23.13.03 PVHT Jaarverslag 2022.pdf

Jaarverslag Jaarverslag PVTH 2022

0

Colofon Jaarverslag PVTH 2022

Bestuurlijke besluitvorming 28 maart 2023 Opdrachtgever Teamleider: O. Krouwel Auteurs Beleidsmedewerker VTH: Y. Timmerman Beleidsmedewerker VTH: G.J. Haverkamp

Losser, maart 2023 Gemeente Losser Raadhuisplein 1 7581 AG Losser 053 - 53 77 444 gemeente@losser.nl www.losser.nl

© Gemeente Losser, alle rechten voorbehouden

2

INHOUD ________________________________________________________________________________ 5 1

INLEIDING ___________________________________________________________________ 6 1.1 Wettelijk kader ______________________________________________________________ 6

2

Doelen en indicatoren _________________________________________________________ 8 2.1 Ambities en doelen ___________________________________________________________ 8 Gezondheid __________________________________________________________________ 8 Landschappelijke Kwaliteit ______________________________________________________ 9 Stedenbouwkundige Kwaliteit __________________________________________________ 10 Klimaat_____________________________________________________________________ 11 Mobiliteit ___________________________________________________________________ 12 Veiligheid ___________________________________________________________________ 13 2.2 Indicatoren fysieke Leefomgeving_______________________________________________ 13 2.3 Problemen en risico’s ________________________________________________________ 15 Van bruto-effect naar netto-effect _______________________________________________ 15

3

Vergunningverlening _________________________________________________________ 17 3.1 Binnengekomen aanvragen en meldingen ________________________________________ 17 3.2 Tijdigheid van producten______________________________________________________ 18 3.3 Bezwaar, beroep en hoger beroep ______________________________________________ 18 3.4 Stookontheffing en verbranden van snoeihout ____________________________________ 19

4

Toezicht ____________________________________________________________________ 20 4.1 Naleefgedrag _______________________________________________________________ 20 4.2 Thematisch toezicht _________________________________________________________ 21 Paasvuren __________________________________________________________________ 21 Illegale bouwwerken en Ruimtelijke ordening ______________________________________ 21 Landschap en natuur __________________________________________________________ 21 Energie _____________________________________________________________________ 22 Monumenten _______________________________________________________________ 22 Welstandsexcessen en verwaarloosde panden _____________________________________ 22 Intrekken niet gebruikte bouwvergunning _________________________________________ 22 4.3 Cyclisch toezicht ____________________________________________________________ 24 Milieu______________________________________________________________________ 24 4.4 Vraag gestuurd toezicht ______________________________________________________ 24 Evenementen _______________________________________________________________ 25

3

Inzet toezicht APV en Bijzondere wetten __________________________________________ 25 5

Handhaving _________________________________________________________________ 26 5.1 Toepassing Landelijke Handhavingsstrategie ______________________________________ 26 5.2 Bestuursrechtelijk optreden ___________________________________________________ 26 5.3 Strafrecht __________________________________________________________________ 27 5.4 Bezwaar en beroep handhaving ________________________________________________ 27 5.5 Ontwikkelingen handhaving ___________________________________________________ 27 Richtlijn dwangsommen _______________________________________________________ 27 Inzet strafrechtelijke handhaving naast bestuursrechtelijke handhaving _________________ 28 Bestuurlijke boete ____________________________________________________________ 28

6

Verantwoording doelen. ______________________________________________________ 30 6.1 Verantwoording over doelen nieuw beleid. _______________________________________ 30

7

Projecten ___________________________________________________________________ 32 7.1 Ondermijning_______________________________________________________________ 32 7.2 Omgevingswet ______________________________________________________________ 32 Wet kwaliteitsborging bouwen (Wkb) ____________________________________________ 33 Verordening Uitvoering en Handhaving Omgevingswet _______________________________ 33 Verordening adviescommissie omgevingskwaliteit __________________________________ 33 Legesverordening ____________________________________________________________ 34 7.3 Project datagedreven werken __________________________________________________ 34

8

Inzet _______________________________________________________________________ 35 8.1 Organisatorische verbanden en uitvoering ________________________________________ 35 8.2 Beschikbare formatie ________________________________________________________ 35 8.3 Vergunningverlening _________________________________________________________ 35 8.4 Preventie __________________________________________________________________ 36 8.5 Toezicht ___________________________________________________________________ 36 8.6 Handhaving ________________________________________________________________ 36

9

Aanbevelingen ______________________________________________________________ 37 9.1 Algemeen__________________________________________________________________ 37 9.2 Vergunningverlening _________________________________________________________ 37 9.3 Toezicht & Handhaving _______________________________________________________ 38

Bijlagen ________________________________________________________________________ 39

4

INLEIDING

5

1

INLEIDING

Voor u ligt het jaarverslag Preventie, Vergunningen, Toezicht & Handhaving (PVTH) van de gemeente Losser over het jaar 2022. Het verslag biedt een overzicht van de door ons uitgevoerde werkzaamheden en bereikte resultaten op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving van regelgeving voor de fysieke leefomgeving. Het betreft regels die gesteld zijn voor de bescherming, het behoud en de ontwikkeling van de openbare ruimte, de (gebouwde) omgeving en het milieu. Bij het opgestelde uitvoeringsprogramma PVTH voor het jaar 2023 is reeds een terugblik gegeven op het jaar 2022 (dit voor de periode tot 1 november 2022). In dit verslag zijn de laatste maanden meegenomen en wordt op een aantal aspecten dieper ingegaan. Einde coronamaatregelen In februari van 2022 werden de meeste coronamaatregelen afgeschaft. Een maand later hebben we definitief afscheid genomen van alle nog geldende coronamaatregelen. Daarmee is een einde gekomen aan een periode van maatschappelijke beperkingen. Voor toezicht en handhaving verdwijnen de toezichtstaken op het gebied van de coronamaatregelen. Bij vergunningverlening zagen we het aantal evenementenaanvragen weer toenemen. Personeelswisselingen Net als in 2021 hebben er in 2022 opnieuw vele personeelswisselingen plaatsgevonden. Positief bekeken zorgt nieuw personeel voor een frisse blik en nieuwe en andere inzichten.

Helaas betekent vertrek van (ervaren) collega’s ook het doorbereken van de continuïteit op bepaalde onderdelen en uitstroom van (praktische) kennis, deels “gegroeide kennis”. Het zou niet reëel zijn om niet te benoemen dat dit zowel voordelen als nadelen oplevert. We hebben hard gewerkt om de voordelen te benutten en de nadelen te beperken. Dat het enorm belangrijk is om aandacht te hebben (voor de kwetsbaarheid) van de uitvoeringscapaciteit is hiermee in elk geval duidelijk. Ook bij andere teams binnen de gemeente Losser binnen het fysieke domein, vooral Ontwikkeling en Strategie en beheer Fysiek Ruimte, maar ook zeker bij de OD Twente, is het hebben en behouden van voldoende capaciteit een uitdaging. Dit is uiteraard nauw verbonden met het succes van de uitvoering van de PVTH-taken voor Losser.

1.1 Wettelijk kader Hoofdstuk 7 van het Bor geeft het kader voor de (kwaliteits)eisen die de wetgever stelt aan de uitvoering (vergunningverlening c.a.) en handhaving van het omgevingsrecht door de bestuursorganen ter zake. Hoofdstuk 10 van de Ministeriële regeling omgevingsrecht (Mor) bevat voorschriften over het uitvoeringsprogramma VTH met de verplichting om jaarlijks een uitvoeringsprogramma (UP) op te stellen. Het UP beschrijft welke van de voorgeschreven activiteiten het bestuursorgaan het komende jaar uitvoert en wat de daarvoor benodigde en beschikbare financiële en personele middelen zijn. Bij het opstellen van het UP moet onder andere rekening worden gehouden met vastgesteld beleid. Het Bor stelt eisen aan de jaarlijkse evaluatie van het UP. In de rapportage dient te worden aangegeven of de in het UP opgenomen activiteiten zijn uitgevoerd en in hoeverre deze activiteiten hebben bijgedragen aan het bereiken van de vooraf gestelde doelen. Dit jaarverslag voorziet in deze

6

verplichting. Afbeelding 1.1. geeft een weergave van de samenhang tussen de verschillende onderdelen. Bij dit verslag is ook rekening gehouden met hetgeen vanuit het Interbestuurlijk Toezicht is aangegeven. Belangrijk element hierbij is de beleidscyclus. Door een goede koppeling tussen beleid, het uitvoeringsprogramma en het jaarverslag, hebben we een slag gemaakt in het doorvoeren van de beleidscyclus. Op een aantal processen/onderwerpen is nader ingezoomd en geanalyseerd waar de crux zit voor het bereiken van het gewenste effect en wat dan vervolgens voor de focus van PVTH moet zijn.

