CConstaterende datLosser
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 3. Evaluatie Starterslening Gemeente Losser

Beeldvormende bijeenkomst 27 oktober 2026, gemeente LosserBij agendapunt: Starterslening 202613.769 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Gemeente Losser Evaluatie Starterslening. 13 november 2024 Evaluatie starterslening gemeente Losser 1 Inhoudsopgave. Samenvatting. ................................ ................................ ................................ ............... 3 1. Inleiding. ................................ ................................ ................................ ............... 5 1.1 Achtergrond ............................................................................................................. 5 1.2 Aanleiding tot evalueren van de starterslening........................................................... 6 1.3 Doelen evaluatie starterslening ................................................................................ 6 2. Inzicht in de woningmarkt. ................................ ................................ ...................... 7 2.1 Bestaande woningvoorraad in gemeente Losser ........................................................ 7 2.2 Ontwikkelingen in de algemene woningmarkt ............................................................ 7 3. De starterslening. ................................ ................................ ................................ . 11 3.1 Doel van de Starterslening ......................................................................................

11 3.2 Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten.................................. 11 3.3 Hoe werkt de starterslening .................................................................................... 11 3.4 Voorwaarden aanvraag starterslening ..................................................................... 12 3.5 Proces aanvraag starterslening ............................................................................... 13 3.6 Gemeentelijke communicatie rondom de starterslening .......................................... 14 4. Kengetallen & Resultaten. ................................ ................................ ..................... 15 4.1 Aantal aanvragen starterslening gemeente Losser ................................................... 15 4.2 Niet verstrekte startersleningen .............................................................................. 15 4.3 Verstrekte startersleningen ..................................................................................... 17 4.4 Status leningen ...................................................................................................... 22 5. Financiën. ................................ ................................ ................................ ............ 23 5.1 Jaarlijkse kosten .....................................................................................................

23 5.2 Financiële ruimte in het fonds ................................................................................. 24 6. Effecten starterslening. ................................ ................................ ........................ 25 6.1 Effecten op de woningmarkt ................................................................................... 25 6.2 Effect op de ambtelijke capaciteit ........................................................................... 26 7. Voorwaarden Verordeningen Starterslening in Twentse gemeenten. ......................... 28 7.1 Financiële voorwaarden Verordeningen .................................................................. 28 7.2 Overige non-financiële voorwaarden....................................................................... 30 8. Aanbevelingen en afwegingen. ................................ ................................ .............. 31 8.1 Aanbevolen wijzigingen Verordening ....................................................................... 31 8.2 Overwegingen voor wijzigingen Verordening ............................................................ 33 Evaluatie starterslening gemeente Losser 2 8.3 Mogelijke consequenties van stopzetting starterslening ..........................................

35 8.4 Alternatieven voor de Starterslening ....................................................................... 35 9. Conclusie. ................................ ................................ ................................ ........ 37 10. Geciteerde werken. ................................ ................................ .............................. 39 Bijlage 1. Proces aanvraag starterslening ................................ ................................ ...... 41 Bijlage 2. Kenmerken Verordeningen Twentse Gemeenten ................................ .............. 43 Evaluatie starterslening gemeente Losser Samenvatting. Achtergrond Het wordt | steeds moeilijker voor starters om een woning te kopen. | Daarom faciliteert gemeente Losser een lening voor starters t.b.v. de koop van hun eerste woning. Het | doel | van | de | starterslening | van | gemeente | Losser | is | dat | starters | op | de woningmarkt gemakkelijker een woning kunnen kopen. Dit rapport evalueert | de | starterslening | van gemeente Losser | sinds | 2017 | (ingang huidige Verordening) tot nu. Doelen evaluatie • | Sluit | de | Verordening | aan | op | de | gemeentelijke | doelen | & | ambities (coalitieakkoord & woonvisie) ? Betaalbaarheid. Behoud jongeren. Groei naar 25.000 inwoners.

• | Wat is de toegevoegde waarde van de starterslening? • | Zijn de voorwaarden uit de Verordening nog passend? Kengetallen & Resultaten Aanvragen Starterslening • | 101 aanvragen sinds 2017 waarvan 70% resulteerde in een verstrekte starterslening. • | 130 verstrekte startersleningen tussen 2008 – 2024, waarvan 71 verstrekt vanaf 2017. • | Zowel het aantal aanvragen als verstrekte startersleningen neemt gemiddeld per jaar toe. In 2023 waren er 27 aanvragen waarvan 19 verstrekt. Kenmerken starters • | Gemiddelde leeftijd 28 jaar (spreiding 21-49 jaar). • | Driekwart is alleenstaand, 61% was thuiswonend, 30% een voormalig huurder, en voor 10% was de woonsituatie onbekend. Kenmerken leningen • | Het gemiddeld verstrekte leenbedrag: € 32.472. • | Het gemiddeld aangevraagd leenbedrag: € 36.568. Kenmerken woningen • | Gemiddelde verwervingskosten: € 211.786 (spreiding € 110.000 | - € 366.400). • | De gemiddelde verwervingskosten stegen met +41% van 2018 | -2024. • | Het percentage van de verwervingskosten dat gedekt | wordt met de ontvangen starterslening nam af tussen 2018 en 2024 van 19% naar 13%. • | Starterswoningen zijn gekocht in Losser, Overdinkel, De Lutte & Glane. • | Het bouwjaar van de aangekochte starterswoningen lag lager in verhouding tot de algehele Losserse woningvoorraad. 85% van de starterswoningen heeft een bouwjaar tot 1985.

Evaluatie starterslening gemeente Losser 4 • Stortingen gemeente sinds 2017 in fonds: € 2,5 miljoen. • Beschikbaar bedrag in fonds: € 1.17 miljoen. • Jaarlijkse beheerkosten SVn lopen op met gemiddeld + 45% per jaar. Totale beheerkosten 2017 t/m 2023: € 45.893. • Het huidige beschikbare budget is naar schatting nog toereikend voor 2 jaar en 11 maanden. Indien de huidige vraag hoog blijft kan dit korter zijn. Ambtelijke capaciteit: circa 126 uur per jaar (3,5 werkweek voor 1 FTE) en oplopend door toename aantal aanvragen. De starterslening is van toegevoegde waarde voor de inwoners van Losser. Het instrument draagt bij aan het behoud van jongeren, de inwonersgroei en de betaalbaarheid van de woningen - wat allemaal belangrijke pijlers zijn binnen de gemeentelijk ambities. Om de effectiviteit van de starterslening te behouden en waar mogelijk te vergroten, wordt aanbevolen de Verordening periodiek te blijven evalueren en aan te passen aan de actuele behoeften en marktontwikkelingen. Belangrijkste kenmerken Verordening Starterslening • Financiële kenmerken o Verwervingskosten woning mag niet hoger dan zijn NHG-grens. o Maximaal leenbedrag € 40.000 (of 20% van de NHG-grens). • Non-financiële kenmerken o Enkel voor Twentse inwoners - met economische binding óf voormalig inwonerschap gemeente Losser sinds 1990.

Belangrijkste aanbevelingen en overwegingen Verordening Starterslening 1. Versoepelen voorwaarden Verordening betreffende woonplaats, economische binding en voormalig inwonerschap om o.a. groeidoelstelling te ondersteunen. 2. Aanpassen en/of ophogen maximale leengrens Bijv. maximaal leenbedrag koppelen aan een relevant % van de NHG-grens. Bijv. absolute leengrens van €40.000 mee laten bewegen met de NHG-grens. 3. Harmonisatie voorwaarden maximaal leenbedrag in de Verordening, website Losser, SVn en ambtelijke werkinstructie. 4. Verzamelen van extra data voor verdere evaluatie doelmatigheid starterslening 5. Interne evaluatie financieringsplafond met lange termijn focus

Evaluatie starterslening gemeente Losser 1. | Inleiding. 1.1 | Achtergrond Gemeente Losser | verstrekt | sinds 2008 startersleningen aan koopstarters. | Deze toenmalige starterslening | was | vastgelegd | in | de ‘Verordening | VROM | Starterslening’, | vastgesteld | op | 11 september 2007. Deze verordening werd uitgevoerd door gemeenten en (co | -)gefinancierd door het toenmalige ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer (VROM), nu onderdeel van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. | Onder de Verordening VROM Starterslening | werden de kosten voor 50% gedekt door het | Rijk, 25% door de provincie Overijssel en 25% door de gemeente | Losser.1 | Het instrument starterslening stelde gemeenten in de gelegenheid aanvullende leningen te verstrekken aan inwoners en daardoor een financiële | impuls | te | geven | aan | de | lokale | (koop)woningmarkt | en | daarbij | doorstroming | te bevorderen.2 Onder de verordening VROM is in de periode 2008 t/m 2016 in totaal 59 | keer gebruik gemaakt van de starterslening in Losser, zie tabel 1. Jaartal | Aantal verstrekte | % dekking kosten leningen | gemeente Losser 2008 | 12 | 25% 2009 | 7 | 25% 2010 | 7 | 50% 2011 | 10 | 50% 2012 | 7 | 50% 2013 | 3 | 100% 2014 | 7 | 100% 2015 | 6 | 100% 2016 | 0 | 100% Totaal | 59 Tabel 1. Aantal verstrekte startersleningen onder Verordening VROM.

