Financiële rapportage 2024
Tekst van het document
Financiële rapportage
2024
Inhoudsopgave Inhoudsopgave.....................................................................................................................2 1. Inleiding ............................................................................................................................3 2. Samenvatting financiën ...................................................................................................4 3. Toelichting afwijkingen programma Onmeunig mooi Losser .......................................6 4. Toelichting afwijkingen programma Wendbare organisatie en transparant bestuur ................................................................................................................................ 13 5. Actualisatie reserves ..................................................................................................... 15 6. Bijlagen ........................................................................................................................... 19
2
1. Inleiding In de gemeentebegroting 2024-2027 (GB24) zijn de beleidsplannen voor het jaar 2024 gepresenteerd. Dit betreft het vervolg op de 1e tussenrapportage (voorjaarsnota 2024-2028) met peildatum 1 april 2024. In deze 2e tussenrapportage (ook wel najaarsrapportage genoemd) wordt een update van de financiële stand van zaken gegeven met peildatum 1 oktober 2024. De najaarsrapportage is sinds vorig jaar, mede in het licht van de rechtmatigheidsverantwoording, met de vaststelling van de nieuwe Financiële verordening als verplicht onderdeel van de Integrale Planning en Control-cyclus (IPC) opgenomen. De focus ligt, meer dan in de eerste rapportage (als onderdeel van de voorjaarsnota) op de financiële effecten. Daarom is deze tweede tussenrapportage ook anders van opzet dan de eerste tussenrapportage. Conform de financiële verordening gaat deze tussenrapportage in op: 1. de afwijkingen tussen budget en prognose van realisatie 2. actualisatie van reserves Volgens de Financiële verordening (artikel 6) informeert het college de raad tussentijds over afwijkingen ten opzichte van de begroting. Het derde lid van artikel 6 bepaalt dat afwijkingen op de oorspronkelijke ramingen van de baten en lasten van taakvelden in de begroting groter dan € 50.000 worden toegelicht. Met deze tussentijdse rapportage wordt hieraan voldaan.
In het kader van begrotingsrechtmatigheid lichten we op taakveldniveau alle afwijkingen groter dan € 25.000 per taakveld toe. Aangezien de inventarisatie is beperkt tot de gepresenteerde afwijkingen, geeft dit overzicht een globale indicatie van het te verwachten rekeningresultaat 2024. Verwacht resultaat 2024 Bij de voorjaarsnota 2024 hadden we nog een begroting 2024 die op € 1,30 mln. nadelig sloot. Na verwerking van alle mutaties uit deze najaarsrapportage komt het verwachte saldo voor de GB24 uit op € 1,07 mln. nadelig. Een verbetering derhalve van € 234.000. Voor de reserves is hierbij rekening gehouden met de al in de begroting opgenomen mutaties en de verwachtingen tot en met het einde van het jaar. Het verloop van het resultaat lichten we toe in hoofdstuk 2. De financiële gevolgen van de beleidsontwikkelingen per taakveld lichten we toe in de hoofdstukken 3 en 4, terwijl in hoofdstuk 5 verder wordt ingegaan op de mutaties op de reserves. In de bijlage (hoofdstuk 6) worden de technische wijzigingen gepresenteerd.
3
2. Samenvatting financiën 2.1 Resultaat van deze rapportage Uitgangspunt voor deze rapportage is het saldo van de voorjaarsnota 2024. Die sloot met een negatief saldo van € 1,30 mln. Het effect van alle ontwikkelingen in deze rapportage is € 234.000 positief. Het resultaat komt dan uit op ruim € 1,07 mln. negatief. P&C-document (bedragen x € 1.000) 1
Nadelig saldo voorjaarsnota 2024
2
Financieel effect najaarsrapportage 2024 Totaal na verwerken najaarsrapportage 2024
Financieel effect -1.300 234 -1.066
Ad 1 Onder 1. is het eindsaldo van de Voorjaarsnota 2024 (VJN24) opgenomen. Ad 2 Onder 2. is het resultaat van alle ontwikkelingen in deze rapportage opgenomen. Een specificatie van dit resultaat treft u hieronder bij 2.2 aan. Een inhoudelijke toelichting op de beleidsontwikkelingen binnen de programma's Onmeunig mooi Losser en Wendbare organisatie en transparant bestuur vindt u in de hoofdstukken 3 en 4.
2.2 Specificatie resultaat najaarsrapportage Toelichting financieel effect najaarsrapportage 2024 (bedragen x € 1.000)
Financieel effect
1
Resultaat meicirculaire 2024
288
2
Resultaat rente en afschrijving 2024
301
3
Resultaat septembercirculaire 2024
146
4
Resultaat exploitatie najaarsrapportage 2024
-411
5
Saldo actualisatie personeel 2024
-167
6
Saldo mutatie reserves
77
Totaal saldo mutaties najaarsrapportage 2024
234
Ad 1 Resultaat meicirculaire 2024 De raad is met een raadsinformatiebrief (d.d. 4-7-2024) over de effecten van de meicirculaire geïnformeerd. De gevolgen voor de jaren 2025 tot en met 2029 zijn al in de gemeentebegroting 2025 verwerkt. De effecten van de meicirculaire voor de jaarschijf 2024 nemen we nu in deze rapportage mee. Het gepresenteerde saldo is inclusief het effect van alle taakmutaties.