Afbeelding 1.1

7

2

DOELEN EN INDICATOREN

2.1 Ambities en doelen Begin 2021 is een nieuw (P)VTH-beleid vastgesteld en UP, waarbij al nadrukkelijk een link is gelegd met de Omgevingswet. Van de verwachting dat de Omgevingswet en de Wet Kwaliteitsborging in 2022 in werking zouden treden is inmiddels duidelijk dat dit doorgeschoven is naar 2023. Het treffen van de voorbereidingen om in elk geval aan het minimale uitvoeringsniveau van de Omgevingswet te voldoen zijn grotendeels ook in 2021 onverkort doorgegaan. Het vertrek van een collega die bezig was met het inrichten van het digitale systeem voor omgevingsvergunningen is zoveel mogelijk opgevangen door inhuur van een externe. Het UP 2021 is gebaseerd op het beleidsplan ‘Beleid Preventie, Vergunningen, Toezicht en Handhaving 2021-2024’ (hierna: beleidsplan PVTH). In dit beleid zijnde ambities en doelen per resultaatgebied weergegeven. We onderscheiden de volgende resultaatgebieden: Gezondheid, Landschappelijke Kwaliteit, Stedenbouwkundige Kwaliteit, Klimaat, Mobiliteit en Openbare Orde. Gezondheid De inrichting van de leefomgeving beïnvloedt de gezondheid van inwoners. Een goede kwaliteit van water, bodem en lucht bevordert de kwaliteit van leven en de gezondheid van de inwoners.

De thema’s uit de Omgevingswet zijn van invloed op het algehele welbevinden van onze inwoners, niet alleen via blootstelling, maar ook door faciliteiten in de fysieke leefomgeving te creëren die een gezonde leefstijl mogelijk maken. De inrichting van de leefomgeving heeft effect op het lopen, fietsen, sporten en spelen, maar ook op het elkaar ontmoeten van bewoners. De fysieke inrichting kan een gezonde levensstijl zowel stimuleren als belemmeren. Bekijk onderstaande figuur voor de doelen en relaties tussen Gezondheid, thema’s en de doelen die we willen bereiken.

8

Landschappelijke Kwaliteit Waarbij bij Gezondheid de mens centraal staat, staan in Landschappelijke Kwaliteit de natuur centraal. Elk landschap is het resultaat van natuurlijke factoren en menselijke ingrepen. Dus is het landschap dynamisch van karakter. Dit ingrijpen van de mens is in de afgelopen decennia toegenomen. De waarde die aan een landschap wordt gegeven is een zogenaamde zachte waarde. Deze waarde is namelijk moeilijk in geld uit te drukken maar heeft wel degelijk een economische betekenis. Zo kan de waarde van een woning, juist door de ligging in een groene omgeving, veel hoger zijn dan een vergelijkbare woning in een minder groene omgeving. De beoordeling van de kwaliteit van een landschap is altijd specifiek vanuit verschillende invalshoeken. Het gaat daarbij om de waardering van aanwezige kenmerken zoals verkavelingen, oude waterlopen, bodemschatten of soortenrijkdom van planten en dieren. Vaak wordt bij die beoordeling de cultuurhistorische waarde1, belevingswaarde2 en ecologische waarde3 van landschappen gehanteerd. In de figuur hieronder staan de relaties tussen Landschappelijke kwaliteit, thema’s en de doelen die we willen bereiken, weergegeven.

1 archeologische, bouwkundige en historisch-landschappelijke elementen 2

de kwaliteit van onze leefomgeving, waarbij onder andere de bruikbaarheid en toegankelijkheid van belang zijn voor de beleving ervan

3 natuurgebieden en landschapselementen, zoals houtwallen of waterlopen

9

Stedenbouwkundige Kwaliteit De Stedenbouwkundige Kwaliteit is de kwaliteit van de gebouwde omgeving en de openbare ruimte. De belevings- en gebruikswaarde bepaalt de stedenbouwkundige kwaliteit van een gebied. De kwaliteit wordt beïnvloed door (maatschappelijke) ontwikkelingen als de druk op de woningmarkt, verdichting van stedelijke gebieden en energietransitie. De waardering van een stedenbouwkundige omgeving wordt onder andere bepaald door: de maat en schaal van de bebouwing, afwisseling tussen bebouwd en onbebouwd, het materiaalgebruik et cetera. In onderstaande figuur zijn de relaties tussen Stedenbouwkundige kwaliteit, thema’s en de doelen die we willen bereiken weergegeven.

10

Klimaat De gemeente Losser ziet zich als ieder ander geconfronteerd met een veranderend klimaat. Dat komt doordat er steeds meer broeikasgassen zoals CO2 in de lucht komen. Wetenschappers zijn het erover eens dat de activiteiten die door de mens zijn uitgevoerd hiervan grotendeels de oorzaak zijn. Om te bepalen of activiteiten toelaatbaar zijn is het noodzakelijk te bepalen wat de te ambiëren regels zijn op het gebied van klimaat. Pas dan kan worden bepaald of het effect van een activiteit toelaatbaar is. In onderstaande figuur zijn de relaties tussen klimaat, thema’s en de doelen die we willen bereiken weergegeven.

11

Mobiliteit Verkeersstromen en ruimtelijke functies zijn niet los van elkaar te zien. De opmars van duurzame vervoersmiddelen en parkeren op afstand betekent minder auto’s op straat en meer ruimte voor voetgangers, fietsers. Voor Mobiliteit zien we de komende jaren verschillende ontwikkelingen op het gebied van vernieuwende kleinschalige vormen van vervoer en mogelijkheden voor het reizen van deur tot deur, zoals Mobility as a Service (MaaS). De gemeente zal moeten bepalen of activiteiten een positieve of negatieve invloed hebben op haar ambities. In de figuur hieronder zijn de relaties tussen mobiliteit, thema’s en de doelen die we willen bereiken weergegeven.

12

Veiligheid Veiligheid richt zich op de randvoorwaarden/condities waarbinnen de ondermijnende activiteit kan plaatvinden. In onderstaande figuur zijn de relaties tussen Openbare orde en Ondermijning, thema’s en de doelen die we willen bereiken weergegeven.

2.2 Indicatoren fysieke Leefomgeving De hierboven benoemde ambities en de daaruit vloeiende doelen vormen de basis van het Beleid PVTH. Om te bepalen of een bijdrage is geleverd aan een doel moet deze meetbaar zijn. Dit doen wij aan de hand van de SMART-methode. Als gemeente hebben we per resultaatgebied doelen geformuleerd. In onderstaand figuur is een overzicht opgenomen waarin is aangegeven welke indicatoren worden gebruikt om te bepalen of een bijdrage is geleverd aan het doel per resultaatgebied. Ook wordt bij elke indicator vermeld tot welke soort deze behoort.