In 2010 heeft het Rijk zich hieruit teruggetrokken, gevolgd door de provincie in 2013. Sindsdien verleent | gemeente | Losser | de | volledige | dekking | voor | de | gevraagde | startersleningen.1 | De verordening is derhalve aangepast naar de ‘Verordening | Starterslening gemeente Losser’, vastgesteld op 17 oktober 2017.3 Daaropvolgend zijn er nog twee wijzigingen doorgevoerd. De eerste wijziging van de verordening (d.d.14 juni 2018) betrof een administratieve lastenverlichting rondom om het aanvraagproces.4 De tweede wijziging (d.d. 20 juni 2019) betrof een aanpassing van de maximale woningwaarde-grens van € 200.000 naar een nieuw geformuleerde maximale verwervingskosten-grens die niet hoger ligt dan de kostengrens van de NHG.5,6 De starterslening is | in Losser voortgezet om | het | kopers makkelijker te maken een woning te kunnen kopen binnen gemeente Losser.3 | Hierdoor krijgen starters op de woningmarkt meer gelegenheid zich in de gemeente te (blijven) vestigen.7 Evaluatie starterslening gemeente Losser 6 1.2 Aanleiding tot evalueren van de starterslening Sinds 2017 zijn er door de gemeente Losser meermaals stortingen gedaan om door het fonds actief leningen te kunnen blijven verstrekke n aan koopstarters.

In oktober 2023 heeft de gemeenteraad besloten naast een extra storting in het fonds de starterslening eind 2023 te evalueren en te beoordelen of de voorwaarden gesteld in de Verordening nog passend zijn.7 Dit rapport beschrijft de evaluatie van de starterslening vanaf invoering Verordening Starterslening Gemeente Losser in 2017 tot september 2024. De huidige stand van zaken wordt beschreven, met peildatum 3 september 2024 voor de financiële kerngetallen. Om een compleet beeld te schetsen worden er in sommige secties ter verduidelijking tevens data gepresenteerd vanuit de verouderde (vorige) Verordening Starterslening VROM (data vanaf 2007 tot september 2024). 1.3 Doelen evaluatie starterslening Het primaire doel van dit rapport is om te evalueren in hoeverre de huidige Verordening Starterslening aansluit op de gemeentelijke doelen en a mbities zoals geformuleerd in de woonvisie en het coalitieakkoord van gemeente Losser. Een secundair doel van deze evaluatie is om de toegevoegde waarde te beschrijven die de starterslening inwoners van gemeente Losser heeft gebracht. Ten slotte worden de gestelde voorwaarden in de Verordening Starterslening geëvalueerd en indien nodig aanpassingen voorgesteld om het instrument doeltreffender te maken. De volgende doelen zijn geformuleerd in de woonvisie en het coalitieakkoord 1. Betaalbaarheid.

De betaalbaarheid van woningen is voor gemeente Losser een belangrijk thema. De gemeente zet instrumenten in om het voor starters mogelijk te maken een eigen woning te verkrijgen. Daarnaast worden instrumenten ingezet om starterswoningen betaalbaar te houden (woonvisie). In het activiteitenprogramma (onderdeel van de woonvisie) wordt aanvullend gesteld dat de gemeente financieel zeker stelt dat voldoende startersleningen verstrekt kunnen worden. Op dit moment geeft het college hier uitvoering aan. 2. Behoud jongeren. Gemeente Losser heeft (net als andere gemeenten) te maken met toenemende vergrijzing. Gemeente Losser geeft dan ook met klem aan jongeren en starters te willen behouden binnen de gemeente (coalitieakkoord en woonvisie). 3. Groei naar 25.000 inwoners. Gemeente Losser stelt dat het woonbeleid de ambitie om te groeien naar 25.000 inwoners dient te faciliteren (coalitieakkoord). Evaluatie starterslening gemeente Losser 7 2. Inzicht in de woningmarkt. Sinds de invoering van de Verordening Starterslening VROM in 2007 is de woningmarkt drastisch veranderd. Waar startersleningen de lokale koopwoningmarkt een financiële impuls kon geven rondom de crisis in 2008, worden leningen nu veelal door gemeenten aan starters geboden zodat er eenvoudiger een woning aangekocht kan worden in een knellende woningmarkt . Hiermee kunnen starters zich (blijven) vestigen in de gemeente.

Dit hoofdstuk geeft een korte omschrijving van de huidige Losserse woningvoorraad, en beschrijft de ontwikkelingen in de woningmarkt in relatie tot huizenprijzen, hypotheekrentes en betaalbaarheid voor starters. 2.1 Bestaande woningvoorraad in gemeente Losser De gemeente Losser kende in 2023 in totaal 10.067 woningen. Hiervan zijn ongeveer 7.050 koopwoningen, 1.910 sociale huurwoningen en 1.110 particuliere huurwoningen.8 70% van de woningen in de gemeente Losser zijn een koopwoning. Nederland heeft gemiddeld 57% koopwoningen, waardoor de gemeente Losser relatief veel koopwoningen heeft. De meeste woningen in de gemeente Losser zijn twee-onder-één kapwoningen (33%). Daarnaast is 29% van de woningvoorraad een rij- of hoekwoning, 28% een vrijstaande woning en slechts 10% zijn appartementen. 8 Starters zoeken over het algemeen een betaalbare koopwoning. Betaalbare koop wordt in de gemeente aangeduid als een koopwoning tot € 355.000.8 Dit is in lijn met de huidige afspraken in de Woondeal regio Twente. 2.2 Ontwikkelingen in de algemene woningmarkt Sinds 2017 zijn de verkoopprijzen van woningen in Nederland, Overijssel en in de gemeente Losser sterk gestegen, zie figuur 1.9 Tussen 2017 en 2023 steeg de gemiddelde verkoopprijs met +58% in Nederland, +61% in Overijssel en +41% in de gemeente Losser.

€ 50.000 € 100.000 € 150.000 € 200.000 € 250.000 € 300.000 € 350.000 € 400.000 € 450.000 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 Figuur 1. Gemiddelde verkoopprijzen koopwoningen 1995-2023 Nederland Provincie Overijssel Gemeente LosserBron: CBS Evaluatie starterslening gemeente Losser 8 Hoewel de woningprijzen van 2022 op 2023 licht daalden (-4% in Nederland; -3% in Losser), laten de eerste marktdata t/m september 2024 vanuit de NVM in regio Twente weer een stijging zien in prijzen ten opzichte van 2023, zie figuur 2.10 In de gemeente Losser is de gemiddelde verkoopprijs door de jaren heen toegenomen tot € 345.000 in het jaar 2023. De gemiddelde woningprijs ligt daardoor lager dan in provincie Overijssel (€ 366.000) en aanzienlijk lager in vergelijking met Nederland ( € 416.000).8 Toch blijft het voor veel inwoners ( waaronder starters) lastig om een woning te financieren gezien de sterk doorgemaakte stijging van huizenprijzen. Hypotheekrentes De hypotheekrente in Nederland heeft sinds de jaren '80 grote veranderingen doorgemaakt. In die tijd lagen de rentes extreem hoog, vaak boven de 10%, vooral door de hoge inflatie en strenge monetaire maatregelen. Dit maakte het kopen van een huis duur voor veel mensen.

