Bijlage bij raadsvoorstel Begrotingen Gemeenschappelijke Regelingen 2025

Bijlage bij raadsvoorstel Begrotingen gemeenschappelijke regelingen 2025

Hieronder vindt u per gemeenschappelijke regeling een analyse van de begroting, met daarbij een advies over het indienen van een zienswijze.

SamenTwente Met drie professionele uitvoeringsorganisaties faciliteert en voert SamenTwente taken uit om te zorgen voor gezonde, veilige en vitale inwoners. Voor alle inwoners van Twente. SamenTwente bestaat uit de Gemeentelijke Gezondheidsdienst Twente (GGD Twente), Veilig Thuis Twente (VTT) en de Organisatie voor inkoop van Zorg en Jeugd in Twente (OZJT). Kennispunt Twente, Twentse Koers en Samen14 zijn als gast ondergebracht. Door samen te werken op taken waarvan wettelijk is bepaald dat de gemeenten regionaal moeten samenwerken en op taken waarvan de gemeenten aanvullend hebben besloten dat deze door onze organisatie moeten worden uitgevoerd, bundelen de gemeenten hun kennis, kunde en krachten. GGD Twente - Voortzetting van de wettelijke taken, zoals de consultatiebureaus binnen de jeugdgezondheidszorg; - Advisering en beleidsvoorbereidend voor Twentse gemeenten en maatschappelijke partners. In 2023 is het nieuwe visiedocument publieke gezondheid vastgesteld: Gezonde generaties in Twente. Deze visie is de basis voor zowel GGD Twente als de Twentse gemeenten in de periode 2024-2027. Als lange termijn ambitie is hierin vastgelegd dat “Inwoners van Twente minimaal net zo lang in gezondheid leven als inwoners elders in Nederland”.

De lange termijn ambitie is onder te verdelen in deelambities op het gebied van ‘gezonde leefstijl’, ‘gezonde leefomgeving’, mentale gezondheid’ en ‘beschermen en vaccineren”. VTT

-

Uitvoering geven aan wettelijke taken van Veilig Thuis Uitvoering geven aan (regionale) maatwerktaken zoals afgesproken met de 14 Twentse gemeenten in het document "samenwerkingsafspraken" - Continuering van de taken die voortvloeien uit de vastgestelde Producten en Diensten Catalogus (PDC's') en de aangepaste werkprocessen, in samenwerking met de 14 gemeenten - Blijven voldoen aan de eisen die door het Rijk en de Inspectie gesteld zijn/worden o.a. de beroeps registraties (SKJ, NVO NIPO etc.) en 24 uurs inzet vertrouwensarts - Ze hebben een vereiste kwaliteitscertificering, in het geval van VTT een ISO certificering. Speerpunten: Kwaliteit op tijd (o.a. wachtlijstvrij werken), implementatie van nieuwe ontwikkel richting voor VTT zal aanvangen in 2024 en voorgezet worden in 2025, doorontwikkeling samenwerken in de keten en aansluiting bij het programma “Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming. OZJT -

Een duidelijke opdracht en mandaat voor de organisatie, het ontwikkelen van een visie en strategie, het uitwerken van de beoogde organisatieontwikkeling. Effectueren van de nieuwe inkoop met als doel kinderen en ouders in Twente passende hulp te blijven bieden Doorontwikkeling en realisatie van de transformatie opgave Helderheid over de taken vanuit de hervormingsagenda Jeugd en implementatie in de regio Blijvend leren en verbeteren op basis van data

Speerpunten: doorontwikkeling van de organisatie, effectuering van de nieuwe inkoop en afronding van de implementatie, effectuering van de transformatieopgave, implementatie Hervormingsagenda regionaal en datagericht werken. Belangrijke ontwikkelingen Kerntakendiscussie SamenTwente In het jaar 2025 komt de doorontwikkeling van de organisatie centraal te staan. Majeure inhoudelijke opgaven en financiële knelpunten zijn voor het Algemeen Bestuur (AB) aanleiding geweest om te besluiten tot een kerntakendiscussie. Op 14 februari jl. is er daarom opdracht gegeven een kerntakendiscussie uit te voeren. Voor het voeren van deze discussie is inzicht nodig in de taakuitvoering, het ambitieniveau en de daarbij horende middelen. Van belang is dat er naast een feitelijke check die inzicht geeft in en overzicht geeft over de legitimatie van taken binnen SamenTwente er ook sprake is van inhoudelijke argumenten op basis waarvan afwegingen kunnen worden gemaakt. Het AB wil een goede inhoudelijke discussie kunnen voeren gericht op de toekomst. Onderzoek Veilig thuis Twente Nadat er in 2020 extra formatie is toegevoegd aan de begroting van VTT heeft er opnieuw een stijging plaatsgevonden van meldingen en adviesvragen.