13

X X X X X X X X X X X X X

Handhaving

X X

Toezicht

X X X X X X X X X X

verguningverlening

X X X X X X X X X X

Preventie

X X X

Openbare Orde

X X X X X

Instrument

Mobiliteit

X X X X X

Klimaat

Stedenbouwkundige kwaliteit

soort

Aantal gegronde klachten Kwantitatief Aantal positief beschikte vergunningen Kwantitatief/kwalitatief Aantal geweigerde vergunningen Kwantitatief/kwalitatief Aantal vooroverleggen Kwantitatief Aantal ruimtelijke plannen Kwantitatief Aantal ontvangen meldingen Kwantitatief Aantal opgelegde maatwerkvoorschriften Kwantitatief Aantal geconstateerde overtredingen Kwantitatief/kwalitatief Aantal handhavingsinterventies Kwantitatief/kwalitatief Aantal locaties Kwantitatief Aantal controles Kwantitatief/kwalitatief Aantal hercontroles Kwantitatief/kwalitatief Nalevingsscore Kwantitatief/kwalitatief Aantal ingezetten instrumenten Proces Aantal geconstateerde bouwfouten Kwalitatief Aantal aanvragen Kwantitatief Aard aanvragen/meldingen Kwalitatief

Landschappelijke kwaliteit

Indicator

Gezondheid

Resultaatgebied

X X X X X X X

X X X

X X X X

X X X X

X X X X X X X

X X

X X

X X

X X

X

X

X X X X X X

X X X

X X

14

2.3 Problemen en risico’s Ambities en doelen binnen de fysieke leefomgeving door middel van thema’s worden verbonden met activiteiten4. Deze activiteiten hebben een brutoeffect dat een positieve of negatieve bijdrage levert aan de doelen en ambities. Om het risico te berekenen wordt gebruik gemaakt van de risicotool: SHERPAL®Lite. Van bruto-effect naar netto-effect Om het bruto-effect van activiteiten te beperken worden (reducerende) maatregelen opgelegd. Deze maatregelen worden door middel van vergunningen, meldingen of rechtstreeks werkende regels aan de activiteiten verbonden.

Figuur 1: framework SHERPAL®Lite

De reductie van het bruto-effect resulteert in een netto-effect als een maatregel wordt nageleefd. In figuur 1 is dit schematisch weergegeven. Om te controleren of opgelegde maatregelen worden nageleefd wordt toezicht gehouden. Om te borgen dat regels worden nageleefd wordt corrigerend opgetreden bij niet naleving (handhaving). Om te bepalen waar de middelen (onder andere tijd, geld, menskracht) voor vergunningverlening en toezicht worden ingezet wordt gekeken naar de risico’s die een activiteit heeft. Risico wordt hierbij gedefinieerd als: ‘Het effect van een activiteit in relatie tot het naleefgedrag van de initiatiefnemer’

4 Eén of meerdere activiteiten vinden altijd plaats binnen een inrichting, initiatief of locatie.

15

Verantwoording.

16

3

VERGUNNINGVERLENING

3.1 Binnengekomen aanvragen en meldingen Ten opzichte van 2021 zijn er minder aanvragen ingediend en minder vergunningen/meldingen afgerond. Dit wel met een opvallende “uitschieter” in tegengestelde richting voor het kappen van bomen. Een duidelijke oorzaak voor deze daling is niet vastgesteld. Ten aanzien van het kappen is er over een langere periode wel vaker een vergelijkbare fluctuatie in het aantal aanvragen te zien. Hoe houdbaar het idee genoemd in het uitvoeringsprogramma is dat de mogelijk oorzaak voor een lagere productie is te herleiden tot personeelswisselingen en problemen bij het uitbesteden uitgedrukt in aantallen vergunningen, mag worden betwijfeld. Het zit waarschijnlijk toch meer in de wisseling in het aantal aanvragen. In onderstaande grafiek staan de geleverde producten op het gebied van vergunningverlening. Per product zijn de aantallen in 2021 weergegeven, de begrote aantallen voor 2022 en van de productie over de eerste 10 maanden in 2022 (peildatum 1 november 2022). In onderstaande grafiek zijn nog alle sloopmeldingen meegenomen. Het merendeel van de behandeling van de meldingen ligt vanwege asbest bij OD Twente. Het lag in de bedoeling de volledig behandeling van alle sloopmeldingen (dus ook die zonder asbest) in behandeling bij de OD Twente te leggen. Dit wordt echter 2023.

17

3.2 Tijdigheid van producten Voor 2022 hebben we doelen gesteld ten aanzien van de tijdigheid van producten. Deze doelen hebben we opgenomen vanuit onze dienstverlening. Zo geldt voor het nemen van een besluit op een ontvangen vergunningaanvraag een wettelijke termijn van 8 weken (reguliere procedure) of 26 weken (uitgebreide procedure) welke verlengd kan worden in geval dat nodig is om de vergunning te kunnen afhandelen. Dit is bijvoorbeeld het geval wanneer de vergunningaanvraag zeer complex is. Dit jaar is er één vergunning van rechtswege verleend. Dit is een daling ten opzichte van vorig jaar (5). Het aantal is incidenteel te noemen. Er is dus geen sprake van een vast pijnpunt. Naast vergunningsaanvragen en meldingen kan de inwoner ook een vooroverleg/principeverzoek indienen. Naar aanleiding van een vooroverleg/principeverzoek onderzoeken wij of wij planologisch willen meewerken aan een (bouw)plan. Voor het beslissen op een vooroverleg/principebesluit geldt geen wettelijke termijn. Wij doen ons best om ook op deze verzoeken zo snel mogelijk te beslissen. De behandeling van deze verzoeken vergt een substantieel deel van onze tijd. De exacte tijdsbesteding wilden we beter in beeld brengen. Het nieuwe VTH-RO programma kan ons daarin voorzien. Door opnieuw uitstel van de Omgevingswet hebben deze tool nog niet kunnen gebruiken.

3.3 Bezwaar, beroep en hoger beroep Op een vergunningaanvraag dient een besluit te worden genomen. Belanghebbenden hebben beschikking over rechtsmiddelen, zoals bezwaar en beroep, wanneer zij het niet met een besluit eens zijn. In 2022 hebben wij 16 bezwaarschriften in behandeling genomen, waarvan 7 voor omgevingsvergunningen en 1 in het kader van de Wet op de kansspelen. In 2021 was het aantal bezwaarzaken groter (38). Dit heeft o.a. te maken gehad met een inhaalslag in verband met uitstel van bezwaarzaken als gevolg van Covid-19. Fase

resultaat niet ontvankelijk ingetrokken Bezwaar in behandeling ongegrond gegrond niet ontvankelijk ingetrokken Beroep en voorlopige in behandeling voorziening ongegrond/afgewezen gegrond/toegewezen niet ontvankelijk ingetrokken Hoger beroep in behandeling ongegrond gegrond

2021 2 7 22 7

2022 1 2 7 6

1*

1

4

2 2 3

1

18

Verder zijn afgelopen jaar 4 verzoeken om voorlopige voorziening gedaan en in 5 gevallen is beroep aangetekend. In de grafiek ‘bezwaar & beroep vergunningverlening’ is het totale aantal bezwaar- en beroepzaken weergegeven van 2022. Daarbij zijn ook de uitkomsten van deze procedures aangegeven. Wat opvalt in bovenstaande tabel zijn de aantallen onder ‘beroep en voorlopige voorziening’, specifiek onder ‘gegrond/toegewezen’. Het gaat hier om 3 voorlopige voorzieningen waarbij de voorlopige voorziening in 3 gevallen (gedeeltelijk) is toegewezen.

3.4 Stookontheffing en verbranden van snoeihout Inwoners worden met ingang van 2022 bij de behandeling van de stookontheffingen standaard geïnformeerd over de alternatieven voor het verbranden van snoeihout. Dit met de bedoeling het verbranden van snoeihout af te bouwen. Het was de bedoeling hier nog nadere stap mee te maken in 2022. Dat is 2023 geworden. In februari is het besluit genomen om op een nader te bepalen tijdstip te stoppen met het bieden van de mogelijkheid ontheffing te krijgen voor het verbranden van snoeihout.

19

4

TOEZICHT

Toezicht vindt plaats op basis van de vastgestelde risicoprioritering, die deel uitmaakt van het uitvoeringsprogramma 2022. In het uitvoeringsprogramma staat hoeveel uur beschikbaar is voor toezicht en handhaving en waar deze uren aan worden besteed. Ons toezicht is risicogericht. In 2022 is net als in voorgaande jaren toezicht gehouden op de aspecten die in de risicoprioritering zijn geprioriteerd als ‘hoog’ en ‘gemiddeld’. Ook hebben we onze drone ingezet als hulpmiddel bij het houden van toezicht en hielden we administratief toezicht. De resultaten lichten wij hieronder per ‘toezichtsoort’ afzonderlijk toe. Gedurende het jaar hebben wij de voortgang van het cyclische toezicht proces gemonitord. Dit heeft geen aanleiding gegeven tot veranderingen in het proces.