Vanaf de jaren '90 begon de rente te dalen, mede door economisch herstel en een stabieler rentebeleid van centrale banken. Rond de financiële crisis van 2008 werd de rente fors verlaagd om de economie te stimuleren, wat leidde tot historisch lage hypotheekrentes. Tussen 2015 en 2021 zagen we zelfs rentetarieven onder de 2%, wat de Nederlandse huizenmarkt enorm deed opleven (zie figuur 3) . Voor veel Nederlanders was dit een ideale tijd om een huis te kopen of hun hypotheek over te sluiten. Vanaf 2022 begon de rente echter weer te stijgen door oplopende inflatie en economische onzekerheden, mede veroorzaakt door de oorlog in Oekraïne. In 2023 zette die stijging niet door en bleef de hypotheekrente stabiel. In 2024 is de rente twee keer verlaa gd om de afkoelende inflatie te ondersteunen, wat opnieuw een kleine daling van de hypotheekrente teweegbracht. Ondanks dat de hypotheekrente in vergelijking met de afgelopen jaren is gestegen, is de hypotheekrente historisch gezien nog steeds laag te noemen. Momenteel (september 2024) liggen de rentestanden rond de 3.5% tot 4.5% in Nederland, afhankelijk van de looptijd en/of het een NHG-hypotheek betreft.11 Figuur 2. Prijsontwikkeling woningen t.o.v.

het voorgaande jaar in regio Twente Bron: NVM Evaluatie starterslening gemeente Losser 9 De hypotheekrentestand heeft directe gevolgen voor de bestedingskracht van inwoners bij de aankoop van een nieuwe woning en daarmee ook van invloed op de woningprijzen. Hierbij zorgen hogere hypotheekrente s, voor hogere vaste maandlasten en dus lagere financieringsmogelijkheden bij een gelijkblijvend inkomen. Dit kan leiden tot een verminderde vraag naar woningen waardoor woningprijzen kunnen inzakken. Betaalbaarheid voor koopstarters In 2024 zijn de gemiddelde verwervingskosten voor koopwoningen die door starters worden aangeschaft in Losser met behulp van een starterslening € 267.000. Deze prijzen variëren van € 205.000 tot € 326.500. Voor starters met een bruto jaarinkomen van € 51.500 is het mogelijk om een hypotheek van € 227.000 te verkrijgen. Deze hypotheek, aangevuld met een maximale starterslening van € 40.000, maakt het mogelijk om een woning met een totale verwervingskosten tot € 267.000 te kopen. Hierbij is geen rekening gehouden met inbr eng van eigen middelen of eventuele (studie)schulden, wat van invloed kan zijn op de werkelijke toegankelijkheid van de woningmarkt voor deze koopstarters. Hierdoor kan het totale werkelijke leenbedrag van starters hoger of lager uitvallen dan in deze berekening aangegeven.

Volgens cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) heeft 14% van de Nederlandse huishoudens een bruto jaarinkomen van € 51.500,- en kan derhalve een hypotheek van € 227.000,- verkrijgen.12,13 Figuur 4 weergeeft d e verdeling van dit inkomen over verschillende leeftijdsgroepen. Figuur 3. Ontwikkeling Nederlandse hypotheekrente voor verschillende rentevaste perioden Bron: Hypotheekshop Evaluatie starterslening gemeente Losser Figuur 4. Verdeling Nederlandse huishoudens per leeftijdsgroep die mogelijk een hypotheek van € | 227.000 kunnen verkrijgen 100% 90% 80% 70% 60% | 88% | 85% | 79% 50% | 99% 40% 30% 20% 10% | 0,60% | 12% | 15% | 21% 0% Leeftijd tot 25 jaar | Leeftijd 25-35 jaar | Leeftijd 35-45 jaar | Leeftijd 45-55 jaar Bron: CBS | Kan hypotheek van €227.000 verkrijgen | Kan géén hypotheek van €227.000 verkrijgen Deze cijfers geven een indicatie van de potentiële groep starters anno 2024 op de woningmarkt die in aanmerking kunnen komen voor een starterslening, mits er koopwoningen beschikbaar zijn in de prijsklasse tot € 267.000 en aan alle voorwaarden van de starterslening wordt voldaan. Voor de toekomst is het aannemelijk dat het aantal woningen met prijzen tot € 267.000 afneemt, wat de werkelijke toegankelijkheid nog verder onder druk zal zetten. Evaluatie starterslening gemeente Losser 11 3. De starterslening.

3.1 Doel van de Starterslening Het doel van de starterslening van gemeente Losser is dat starters op de woningmarkt gemakkelijker een woning kunnen kopen. Met de starterslening kan de starter het verschil tussen de prijs van het huis en de eerste hypotheek bij de hypotheekverstrekker overbruggen.14 Gemeente Losser speelt een actieve rol door via de starterslening extra leencapaciteit te bieden. Hiermee krijgen starters gunstigere leenomstandigheden, wat hen helpt om het verschil tussen de woningprijs en hun maximale hypotheek te overbruggen. Hierbij worden de landelijke Nibud- normen gevolgd om ervoor te zorgen dat de starterslening verantwoord blijft. Door het faciliteren van de starterslening kunnen meer starters zich in Losser (blijven) vestigen. Hiermee vervult de gemeente een publieke taak om de woningmarkt toegankelijker te maken voor jongeren. 3.2 Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten Gemeente Losser verstrekt startersleningen via het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten (SVn) vanuit het fonds startersleningen. De SVn beheert het fonds startersleningen en voert de taken uit met betrekking tot de financiële toets om in aanmerking te komen, verstrekken van leningen en innen van aflossingen. Het fonds wordt gefinancierd door de gemeente Losser. Het fonds Starterslening is een revolverend fonds.

Dit betekent dat de rente en aflossingen terugvloeien in het fonds en dat dit opnieuw kan worden gebruikt voor het verstrekken van nieuwe leningen.7 3.3 Hoe werkt de starterslening De Starterslening overbrugt het verschil tussen de prijs van de woning en het (hypotheek) bedrag dat kan worden geleend bij de bank. De SVn Starterslening is een hypothecaire lening en bestaat uit twee delen die onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn.15 • Deel 1) ‘De Starterslening ’ wordt tijdens de looptijd annuïtair af gelost. Elke maand betaalt de koopstarter aflossing en rente (ook wel annuïteit genoemd). • Deel 2) ‘De Combinatielening’ loopt tijdens de looptijd op, zolang de koopstarter de maandlasten voor de beide delen niet kan betalen. De eerste 3 jaar betaalt de koopstarter geen rente en geen aflossing voor de starterslening en combinatielening. De rente wordt in deze periode door de gemeente betaald. De aflossing van de starterslening wordt betaald door de combinatielening, waardoor de combinatielening de eerste 3 jaar oploopt. Na 3 jaar gaat de koopstarter starten met het maandelijks annuïtair aflossen (rente en aflossing).15 De starterslening heeft een looptijd van 30 jaar. Het rentepercentage ligt op 4% (peildatum 23-09- 2024) en staat voor 15 jaar vast.

In alle gevallen wordt de Starterslening verstrekt met Nationale Hypotheek Garantie (N HG), waardoor het risico op default (het niet kunnen nakomen van de betalingsverplichting) is geminimaliseerd. Bij onvoldoende inkomen k an de koopstarter een Evaluatie starterslening gemeente Losser 12 financiële hertoets aanvragen bij de SVn . Deze beoordeelt in hoeverre starters (gedeeltelijk) kunnen voldoen aan hun betalingsverplichting. Er zijn meerdere hertoetsmomenten: na 3, 6, 10 en 15 jaar.15 3.4 Voorwaarden aanvraag starterslening De aanvrager dient te voldoen aan een aantal voorwaarden alvorens in aanmerking te komen voor een toewijzing starterslening in de gemeente Losser.