Op het voorstel van SamenTwente voor begrotingsuitbreiding heeft het AB (op 14-2-2024) besloten voor 2024 incidentele middelen te verstrekken voor 2025 de resultaten af te wachten van een extern onderzoek. Dit onderzoek richt zich op hoe VTT samen met partners een duurzame oplossing kan vinden voor het groeiende aantal meldingen en de resulterende wachtlijsten. Vanuit dit onderzoek zal een plan van aanpak ontstaan voor een nieuwe ontwikkelrichting van Veilig Thuis Twente. Financieel De weerstandsratio bevindt zich met 0,8 onder de door het algemeen bestuur vastgestelde gewenste norm van 1,0 maar wel binnen de afgesproken bandbreedte van 0,8 – 1,0. Aangezien de ratio onder de norm zit betekent het dat positieve saldi in de jaarrekeningen dienen te worden toegevoegd aan het eigen vermogen totdat de afgesproken norm is bereikt. Naar aanleiding van de doorrekening voor het weerstandsvermogen kan geconcludeerd worden dat een grote incidentele tegenvaller nog intern opgevangen kan worden, maar daarvoor zou wel praktisch al het weerstandsvermogen ingezet moeten worden. Structurele tegenvallers kunnen niet opgevangen worden omdat er geen structurele ruimte is binnen de begroting. Het aandeel gemeentelijke bijdrage voor 2025 is in totaal geraamd op €42,1 miljoen (Twente). De gemeentelijke bijdrage voor 2025 wordt voor Losser € 1.522.697.

Dit is € 163.012 meer dan de bijdrage 2024 (na wijziging € 1.359.685) Deze bijdrage stijgt door : • Loon- en prijscompensatie (totale stijging € 2,2 miljoen): Voor de prijsontwikkeling neemt SamenTwente in overeenstemming met de uitgangspunten van de gemeenten de ontwikkeling zoals het CBP deze per september 2023 publiceert, met een herrekening van voorgaande drie jaren (2022-2024). Dit leidt tot een ontwikkeling van de prijzen van +1,9% voor 2025. Voor de Loon ontwikkeling SamenTwente gaat uit van een salarishuis per 31-12-2023 en deze worden conform afspraken verhoogd met de index 2024 (+6%) en de uitkomsten hiervan worden vervolgens verhoogd met 5,30% voor 2025. • Het algemeen bestuur heeft op 14 februari 2024 ingestemd met het voornemen om de begroting structureel uit te breiden met €1,23 miljoen (inclusief indexatie) voor het versterken van de informatiebeveiliging, - management en privacy om te voldoen aan de huidige wet en regelgeving.

• •

•

Het algemeen bestuur heeft op 14 februari 2024 ingestemd met het voornemen om voor drie jaar (2024-2026) incidenteel €474.000,- aan extra budget op te nemen voor de borging van continuïteit forensische dienstverlening. Het algemeen bestuur heeft op 14 februari 2024 ingestemd met het voornemen om voor 2024 en 2025 €134.000 aan extra budget op te nemen voor investering in Milieu & Gezondheid ter versterking van de gezonde leefomgeving. De aandacht voor een gezonde leefomgeving neemt toe door de Omgevingswet, Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en andere ontwikkelingen. Het algemeen bestuur heeft op 14 februari 2024 ingestemd met het voornemen om voor 2024 en 2025 €95.000,- aan extra budget op te nemen voor versterking van het Meldpunt Woningvervuiling. Door toename van het aantal meldingen en adviesvragen is een wachtlijst ontstaan en zonder uitbreiding van formatie zal de wachtlijst naar verwachting nog groter worden.