4.1 Naleefgedrag Afgelopen jaar hadden we in de planning staan om de monitoring met behulp van de nieuwe VTH-RO applicatie op te pakken. De VTH-RO applicatie hebben wij ingericht ter voorbereiding op de Omgevingswet. Door wederom uitstel van de Omgevingswet zijn wij niet in staat geweest de monitoring met behulp van de VTH-RO applicatie op te pakken. Eind 2022 hebben onze toezichthouders bouw wel de beschikking gekregen over een nieuw toezichtprogramma voor de iPad genaamd Chepp. Chepp is een programma waarmee onze toezichthouders in het veld eenvoudig rapportages kunnen maken aan de hand van checklisten. Met behulp van deze tool kunnen we eenvoudiger verslag leggen en daardoor ook beter monitoren wat we hebben gedaan en waarop we inzet hebben gepleegd. In de tool zelf zijn monitoringsmogelijkheden beschikbaar. Chepp is voor het eerst in gebruik genomen op Oudejaarsdag, tijdens de controles op het carbidschieten. De monitoringsmogelijkheden van Chepp kunnen we gebruiken als input voor het jaarverslag van 2023.

20

4.2 Thematisch toezicht Voor een aantal activiteiten die in de risicoprioritering als ‘hoog’ of ‘gemiddeld’ risico zijn aangemerkt worden toezichtprojecten opgesteld. Anders dan bij cyclisch toezicht worden de toezichtcontroles hierbij binnen een bepaald tijdsbestek gehouden, op vooraf vastgestelde dagen bij willekeurige bedrijven, maar wel in een bepaalde sector. De looptijd van dergelijke projecten kan verschillen van één dag tot 3 maanden. De gebundelde controles zorgden er ook dit jaar voor dat efficiënter gewerkt werd én dat veel kennisoverdracht plaatsvond. uren Thema Domein Illegale bouw en ruimtelijke ordening Landschap en natuur Bouwen en Monumenten Ruimtelijke ordening Strijdige bewoning recreatiewoningen en bedrijfspanden* Intrekken niet gebruikte bouwvergunning

2021

2022 2022 begroot

300 50

350 150 200

500 200 150

50

75

1

APV en Bijzondere wetten Boa** 2500 2500 2375 * in 2022 hebben we niet ingezet op het thema ‘strijdige bewoning recreatiewoningen en bedrijfspanden’. Het overzicht houden we compleet om het voor onszelf helder te houden. ** het betreft alle uren die door de boa’s zijn gemaakt ook uren in kader van cyclisch en vraag gestuurd toezicht.

Paasvuren Voor het aansteken van paasvuren is een stookontheffing nodig. Er waren in 2022 geen restricties meer voor Covid-19. Daardoor zijn er sinds een aantal jaren weer paasvuren gehouden. In de 5 kerkdorpen vindt doorgaans ieder jaar een groot paasvuur plaats. In 2022 hebben er 4 grote paasvuren plaatsgevonden. Deze paasvuren vonden plaats in Losser, Glane, De Lutte en Beuningen. Daarnaast vonden er in de gehele gemeente kleine paasvuren plaats. In totaal zijn hiervoor 45 stookontheffingen verleend. Illegale bouwwerken en Ruimtelijke ordening Vast onderdeel van de werkzaamheden van de toezichthouders is actief naar verschillende plaatsen in de gemeente toe te gaan, het zogeheten gebiedsgericht toezicht. Het gaat hierbij om toezicht op illegale bouw, maar ook om het illegaal uitvoeren van werkzaamheden. In 2022 is hier 500 uur aan toezicht op ingezet. Landschap en natuur In 2022 hebben de toezichthouders de nodige acties uitgevoerd om kenmerkende landschaps(elementen) te behouden, specifiek gelet op illegale kap. Voor een deel op basis van meldingen van illegale kap, maar ook op basis van eigen waarnemingen in het veld. Hierbij is intensief samengewerkt met het team Beheer Fysieke Ruimte (BFR), de Provincie Overijssel en OD Twente. In totaal is de herplantplicht 3 maal opgelegd.

De herplantplicht wordt door een toezichthouder van het team BFR in afstemming met een toezichthouder bouw gecontroleerd. Het opleggen van een herplantplicht vloeit in een aantal gevallen ook voort uit (eigen) waarnemingen van illegale kap. In

21

die gevallen wordt ook een Boa domein II van de OD Twente ingeschakeld om het strafrechtelijk spoor te volgen. Afgelopen jaar is door de Boa domein II in 6 gevallen een proces-verbaal opgemaakt. Daarnaast zijn er op illegale kap 3 Bestuurlijke strafbeschikkingen milieu (BSBm) opgemaakt en 3 Snelle Afhandeling Milieudelicten (SAM). Energie De energietransitie is ook in 2022 een aandachtspunt geweest binnen de PVTH-processen. • Preventie: aandacht bij klantcontacten vooroverleg voor energie (Beng, groene leges en verwijzing naar onder andere wooncoaches). • Vergunningverlening: toetsing van de aanvraag aan Beng. • Toezicht: het energieaspect is nadrukkelijk een (regulier)onderdeel van toezicht van de nieuwbouw en waar het kan leggen we ook de verbinding op het gebied van bestaande bouw (woning en bedrijven). Door groene leges te koppelen aan de realisatie van de maatregelen is hier ook een belangrijke rol voor toezicht weggelegd. Bij de bestaande bouw is voor wat betreft energietransitie de meeste winst te behalen. Hierin moeten we dan ook vooral het gesprek aangaan. Handhavend gezien hebben we hierin – in tegenstelling tot nieuwbouw – weinig mogelijkheden. We moeten het dan vooral zoeken in preventie en advies. • Handhaving: daar waar aan de orde zal het treffen van maatregelen ook tot handhaving.

Naast voornoemde standaard maatregelen zijn er in 2022 geen specifieke projecten gedaan binnen PVH. Monumenten Controles met betrekking tot bebouwing is niet alleen gericht op nieuwbouw, maar wij hebben ook aandacht besteed aan monumenten. Uit de praktijk is gebleken dat de eigenaren van monumenten, monumenten in sommige gevallen slecht onderhouden. Hierdoor raken monumenten zelfs in verval. Dit heeft geleid tot specifieke aandacht voor monumenten. Dit jaar is in 1 geval een vervolg gegeven aan het handhavingstraject. Welstandsexcessen en verwaarloosde panden In Overdinkel stond al jarenlang een in het oog springend verwaarloosde woning in aanbouw. Na herhaaldelijk aandringen om de woning af te bouwen heeft de eigenaar geen (noemenswaardige) actie ondernemen tot voltooiing van de bouw. In 2022 heeft de gemeente doorgepakt door met toepassing van bestuursdwang de woning te slopen. Intrekken niet gebruikte bouwvergunning In de praktijk zijn er diverse (bouw)vergunningen verleend waarvan na één jaar nog geen gebruik is gemaakt. We hebben een intrekkingenbeleid maar dit werd tot 2020 nog niet actief toegepast. In 2020 is een start gemaakt met het proces van intrekken van de vergunningen. Er is een inventarisatie gehouden en een extern bureau ingeschakeld om tot de feitelijke intrekking over te gaan, inclusief de juridische procedures.

Hierdoor hebben in 2021 al een flinke slag kunnen maken. Deze lijn hebben we in 2022 willen doorzetten. Door tijdelijke uitval van onze jurist is de inzet op het intrekken van (oude) vergunningen on-hold gezet waarbij de capaciteit is ingezet op juridische

22

ondersteuning bij vergunningen. In 2023 geven we een verder vervolg aan het proces van intrekken van (oude) vergunningen.