4
Ad 2 Resultaat rente en afschrijving De werkelijk betaalde rente op basis van het omslagpercentage is over de taakvelden verdeeld. De boekwaarde van de investeringen per 1-1-2024 (JR23) is hiervoor de basis. Kort na het afronden van de VJN24 hebben we de rente geboekt. De begroting is hier nu op aangepast. In de VJN24 hebben we een voorlopig voordeel door onderuitputting op de afschrijvingen gemeld. Niet alle investeringen zijn in 2023 (volledig) uitgevoerd (zie kredietenlijst Jaarrekening 2023 (JR23)), daardoor vallen de afschrijvingen in 2024 lager uit. Nu blijkt dat de werkelijke afschrijvingskosten nog iets gunstiger uitvallen dan waar we in de VJN24 rekening mee hebben gehouden. De begroting wordt nu aangepast aan de werkelijke afschrijvingskosten. Het voordeel is € 301.000. In een aparte tabel in de bijlage in hoofdstuk 6 lichten we zonder verdere inhoudelijke toelichting de resultaten per taakveld toe. De kredietenlijst wordt geactualiseerd in de JR24. Ad 3 Resultaat septembercirculaire 2024 Ook hierover hebben wij de raad met een raadsinformatiebrief (d.d. 7-10-2024) geïnformeerd. De septembercirculaire pakt voor de jaarschijf 2024 gunstig uit, het positieve resultaat is € 146.000 (inclusief taakmutaties). De effecten van de septembercirculaire voor het jaar 2024 nemen wij in deze rapportage mee.
Voor de jaren 2025 tot en met 2029 nemen we zoals gebruikelijk mee in de VJN25. Ad 4 Resultaat exploitatie najaarsrapportage 2024 Per saldo sluit de actualisatie van de exploitatie met een saldo van € 411.000 nadelig. We lichten dit inhoudelijk verder toe per taakveld in de hoofdstukken 3 en 4. Ad 5 Saldo actualisatie personeel 2024 Mede door de relatief hoge stijging van de CAO-lonen stijgen de personeelskosten. In de GB25 hebben we al rekening gehouden met deze hogere lasten voor de jaren 2025-2028 die voor het grootste deel gecompenseerd worden door een hogere algemene uitkering. Per saldo is er voor 2024 sprake van een nadelig effect van € 167.000. Ad 6 Saldo mutaties reserves De voorbije jaren hebben we vaak pas bij de jaarrekening op basis van werkelijke kosten en baten de mutatie op de reserves bepaald. Vaak was daar ook niets voor geraamd. In het kader van de rechtmatigheid is deze werkwijze onrechtmatig en daarom niet langer houdbaar. We hebben een inschatting van alle relevante kosten gemaakt en op basis daarvan ook de dotatie of onttrekking geraamd. Een uitgebreide toelichting hierop vindt u terug in hoofdstuk 5. Toelichting technische wijzigingen Zoals hiervoor al aangegeven worden de beleidsontwikkelingen (onder ad 4) toegelicht in de hoofdstukken 3 en 4. De overige ontwikkelingen zijn van financieel-technische aard en worden verder niet toegelicht.
De effecten per taakveld (nodig om aansluiting te houden met de bij deze rapportage horende begrotingswijziging worden in de bijlage (hoofdstuk 6) in tabelvorm gepresenteerd.
5
3. Toelichting afwijkingen programma Onmeunig mooi Losser In de tabel hieronder zijn per taakveld de financiële afwijkingen boven de € 25.000 ten opzichte van de budgetten weergegeven of in het kader van de rechtmatigheidsverantwoording genoemd moeten worden. Onder de tabel zijn deze afwijkingen kort toegelicht. Tabel 1, bedragen in €, "min bedragen" zijn negatief. Actuele taakveld
Omschrijving
3.4 Economische promotie
Opbrengst Toeristenbelasting
Baten
Lasten 15.000
Recreatie en toerisme Totaal 3.4 Economische promotie 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken
70.000 15.000
Leerlingenvervoer SPUK Onderwijsachterstandenbeleid SPUK (OAB)
-235.000 81.000
Vrijval subsidie Fundament Totaal 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken 5.1 Sportbeleid en activering
Btw Sport TV 5.1
Totaal 5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccommodaties
81.000
-181.000
35.000
-35.000
35.000
-35.000 -150.000
320.000
-320.000
320.000
-470.000
Specifieke uitkering IDO
23.113
-23.113
SPUK bibliotheekvoorziening
440.000
-440.000
Totaal 5.2 Sportaccommodaties 5.6 Media
Toekomstkracht bibliotheek Totaal 5.6 Media 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie
75.000 463.113
43.000
Landschapsbescherming
20.000 -30.000
Plantsoenen Totaal 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie
6
-388.113
Kosten speeltuinen
Opbrengsten kermis
6.1 Samenkracht en burgerparticipatie
-80.000
134.000
Energie sportaccommodaties Btw Sport TV 5.2
70.000
100.000 -30.000
163.000
Kinderopvang
70.000
Mantelzorg
71.000
SPUK Onderwijsroute
400.000
-400.000
SPUK Opvang Oekraïne
3.304.248
-3.304.248
Sociaal Cultureel Werk SPUK Wet Inburgering Totaal 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen
30.000 22.900