Omdat de stijging van de gemeentelijke bijdrage vooral wordt veroorzaakt door de met de gemeenten afgesproken uitgangspunten voor de GR-en inzake de loon- en prijscompensatie is er, ondanks de forse uitkomst hiervan, geen directe reden om een zienswijze in te dienen. Mede omdat de financiële positie structureel kwetsbaar is, zal in de tussentijdse rapportages wel de vinger aan de pols gehouden moeten worden om de gemeenten tijdig in beeld te houden over de definitieve meerkosten en de dekking daarvan. De uitkomsten van de Kerntakendiscussie en het onderzoek naar de ontwikkelingsrichting van VTT zullen in de tussentijdse rapportage moeten worden beoordeeld. Ook is er geen aanleiding om een zienswijze in te dienen over de voorstellen rondom de informatiebeveiliging, - management en privacy, forensische dienstverlening, Milieu & Gezondheid en Meldpunt Woningvervuiling. Veiligheidsregio Twente Op grond van de Wet Veiligheidsregio’s werken brandweer, politie, geneeskundige hulpverleningsorganisatie in de regio (GHOR) en de gemeenten (kolom Bevolkingszorg) samen in de gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Twente (VRT) op het gebied van crisisbeheersing en rampenbestrijding. Brandweer Twente heeft een aantal wettelijke taken in het kader van brand-, crisis - en rampenbestrijding.

Met de uitvoering van de wettelijke en niet wettelijke taken door de Veiligheidsregio wordt een belangrijke bijdrage geleverd aan de lokale fysieke en sociale veiligheid. De thema’s Informatievoorziening en informatieveiligheid blijven ook in de komende periode belangrijke thema’s voor de organisatie van de VRT. Dit voor het goed kunnen uitoefenen van de opgedragen taken. Verder gaat de begroting van de VRT voor 2025 uit van voorzetting van bestaand beleid binnen de kaders van het door het algemeen bestuur vastgestelde beleidsplan 2021-2024. In financieel opzicht is de begroting van de VRT opgesteld in lijn met de afgesproken werkwijze en uitgangspunten voor begrotingen van verbonden partijen. Bij de raming voor loonontwikkelingen is uitgegaan van CPB-cijfers. Voor 2025 is een incidentele bijdrage van € 0,3 mln. opgenomen om in het licht van de Europese deeltijdrichtlijn de paraatheid in de kazernes met permanente bezetting (Almelo en Hengelo) op orde te houden. Daarnaast is er een noodzakelijke aanpassing van de renteomslag naar 2,5% vanwege de gestegen rente. De bijdrage voor de VRT is voor 2025 begroot op € 1.935.712. In de begroting van de gemeente Losser is voor 2025 rekening gehouden met een bijdrage van € 1.819.938. Het verschil ad. € 115.774 nemen

we mee in de Voorjaarsnota 2024. Deze stijging is vrijwel volledig toe te schrijven aan loon- en prijsontwikkelingen binnen de vastgestelde kaders. De door de Veiligheidsregio Twente ingediende ontwerpbegroting 2025 geeft geen reden de gemeenteraad te adviseren om een zienswijze naar voren te brengen.

Stadsbank Oost-Nederland Stadsbank Oost-Nederland levert de volgende diensten aan gemeenten: Budgetbeheer, BudgetZorg, Beschermingsbewind, schulden oplossen, persoonlijke lening en schulden oplossen met een verklaring Wsnp. De gemeentelijke bijdrage voor Losser is geraamd op € 239.478. Deze bijdrage is onderverdeeld in standaard dienstverlening, bijdrage bestaanskosten en additionele dienstverlening. Voor de gemeente Losser valt de samenwerking in het financieel ontzorgen van inburgeraars onder deze additionele dienstverlening. Dit is € 43.287 voor Losser en zal betaald moeten worden uit de middelen voor de wet Inburgering. Samen met gemeenten is een doorontwikkeling ingezet van proces- en productgericht werken naar klant- en resultaatgericht werken. We ontwikkelden Klantreis ’23: een gebundelde klantgerichte aanpak op maat voor klant en gemeente. SON geeft aan terug te krijgen van klanten, collega’s en gemeenten dat de ingezette verandering merkbaar is. En tegelijkertijd dat er nog meer potentie is in klantgerichtheid en zichtbaarheid. Daar werken zij met vertrouwen hard aan door. In 2025 blijven zij hier volop op inzetten en willen ze nog meer de verbinding maken met het lokale netwerk. Door bijvoorbeeld ook de samenwerking met vrijwilligersorganisaties nog meer op te zoeken en optimaal ieders rol in te zetten.