Deze voorwaarden hebben betrekking op de aanvrager zelf, de te kopen woning en de financiering van de woning.16 Voorwaarden gesteld in de Verordening Starterslening gemeente Losser Voorwaarden rondom de aanvrager • De aanvrager woont in 1 van de 14 Twentse gemeenten • De aanvrager heeft een economische binding met gemeente Losser óf heeft hier minimaal 5 jaar gewoond (vanaf 1990) • De aanvrager bewoont op het moment van de aanvraag zelfstandig een huurwoning of wooneenheid of is inwonend • De aanvrager is minimaal 18 jaar oud op het moment van het indienen van de aanvraag Starterslening • De aanvrager koopt voor het eerst een woning • De aanvrager gaat zelf in de woning wonen Voorwaarden rondom kosten en financiering van de woning • De verwervingskosten van de nieuwe of bestaande woning zijn niet hoger dan de kostengrens van de NHG. • In de toewijzing wordt de maximale hoogte van de Starterslening vastgesteld. Dit wordt gedaan op basis van de absolute grens van € 40.000 of maximaal 20% van de kostengrens van NHG of op basis van het nog beschikbare budget. Additionele voorwaarden gecommuniceerd door gemeente Losser De gemeente Losser communiceert de volgende additionele voorwaarden op haar website: • Voor koopstarters die de aangekochte woning willen verduurzamen is extra leenruimte beschikbaar.

Met Energie Besparende Voorzieningen wordt de NHG -grens verhoogd van 100% naar 106% (i.e. € 461.100) van de woningwaarde . Dit komt overeen met de bepalingen benoemd door de SVn en ligt tevens in lijn met de landelijke normen waarbij de mogelijkheid door hypotheekverstrekkers wordt geboden om 106% van de woningwaarde te financieren indien de aangekochte woning wordt verduurzaamd. • In de werkinstructie van gemeente Losser wordt een maximumleeftijd van 75 jaar gesteld. Dit komt overeen met de bepalingen benoemd door de SVn. Deze leeftijdsgrens is ingesteld door de SVn, omdat het belangrijk is dat de koopstarter de lening kan aflossen. Evaluatie starterslening gemeente Losser 13 • De starterslening is maximaal 20% van de koopsom van de woning, met een maximum van € 40.000. Bovenstaande voorwaarde ligt niet in lijn met de voorwaarden zoals gesteld in de geldende Verordening. Bovenstaande voorwaarde staat echter wél benoemd op de website van gemeente Losser, in de ambtelijke werkinstructie evenals op de website van de SVn. In de Verordening staa t opgenomen dat het maximale lee nbedrag 20% van de NHG - kostengrens betreft - i.p.v. 20% van de koopsom. Voorwaarden gesteld door de SVn Naast voorwaarden gesteld in de Verordening Starterslening door gemeente Losser worden ook door de SVn aanvullende voorwaarden gesteld voor het aangaan van een startersleni ng.

Een volledige lijst is te vinden op de website van de SVn . In deze paragraaf worden de belangrijkste voorwaarden benoemd. • Het minimale leenbedrag voor een bestaande woning of nieuwbouwwoning is € 2.500. • De starterslening wordt verstrekt met NHG (Nationale Hypotheek Garantie). • De maximale koopsom (inclusief verbouwing) voor een woning is € 435.000. NB. Dit bedrag komt overeen met de gestelde NHG -grens in de Verordening. Wanneer de NHG - grens landelijk wordt aangepast zal dit maximale koopsombedrag meebewegen. 3.5 Proces aanvraag starterslening In deze paragraaf wordt het proces omschreven van start aanvraag tot uitkering starterslening, zoals omgeschreven in de Verordening (geldend 21 -06-2019 t/m heden). 16 Een volledige procesomschrijving aangevuld met informatie vanuit de website van gemeente Losser en de SVn staat weergeven in bijlage 1.15,17 Deel 1: De gemeente toetst of de aanvrager recht heeft op een starterslening 1. Een aanvraag voor een Starterslening wordt bij het college ingediend op een door de gemeente beschikbaar gestelde wijze. 2. Het college bevestigt de ontvangst van de aanvraag binnen twee weken. 3. Indien de aanvraag niet alle gegevens bevat die het college voor het nemen van een beslissing noodzakelijk acht, stelt het college de aanvrager in de gelegenheid de aanvraag binnen een termijn van vier weken te completeren. 4.

Indien de aanvraag niet binnen de aangegeven termijn is gecompleteerd, verklaart het college de aanvraag niet ontvankelijk. 5. Het college handelt aanvragen in volgorde van binnenkomst af. 6. Het college neemt binnen acht weken na ontvangst van de aanvraag, dan wel na het compleet worden daarvan, een beslissing en deelt die middels een toewijzings- of afwijzingsbesluit mee aan de aanvrager. Evaluatie starterslening gemeente Losser 14 7. Uit overschrijding van de in het zesde lid bedoelde termijn kan de aanvrager niet afleiden dat zijn aanvraag is of wordt gehonoreerd. 8. In de toewijzing wordt de maximale hoogte van de Starterslening vastgesteld. Dit wordt gedaan op basis van de absolute grens van € 40.000 of maximaal 20% van de kostengrens van NHG of op basis van het nog beschikbare budget. 9. Tegen de toewijzing dan wel de afwijzing kan bezwaar en beroep gemaakt worden volgens de Algemene wet bestuursrecht. Deel 2: Na toewijzing van de gemeente kan de starterslening worden aangevraagd bij de SVn 10. De toewijzing vanuit de gemeente (het college) voor een Starterslening vormt het startpunt voor een autonome financiële toetsing door SVn. 11. De aanvrager kan na de toewijzing een aanvraag indienen voor de Starterslening bij de SVn. 12. De SVn stelt de definitieve hoogte van de Starterslening vast op basis van de financiële toets. 13.

De SVn verstrekt en beheert een geoffreerde Starterslening. 14. De SVn wijst een aanvraag Starterslening in ieder geval af, in geval er sprake is van stapeling met andere koopinstrumenten, (rente)kortings- of financiële regelingen, die strijdig zijn met de Starterslening en/of de belangen aantasten van aanvrager, NHG of eerste geldverstrekker. 3.6 Gemeentelijke communicatie rondom de starterslening De gemeente Losser communiceert over de starterslening en de bijbehorende ontwikkelingen via persberichten. Door de jaren heen zijn inwoners geïnformeerd over de extra stortingen in het starterslening-fonds en aanpassingen in de Verordening. Het fonds heeft herhaaldelijk extra financiële injecties ontvangen om aan de vraag van inwoners te kunnen voldoen. De persberichten laten het beeld zien dat inwoners op de hoogte zijn van het bestaan van de starterslening, en deze succesvol weten aan te vragen. Dit draagt bij aan de toegankelijkheid van de woningmarkt voor koopstarters waardoor ze zich (blijven) vestigen in gemeente Losser. We zien op dit moment geen aanleiding voor andere communicatievormen naar inwoners om de starterslening onder de aandacht te brengen, gezien de ontwikkeling in het aantal starterslening-aanvragen. Evaluatie starterslening gemeente Losser 4. | Kengetallen & Resultaten.

4.1 | Aantal aanvragen starterslening gemeente Losser Sinds 2017 zijn er in totaal zijn 101 aanvragen binnengekomen voor een starterslening (zie figuur 5). Hiervan resulteerde 70% in het uiteindelijk verstrekken van de starterslening, en 30% in het niet verstrekken van de starterslening. Tussen 2018-2024 waren er gemiddeld 15 aanvragen per jaar. Data laten een toename zien in het | aantal aanvragen over tijd, met gemiddeld 3 extra aanvragen per jaar. Figuur 5. Aantal aanvragen per jaar 30 25 20 15 | 7 27 10 | 18 15 | 12 | 13 5 | 11 5 0 2018 | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 Bron:gemeenteLosser | Aantal aanvragen | Verwachte additionele aanvragen 4.2 | Niet verstrekte startersleningen Kenmerken niet verstrekte lening-aanvragen Sinds 2017 zijn er in totaal 30 startersleningen | niet toegewezen of verstrekt. Het uiteindelijk niet verkrijgen van een lening betrof verschillende | oorzaken, zie tabel 2. Reden van het niet verstrekken van een starterslening | Aantal | % Fonds starterslening niet toereikend | 1 | 3% Aanvraag voldeed niet aan verordening | 3 | 10% Geen definitieve aanvraag bij de gemeente | 7 | 23% Geen aanvraag ingediend bij SVn | 5 | 17% Aanvraag beëindigd bij SVn | 10 | 33% Onbekend | 4 | 13% Eindtotaal | 30 | 100% Tabel 2. Redenen van het niet verstrekken van startersleningen aan Losserse inwoners.