-22.900
3.727.148
-3.556.148
Stelpost lp.comp. en reële tarieven
575.000
Totaal 6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen 6.3 Inkomensregelingen
575.000 BUIG-regeling
90.000
Bijzondere bijstand
63.000
Energietoeslag
377.000
Armoedemiddelen
95.000 223.000
Werken in Losser
193.000 Woonvoorziening en rolstoelen
Totaal 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) 6.71a Huishuishoudelijke hulp (WMO)
Huishoudelijke hulp
Totaal 6.71a Huishuishoudelijke hulp (WMO) 6.71b Begeleiding (WMO)
-162.000 Jeugdhulp
Totaal 6.73a Pleegzorg
7
46.000 46.000
Jeugdhulp
-617.000 -617.000
Jeugdhulp
-542.000 -542.000
Jeugdhulp
-195.000 -195.000
Jeugdhulp
Totaal 6.72d Jeugdhulp zonder verblijf overig 6.73a Pleegzorg
-255.000
108.000
Totaal 6.72c Jeugdhulp dagbesteding 6.72d Jeugdhulp zonder verblijf overig
-423.000
Begeleiding (Wmo) PGB
Totaal 6.72b Jeugdzorg behandeling 6.72c Jeugdhulp dagbesteding
100.000
-270.000
Totaal 6.72a Jeugdzorg begeleiding 6.72b Jeugdzorg behandeling
-423.000
Begeleiding (Wmo)
Totaal 6.72 Maatwerkdienstverlening 186.72a Jeugdzorg begeleiding
100.000
-255.000
Totaal 6.71b Begeleiding (WMO) 6.72 Maatwerkdienstverlening 18-
557.000 193.000
Totaal 6.4 WSW en beschut werk 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)
-68.000
Bruto Bijstand Zelfstandigen (BBZ)
Totaal 6.3 Inkomensregelingen 6.4 WSW en beschut werk
223.000
-201.000 -201.000
Jeugdhulp
-90.000 -90.000
6.73b Gezinsgericht
Jeugdhulp
-46.000
Totaal 6.73b Gezinsgericht 6.73c Jeugdhulp met verblijf overig
-46.000 Jeugdhulp
-114.000
Totaal 6.73c Jeugdhulp met verblijf overig 6.74a Jeugd behandeling GGZ zonder verblijf
-114.000 Jeugdhulp
-409.000
Totaal 6.74a Jeugd behandeling GGZ zonder verblijf 6.74b Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf
-409.000 Jeugdhulp
404.000
Totaal 6.74b Jeugdhulp crisis/LTA/GGZverblijf 6.74c Gesloten plaatsing
404.000 Jeugdhulp
-180.000
Totaal 6.74c Gesloten plaatsing 6.82 Geëscaleerde zorg 18-
-180.000 Jeugdhulp
119.000
Totaal 6.82 Geëscaleerde zorg 186.82a Jeugdbescherming
119.000 Jeugdhulp
-175.000
Totaal 6.82a Jeugdbescherming 7.1 Volksgezondheid
-175.000 Brede spuk
Totaal 7.1 Volksgezondheid 7.4 Milieubeheer
408.878
-408.878
408.878
-408.878
Milieu
153.000
Totaal 7.4 Milieubeheer Eindtotaal
153.000 5.343.139
De gepresenteerde financiële afwijkingen kunnen een incidenteel of structureel karakter hebben. Bij het proces van de voorjaarsnota 2025 gaan we na in hoeverre budgetten (structureel) aanpassing behoeven. Toelichting per onderwerp 3.4 Economische promotie Bij de voorjaarsnota 2024 zijn een drietal budgetten beschikbaar gesteld, waarvan de realisatie naar verwachting pas in 2025 zal plaatsvinden. Deze bedragen zullen bij de samenstelling van de jaarrekening 2024 worden meegenomen in het voorstel voor resultaatbestemming. Het gaat om: uitvoering programma recreatie en toerisme (€ 20.000), verkenning realisatie struinpaden (€ 20.000) en drielandsteen (€ 30.000). Daarnaast levert de aanslag toeristenbelasting € 15.000 meer op dan begroot. 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken Door een nieuwe aanbesteding, waarbij de tarieven hoger zijn geworden, en een nieuwe rekenwijze, waarbij in plaats van op basis van reistijd nu op basis van kilometers wordt afgerekend, nemen de kosten van leerlingenvervoer toe in 2024.
8
-6.168.139
De specifieke uitkering Onderwijsachterstandenbeleid (OAB) valt met ruim € 503.000 hoger uit dan geraamd. Zowel de lasten als baten worden tot dit bedrag verhoogd. De SPUK OAB zetten we in voor activiteiten als de taalklassen (80.000), de subsidiering van kindplaatsen Voor- en vroegschoolse educatie (300.000), VVE Thuis (50.000), inzet voorschoolse IB-er (30.000) en de rijke schooldag (35.000). Hiermee bevorderen we gelijke kansen voor kinderen en het kansrijk opgroeien en brede ontwikkeling van kinderen. Doordat nu alle kosten voor OAB kunnen worden betaald uit de rijksbijdrage en uit voorgaande jaren overgebleven gelden valt het resterende budget voor de subsidie Fundament vrij. 5.1 Sportbeleid en activering Op basis van Europese regelgeving is de btw op sportactiviteiten niet meer compensabel, en dus kostenverhogend. Via een specifieke uitkering, de SPUK Sport, ontvangen we hiervoor een rijksbijdrage. In de begroting 2024 hebben we met zowel lasten als baten nog geen rekening gehouden. Dat zetten we in deze rapportage recht. 5.2 Sportaccommodaties Begin 2023 is een nieuw energiecontract afgesloten met hogere energieprijzen waardoor de diverse budgetten voor energieverbruik worden overschreden. Voor een toelichting op de mutatie btw verwijzen wij naar de toelichting onder taakveld 5.1.