In het verlagen van de drempel voor schuldhulp, die er helaas nog steeds is in Nederland, maar ook in het duurzaam schuldenvrij blijven. We zijn tevreden met de dienstverlening die we afnemen van de Stadsbank. Binnen de gemeente Losser voeren we halfjaarlijks evaluatiegesprekken met de Stadsbank, waarin we de inhoudelijke samenwerking bespreken en evalueren. Voor ons blijft belangrijk dat het aanbod van de Stadsbank aansluit bij het lokale aanbod aan schuldhulpvoorzieningen. Op dit moment is er sprake van een goede balans in dit aanbod en maken we gebruik van het hybride pakket. Mocht bij een volgende evaluatie blijken dat we meer of minder diensten van de Stadbank nodig hebben, bijvoorbeeld omdat we lokaal een andere afweging maken, dan is die ruimte beschikbaar bij de afname van het hybride pakket. Deze ambities worden niet concreet vertaald naar de gemeentelijke bijdrage. In de uitgangspunten wordt aangegeven dat de primaire begroting 2024, de jaarrekening 2023 en de Kaderbrief SON 2025 met daarin de richtlijnen en voorwaarden van de Twentse en Achterhoekse gemeenten gezamenlijk de leidraad vormen voor de begroting 2025-2028. Hierin is het meest recente beleid opgenomen (bestaand beleid). Daarnaast worden de uitgangspunten gehanteerd conform het advies loon- en prijsontwikkeling gemeenschappelijke regelingen voor de begroting 2025.

De begroting 2025 - 2028 toont het volgende geprognosticeerd saldo van de baten en lasten en totaal te realiseren resultaat:

Het geraamde saldo van lasten en baten zal zowel voor 2025 als voor de jaren 2026-2028 op nul sluiten. Er vinden verder geen mutaties op de Algemene Reserve plaats waarna het resultaat elke jaarschrijf van de begroting 2025-2028 een sluitende raming laat zien. Er is geen aanleiding tot het indienen van een zienswijze, vanuit financieel en inhoudelijk oogpunt. Omgevingsdienst Twente De Omgevingsdienst Twente geeft specialistisch advies over de wettelijke milieutaken, zoals vergunningen, toezicht en handhaving. Ook is de Omgevingsdienst gespecialiseerd in toezicht en handhaving op het gebied van veiligheid, lucht, geluid, energie, afval en bodem. De bijdrage van de deelnemers wordt bepaald aan de hand van het model herijking financiering. Dit betekent dat de bijdrage wordt gebaseerd op de verwachte afname van uren per deelnemer. Na afloop van het boekjaar wordt het gerealiseerde aantal uren per deelnemer afgerekend. De bijdrage van Losser voor 2025 is € 692.000,-. De ODT is primair een uitvoeringsorganisatie. In de praktijk kan dit zeker op een langere termijn niet zonder dat er ook aandacht wordt besteed aan oriëntatie/voorbereiding op ontwikkelingen als de impact van het Rapport van Aartsen, de Omgevingswet en het project Energie & Duurzaamheid en de gevolgen daarvan.

Bovendien vragen gemeenten en provincie, en breder de maatschappij, op meer gebieden dat de ODT aan de slag gaat met nieuwe ontwikkelingen. Dit leidt tot meer taken en hogere kosten. Het niet (meer) uitvoeren van zaken is veelal op wettelijke en/of praktische gronden onmogelijk en behoort dus maar zeer beperkt tot de mogelijkheden om de kosten te reduceren. Het zo efficiënt mogelijk uitvoeren van taken is daarmee veelal de enige manier om de kosten zo beperkt mogelijk te houden. De consequenties van voornoemde ontwikkelingen zijn terug te vinden in de bijdragen over 2025 t/m 2028. Voor 2025 is ten opzichte van het eerder gepresenteerde meerjarenperspectief in 2023 in de nu gepresenteerde ontwerpbegroting voor 2025 een stijging te zien van € 37.000,- ( van € 655.000 naar € 692.000,-) Voor indexering van de kosten van verbonden partijen voor de begroting 2025 zijn regionaal kaders afgesproken tussen gemeenten en de verbonden partijen. Daarnaast wordt het opleidingsbudget in twee stappen van 0,5% verhoogd naar 3% om te voldoen aan de norm van de robuustheidscriteria voor omgevingsdiensten. Gelet op de onderliggende oorzaken van de kostenstijging is deze acceptabel. Belangrijk is hierbij te melden dat naheffingen door met name de herijking naar verwachting tot het verleden behoren.