23

4.3 Cyclisch toezicht Cyclisch toezicht houdt in dat op basis van een probleem- en risicoanalyse5 en toezichtstrategie6 wordt bepaald met welke frequentie een activiteit, object wordt gecontroleerd. Een slecht naleefpercentage zorgt voor een hogere positie in de risicoprioritering. Hoe hoger de prioritering, hoe frequenter de controle. Milieu Voor wat betreft de verantwoording van de OD Twente krijgen wij kwartaalrapportages. Deze worden tijdens de maandelijks accounthouder-overleggen met OD Twente toegelicht en besproken. Bij ongewenste ontwikkelingen, zoals het achterblijven op de geplande aantallen, wordt gezocht naar een oplossing. Tot dusver heeft dit in nagenoeg alle gevallen geleidt tot de gewenste bijstellingen in de uitvoering. Nog altijd zijn de capaciteitsproblemen bij de OD Twente een zorgpunt. Met name op specialistische functies (bijvoorbeeld geluid) en juridische functies zijn capaciteitstekorten. Tot op heden heeft dit hooguit in beperkte mate gevolgen gehad voor de uitvoering. In elk geval worden tijdens de eerdergenoemde maandelijkse overleggen de zaken die voor Losser prioriteit hebben kenbaar gemaakt en ook het vervolg hiervan nauwlettend gevolgd. In de bijlage hebben wij de jaarlijkse verantwoording van de OD Twente voor de VTH taken opgenomen.

4.4 Vraag gestuurd toezicht Vraag gestuurd toezicht houdt in dat toezicht wordt uitgevoerd naar aanleiding van een vraag. Dit kan een aanvraag betreffen maar ook een klacht of handhavingsverzoek. De uitvoering van dit toezicht vindt binnen het domein bouwen en ruimtelijke ordening plaats op basis van een probleemen risicoanalyse. De probleem- en risicoanalyse, als bijlage opgenomen, geeft aan met welke diepgang het toezicht wordt uitgevoerd.

Thema

Domein Bouwen en ruimtelijke ordening Brandveiligheid APV en Bijzondere wetten

Bouwen < € 100.000,-Bouwen > € 100.000,-Sloop Klachten bouw / Ruimtelijke Ordening Gebruiksvergunningen Boa taken

2021

2022 begroot

472*

270

*** 50 7**

*** 30 8 zie grafiek §5.2

2022

300 *** 30 5

* controlemomenten. ** waar gemeente expliciet is mee geweest met de brandweer. *** slooptoezicht volledig naar OD Twente

5

De probleem en risicoanalyse worden herzien, zie ook paragraaf 1.2

6 Onderdeel van de nalevingsstrategie

24

Evenementen Per evenement wordt beoordeeld in hoeverre c.q. welke mate van toezicht nodig is. Dit jaar waren er weer meer evenementen. Door afschaffing van de coronamaatregelen kon voor het overgrote deel van 2022 de evenementen weer doorgang vinden. We hebben in totaal 64 evenementenvergunningen verleend. Niet elk evenement wordt standaard gecontroleerd. Deze afweging maken de toezichthouders in samenspraak met de vergunningverleners. Door de toename van het aantal evenementen is er ook meer capaciteit ingezet voor toezicht van evenementen. Dit geldt voor zowel de bouwkundige aspecten (toezichthouder bouw en constructeur) als de controle om het kader van openbare orde en veiligheid (Boa). Inzet toezicht APV en Bijzondere wetten Boa’s voeren werkzaamheden uit voor verschillende onderwerpen en thema’s. Hierin maken we onderscheid in taken op het gebied van leefbaarheid en veiligheid. In onderstaande tabel hebben we taken en de daarbij behorende activiteiten overzichtelijke weergegeven. Leefbaarheid

Veiligheid

Activiteiten Hondenoverlast Parkeren Openbare ruimte algemeen Afval Illegale en ontsierende reclame Verkeer Evenementen Drank en horeca Activiteiten Sociale overlast Ondermijning High impact crimes Verkeer Evenementen Drank en horeca Covid-19

Onze Boa’s hebben samen in totaal 2350 uur ingezet op bovengenoemde aspecten. Voor 2022 zijn een aantal speerpunten die de nodigde aandacht vroegen. Ondermijning is zo’n speerpunt dat steeds meer prioriteit krijgt. Verder hebben de Boa’s zich voornamelijk inzet gefocust op de kleine ergernissen zoals hondenoverlast, (overlast ten aanzien van) parkeren en afval.

25

5

HANDHAVING

Bij een constatering van een overtreding van wet- of regelgeving waar wij bevoegd gezag voor zijn, treden wij handhavend op. Deze constatering kan door onszelf gedaan worden tijdens toezicht momenten. Een overtreding kan ook volgen uit een in- of externe melding. Bij een overtreding treden wij bestuursrechtelijk en/of strafrechtelijk op. Hierbij hanteren wij het uitgangspunt dat iedere overtreding passend gevolg krijgt. In dit hoofdstuk wordt handhaving opgedeeld in bestuursen strafrechtelijk optreden.

5.1 Toepassing Landelijke Handhavingsstrategie De Landelijke Handhavingsstrategie (LHS) geeft aan wanneer welke instrumenten kunnen worden toegepast. Door op te maken hoe de overtredingen zijn ingeschaald wordt goed inzichtelijk hoeveel overtredingen er begaan zijn, maar ook hoe deze zijn ingeschaald. In 2021 zijn de overtredingen ingeschaald op basis van de LHS. In controlerapporten is de LHSbeoordeling als standaard opgenomen. Deze lijn hebben wij in 2022 doorgezet. Het hanteren van de LHS hebben we als standaard in onze werkprocessen verwerkt. De nieuwe VTH-RO applicatie is hierop ook ingericht, alleen door uitstel van de Omgevingswet nog niet door ons in gebruik genomen.

5.2 Bestuursrechtelijk optreden Om te bepalen of interventies leiden tot het gewenste effect wordt de bestuursrechtelijke handhaving geregistreerd. Voor het taakveld Milieu benoemen we alleen de dwangsommen. De overige taken zijn belegd bij de OD Twente en maakt onderdeel uit van het OD Twente verslag, dat tegelijkertijd als onderdeel van dit jaarverslag wordt voorgelegd. Vooraankondiging

Last onder dwangsom

Last onder bestuursdwang

5

10

BOUW- EN RUIMTELIJKE ORDENING

BRANDVEILIGHEID

APV EN BIJZONDERE WETTEN

0

0

0

0

1

1

2

3

3

4

4

5

AANTAL

10

11

Waarschuwingsbrief

MILIEU

26

Afgelopen jaar hebben wij 17 keer een last onder dwangsom als herstelmaatregel opgelegd. Dit is 1 dwangsom meer in vergelijking met 2022. Daarentegen hebben we dit jaar minder bestuursdwangbesluiten opgelegd (1) ten opzichte van 4 vorig jaar.

5.3 Strafrecht In ons beleid staat dat iedere overtreding een passend vervolg krijgt. In 2022 hebben we aan de hand van de LHS bepaald welk bestuursrechtelijk instrument moet of kan worden ingezet, maar óók wanneer strafrecht passend is. Dit jaar hebben we voornamelijk strafrecht ingezet bij illegale kap. Dit in samenwerking met de OD Twente. Voor 2023 willen we (daar waar passend) het strafrechtelijke traject vaker naast het bestuursrechtelijk traject inzetten. We verwachten dit ook te bewerkstelligen omdat we de toezicht capaciteit nagenoeg weer op orde hebben. Bovendien zijn we voornemens om een Boa domein II in dienst nemen, dan wel extra inzet in te huren bij de OD Twente om op de thuistaken meer inzet te plegen op de strafrechtelijke handhaving.

5.4 Bezwaar en beroep handhaving Wanneer iemand een handhavingsbesluit ontvangt, kan hiertegen in bezwaar worden gegaan. In de tabel hieronder zijn de hoeveelheid handhavingszaken aangegeven waarin een bezwaar- of beroepsprocedure loopt of afgerond is.

Fase

Bezwaar

Voorlopige voorziening en beroep

Hoger beroep

resultaat niet ontvankelijk ingetrokken in behandeling ongegrond gegrond niet ontvankelijk ingetrokken in behandeling ongegrond/afgewezen gegrond/toegewezen niet ontvankelijk ingetrokken in behandeling ongegrond gegrond

2021

2022

2 6 6

1 1 3

4 1 1

4 8 1 1

1

5.5 Ontwikkelingen handhaving Richtlijn dwangsommen In het UP 2022 hebben we beschreven dat we ons gingen oriënteren op het maken van een richtlijn dwangsommen. Dit als kader voor het bepalen van de hoogte van de dwangsom en de te stellen termijn. In de loop van 2022 hebben we afscheid genomen van onze 2 juridisch adviseurs handhaving. Gelukkig hebben we binnen zeer korte tijd 2 nieuwe (ervaren) juristen voor het taakveld handhaving kunnen aantrekken. In samenspraak met deze juristen is besloten ons niet te focussen op een richtlijn voor hoogte van dwangsommen en de te stellen termijnen.

