmanagement en prioritering in de reguliere sturingscyclus, zodat beschikbare middelen en personele inzet doelgericht worden ingezet.
63 Wat zijn de belangrijkste resultaten in 2027? • Actuele en bestuurlijk vastgestelde maatschappelijke opgaven. • Vertaling van opgaven naar concrete resultaten en verantwoordelijkheden. • Duidelijke vastlegging van opdrachtgeverschap, eigenaarschap, capaciteit, planning en resultaten. • Koppeling tussen opgaven, begroting, bestuursrapportages en jaarrekening. • Periodieke portfoliorapportage met inzicht in voortgang, risico’s, afhankelijkheden en prioriteiten. • Expliciete besluitvorming over prioriteiten en capaciteit. • Transparantere, beter navolgbare en effectievere sturing op maatschappelijke opgaven. Doel B. Interactieve dienstverlening De gemeente Losser wil dienstverlening bieden die toegankelijk, zorgvuldig, responsief en bestuurlijk betrouwbaar is. Inwoners, ondernemers, verenigingen en de gemeenteraad moeten kunnen rekenen op duidelijke processen, goede bereikbaarheid, betrouwbare informatie en een dienstverlening die aansluit bij hun behoeften en verwachtingen. Wat willen we bereiken? • We optimaliseren de balans tussen persoonlijke dienstverlening, digitale dienstverlen ing en bestuurlijke transparantie. Wat gaan we daarvoor doen? • We verbeteren de kwaliteit en voorspelbaarheid van bestuurlijke besluitvorming door processen rondom collegevoorstellen, moties, toezeggingen en raadsinstrumenten verder te professionaliseren.
• We versterken de gemeentelijke dienstverlening door de samenwerking tussen de eerste en tweede lijn te verbeteren, servicenormen vast te stellen, de bereikbaarheid te vergroten en openingstijden en dienstverleningskanalen te optimaliseren. • We investeren in de verdere ontwikkeling van omnichanneldienstverlening. o We onderzoeken hoe inwoners contact opnemen met de gemeente, verbeteren de inzet van digitale kanalen en bereiden de implementatie van een klantinteractiesysteem (PodiumD Contact) voor. o We verbeteren de gemeentelijke website, maken informatie beter vindbaar en zorgen ervoor dat persoonlijk contact beschikbaar blijft wanneer digitale dienstverlening niet volstaat. • We stimuleren vernieuwing waarbij technologie meer publieke waarde toevoegt, professionals ondersteunt en tegelijkertijd onder menselijke regie blijft. Wat zijn de belangrijkste resultaten in 2027? • Bestuurlijke besluitvorming verloopt efficiºnt, uniform en transparant. • Collegevoorstellen, raadsinstrumenten, moties en toezeggingen worden integraal gemonitord. • Bestuurlijke informatie is tijdig, volledig en goed toegankelijk. • Duidelijke servicenormen en geoptimaliseerde processen versterken de dienstverlening. • Inwoners en ondernemers ervaren een betere bereikbaarheid en meer samenhang tussen kanalen.
• Losser werkt vanuit een heldere ambitie op het gebied van omnichanneldienstverlening en verdere digitalisering van klantcontact. 64 Doel C. Bedrijfsvoering aantoonbaar op orde en bestuurbaar Om de maatschappelijke opgaven van de gemeente goed uit te kunnen voeren, is een betrouwbare, doelmatige en beheerste bedrijfsvoering noodzakelijk. Een goede bedrijfsvoering stelt bestuur, directie en management in staat tijdig te sturen, risico’s te beheersen en verantwoording af te leggen. Wat willen we bereiken? • We beschikken over een betrouwbare, transparante en toekomstbestendige bedrijfsvoering die de organisatie ondersteunt bij het realiseren van haar maatschappelijke opgaven • Bestuur, directie en management kunnen tijdig beschikken over actuele en betrouwbare informatie om tijdig te sturen, risico’s te beheersen en verantwoording af te leggen. Wat gaan we daarvoor doen? • Versterken van financiºle sturing, risicomanagement en managementinformatie. • Actualiseren van verantwoordelijkheden, bevoegdheden en procesafspraken voor budgethouders en proceseigenaren. • Verbeteren van informatiebeheer, archivering en digitale informatievoorziening. • Uitvoering geven aan de Woo, AVG en Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer. • Doorontwikkelen van digitale dienstverlening, waaronder MijnLosser en digitale formulieren.
• Actualiseren van dienstverleningsovereenkomsten en verbeteren van de sturing op prestaties, kwaliteit en kosten. Wat zijn de belangrijkste resultaten in 2027? • Een vast controlritme voor financiºn, personeel, informatievoorziening en bedrijfsvoeri ng. • Betrouwbare financiºle prognoses en tijdige sturingsinformatie voor bestuur en management. • Geactualiseerde budgethoudersregeling en eenduidige verantwoordelijkheden. • Verbeterde managementinformatie over financiºn, capaciteit, prestaties en risico ’s. • Verdere implementatie van het informatiebeheerplan en naleving van Woo, AVG en WMEBV. • Geactualiseerde dienstverleningsovereenkomsten met duidelijke afspraken over prestaties, kwaliteit en kosten. • Verdere digitalisering van dienstverlening en processen. Doel D. Lerende, wendbare en toekomstbestendige organisatie De gemeente Losser wil een organisatie zijn die wendbaar inspeelt op maatschappelijke ontwikkelingen, bestuurlijke prioriteiten en veranderende verwachtingen van inwoners, ondernemers en partners. Wat willen we bereiken? • Een lerende organisatie waarin medewerkers eigenaarschap nemen, samenwerken over teamgrenzen heen, continu verbeteren vanzelfsprekend is en kennis en vaardigheden zich blijven ontwikkelen.