5.6 Media Van het Rijk ontvangen we een specifieke uitkering voor het informatiepunt digitale overheid (IDO). Dit informatiepunt is ondergebracht bij de bibliotheek, en wordt beheerd door stichting Fundament. In de begroting is nog geen rekening gehouden met deze SPUK, en ook niet met de kosten. In de begroting/subsidie van Fundament is onder meer € 23.750 opgenomen voor de toekomstkracht van de bibliotheek. Het rijk heeft in de septembercirculaire voor de jaren 2024 en 2025 € 100.000 beschikbaar gesteld. Hiervan blijft dus in 2024 zo'n € 75.000 over, dit betrekken we bij de resultaatbestemming en wordt in 2025 betrokken bij de plannen voor doorontwikkeling van de bibliotheek. Hiervoor hebben we inmiddels ook twee specifieke uitkeringen ontvangen. In 2024 ontvangen we via deze twee specifieke uitkeringen in totaal € 440.000 voor de doorontwikkeling van de bibliotheek. De planperiode is 1-1-2025 tot en met 30-6-2026. Samen met Fundament werken we aan een plan om deze middelen in te zetten, daarbij betrekken we ook de middelen voor de toekomstkracht van de bibliotheek. 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie De kosten van speeltuinen en speelplaatsen kunnen we dekken uit de brede SPUK. Het beschikbare budget in de begroting valt hierdoor vrij, het voordeel is € 43.000. Ook wordt het beschikbare budget voor landschapsbescherming dit jaar maar zeer beperkt aangewend.
De opbrengsten uit kermissen en evenementen zijn hoger geraamd dan de werkelijke opbrengst. Het nadeel is dit jaar € 30.000. In zowel de VJN2023 als VJN2024 is budget vrij gemaakt voor nieuwe beleidsontwikkelingen. Te denken valt aan deelname aan de groene loper, standplaatsverbetering bomen, groenbeleidsplan, toegankelijkheid en recreatieve hoofdstructuren. Niet alles wordt dit jaar
9
opgepakt en uitgevoerd. Er blijft naar verwachting zo'n € 100.000 over. Dit betrekken we bij de resultaatbestemming. 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie Omdat een deel van de gemeentelijke bijdrage aan Fundament nu uit de SPUK Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) wordt gedekt hebben we op het Sociaal Cultureel Werk een voordeel van € 30.000. Ook voor Mantelzorg geldt dat een deel van de kosten uit de SPUK GALA wordt gedekt, op dit budget resteert nu een voordeel van € 71.000. De kinderopvang, gastouderopvang en kinderopvang op basis van Sociaal Medische Indicatie (SMI) bezien we altijd in samenhang met elkaar. Met name op het laatste onderdeel kwamen we de laatste jaren tekort. De kosten voor kinderopvang SMI hebben zich nu gestabiliseerd, op gastouder- en kinderopvang blijft ruim € 70.000 over. We ontvangen een specifieke uitkering voor opvang ontheemden Oekraïne, voor het financieren van de onderwijsroute en ter bekostiging van inburgeringsvoorzieningen onder de Wet Inburgering. In de begroting is nog geen rekening gehouden met de baten en lasten van deze drie specifieke uitkeringen. 6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Voor onverwachte loon- en prijsstijgingen binnen het Sociaal Domein is een stelpost van afgerond € 100.000 in de begroting opgenomen. Ook is een stelpost van € 475.000 opgenomen voor de effecten naar het onderzoek reële tarieven.
De hogere kosten vinden we terug op de taakvelden m.b.t Jeugd en Wmo. Deze worden bij de taakvelden 6.6 tot en met 6.71b (Wmo) en 6.72 tot en met 6.82a (Jeugd) toegelicht. 6.3 Inkomensregelingen De BUIG-uitkering 2024 pakt € 255.000 hoger uit, namelijk € 5.847.594. Daarentegen vallen de verwachte terugvorderingen € 32.000 lager uit dan waar vooraf rekening mee is gehouden. Het aantal aanvragen voor inkomensondersteuning (BBZ) bij het ROZ blijft beperkt in 2024. Dit leidt tot een voordeel van € 90.000. Ook heeft een bijstelling plaatsgevonden in het verwachte aantal uitkeringen en de verwachte inzet om te komen tot een nieuwe contract voor het sociaal ontwikkelingsbedrijf. Hierdoor zijn de kosten over 2024 naar verwachting € 68.000 hoger. In het budget voor de bijzondere bijstand is rekening gehouden met een taakmutatie uit het gemeentefonds om een stapeling van sociale en maatschappelijke problemen als gevolg van de hoge inflatie te voorkomen (€ 46.000). In het minimabeleid is hier al op voorzien door de verruiming van de inkomensgrenzen. Waardoor dit extra beschikbare budget niet benodigd was. Daarnaast heeft een bijstelling plaatsgevonden van het verwachte aantal uitkeringen voor de bijzondere bijstand. Dit leidt tot een voordeel van € 17.000. De gemeente heeft inmiddels alle dossiers voor de energietoeslag afgewikkeld.