27

De eerste reden voor deze keuze was een uitspraak van de Afdeling over de motivering van de hoogte van de dwangsom7. Het college heeft in deze zaak een eigen beleidsnotitie als uitgangspunt genomen (zonder verdere motivering) wat diende als leidraad voor het bepalen van de hoogte van de dwangsom. De Afdeling oordeelde dat enkel verwijzen naar deze beleidsnotitie als onderbouwing voor de hoogte van de dwangsom, onvoldoende is. De tweede reden is dat, naast de bovengenoemde uitspraak, onze (nieuwe) juristen al gebruik maken van een ‘richtlijn’ om tot een geschikte hoogte van een dwangsom en begunstigingstermijn te komen. Deze ‘richtlijn’ betreft de ‘Leidraad handhavingsacties en begunstigingstermijnen’ van het Kenniscentrum InfoMil. Naast het volgen van de leidraad wordt te allen tijde per geval de hoogte van de dwangsom alsmede de begunstigingstermijn nader gemotiveerd. Op basis van bovenstaande redenen is dan ook besloten geen capaciteit in te zetten op het ontwikkelen van een eigen richtlijn voor dwangsommen en begunstigingstermijnen. Inzet strafrechtelijke handhaving naast bestuursrechtelijke handhaving In het UP 2022 hebben we aangegeven bezig te gaan met een geïntegreerde benadering van bestuursrechtelijke handhaving en strafrechtelijke handhaving.

In het verlengde daarvan werken we al met de LHS waarin is bepaald wanneer strafrecht naast bestuursrechtelijke handhaving kan of moet worden ingezet. In de praktijk hebben wij, in samenwerking met OD Twente, deze geïntegreerde benadering voornamelijk ingezet bij de handhaving van illegale kap. Onze toezichthouders bouw hebben korte lijnen met een Boa domein II van de OD Twente. Dit heeft ertoe geleid dat we in 2022 stappen hebben gemaakt als het gaat om de geïntegreerde benadering. In 2023 willen we de geïntegreerde benadering verder uitbreiden door een (eigen) Boa domein II in dienst te nemen, dan wel extra inzet van de Boa van de OD Twente. Hiervoor zijn financiële middelen beschikbaar gesteld. De Boa domein II gaan we naast de inzet op illegale kap onder andere inzetten voor de strafrechtelijke handhaving van bijvoorbeeld illegale bouw. Bestuurlijke boete Losser heeft de wens om te onderzoeken of het middel bestuurlijke boete bij kan dragen aan het bestrijden van (kleine) overtredingen, zoals afvalproblematiek, in de openbare ruimte. In het kader van het onderzoek is een eerste beeldbepaling uitgevoerd. Dit heeft ertoe geleid dat er vooralsnog geen verder onderzoek naar de inzet van dit instrument wordt gedaan. Dit is gebaseerd op ervaringen van medewerkers binnen team PVH die recent voor de gemeente Enschede werkzaam zijn geweest.

Enschede werkt sinds 1 januari 2021 met de bestuurlijke boete. Deze medewerkers hebben daardoor de nodige ervaring op dit gebied. Uit de praktijk is gebleken dat de inzet op de bestuurlijke boete enorm veel toezichts- en juridische capaciteit vraagt. Het opstellen van bestuurlijke boetes, behandelen van bezwaar en het invorderingstraject vragen over de gehele linie enorm veel capaciteit. Bovendien moet voor een goede invoering van dit instrument ook capaciteit worden vrijgemaakt voor beleidsmatige en procesmatige aanpassingen. Deze capaciteit is nu en in de nabije toekomst voor Losser niet beschikbaar.

7

ABRvS 2 maart 2022, ECLI:NL:RVS:2022:638

28

29

6

VERANTWOORDING DOELEN.

In 2022 hebben we verschillende projecten uitgevoerd of daar een bijdrage aan geleverd. De resultaten van deze projecten zijn onderstaand samengevat.

6.1 Verantwoording over doelen nieuw beleid. In 2020 is er een nieuw PVTH-beleid opgesteld voor de periode 2021-2024 (vastgesteld januari 2021). Net als het UP voor 2021 is het UP 2022 is gebaseerd op dit nieuwe beleid. Een volledige koppeling tussen deze “nieuwe doelen” en de uitgevoerde taken is er echter nog niet gelegd. Wij zijn er niet in geslaagd om hier voldoende capaciteit voor vrij te maken. Voor 2021 dachten we nog dat dit met name aan andere prioriteiten, als met name genoemd Covid-19 lag. Daarbinnen is benadrukt dat ten gevolge van Covid vooral het gebrek aan gelegenheid om fysiek uit te werken hoe we vanuit een doel naar effectieve uitvoering komen met bijbehorende indicatoren om dit ook te kunnen monitoren. Daarnaast is het opvangen van de genoemde personeelswisselingen genoemd als reden. De eerste ervaringen in 2022 hebben geleerd dat het intensieve exercities betreft. Daarnaast komen er steeds nieuwe prioriteiten. Ook heeft het uitstel van de Omgevingswet en daarmee het uitstel van aanpassing van gemeentelijke regels en systemen een stagnerend effect. En ook in 2022 hebben we een relatief groot verloop aan medewerkers. Op basis hiervan moeten we de verwachting dat we zelfs in 2023 met gemak alle doelen binnen de aandachtsgebieden hebben gekoppeld aan uitvoering bijstellen.

Uiteraard hebben de hebben de uitgevoerde taken wel deels bijgedragen aan het bereiken van de gestelde doelen. Hieronder hebben we voor enkele thema’s uit het nieuwe beleid, een koppeling gelegd met de in 2022 uitgevoerde werkzaamheden. Landschappelijke kwaliteit -

Doel: Behouden landschappelijke kenmerken.

De toezicht op illegale kap, waarbij goede afstemming is met de provincie (die in voorkomende gevallen ook een herplantplicht heeft opgelegd), is in 2021 al geïntensiveerd en dit is in 2022 gecontinueerd. Gezondheid -

Doel: Beperkte hinder van licht, geluid of geur.

Er is nog is nog 1 klachtensituatie betreffende geur bij een afhaalrestaurant over. We hebben echter wel een locatie met een horeca-inrichting in het buitengebied waar door feesten en partijen veel geluidsklachten en ok een handhavingsverzoek is ingediend. Dit zal in 2023 ook de nodige aandacht vragen.

30

Stedenbouwkundige kwaliteit -

Doel: Vermindering van gebruik gas, water, elektra etc.

Bij de OD Twente is het energieaspect een aandachtspunt, waar bij bedrijfscontroles rekening mee wordt gehouden. In 2022 is door het ODT een start gemaakt met een verder intensivering van toezicht op dit aspect. Klimaat -

Doel: Verduurzamen woningen.

In het kader van vergunningverlening is het voldoen aan eisen (zoals EPC en Beng) een belangrijk onderdeel van het vergunningverleningsproces. Dit is ook belangrijk in het kader van de verduurzaming. In het kader van toezicht & handhaving controleren wij afgegeven omgevingsvergunningen en hebben wij ook aandacht voor het duurzaamheidsaspect. Veiligheid -

Aanpak van ondermijning.

Veiligheid is een integraal onderdeel van de werkzaamheden dat geldt voor het gehele (P)VTHproces. In de preventie fase spelen met name onze Boa’s en toezichthouders een grote rol omdat zij regelmatig op straat te vinden zijn. Vaak worden de Boa’s door onze inwoners ook als eerste aanspreekpunt van de gemeente gezien. Door zichtbaar op straat aanwezig te zijn, met mensen in gesprek te gaan en voor te lichten, proberen we signalen van ondermijning zoveel mogelijk op te pakken. In het kader van de vergunningverlening gebruiken we onder andere de Bibob-toets als tool om ondermijning aan te pakken. Dit doen we bij Alcoholwet aanvragen, maar ook bij specifieke vergunningsaanvragen om te mogen bouwen. Vanaf 2023 voegen we daar het exploitatievergunningstelsel aan toe. We maken hiermee een start door eerst met een beperkt aantal locaties aan de slag te gaan. Gaandeweg wordt de exacte invulling bepaald.