Bij 40% van de lening-aanvragen die niet hebben geresulteerd in het verkrijgen van de lening, lag het initiatief bij de aanvrager. Hierdoor is uiteindelijk geen definitieve aanvraag ingediend bij de gemeente of SVn, door bijvoorbeeld afzien van koop of geen financiële noodzaak meer aan extra lening. Evaluatie starterslening gemeente Losser Er was één aanvraag uit 2023 die niet uitmondde in een verstrekte starterslening omdat er geen toereikend budget in het fonds was. In totaal voldeden 3 aanvragen niet aan de Verordening. Bij 1 aanvraag was er geen voornemen tot zelfbewoning en bij een andere aanvraag was de aanvrager niet woonachtig in | één van de 14 Twentse gemeenten, maar in Duitsland. De resterende afwijzing vanwege het niet voldoen aan de Verordening heeft een onbekende reden. Uiteindelijk hebben 11 | aanvragers | (37%) | waarvan de starterslening werd afgewezen | alsnog de woning gekocht, zonder steun van de starterslening. Daarnaast hebben | 7 aanvragers | (23%) | de woning uiteindelijk niet aangekocht. Dit kan zijn door het niet hebben van voldoende | financiële middelen of | een andere reden voor het | afzien van koop. | Koopinformatie ontbreekt voor de resterende 1 | 2 aanvragers | (40%). Kenmerken aanvragers | niet verstrekte leningen De gemiddelde leeftijd van de hoofdaanvragers betrof | 29 jaar (spreiding van 23 tot 57 jaar).

De meerderheid van de aanvragen (63%) werden gedaan door aanvragers tussen de 26 en 30 jaar. De helft betrof alleenstaande koopstarters en de andere helft betrof samenwonende koopstarters. Twee | aanvragers | waren | woonachtig | buiten | Twente | (Gronau, | Amsterdam). | De | resterende aanvragers waren woonachtig in één van de Twentse gemeenten, waarvan een ruime meerderheid (67%) in één van de kernen van gemeente Losser, zie tabel 3. Plaats herkomst aanvragers | Aantal | Kern gemeente Losser | Twente Losser | 9 | Ja | Ja Overdinkel | 6 | Ja | Ja Enschede | 5 | Nee | Ja De Lutte | 4 | Ja | Ja Oldenzaal | 2 | Nee | Ja Glane | 1 | Ja | Ja Hengelo | 1 | Nee | Ja Amsterdam | 1 | Nee | Nee Gronau | 1 | Nee | Nee Tabel 3. Plaats herkomst aanvragers (niet verstrekte leningen). De vorige woonsituatie van deze groep betrof voor 4 | 0% inwonenden (bijv. bij ouders). Voor 23% was de woonsituatie van de | aanvrager onbekend. Ten slotte huurde 37% van de aanvragers een woning (17% sociale huur, 17% particuliere huur en 3% onbekend type huur). Kenmerken financiering niet verstrekte leningen De gemiddelde verwervingskosten lagen op | € 263.000 (spreiding tussen | € 170.000 - € 375.000) voor rijwoningen, 2-onder-1-kappers en één appartement. Aangevraagde leenbedragen lagen voor het merendeel (67%; 20/30) op de maximale grens van € 40.000 euro.

Twee aanvragen (7%) betroffen een leenbedrag tussen € 35.000 en € 36.000. Voor de overige 27% (8/30) van de gevallen was het leenbedrag niet van toepassing. Evaluatie starterslening gemeente Losser 4.3 | Verstrekte startersleningen Aantal verstrekte lening-aanvragen In totaal zijn er 130 startersleningen verstrekt vanuit | gemeente Losser | (periode | 2008-2024), waarvan 59 startersleningen | vóór 2017 en | 71 startersleningen | vanaf 2017. Het aantal verstrekte startersleningen | varieert per jaar, | zie figuur 6. Het jaar 2023 was het jaar waarin de meeste startersleningen zijn verstrekt, 19 in totaal. | Het jaar 2024 dekt januari t | ot september, en kan dus nog oplopen naar een hoger aantal. In het jaar 2017 | zijn er geen aanvragen | ingediend. Van invloed was het collegebesluit | rondom de Verordening dat plaatsvond | eind 2017 (oktober) | , waardoor er vermoedelijk | in de korte resterende periode van dat jaar geen starterslening | -aanvragen zijn binnengekomen. Daarnaast zijn er in | 2022 | in totaal 12 aanvragen ingediend waarvan er geen zijn verstrekt | om uiteenlopende redenen (zie tabel 2). Gemiddeld genomen verstrekt gemeente Losser 11 | startersleningen per jaar dat ze leningen uitgeeft (dus excl. jaar 2017 en gecorrigeerd voor de looptijd 2024 tot september). Figuur 6.

Aantal verstrekte startersleningen per jaar sinds 2017 19 15 13 11 8 5 0 | 0 2017 | 2018 | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 Bron: gemeente Losser Kenmerken aanvragers verstrekte leningen De gemiddelde leeftijd van de aanvragers betrof 28 | jaar (spreiding van | 21 tot 49 | jaar). Het merendeel van de aanvragen (83%) werd gedaan door aanvragers tussen de 23 en 31 jaar oud. Bijna | driekwart | van | de | leningen | zijn | verstrekt | aan | alleenstaanden, | versus | een | kwart | aan samenwonenden. Van de groep koopstarters was voor aankoop van de woning 61% inwonend (bijv. bij ouders), 30% huurde een woning/wooneenheid (18% particulier; 11% sociaal) en van de resterende 10% is de vorige woonsituatie onbekend. | Hierbij | is te concluderen dat de starterslening bijdraagt aan doorstroming op de woningmarkt en ruimte maakt in de (sociale) huurwoningvoorraad. Evaluatie starterslening gemeente Losser 18 Plaats herkomst aanvragers Aantal % Kern gemeente Losser Twente Losser 40 56% Ja Ja Overdinkel 14 20% Ja Ja De Lutte 4 6% Ja Ja Enschede 4 6% Nee Ja Glane 2 3% Ja Ja Oldenzaal 2 3% Nee Ja Almelo 1 1% Nee Ja Beuningen 1 1% Ja Ja Gronau 1 1% Nee Nee Hengelo 1 1% Nee Ja Zwolle 1 1% Nee Nee Tabel 4. Plaats herkomst aanvragers van verstrekte leningen. Het merendeel (86%) van de koopstarters woonden ten tijde van de aanvraag in één van de kernen van gemeente Losser, zie tabel 4.

De res terende koopstarters kwamen uit andere Twentse gemeenten zoals vereist in de Verordening, op twee koopstarters na uit Zwolle en Gronau. De koopstarter uit Zwolle betrof een tijdelijk verblijf i.v.m. studie -gerelateerde activiteiten. Het is onduidelijk op welke grond de koopstarter uit Gronau heeft voldaan aan de woonplaats -vereiste zoals gesteld in de Verordening. Verhuisbewegingen, gedefinieerd als de be weging vanuit de woon plaats ten tijde van de starterslening-aanvraag naar de plaats van de aangekochte woning, zijn veelal gecentreerd naar de Losserse kern . Zo hebben voormalige inwoners van Almelo, Beuningen, Gronau, Hengelo,

Evaluatie starterslening gemeente Losser Zwolle, Glane, Oldenzaal, Enschede en Overdinkel woningen gekocht in Losser. | Daarnaast hebben er enkele verhuisbewegingen plaatsgevonden naar de kleinere kernen, zie figuur 7. Kenmerken aangekochte woningen De aangekochte woningen zijn verdeeld over de kern Losser (51; 72%), gevolgd door Overdinkel (15; 21%), De Lutte (4; 6%) en één huis in Glane (1%). Rijwoningen (43; 61%) en 2-onder-1-kap woningen (24; 34%) zijn het meeste aangekocht. Er zijn slechts één appartement en drie vrijstaande woningen aangekocht sinds 2017. | Het merendeel van de woningen betrof bestaande bouw (66; 93%) en slechts 5 woningen betrof nieuwbouw (7%), zie figuur 8. Figuur 8. Aangekochte woningtypes met starterslening in gemeente Losser 45 | 41 40 35 30 | 23 25 20 15 10 5 | 1 | 0 | 2 | 1 | 1 | 2 0 Appartement | Rijwoning | 2-onder-1-kap | Vrijstaand Bron: gemeenteLosser | Bestaande bouw | Nieuwbouw De bouwjaren van aangekochte woningen met hulp van de starterslening liggen lager vergeleken met de bouwjaren van alle woningen in gemeente Losser, zie figuur 9.18 Data laten zien dat de aangekochte starterswoningen relatief vaak gebouwd zijn tussen 1955 en 1975. In totaal heeft 85% | van de aangekochte woningen met hulp van de starterslening | een bouwjaar | tot 1985.