Er blijft € 377.000 over van de beschikbaar gestelde middelen uit de decembercirculaire 2023. Zoals hierboven al is aangegeven is in het minimabeleid rekening gehouden om de minimaregelingen te verruimen. Nadien zijn er via het Rijk diverse taakmutaties toebedeeld die hetzelfde doel dienen. Doordat we vroegtijdig hebben geanticipeerd op de ontwikkelingen en middelen hebben gereserveerd hiervoor blijkt het extra beschikbare budget niet benodigd. Dit leidt tot een voordeel van € 68.000 op de armoedemiddelen. Daarnaast vallen de kosten voor de Stadsbank op dit onderdeel € 27.000 lager uit dan waar in de begroting rekening mee is gehouden. Dit komt omdat een deel van de kosten betrekking heeft op het project
10
financieel ontzorgen Wet Inburgering. Daarom worden deze kosten ten laste van het budget voor de Wet Inburgering gebracht. 6.4 WSW en beschut werk Het voordeel is het gevolg van meevallende loonkosten ten opzichte van waar in de begroting rekening mee was gehouden, onder andere als gevolg van uittredende medewerkers. 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) In de loop van dit jaar hebben we een drietal dure woonvoorzieningen moeten vergoeden die samen goed zijn voor een nadeel van ruim € 200.000. De verwachting is dat de krapte op de woningmarkt in combinatie met de vergrijzing er toe leiden dat de kosten voor woningaanpassingen ook in de toekomst stijgen. En bij de kosten voor het onderhoud van de hulpmiddelen is vastgesteld dat over de voorbije jaren (2022-2023) niet alles juist gefactureerd is. Dit leidt tot een flinke nabetaling van ongeveer € 100.000. Het nadeel is in totaal € 323.000. 6.71a Huishuishoudelijke hulp (WMO) Door verhoging van het minimumloon zijn de tarieven voor de huishoudelijke hulp sneller gestegen dan waar we in onze begroting rekening mee hebben gehouden. Ondanks de vergrijzing zien we nog steeds geen grote stijgingen in het beroep op de huishoudelijke hulp. Mogelijk heeft de pilot 'Herstelgerichte Ondersteuning' hier een positief effect op.
Het nadeel door de hogere tarieven bedraagt € 255.000 6.71b Begeleiding (WMO) Zowel door de gevolgen van het onderzoek naar reële tarieven als door een hogere stijging van de tarieven dan verwacht zien we op dit taakveld in 2024 een nadeel van € 270.000. We zien geen significante stijging in het aantal inwoners en gebruik van deze voorziening. Dit is dus een autonome kostenontwikkeling. De dalende trend van het gebruik van het Persoonsgebonden Budget (PGB) zet door, waardoor we in 2024 een voordeel zien op dit budget van € 108.000. 6.72 t/m 6.82a De kosten voor de Jeugdhulp stijgen ten opzichte van de begroting 2025, de stijging is € 2 mln. (zie bedragen taakvelden 6.72 tot en met 6.82a). Deels komt dat door de gevolgen van het onderzoek naar reële tarieven. We hebben hiervoor stelposten opgenomen tot een bedrag van € 575.000 (zie taakveld 6.2). Er resteert dan nog een stijging van iets meer dan € 1,4 mln. De verklaring hiervoor zijn: De kostprijs van de verschillende zorgtrajecten zijn sneller gestegen dan verwacht als gevolg van loonstijgingen (autonome ontwikkeling). De kosten stijgen hierdoor met € 700.000. Verder zagen we het afgelopen jaar een aantal kortdurende intensieve zorgtrajecten, die ons € 700.000 extra hebben gekost. Op één na lopen deze trajecten in 2024 af.
De verwachting is dat we door de lokale inzet van voorliggende voorzieningen de stijging van de kosten dempen. 7.1 Volksgezondheid Net als in 2023 ontvangen we een specifieke uitkering voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis (Brede spuk genoemd). In de begroting is nog geen rekening gehouden met baten en lasten. 7.4 Milieubeheer Binnen het taakveld milieu zijn er diverse werkbudgetten. Naast de aanschaf van kleding en materiaal, zetten we dit budget ook in voor de kosten van de flexibele personele schil. Dit jaar blijft van het totale budget € 15.000 over, met name omdat er minder materieel is
11
aangeschaft. Daarnaast blijkt de bestrijding van de eikenprocessierups onder controle te zijn waardoor een voordeel op dit onderdeel ontstaat van bijna € 100.000. De kosten van specifieke taken voor de Omgevingsdienst Twente worden apart gefactureerd, deze kosten vallen lager uit dan waar in de begroting rekening mee is gehouden. Dit leidt tot een voordeel van € 38.000.