31

7

PROJECTEN

In 2022 hebben we verschillende projecten uitgevoerd of daar een bijdrage aan geleverd. De resultaten van deze projecten zijn onderstaand samengevat.

7.1 Ondermijning Een thema dat ieder jaar meer urgentie krijgt is ondermijning. Het betreft een onderwerp waarmee het team PVH ook mee te maken krijgt. We zetten daarom in op de weerbaarheid van de overheid en inwoners. Zowel lokaal als regionaal hebben we ingezet op de aanpak van ondermijning door middel van diverse integrale acties met verschillende disciplines. Afgelopen jaar hebben meerdere succesvolle integrale acties plaatsgevonden die wij een juridisch vervolg hebben gegeven. Belangrijk bij de aanpak (en voorkoming) van ondermijnende activiteiten is de zichtbaarheid van onze toezichthouders en Boa’s op straat, die een belangrijke oog- en oor functie vervullen. Daarnaast kan ook beleid bijdragen aan de aanpak en het terugdringen van ondermijning. Beleid Voor 2022 hadden we op de planning staan om het Bibob-beleid op onderdelen te herzien, het borgen van Bibob in onze processen en het verhogen van Bibob kennis bij betrokken medewerkers. Door personele wisselingen en uitval hebben we beperkte tijd kunnen inzetten op een herziening van het Bibob-beleid. Daarom schuiven we deze door naar het komende jaar. Met de uitbreiding van capaciteit op het gebied van vergunningverlening APV en Bijzondere wetten zien wij mogelijkheden om het Bibob-beleid, in samenwerking met team Veiligheid, (op onderdelen) te herzien.

Regionaal is coffeeshopbeleid opgesteld om het aantal coffeeshops te maximaliseren en alleen te gedogen en te concentreren in de drie grote steden (Enschede, Hengelo en Almelo). Om dit lokaal verder vorm te geven, is in 2022 het Losserse coffeeshopbeleid herzien. Met dit beleid kan de burgemeester op basis van de Opiumwet de toestemming tot het vestigen van een coffeeshop binnen de gemeente Losser, weigeren.

7.2 Omgevingswet Sinds 2017 werken we al aan de invoering van de Omgevingswet. De eerste stap die daarin is gezet is het vaststellen van het Koersdocument. Daarin zijn onze ambities, uitgangspunten en opgaven op hoofdlijnen geformuleerd. Het Koersdocument is in 2018 door de gemeenteraad vastgesteld. Daarna is het Programmaplan ‘Invoering Omgevingswet’ vastgesteld waarin is uiteengezet dat medewerkers van het PVH-team op verschillende manieren bijdragen aan diverse projecten. Voor de implementatie van de Omgevingswet is budget beschikbaar gesteld. Uitgangspunt is om kennis in de organisatie te verankeren, daarom wordt ervoor gekozen om eventueel reguliere taken op te laten pakken door inhuur of uitbesteding in plaats van andersom. De Omgevingswet is, zoals algemeen bekend, al een aantal keren uitgesteld. De extra voorbereidingstijd die we nu hebben gekregen komt de gemeente Losser goed uit om het een en ander te finetunen. Gelukkig hebben we in 2022 al grote stappen gezet ter voorbereiding op de

32

Omgevingswet. Hieronder schetsen we in het kort de stappen die we op verschillende onderdelen gemaakt hebben. Wet kwaliteitsborging bouwen (Wkb) De preventieve gemeentelijke toetsing bij de aanvraag voor een aantal omgevingsvergunningen komt te vervallen en daarvoor in de plaats komen private kwaliteitsborgers die worden belast met de kwaliteitsbewaking van de bouw. Daarnaast zijn er privaatrechtelijke wijzigingen die ingrijpende gevolgen kunnen hebben op bijvoorbeeld de informatieplicht van de aannemer en de aansprakelijkheid na oplevering. Ook de rol van toezicht gaat hierdoor veranderen. De planning is nu dat de wet op 1 januari 2024 in werking treedt. We gaan in 2023 de puntjes op de “i” zetten om klaar te zijn voor de mogelijke inwerkingtreding per 1 januari 2024. Concreet betekent dit dat we de volgende acties gaan uitvoeren:   

Afronden Wkb-beleid en vaststelling door het college; Afronden werkprocessen en implementatie in de nieuwe VTH-RO applicatie; Kennis op peil brengen en instructies meegeven aan medewerkers.

Verordening Uitvoering en Handhaving Omgevingswet De huidige Verordening kwaliteit vergunningverlening, toezicht en handhaving omgevingsrecht Losser regelt de gemeentelijke zorg voor een veilige en gezonde fysieke leefomgeving voor zover het gaat over de kwaliteit van uitvoering en handhaving van het omgevingsrecht. De huidige verplichting voor een dergelijke verordening komt voort uit de Wet algemene bepaling omgevingsrecht (Wabo). Aan deze verplichting hebben wij met de vaststelling van de Verordening kwaliteit vergunningverlening, toezicht en handhaving omgevingsrecht Losser op 7 maart 2017, voldaan. Op het moment van inwerkingtreding van de Omgevingswet vervalt de huidige Wabo en daarmee de grondslag voor de huidige verordening. De Omgevingswet bevat ook een dergelijke verplichting voor de raad om een soortgelijke verordening vast te stellen. De nieuwe Verordening uitvoering en handhaving omgevingsrecht (Verordening U&H Losser) vindt haar grondslag in de artikelen 18.20 en 18.23 van de Omgevingswet. Ter vervanging van de huidige verordening hebben wij gebruik gemaakt van de Model Verordening uitvoering en handhaving (omgevingsrecht) van de VNG. Inhoudelijk vinden er geen wijzigingen plaats (beleidsneutrale overgang). Wel zijn er tekstuele wijzigingen doorgevoerd om aan te sluiten bij de tekst en terminologie in de Omgevingswet.

De Verordening U&H is gereed en wordt in 2023 ter besluitvorming in procedure gebracht. Verordening adviescommissie omgevingskwaliteit Bij inwerkingtreding van de Omgevingswet vervallen de taken en bevoegdheden van de huidige monumenten- en welstandscommissie. Daarom moeten wij een nieuwe gemeentelijk adviescommissie instellen. De VNG heeft hiervoor een model Verordening op de gemeentelijke adviescommissie opgesteld. Hiervan hebben wij gebruik gemaakt. In 2022 hebben wij een start gemaakt met het opstellen van de nieuwe verordening. In samenspraak en afstemming met de huidige monumentencommissie (het Oversticht) en de gemeentelijke

33

monumentencommissie, hebben wij de Verordening adviescommissie omgevingskwaliteit in concept gereed. Legesverordening De aanstaande inwerkingtreding van de Omgevingswet heeft gevolgen voor de legesverordening. In de praktijk ontstaat de situatie dat gedurende de 1e helft van het jaar nog leges geheven moeten worden voor vergunningen op basis van het huidige Wabo-regime. Voor de 2e helft van 2023 moet dit dan op basis van de Omgevingswet. Om dit goed te laten verlopen stellen we 2 legesverordeningen op: 1 legesverordening op basis van het Wabo-regime voor de situatie tot de inwerkingtreding van de Omgevingswet en 1 legesverordening die geldt vanaf de inwerkingtreding van de Omgevingswet. Nieuwe datum inwerkingtreding Omgevingswet De Eerste Kamer der Staten-Generaal heeft op 14 maart jl. ingestemd met het voorstel de Omgevingswet per 1 januari 2024 in te voeren. Daarmee hebben we eindelijk duidelijkheid.