Het beeld van de gepresenteerde ramingen van de bijdrage van Losser tot en met 2028 toont een stijging:

2024: 2025: 2026: 2027: 2028:

€ 630.000,€ 692.000,€ 729.000,€ 765.000,€ 803.000,-

Voor 2025 en 2026 geldt dat Losser voor energietoezicht aanvullend van €15.000,- en 16.000,bijdraagt. In onze begroting 2024 is voor de jaarschijf 2025 voor ODT een bedrag gereserveerd van € 657.752. Dat betekent ten opzichte van de huidige raming een stijging van € 34.248. Op basis van de voorliggende begroting voor 2025 is er geen aanleiding voor het indienen van zienswijzen. GBTwente

GBTwente bepaalt voor de gemeente Losser de WOZ-waarde en verzorgt het proces van heffen en innen van belastingen. ( o.a. Onroerende zaakbelastingen, Afvalstoffenheffing , Rioolheffing en Toeristenbelasting)

-

Zijn er belangrijke ontwikkelingen binnen het takenpakket van de GR?

Conform de afspraken met de Raad int het belastingkantoor GBTwente geen hondenbelasting meer. De desintegratiebijdrage lopen verder terug. Door het veelvuldig gebruik van de bezwaarmogelijkheden via zogenaamde “no cure-no pay” bureaus nemen zowel de uitvoeringskosten als de proceskostenvergoeding aan deze NCNP-bureaus toe. Het verdienmodel van de NCNP is bij het ministerie van Financiën niet onopgemerkt gebleven en Staatssecretaris Van Rij er zijn maatregelen genomen tegen deze ongewenste ontwikkeling. Zo is de standaard vergoeding verkleint en loopt de vergoeding niet meer via direct via de NCNP-bureaus maar via de inwoner. Deze inzet van deze maatregelen zal moeten helpen om de steeds meer toenemende uit te keren proceskostenvergoeding aan deze bureaus een halt toe te roepen. De bijdrage van de gemeente Losser stijgt als gevolg van o.a. Bijdrage gemeente Losser Desintegratiebijdrage Losser

2023 615

2024 616 5

2025 637 3

De begrote lasten voor mutaties in de reserve stijgen van € 616.000 in 2024 naar € 637.000 in 2025, een toename van € 21.000. Deze toename wordt grotendeels veroorzaakt door de prijsindexatie en door loonindexatie (revisie naar aanleiding van CAO-uitkomsten en loonindexatie). De resterende toename wordt verklaard door mutaties in begrote formatie. Het meerjarenperspectief laat verder een evenwichtige begroting zien. Bovenstaande ontwikkelingen geven geen aanleiding tot het indienen van een zienswijze. Het GBTwente is zich bewust dat ze zorgvuldig om moet gaan met gemeenschapsgeld en kijkt derhalve continue naar mogelijkheden om processen zo effectief mogelijk in te richten.