12
4. Toelichting afwijkingen programma Wendbare organisatie en transparant bestuur In de tabel hieronder zijn per taakveld de financiële afwijkingen boven de € 25.000 ten opzichte van de budgetten weergegeven of in het kader van de rechtmatigheidsverantwoording genoemd moeten worden. Onder de tabel zijn deze afwijkingen kort toegelicht. Tabel 2, bedragen in €, " min bedragen" zijn negatief. Actuele taakveld
Omschrijving
Baten
Lasten
0.1 Bestuur
Accountantskosten en rekenkamer
62.000
Kosten Burgemeester en wethouders
-192.000
Totaal 0.1 Bestuur 0.4 Ondersteuning organisatie
-130.000 Subsidie RTV Noord Oost Twente
26.000
Totaal 0.4 Ondersteuning organisatie 0.5 Treasury
26.000 Treasury
Totaal 0.5 Treasury 0.61 OZB woningen
Proceskosten GBTwente
Totaal 0.61 OZB woningen 0.8 Overige baten en lasten
Bedrijfsvoering
Totaal 0.8 Overige baten en lasten 0.9 Vennootschapsbelasting [vpb]
140.000
-140.000
140.000
-140.000
50.000
-50.000
50.000
-50.000
-9.000
450.000
-9.000
450.000
Vennootschapsbelasting
-33.000
Totaal 0.9 Vennootschapsbelasting [vpb] 1.1 Crisisbeheersing en Brandweer
-33.000 Rampenbestrijding
10.000
Veiligheidsregio Twente
100.000
Totaal 1.1 Crisisbeheersing en Brandweer Eindtotaal
110.000 181.000
233.000
De gepresenteerde financiële afwijkingen kunnen een incidenteel of structureel karakter hebben. Bij het proces van de voorjaarsnota 2025 gaan we na in hoeverre budgetten (structureel) aanpassing behoeven. Toelichting per onderwerp 0.1 Bestuur De kosten van zowel de accountantscontrole als de kosten van de rekenkamercommissie laten een voordeel zien in 2024. Bij de accountantscontrole is er weliswaar meerwerk geweest, maar er was met meer kosten rekening gehouden. Bij de rekenkamercommissie komt het voordeel door een bijdrage van de rekenkamer Dinkelland over 2023.
13
In de gemeentebegroting 2025 is al een correctie op de kosten van B&W verwerkt. Dit omdat de cao-wijzigingen van de laatste jaren nog niet in het budget waren verwerkt. Voor 2024 was dat nog niet gebeurd. 0.4 Ondersteuning organisatie Het voordeel ontstaat omdat nog geen invulling is gegeven aan de geraamde extra bijdrage van RTV Noord Oost Twente van € 25.000. De reguliere bijdrage van bijna € 15.000 is wel betaald. 0.5 Treasury We hebben een nieuwe langlopende lening aangetrokken. Daardoor stijgen de lasten van de rente op de langlopende leningen. En omdat we zoveel mogelijk aanvullende financiering met kort geld hebben gefinancierd is ook de rente op het kasgeld gestegen. De stijging van de rentelasten is € 140.000. Daar staat tegenover dat we begin dit jaar meer rente over het schatkistbankieren hebben ontvangen. Het voordeel is € 30.000. Overigens stijgen de rentebaten op de treasury doordat de omslagrente op 0,7% uitkomt, terwijl we in de GB24 nog rekening hielden met 0,4%. Dit is verder toegelicht in de bijlage in hoofdstuk 6. De dividendopbrengst op de deelnemingen blijft achter bij de verwachtingen. Het nadeel schatten we in op € 110.000. 0.61 OZB woningen Naast de reguliere bijdrage aan GBTwente worden de proceskosten voor het aanvechten van de waardering in het kader van de Wet onroerende zaakbelasting (WOZ) apart door GBTwente bij ons in rekening gebracht.
Naar verwachting vallen deze in 2024 zo'n € 50.000 hoger uit dan geraamd. Hier tegenover staan ook weer vergoedingen die we apart van GBTwente ontvangen. 0.8 Overige baten en lasten De bedrijfsvoering bestaat vooral uit kosten voor personeel, dvo, huisvesting en materieel. Vooral op personele kosten hebben we een voordeel, vooral omdat extra formatie uit de voorjaarsnota (onderdeel eerste bestuursrapportage 2024) pas wat later in het jaar is ingevuld. Tegenover het voordeel staat ook een nadeel omdat we bij vertrek van medewerkers zo mogelijk al eerder nieuw personeel aantrekken zodat die goed ingewerkt kunnen worden. Daardoor hebben we wel enkele maanden dubbele lasten. 0.9 Vennootschapsbelasting [vpb] We hielden in de begroting 2024 nog rekening met een teruggave van vennootschapsbelasting van € 25.000. Uit actualisatie van de grondexploitatie volgt dat we nu rekening moeten houden met een te betalen vpb van ongeveer € 8.000, een nadeel van € 33.000. 1.1 Crisisbeheersing en Brandweer Het werkbudget voor rampenbestrijding is niet aangewend in 2024. Het voordeel is € 10.000. Daarnaast valt mede door hogere loon- en prijscompensatie in onze eigen begroting de werkelijke bijdrage aan VRT € 100.000 lager uit dan begroot.