7.3 Project datagedreven werken Per oktober 2021 is Losser gestart met het project ‘Datagedreven werken Losser’, onder leiding van InfoTopics. Dit project heeft als doel om duidelijk en inzichtelijk te krijgen welke waarde datagedreven werken oplevert voor de gemeente Losser. Bijvoorbeeld minder kosten of een betere klantbeleving. Kortom, hoe kan data ons helpen om het werk van de gemeente te verbeteren. Het project bestaat uit 4 fasen: 1. Verkenning, 2. Leren en experimenteren, 3. Verdiepen, verbeteren en vernieuwen en 4. Afronden en borgen. Het project duurt 2 jaar en vanuit ieder team is 1 persoon 1 dag in de week vertegenwoordigd. Vanuit team PVH gaat het om één beleidsmedewerker, die vanaf februari 2022 deelneemt aan de projectgroep. Momenteel zijn fase 1 en 2 afgerond en is er een start gemaakt met fase 3. In fase 3 is de projectgroep begonnen met het toeschrijven naar een voorstel voor definitieve inrichting van datagedreven werken bij de gemeente Losser. Ervaringen van de projectgroep maakt onderdeel uit van het voorstel. In oktober 2023 moet het project zijn afgerond.

34

8

INZET

Dit hoofdstuk bevat de informatie over de organisaties die het beleid en de taken VTH voor de gemeente Losser uitvoeren. Dat zijn het team Plannen Vergunnen Handhaven van de gemeente Losser, de Veiligheidsregio Twente (VRT) en de Omgevingsdienst Twente (OD Twente), en overige organisaties, voornamelijk buurgemeenten, waaraan wij werkzaamheden uitbesteden.

8.1 Organisatorische verbanden en uitvoering De Wabo-taken op het gebied van bouw en milieu en VTH-taken voor de APV en Bijzondere wetten, zijn ondergebracht bij het team PVH van de gemeente Losser. De gemeentelijke VTH-taken op het gebied van brandveiligheid worden voor een belangrijk deel uitgevoerd door de VRT. De gemeente blijft echter wel het bevoegd gezag. De administratieve en juridische ondersteuning van de vergunningverleners en de toezichthouders maakt integraal onderdeel uit van dit team.

8.2 Beschikbare formatie In 2022 hebben opnieuw veel personele wisselingen plaatsgevonden. We hebben afscheid genomen van één Boa, één toezichthouder APV en Bijzondere wetten, één ingehuurde casemanager Wabo, 2 juridisch adviseurs handhaving, één beleidsadviseur RO en één administratief medewerker. We zijn tevreden over het feit dat we nieuw geschikt personeel hebben kunnen vinden. Met name op het gebied van APV-toezicht (waaronder Boa’s) en RO merken we dat er nauwelijks mensen beschikbaar zijn. Tot op heden zijn we nog op zoek naar 2 medewerkers RO, één administratief medewerker en 2 Boa’s. Naast personeel zijn er vanuit de gemeente ook andere middelen beschikbaar om de uitvoering van de VTH-taken te faciliteren en te bevorderen. Er is een aantal werkbudgetten beschikbaar voor het inhuren van externe adviseurs. Bijvoorbeeld voor geluidsonderzoeken bij evenementen, dan wel (extra) inzet bovenop hetgeen al is ingebracht bij de OD Twente. Verder zijn er middelen om de vakkennis van medewerkers op peil te laten houden, voor beschermende kleding en voor digitale hulpmiddelen voor het uitvoeren van bijvoorbeeld controles. Voor trainingen en opleidingen stellen we jaarlijks een opleidingsplan op.

8.3 Vergunningverlening De taken van vergunningverlening op het gebied van milieu zijn uitbesteed aan de OD Twente. Advisering in het kader van vergunningverlening voor brandveiligheid is neergelegd bij de VRT. De afgeronde aantallen van de beschikbare capaciteit voor 2022 zijn in onderstaande tabel weergegeven. In totaal is in 2022 circa 8 fte beschikbaar voor onze thuistaken op het gebied van vergunningverlening.

35

Functierol

Fte

Casemanager Wabo

4

Casemanager APV en Bijz. Wetten

1,89

Juridisch adviseur

0,89

Administratief medewerker

1,56

Constructeur

0,44

8.4 Preventie Er is geen aparte capaciteit voor preventie. De uren die op preventie zijn ingezet kwamen uit de formatie die gereserveerd was voor vergunningverlening, toezicht en handhaving.

8.5 Toezicht De afgeronde aantallen van de beschikbare capaciteit voor 2022 zijn in onderstaande tabel weergegeven. In totaal is er circa 5 fte beschikbaar voor onze taken op het gebied van toezicht. Hieronder vallen alle toezichtstaken, met uitzondering van toezicht op de brandveiligheid (uitgevoerd door de VRT) en milieutaken (uitgevoerd door OD Twente). Functierol

Fte

Toezichthouder Bouw

2

Toezichthouder APV en Bijz. Wetten8

1

Buitengewoon opsporingsambtenaar

2

8.6 Handhaving De juridische capaciteit op het gebied van handhaving betreft 1,5 fte. Daar beschikken we over 0,6 fte capaciteit voor een administratief-juridische medewerker, die (beperkt) ook wat juridische werkzaamheden doet. Er is daarnaast nog administratieve-juridische ruimte om te ondersteunen op gebied van de APV en Bijzondere wetten.

8 In 2022 beschikten we over 2 fte aan Boa capaciteit en daarnaast 1 fte toezichthouder APV. Dit is gezamenlijk 4200 uren. Door vertrek van onze toezichthouder APV en Bijzondere wetten (per maart 2022) en 1 Boa (per oktober 2022) waren we op het gebied van de toezicht en handhaving APV en Bijzondere wetten, lange tijd onderbezet.

36

9

AANBEVELINGEN

Het doel van het opstellen van een jaarverslag is het evalueren van het jaar en hieruit verbeterpunten halen. Ook in 2022 hebben we veel geleerd en deze punten nemen we mee in 2023.

9.1 Algemeen Gegevensverzameling Uit de verslagen van de uitvoering over afgelopen jaren blijkt dat niet alle geregistreerde gegevens (snel) uit het systeem gehaald kunnen worden en dat blijft ook voor 2023 een aandachtspunt. De verwachting was immers dat op 1 juli 2022 de Omgevingswet ingevoerd zou worden en dat we vanaf dat moment gebruik zouden maken van de VTH-RO applicatie. Gaandeweg het jaar werd duidelijk dat de Omgevingswet met een half jaar werd uitgesteld en in oktober van dit jaar opnieuw is uitgesteld. Inmiddels weten we dat de datum van inwerkingtreding van de Omgevingswet 1 januari 2024 zal zijn. Hoewel het wenselijk is om de VTH-RO applicatie in te richten voor de Wabo-taken, is realisatie hiervan niet realistisch in verband met beperkte capaciteit op IT-gebied. Dit betekent dat we ook voor het aankomende jaar nog niet met de VTH-RO applicatie kunnen werken. Ondermijning Ondermijning speelt een steeds belangrijkere rol in onze samenleving. In hoofdstuk 7, paragraaf 7.1 hebben we dit uiteengezet. Ondermijning is ieder jaar een belangrijk speerpunt waarop we capaciteit inzetten. Voor 2023 zal dit niet anders zijn. Tijdens onze reguliere werkzaamheden houden blijven we op onze hoede en bij de diverse controles die we houden, houden we onze ogen en oren open. Daarnaast blijven we diverse integrale acties met verschillende disciplines uitvoeren.

9.2 Vergunningverlening In 2022 is aandacht besteed aan vergunningverlening onder meer door de ‘extra’ inhuur te continueren, maar ook met enig geluk 2 enthousiaste nieuwe medewerkers op het gebied van vergunningverlening aan ons te binden. Als gemeente steken we aandacht aan het inwerken en de opleiding. De uitbesteding kende dit jaar enige problemen. De kwaliteit van de producten (niet altijd een volledige/correcte toets), maar ook de bereikbaarheid voldeden niet aan onze normen. Daarop is actie ondernomen die heeft geleid tot een verbetering. Complexe aanvragen vergen veel tijd. Om te voorkomen dat om aanvullende gegevens moet worden gevraagd is het wenselijk om met de klant een vooroverleg te voeren zodat een volledige, duidelijke aanvraag wordt ingediend. Registeren van gegevens, die middels query’s uit het systeem gehaald kunnen worden, betreffen de datum wanneer een vergunning is aangevraagd, opschortingen, verlengingen en beschikkingen. Op moment van inwerkingtreding van de Omgevingswet gaat de VTH-RO applicatie eraan bijdragen dat er nog een positievere slag betreffende de monitoring kan worden gemaakt.