Opvallend is dat er relatief weinig huizen zijn aangekocht met een bouwjaar | tussen 1985-2015 door deze groep starters met behulp van de starterslening (7%), terwijl een aanzienlijk deel (32%) van de woningvoorraad uit Losser uit deze periode stamt. | Opmerkelijk is dat zelfs geen enkele woning met bouwjaar tussen 2005-2015 is aangekocht met hulp van de starterslening. Evaluatie starterslening gemeente Losser Kenmerken financiering verstrekte leningen Verwervingskosten Gemeente Losser definieert in haar werkinstructie de totale verwervingskosten van de aankoop van | een | woning | als | volgt: | de | totale | kosten | om | een | woning | te | kopen | inclusief | koopsom, financieringskosten, overdrachtsbelasting bij bestaande bouw en eventueel meerwerk en rente bij nieuwbouw. De gemiddelde verwervingskosten bedroegen € 211.786 (spreiding tussen € 110.000 - € 366.400) van de aangekochte woningen. Een opvallende maar verwachte stijging – gezien de ontwikkeling van de woningmarkt | – in verwervingskosten is zichtbaar door de jaren heen, met een totale toename van 41% in de gemiddelde verwervingskosten van 2018 tot 2024, zie tabel 5. Jaar | Gemiddelde verwervingskosten per jaar | Toename t.o.v.

het voorgaande jaar 2018 | € 152.900 | - 2019 | € 162.018 | 6% 2020 | € 215.446 | 33% 2021 | € 205.008 | -5% 2023 | € 248.298 | 21% 2024 | € 261.174 | 5% Gemiddelde verwervingskosten | Procentuele toename 2018 - 2024 2018 - 2024 | € 211.786 | 41% Tabel 5. Financiële kenmerken verstrekte leningen per jaar. Evaluatie starterslening gemeente Losser Ter | vergelijking | laten | CBS-indexcijfers | betreffende | cao-lonen | (alle | sectoren | tezamen) | een loonstijging zien van 25,6% | tussen 2018 | en augustus | 2024.19 | Dit betekent dat | cao-lonen niet evenredig zijn toegenomen in vergelijking tot de verwervingskosten van starterswoningen | in gemeente | Losser. | Hierdoor | is | het | kunnen bekostigen van een woning tussen 2018 en 2024 voor starters minder haalbaar geworden door de | % starterslening t.o.v. tijd heen. | Jaar | verwervingskosten 2018 | 19% Bevestigend | voor | dit | beeld | is | dan | ook | de | 2019 | 18% verhouding | tussen | het | leenbedrag | en | de | 2020 | 17% verwervingskosten, die per jaar gestaag afloopt, | 2021 | 16% zie tabel | 6. Gezien | de verwervingskosten door de | 2023 | 14% tijd heen | zijn opgelopen, is het aandeel van deze | 2024 | 13% kosten dat gedekt wordt door de starterslening | Totaal gemiddeld | 16% Tabel 6. Verhouding leenbedrag t.o.v. de totale steeds kleiner geworden. | verwervingskosten van de woning.

Leenbedragen starterslening Van de 71 verstrekte leningen | sinds 2017, ligt het leenbedrag voor het merendeel (86%) boven de € 25.000. | In totaal zijn er 20 | leningen | (28%) uitgegeven voor het maximale leenbedrag van € 40.000. | Het gemiddelde verstrekte | leenbedrag betrof € 32.472. De | verstrekte | leenbedragen | kwamen | voor | de | helft | overeen | met | het | initieel | aangevraagde leenbedrag | . Voor de overige helft betrof het uiteindelijke leenbedrag een lager bedrag dan initieel was aangevraagd, | zie tabel | 7. Het gemiddelde | aangevraagde bedrag | betrof | € 36.568 | en het gemiddelde | verschil tussen | het | aangevraagde en verstrekte | leenbedrag was | - € 4.096. | Twee zeldzame uitschieters | (verschil | aangevraagd- | en verstrekt leenbedrag) | liepen | zelfs op tot ± | - € 30.000.

Verstrekt leenbedrag | Aantal | % | Verschil aangevraagd-verstrekt leenbedrag* | Aantal | % € 40.000 | 20 | 28% | - € 30.000 tot - € 32.500 | 2 | 3% € 35.000 - 40.000 | 11 | 15% | - € 25.000 tot - €30.000 | 0 | 0% € 30.000 - 35.000 | 19 | 27% | - € 20.000 tot - € 25.000 | 0 | 0% € 25.000 - 30.000 | 11 | 15% | - € 15.000 tot - € 20.000 | 3 | 4% € 20.000 - 25.000 | 6 | 8% | - € 10.000 tot - € 15.000 | 6 | 8% € 15.000 - 20.000 | 2 | 3% | - € 5.000 tot - € 10.000 | 11 | 15% € 10.000 - 15.000 | 1 | 1% | - € 1.000 tot - € 5.000 | 8 | 11% € 5.000 - 10.000 | 0 | 0% | - €1 tot - € 1.000 | 4 | 6% € 2.500 - 5.000 | 1 | 1% | - € 0.00 | 37 | 52% Betreffende verstrekte startersleningen sinds 2017. *Alle verschillen tussen aangevraagde en verstrekte leenbedragen zijn weergeven in negatieve bedragen. Dit houdt in dat aanvragers uiteindelijk minder hebben kunnen lenen dan initieel aangevraagd bij de gemeente. Er is geen enkel geval waarbij het uiteindelijke leenbedrag hoger lag dan het initiële aangevraagde leenbedrag. Tabel 7. Leenbedragen en verschil tussen aangevraagd-verstrekt leenbedrag. Evaluatie starterslening gemeente Losser In deze evaluatie ontbreken er specifieke gegevens waarom de hoogte van het leenbedrag lager uitvalt dan initieel was aangevraagd.

Een mogelijke verklaring hiervoor is het effect van de financiële toets die wordt uitgevoerd door de SVn waaruit blijkt dat de financiële draagkracht van de koopstarter lager ligt in relatie tot het initieel aangevraagde leenbedrag. Een lager ontvangen leenbedrag dan initieel aangevraagd hoeft echter niet altijd effect te hebben op de daadwerkelijke aankoop van de woning, aangezien er in deze gevallen wel tot koop is overgegaan. 4.4 | Status leningen Sinds vaststelling van de Verordening in 2017 staan er op | dit moment 71 leningen open. Dit maakt dat alle verstrekte startersleningen sinds 2017 nog openstaan en afgelost | worden in de toekomst. Daarnaast staan er nog 4 leningen open, die zijn toegewezen onder de eerdere Verordening VROM sinds 2007. Dit maakt dat er in totaal 75 startersleningen opstaan | en nog afgelost dienen te worden. | Het aantal afgeloste startersleningen | sinds start betreft | in totaal | 55 leningen | (130 verstrekte leningen sinds start minus de 75 openstaande). De uitgegeven startersleningen variëren qua rentevoorwaarden. | Het laagste rentepercentage betreft 1,90% en stamt uit het jaar 2021. | Het hoogste rentepercentage betreft 4,20% uit 2024. De huidige rentestand ligt op 4%. Deze rentepercentages zijn in lijn met de trend van de Nederlandse hypotheekrente-ontwikkeling. Evaluatie starterslening gemeente Losser 5. | Financiën.