14
5. Actualisatie reserves Zoals in hoofdstuk 2 onder ad 6 al is vermeld is onze werkwijze voor het boeken van dotaties en onttrekkingen in het kader van de rechtmatigheid niet langer houdbaar. We hebben daarom zowel de lasten als de daarmee samenhangende dotaties en onttrekkingen geactualiseerd en in deze rapportage geraamd. Deze wijziging laat uiteindelijk toch een resultaat zien van ongeveer € 76.000 positief. Dat heeft twee oorzaken: 1. de winstneming uit het grondbedrijf valt iets hoger uit dan oorspronkelijk geraamd (voordeel € 164.000); 2. in de onderuitputting afschrijvingen is al rekening gehouden met het voordeel op een softwarepakket voor burgerzaken, nu moet ook de daartegenover staande onttrekking aan de betreffende bestemmingsreserve worden bijgesteld (nadeel € 88.000). In de eerste tabel (tabel 3) vindt u per taakveld de wijzigingen. In de tweede tabel (tabel 4) vindt u de verwachte stand van alle reserves aan het eind van het jaar, vanzelfsprekend hierbij rekening houdend met de mutaties uit deze rapportage. Tabel 3, bedragen in €, "min bedragen" voor zowel Lasten als Onttrekking reserves zijn nadeel. Actuele taakveld
Lasten
Onttrekking reserves
0.10 Mutatie reserves
-217.592
0.8 Overige baten en lasten
823.331
1.2 Openbare orde en Veiligheid
-110.000
6.1 Samenkracht en burgerparticipatie
-45.000
6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen
-46.610
6.3 Inkomensregelingen
-76.500
6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)
-84.113
7.4 Milieubeheer
410.000
8.1 Ruimte en leefomgeving
-126.740
8.3 Wonen en bouwen
-450.000
Eindtotaal
294.368
-217.592
Toelichting 0.10 Mutatie reserves Het bedrag dat bij dit taakveld wordt genoemd is het saldo van alle mutaties op de reserves, zoals die nu in de najaarsrapportage zijn gewerkt. Voor een groot deel wordt dit gecompenseerd door de mutatie op de lasten van de overige taakvelden, het verschil van afgerond € 76.000 (€ 294.368 - € 217.592) is al toegelicht onder ad 6 in hoofdstuk 2. 0.8 Overige baten en lasten Synergiehervormingsagenda: van de oorspronkelijk geraamde kosten van € 273.750 zetten
15
we in 2024 naar verwachting € 73.000 in. Voor extra werkzaamheden kan een deel met eigen personeel worden uitgevoerd. Daarmee daalt ook de onttrekking aan de betreffende reserve. Groen-blauwe diensten: dit is een nieuwe reserve, waarin dit jaar € 750.000 wordt gestort. Dit jaar worden geen kosten gemaakt, de verwachting is dat we de komende drie jaar jaarlijks € 250.000 uitgeven voor dit doel. Dit bedrag wordt dan aan deze reserve onttrokken. 1.2 Openbare orde en Veiligheid In 2023 is de reserve Bibob ingesteld om Bibob gemeente breed in te kunnen zetten en een inhaalslag te kunnen maken met de exploitatievergunning. In 2024 wordt € 110.000 aan de reserve Bibob onttrokken voor de gemaakte kosten. 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie In de reserve inburgering statushouders zijn middelen gereserveerd voor de integratie van statushouders, waaronder participatie en taalonderwijs. In 2024 wordt voor de uitvoering van de Wet Inburgering € 45.000 meer besteed dan waar in de begroting rekening mee is gehouden. Dit tekort wordt onttrokken aan deze reserve. 6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen De kosten van pilots in het Sociaal domein worden ten laste van de reserve Sociaal domein gebracht. De kosten voor het onderdeel Jeugd bedragen in 2024 naar verwachting bijna € 47.000.
Dit bedrag wordt ingezet voor onder meer de pilots Thuus, Zorgintensief Onderwijs en de weerbaarheidstraining. 6.3 Inkomensregelingen Voor de uitvoering van de pilot schuldhulpverlening wordt € 76.500 onttrokken aan deze reserve. 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) Bij de Wmo gaat het om de pilot Herstelgerichte ondersteuning, waarvan de kosten naar verwachting zo'n € 84.000 bedragen. 7.4 Milieubeheer In de reserve Duurzaamheid wordt voor de uitvoering van het klimaatakkoord gedurende vier jaar € 800.000 per jaar beschikbaar gesteld. In 2024 wordt € 390.000 gebruikt voor de dekking van kosten voor projecten. Daarom zal per saldo € 410.000 worden gedoteerd aan de reserve Duurzaamheid. 8.1 Ruimte en leefomgeving De reserve Woningbouwopgave is ingesteld voor het aantrekken van extra capaciteit en het aanspreken van externe expertise ter ondersteuning van de doelen met betrekking tot het woonvraagstuk. In 2024 wordt € 52.610 onttrokken aan deze reserve voor de gemaakte kosten in 2024 voor dit vraagstuk. In de reserve Landbouwtransitie zijn middelen gereserveerd voor het ondersteunen van de Losserse boeren bij de grote opgaven waar zij nu en in de toekomst mee te maken krijgen. In 2024 wordt € 74.130 onttrokken aan deze reserve voor de gemaakte kosten. 8.3 Wonen en bouwen De reserve Omgevingswet is ingesteld om de implementatie van de Omgevingswet te bekostigen.
Ook al is de Omgevingswet van kracht, de implementatie (doorontwikkeling) is nog in volle gang. In 2024 wordt voor de gemaakte kosten € 450.000 extra onttrokken aan deze reserve dan waar in de VJN23 al rekening mee was gehouden.