OLCT (Openbaar Lichaam Crematoria Twente) De begroting van de gemeenschappelijke regeling Openbaar Lichaam Crematoria Twente is beperkt van omvang. Alleen de kosten van het functioneren van de gemeenschappelijke regeling komen in de begroting aan de orde. De gemeenschappelijke regeling is aandeelhouder van het bedrijf Crematoria Twente b.v. In de GR OLCT participeren 11 samenwerkende gemeenten. Crematoria Twente BV is ontstaan uit de verzelfstandiging/privatisering van het Openbaar Lichaam Crematoria Twente-Oost Nederland, opgericht in 1971. Na de verzelfstandiging in 2000 is gekozen voor de besloten vennootschap als rechtspersoon. De aandelen van de vennootschap zijn eigendom van de Gemeenschappelijke Regeling Openbaar Lichaam Crematoria Twente (GR OLCT). Doel van de gemeenschappelijke regeling is het aanbieden van een crematievoorziening, die toegankelijk is voor iedereen. Om de toekomst met vertrouwen tegemoet te kunnen treden werd in 2012 een strategische analyse afgerond. De belangrijkste uitkomsten waren het verbeteren en spreiden van de accommodatie en faciliteiten over het verzorgingsgebied en het afstemmen van de dienstverlening op de vraag en behoefte van nabestaanden op hoog niveau van gastvrijheid. Nadat de besluitvorming over deze uitkomsten, incl. de financiering, werd afgerond, kon de uitvoering ter hand worden genomen (de strategische meerjarenstrategie).

Dit resulteerde in de volledige renovatie van het crematorium Almelo (2017) en de nieuwbouw van crematoria in Borne (sub-regio Hengelo, 2018) en in Oldenzaal (sub-regio Noord Oost Twente, 2018). De volledige renovatie van het crematorium Enschede is in 2019 afgerond. De kosten die gepaard gingen met de uitvoering van de strategische meerjarenstrategie hebben lange tijd een negatief effect gehad op de resultaten van het bedrijf Crematoria Twente BV, maar in de afgelopen jaren zijn de resultaten van het bedrijf weer verbeterd en terug op het oude niveau. De volgende uitdaging voor de Crematoria Twente zit in het duurzamer maken van het crematieproces, bijvoorbeeld door het gebruik van waterstof. Dit brengt grote investeringen met zich mee en kan de winstgevendheid van het bedrijf onder druk zetten. Besluitvorming hierover is op korte termijn te verwachten. Vooralsnog wordt in begroting 2025 uitgegaan van het reguliere dividendbedrag van € 375.000,- , maar op grond van het recentelijk vastgestelde dividendbeleid zijn de werkelijke resultaten uiteindelijk bepalend voor het uit te keren dividend. De begroting 2025 van het Openbaar Lichaam Crematoria Twente geeft daarom geen aanleiding voor het indienen van een zienswijze.

Recreatieschap Twente Recreatieschap Twente is de organisatie voor beheer en exploitatie van de Twentse recreatieve voorzieningen: de recreatieparken het Hulsbeek, het Rutbeek en het Lageveld. Tevens ontwikkelt en onderhoudt de organisatie de routenetwerken in Twente. De subsidiëring aan Twente Marketing is via RST geborgd. Het totaalbedrag dat wij in Losser in 2025 hebben begroot is € 150.550. De splitsing is: Twente Marketing: € 27.307, en RST € 123.243. Dit is gebaseerd op een inwonertal op 1-1-2024 van 23.380. Deze bijdrage is ten opzichte van de begroting 2024 gestegen met € 7.693. De grootste stijging wordt veroorzaakt door aanpassingen binnen de cao SGO en het toepassen van de loon- en prijscompensatie-spelregels van de Twentse gemeenten voor verbonden partijen.

De bijdrage voor 2024 bedraagt in totaal € 142.857 met de volgende splitsing: Twente Marketing € 25.852, RST: € 117.005 Eenmalig in 2025 een bedrag voor beschoeiing Recreatieparken Het Hulsbeek en Het Rutbeek: €54.731. Deze beschoeiingen spelen een cruciale rol in het voorkomen van erosie, stabilisatie van oevers en het behoud van waterkwaliteit, wat direct van invloed is op de recreatie-ervaring en de algemene veiligheid van de gasten. De totale kosten worden geraamd op € 1,5 mln. Met betrekking tot het meerjarenperspectief het volgende: Bij de opstelling van de meerjarenraming zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd: 1.Voor de meerjarenraming 2025 t/m 2027 is de looncompensatie van 2024 (4,2%) op extrapolatiebasis doorgetrokken. 2. De prijscompensatie wordt voor de jaren 2025 t/m 2027 geraamd op 2,4% (extrapolatie van 2024). Het aantal inwoners is voor de jaren 2025 t/m 2027 gefixeerd op het aantal inwoners opgenomen in de begroting van 2025. De begroting van het Recreatieschap Twente geeft geen aanleiding tot indienen van een zienswijze.