5.1 | Jaarlijkse kosten Het aanbieden van de starterslening brengt voor gemeente Losser kosten met zich mee. Naast rentederving (door het mislopen van renteopbrengsten in de eerste drie rente- en aflossingsvrije jaren) betaalt gemeente Losser een beheervergoeding aan de SVn. | Deze beheervergoeding is opgebouwd uit een vaste beheervergoeding en een variabele beheervergoeding. Jaarlijks wijzigt de beheervergoeding op basis van de consumentenprijsindex (CPI) per september in het kalenderjaar voorafgaand aan dat kalenderjaar.20 De CPI was 0,2% in september 2023. De variabele beheervergoeding is verhoogd van 0.5725% in 2023 naar 0.5736% in 2024. Het variabele deel bestaat uit een percentage van de op jaarbasis berekende totale uitstaande bedragen van de leningen die door SVn aan koopstarters voor de gemeente Losser zijn verstrekt | . De vaste beheervergoeding voor gemeenten tot 25.000 inwoners betrof | € 2.000 (excl. btw) in het jaar 2023. Voor 2024 is dit tarief verhoogd naar € 2.295 (excl. btw). De vaste beheervergoeding van de SVn is afhankelijk van het aantal inwoners van de gemeente waarvoor zij beheren. Indien gemeente | Losser | haar | groeiambitie | verwezenlijkt | naar | 25.000 | inwoners, | zal | de | vaste beheervergoeding toenemen met € 1.147 (prijspeil 2024).

De beheerkosten die gemeente Losser | heeft betaald | sinds 2017 | t/m 2023 | aan de SVn zijn weergeven in tabel | 8. Totaal is er | tot en met 2023 | € 45.893,18 betaald voor het beheer van het fonds. | Jaarlijks lopen de kosten voor de beheervergoeding op. Deze oplopende kosten | worden beïnvloed door enerzijds de inflatiecorrectie die de SVn rekent | over haar diensten, en anderzijds doordat het aantal openstaande leningen door de jaren heen toeneemt. | Doordat er meer startersleningen zijn uitgegeven, zijn de uitstaande bedragen | die in de toekomst worden afgelost in het fonds hoger, en dus direct onderhevig aan de variabele | kosten als onderdeel van de beheervergoeding. De | verwachte | absolute | kostengroei | van | de Totale | Toename t.o.v. | beheervergoeding is moeilijk te voorspellen voor | de Jaar | beheervergoeding | voorgaand jaar | komende jaren, | gezien de inflatie | en het aantal uit (vast & variabel) | te geven startersleningen in de toekomst hier direct 2017 | € 1.821,77 | - | van invloed op is. | Sinds 2017 ligt | de kostengroei 2018 | € 2.332,16 | + 28% | tussen de 23% en 76%, met een | gemiddelde van 2019 | € 4.090,97 | + 75% | 45%. | Gemeente | Losser | heeft | momenteel | geen 2020 | € 5.700,38 | + 39% | plafond voor het financieren van startersleningen.

| 21 2021 | € 7.020,94 | + 23% 2022 | € 9.021,59 | + 28% 2023 | € 15.905,37 | + 76% Totaal | € 45.893,18 | + 773% Tabel 8. Totale kosten beheervergoeding SVn sinds 2017. Evaluatie starterslening gemeente Losser 5.2 | Financiële ruimte in het fonds Sinds de invoering van de Verordening VROM Starterslening in 2007 | Jaar | Bedrag storting tot 2017 | is er in totaal € 651.885 euro in het fonds gestort door | 2017 | € - gemeente Losser. | 2018 | € - Sinds de lokale | Verordening | (2017) van kracht is heeft gemeente | 2019 | € 500.000 2020 | € 250.000 Losser in totaal € 2.500.000 in het fonds gestort, zie tabel 9. | 2021 | € 250.000 Op peildatum 3 september 2024 is er € 1.165.615,47 beschikbaar in | 2022 | € - fonds voor toekomstige lening-aanvragen. Daarnaast is | € 156.782 | 2023 | € 500.000 gereserveerd | voor | reeds | toegewezen | maar | nog | niet | gestorte | 2024 | € 1.000.000 startersleningen. Het totaalbedrag in het fonds komt dus neer op | Totaal | € 2.500.000 € 1.322.397,47 (beschikbaar bedrag incl. reserveringen op basis van | Tabel 9. Stortingen per jaar. toekenningen door de gemeente). Met | het huidige | budget | in het fonds | wordt ingeschat dat gemeente Losser nog 2 | jaar en 11 maanden vooruit kan.

In deze grove inschatting is rekening gehouden met het gemiddeld aantal verstrekte | leningen | per jaar | (11 | leningen), het | gemiddelde leenbedrag van | € 32.472 | en een gemiddelde toename van de beheerkosten | (+45%) | sinds 2017 tot 2023. | Het aantal verstrekte leningen, uit te lenen bedragen en de hoogte van de inflatie hebben invloed op de tijd waarin de huidige reserves in het fonds toereikend blijven. | Indien | het aantal | toekomstig | te verstrekken leningen boven het gemiddelde van 11 per jaar uitkomt (zoals in 2023 en naar verwachting 2024), dan zal het budget minder lang toereikend zijn dan de geschatte 2 jaar en 11 maanden. Evaluatie starterslening gemeente Losser 25 6. Effecten starterslening. 6.1 Effecten op de woningmarkt Het Kadaster heeft in opdracht van de SVn in januari 2023 een onderzoek gepubliceerd naar de effecten van startersleningen op de Nederlandse woningmarkt.22 In dit onderzoek is gekeken naar verschillen in koopstarters mét en zónder starterslening en mogelijke directe en indirecte prijseffecten van het beschikbaar stellen van startersleningen door gemeenten. Het onderzoek neemt woningtransacties mee van bestaand vastgoed in alle Nederlandse gemeenten. Startersleningen werden gefaciliteerd in 248 gemeenten. Binnen deze gemeenten varieerde het aandeel gekochte woningen met steun van de starterslening.

Gemeente L osser heeft een gemiddeld tot relatief hoog aandeel koopstarters mét starterslening in vergelijking tot andere Nederlandse gemeenten, namelijk tussen de 12% - 16%. Verschillen tussen koopstarters met en zonder starterslening Het kadaster concludeert dat koopstarters met starterslening gemiddeld jonger zijn dan koopstarters zonder starterslening (respectievelijk 27 jaar en 31 jaar). Daarbij kopen starters met een starterslening veelal woningen aan de onderkant van de markt, waa rdoor aangekochte woningen gemiddeld goedkoper zijn dan woningen van starters zonder starterslening. Voor de periode 2019 tot en met 2021 is dit verschil gemiddeld € 25.000. Ten slotte kopen koopstarters met starterslening relatief vaker kleinere woningen, en woningen gebouwd tussen 1960 en 1979. Prijseffecten van startersleningen Het kadaster concludeert dat het aanbieden van startersleningen geen direct prijseffect teweegbrengt. Koopstarters met een starterslening zijn vanwege het financieringsvoorbehoud en de voorwaarden van de Starterslening beperkt in het biedingsproces, waardoor een direct prijseffect uitblijft. Daarnaast is er ook geen indirect prijseffect (bijvoorbeeld: toenemende vraag naar woningen). Dit komt doordat de groep koopstarters met een starterslening een beperkte omvang heeft. Bovendien is er vooral sprake van het naar voren halen van de vraag in de tijd.

Immers, koopstarters met een starterslening zijn gemi ddeld jonger dan koopstart ers zonder starterslening. Het is aannemelijk dat zij met een starterslening eerder starten dan ze zonder die lening zouden doen. Er is niet structureel meer vraag op de markt door het verstrekken van startersleningen, de vraag is dus enkel naar voren gehaald. Generaliseerbaarheid naar gemeente Losser Hoewel gemeente Losser deel uitmaakte van het Kadaster onderzoek, is er binnen de gemeente geen specifieke data beschikbaar die koopstarters met en zonder starterslening vergelijkt. De conclusies uit het onderzoek zijn daarom niet zonder meer één -op-één te generaliseren naar de situatie in Losser. Toch zien we sterke overeenkomsten tussen de conclusies van het Kadaster en de lokale si tuatie in Losser, waardoor het aannemelijk is dat de bevind ingen uit het Kadasteronderzoek ook gelden voor gemeente Losser. Enkele belangrijke punten: • De gemiddelde leeftijd van koopstarters met een starterslening in Losser is 27,6 jaar, wat overeenkomt met de gemiddelde leeftijd van 27 jaar uit het landelijke Kadasteronderzoek. Evaluatie starterslening gemeente Losser 26 • Koopstarters met een starterslening kopen in Nederland relatief vaak oudere woningen, gebouwd tussen 1960 en 1979. In Losser zien we een overeenkomstig patroon.