16
Bovengenoemde wijzigingen leiden samen met de dotaties en onttrekkingen conform begroting tot onderstaand verloopoverzicht per reserve. Tabel 4, bedragen in €. Omschrijving reserve
Stand per 0101-2024
Dotaties
Onttrekkingen Stand per 3112-2024
RES000 Algemene reserve
22.442.873
2.283.367
3.448.270
21.277.970
RES001 Reserve Grondexploitatie
1.000.000
0
0
1.000.000
RES005 Reserve Onderhoud Wegen
1.700.787
0
0
1.700.787
RES008 Reserve conjunctuur/frictiefonds
50.565
0
0
50.565
RES009 Reserve Kulturhus Overdinkel
85.399
0
10.000
75.399
RES010 Reserve MOP onderwijs.'10
147.938
0
0
147.938
RES018 Reserve NASB '08+'09
52.370
0
0
52.370
RES020 Reserve Gebouwen MOP
464.522
0
0
464.522
RES025 Reserve impuls brede school 2009
102.675
0
0
102.675
RES027 Reserve Verv. Lampen OV
87.500
12.500
0
100.000
RES038 Inburgering Statushouder
74.000
0
45.000
29.000
3.738.329
750.000
193.026
4.295.303
RES046 Reserve Referenda
40.000
0
0
40.000
RES049 Gezond in de stad
379.556
0
0
379.556
RES052 Frictiekosten
111.905
0
0
111.905
RES053 Sociaal domein
400.850
0
207.223
193.627
RES054 Reserve omgevingswet
435.995
205.370
525.000
116.365
RES056 Aansluiting BRP-digitale dienstverlening
262.800
0
0
262.800
RES059 Duurzaamheid
507.844
800.000
390.000
917.844
RES060 Herinrichten Beuningen
40.000
0
0
40.000
RES062 Reserve Centrumontwikkeling
484.000
0
0
484.000
RES064 Versnelling woningbouwopgave
200.000
0
52.610
147.390
RES065 Versnelling landbouwtransitie
200.000
0
74.130
125.870
0
500.000
250.000
250.000
455.330
0
110.000
345.330
RES045 Invest Bijdragen
RES066 Reserve Lastenverlichting RES067 Reserve Bibob
17
RES068 Reserve cofinanciering Leader
0
200.000
0
200.000
RES069 Reserve synergie herv. en ink.str.
0
273.750
200.419
73.331
33.465.237
5.024.987
5.505.678
32.984.546
Eindtotaal
18
6. Bijlagen Tabellen toelichting technische wijzigingen In deze bijlage schetsen we in een viertal tabellen de effecten per taakveld van de mei- en septembercirculaire, de rente en afschrijving en een actualisatie van de raming van verbonden partijen. Deze worden verder niet inhoudelijk toegelicht. Tabel 5, Meicirculaire 2024, bedragen in €, "min bedragen" zijn voor zowel Baten, Lasten als Storting reserves nadeel. Actuele taakveld
Baten
Lasten
Storting reserves
0.10 Mutatie reserves 0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen Gemeentefonds
-140.180 806.418
1.2 Openbare orde en Veiligheid
-3.279
4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken
-89
6.1 Samenkracht en burgerparticipatie
6.592
6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen
36.783
6.3 Inkomensregelingen
-37.551
6.5 Arbeidsparticipatie
-334.661
6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)
-5.460
6.72a Jeugdzorg begeleiding
-2.196
6.82a Jeugdbescherming
-38.570
Eindtotaal
806.418
-378.431
-140.180
Tabel 6, Septembercirculaire 2024, bedragen in €, "min bedragen" Baten en Lasten zijn nadeel. Actuele taakveld
Baten
0.2 Burgerzaken 0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen Gemeentefonds
Lasten -4.226
287.390
5.6 Media
-100.000
6.1 Samenkracht en burgerparticipatie
-2.730
6.3 Inkomensregelingen
-24.280
8.3 Wonen en bouwen
-10.274
Eindtotaal
19
287.390
-141.510
Tabel 7, Rente en afschrijving, bedragen in €, "min bedragen" Baten en Lasten zijn nadeel. Actuele taakveld
Baten
Lasten
0.1 Bestuur
4.080
0.2 Burgerzaken
92.412
0.3 Beheer overige gebouwen en gronden
95.864
0.5 Treasury
136.502
0.8 Overige baten en lasten
-410.177
2.1 Verkeer en vervoer
427.156
3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
5.027
3.4 Economische promotie
-433
4.2 Onderwijshuisvesting
-49.440
4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken
19.790
5.1 Sportbeleid en activering
2.040
5.2 Sportaccommodaties
-16.866
5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie
-140
5.4 Musea
-17
5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie
-1.843
6.1 Samenkracht en burgerparticipatie
6.383
7.2 Riolering
0
7.3 Afval
-1.174
7.4 Milieubeheer
-56
8.1 Ruimte en leefomgeving
-12.775
8.2 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen)
-2.666
8.3 Wonen en bouwen
7.734
Eindtotaal
20
136.502
164.899
Tabel 8, Actualisatie verbonden partijen, bedragen in €, "min bedragen" zijn nadeel. Actuele taakveld
Lasten
0.1 Bestuur
7.385
0.8 Overige baten en lasten
1.030
2.5 Openbaar vervoer
344
3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
1.632
3.4 Economische promotie
-5.513
5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie
0 118
6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen
-16.117
7.1 Volksgezondheid
35.256
7.5 Begraafplaatsen en crematoria
-24.135
Eindtotaal
21
0