Woningen gekocht met steun van een starterslening bevinden zich aan de onderkant van de woningmarkt. In gemeente Losser lijkt een overeenkomstig beeld: hierbij lagen de gemiddelde kosten van een Losserse woning met starterslening ruim € 100.000 lager dan de gemiddelde Losserse woning (€ 345.000) in 2023. Concluderend zien we dat koopstarters met starterslening relatief jong zijn, relatief oude en goedkope woningen kopen, eerder een huis kúnnen kopen doordat de gemeente een starterslening faciliteert, en de lokale woningmarkt door het aanbieden van de starterslening niet wordt verstoord door (in)directe prijseffecten van de starterslening. 6.2 Effect op de ambtelijke capaciteit Het aanbieden van startersleningen door de gemeente Losser heeft invloed op verschillende afdelingen binnen de ambtelijke organisatie. Hieronder volgt een overzicht van de betrokken taakvelden en teams, met de geschatte tijdsbesteding en bijbehorende werkzaamheden. Taakveld Financiën – Planning en Control (Team Losser) Voor de financiële administratie van de startersleningen is het team Planning en Control verantwoordelijk. Dit omvat onder andere de verwerking van leningen, het bijhouden van de financiële administratie en financiële rapportages. Aan deze werkzaamheden wordt jaarlijks 36 uur besteed. Taakveld Uitvoering – Plannen, Vergunnen, Handhaving Per individuele lening -aanvraag wordt ca.

1 ,5 uur besteed aan de beoordeling en afhandeling. Extra vragen en telefoontjes omtrent de starterslening worden behandeld als onderdeel van de frontoffice-taken. Taakveld Advisering – Ontwikkeling en Strategie Ontwikkeling en Strategie is betrokken bij het adviseren rondom de startersleningen, biedt ondersteuning bij interpretatie van specifieke aanvragen , het bewaken van het budget en het voorbereiden van besluitvorming voor het college en de raad. Ook wordt er toezicht gehouden op de aanvragen. Aan deze taken wordt jaarlijks eveneens 36 uur besteed. Totale jaarlijkse tijdsinvestering Op basis van historische data zien we een stijgende trend in het aantal aanvrage n per jaar. Op basis van de afgelopen 3 jaar, zien we gemiddeld 20 aanvragen per jaar binnenkomen bij gemeente Losser. Dit aantal geeft momenteel een redelijk beeld van de verwachte toekomstige belasting van de ambtelijke capaciteit. Dit brengt de totale geschatte ambtelijke capaciteit voor de starterslening op 126 uur per jaar (zie tabel 10). Dit staat gelijk aan 3,5 werkweek per jaar voor 1 FTE.

Evaluatie starterslening gemeente Losser 27 Taakveld Team Aantal uur Toelichting Financiën Planning en control (team Losser) 36 uur Financiële administratie Uitvoering Plannen, vergunnen, handhaving 20 * 1,5 uur Beoordeling en afhandeling aanvragen 24 uur Vragen/telefoontjes frontoffice Advisering Ontwikkeling & strategie 36 uur Advisering & beoordeling Verordening, en toezicht aanvragen, budget fonds en voorbereiding besluitvorming college en raad. Totaal 126 uur Alle ambtelijke werkzaamheden tezamen Tabel 10. Jaarlijkse ambtelijke capaciteit in uren besteed aan startersleningen. Evaluatie starterslening gemeente Losser 7. | Voorwaarden Verordeningen | Starterslening | in | Twentse gemeenten. Het wel of niet aanbieden van startersleningen verschilt per Twentse gemeente. Van de 14 Twentse | gemeenten, zijn er in totaal 3 gemeenten die géén starterslening | faciliteren aan hun (toekomstige) inwoners. Dit betreft de gemeente Enschede, Haaksbergen en | Hellendoorn. | De Twentsche Courant Tubantia | publiceerde | in juni 2024 dat Haaksbergen voornemens is de starterslening te herintroduceren.23 Momenteel is er nog geen Verordening van kracht. Daarom is Haaksbergen in deze evaluatie geclassificeerd als gemeente zonder starterslening.

De overige 11 Twentse gemeenten faciliteren wél startersleningen aan inwoners die hun eerste woning willen aankopen en de intentie hebben | die zelf te bewonen. Kenmerken | van deze startersleningen verschillen met betrekking tot de | voorwaarden die | beschreven staan in de verordeningen. | Een | lijst met | kenmerken | en voorwaarden | per Verordening | van de | Twentse gemeenten staat weergeven in bijlage 2. De belangrijkste kenmerken en voorwaarden staan in dit hoofdstuk beschreven. 7.1 | Financiële voorwaarden Verordeningen De meeste gemeenten (82%; 9/11) hanteren financiële voorwaarden die betrekking hebben tot de aankoopprijs van de woning. Gemeente Losser, | evenals | Dinkelland en Tubbergen, hebben financiële voorwaarden gerelateerd aan de verwervingskosten | (i.p.v. aankoopprijs) van de woning. Gezien naast de aankooprijs van de woning extra kosten | worden gemaakt | om | een | woning te verwerven (bijv. makelaarskosten, notariskosten, overdrachtsbelasting, | etc.), hanteert gemeente Losser dus strengere voorwaarden dan wanneer er enkel gekeken wordt naar de aankoopprijs van de woning. Een overzicht van de maximale aankoopprijzen van woningen en leenbedragen staat weergeven in tabel 11.

Voorwaarden Financiering Verordening | Gemiddeld | Minimaal | Maximaal Maximale aankoopprijs of verwervingskosten van de woning | € | 367.318 | € | 270.000 | € | 435.000 Maximale aankoopprijs van de woning | € | 359.438 | € | 270.000 | € | 435.000 Maximale verwervingskosten van de woning | € | 388.333 | € | 365.000 | € | 435.000 Maximaal leenbedrag | € | 34.955 | € | 23.000 | € | 40.000 Betreffende startersleningen in de volgende 11 Twentse gemeenten: Almelo, Borne, Hengelo, Hof van Twente, Oldenzaal, Rijssen-Holten, Twenterand, Wierden, Dinkelland, Losser en Tubbergen. Gemeente Losser, Dinkelland en Tubbergen hebben voorwaarden m.b.t. de totale verwervingskosten. De overige gemeenten hebben voorwaarden m.b.t. de aankoopprijs van de woning. Tabel 11. Financiële voorwaarden gesteld in de Verordeningen Startersleningen van Twentse gemeenten. In totaal heeft 73% (8/11) van de gemeenten een deel van de financiële voorwaarden gekoppeld aan | de | NHG-grens, | zodat | maximale | koopsommen, | verwervingskosten | of | leenbedragen meebewegen met de ontwikkelingen op de woningmarkt. Een deel van de gemeenten (Dinkelland, Tubbergen, Twenterand en Wierden) heeft een referentieprijs die percentueel meebeweegt met de NHG-grens.

De overige gemeenten hanteren de absolute NHG-grens | (Oldenzaal) | eventueel Evaluatie starterslening gemeente Losser 29 aangevuld met extra budget voor energiebesparende maatregelen (Losser, Borne, en Hof van Twente). Gezien de sterke prijsontwikkeling van woningen de afgelopen jaren, is het voor starters van belang dat realistische voorwaarden worden gesteld aan maximale koopsommen/verwervingskosten die meebewegen met de woningmarkt. Kijkend naar het totaaloverzicht van de financiële voorwaarden van alle Twentse Verordeningen, kunnen we concluderen dat de voorwaarden uit de Losserse Verordening momenteel ruimer zijn dan die van alle andere Twentse gemeenten (zie figuur 10). Dit geldt zowel voor de maximale verwervingskosten van de woning als het maximum leenbedrag. Hiermee biedt gemeente Losser momenteel de mees te extra financiële ruimte aan starters om zich te (blijven) vestigen in de gemeente t.o.v. andere Twentse gemeenten. Echter, zullen gemeente Dinkelland en Tubbergen in 2025 (en Twenterand daaropvolgend) meer leenruimte dan Losser kunnen bieden, gezien het maximale leenbedrag in deze gemeenten procentueel meestijgt met de NHG -grens (+3,4% stijging voor het jaar 2025) . Gemeente Losser heeft g één meebewegende maximale leengrens met de NHG, maar een vaststaand maximaal leenbedrag van € 40.000. Dit zou mogelijk op termijn niet meer toereikend kunnen zijn.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://losser.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/1f28bf38-6be5-4d0e-8082-2bef8e467a1e?agendaItemId=5c6a1631-fdab-4f1b-a858-d67d9672e42c