2025-68 Raadsinformatiebrief rapport Rekenkamer Zicht op zeggenschap

't Lossers hoes Raadhuisplein 1 Corr. Adres: Postbus 90 7580 AB Losser Tel. 053-537 74 44

Aan de raad van de gemeente Losser

Fax 053-537 73 17 E-mail: gemeente@losser.nl NL04 BNGH 0285 0316 78

Verzenddatum

Zaaknummer

Ons kenmerk

5 september 2025

25Z01631

25.0015229

Uw brief van

Uw kenmerk

Behandeld door

Doorkiesnummer

P. Grob

0611836681

-

Bijlagen

Onderwerp Rekenkameronderzoek "Zicht op zeggenschap" Geachte raad, Inleiding Met de brief van 1 juli 2025 hebben de samenwerkende Twentse Rekenkamers het onderzoeksrapport over de Twentse samenwerking “Zicht op zeggenschap” aan uw gemeenteraad en aan ons college aangeboden. Het doel van het onderzoek van de Twentse rekenkamers was om hun raden inzicht te geven in de diversiteit van samenwerkingsvormen die in Twente aan de orde zijn, alsmede in de doelstellingen daarvan en de mate waarin de raden hierop kunnen reflecteren en invloed kunnen uitoefenen. Om het gestelde doel te bereiken luidde de centrale onderzoeksvraag: “Wat zijn bij de diverse samenwerkingsvormen in Twente de daadwerkelijk geboden mogelijkheden voor gemeenteraden om de kaderstellende en controlerende rol op adequate wijze in te vullen (zijn er risico ’s voor een democratisch tekort)? Conclusies en aanbevelingen De centrale onderzoeksvraag van de samenwerkende rekenkamers heeft geleid tot conclusies over hoe gemeenten omgaan met samenwerkingen en mogelijke democratische tekorten. Op basis hiervan doen zij enkele aanbevelingen, bedoeld als handvat om binnen en tussen gemeenten het gesprek te voeren over samenwerking en gemeentelijke invloed. In het rapport staan vier concrete aanbevelingen. Deze aanbevelingen nemen wij van harte over.

We denken dat deze een waardevolle bijdrage kunnen leveren aan de manier waarop we gezamenlijk omgaan met de samenwerkingsverbanden en de invloed van de

raad daarop. Verderop in deze brief gaan we specifieker in op de individuele aanbevelingen. Met betrekking tot samenwerkingen zien we als college ook dat er verschillende vormen zijn—sommige met overdracht van bevoegdheden of financiële betrokkenheid, andere gericht op kennisdeling. We hebben, om onze maatschappelijke doelstellingen te halen, de samenwerking(en) nodig. We begrijpen ook dat dit voor de raad soms op afstand voelt. Als college erkennen we dat en willen we actief bijdragen aan het verbeteren van die samenwerking. Dat vraagt om goede informatievoorziening en heldere advisering over de mogelijkheden die de raad heeft om invloed uit te oefenen. Informeren gemeenteraad De meest geëigende weg voor het college om de gemeenteraad in te lichten over belangrijke ontwikkelingen bij een samenwerking is via een raadsinformatiebrief. In de periode vanaf 2022 heeft het college de raad 32 keer op deze wijze informatie verstrekt over ontwikkelingen. Daarbij ging het 21 keer over de gemeenschappelijke regeling SamenTwente. Daarnaast is het in Losser een goede gewoonte geworden om informatie over de begrotingen van gemeenschappelijke regelingen gebundeld aan de gemeenteraad aan te bieden met daarbij een advies van ons college over een eventueel in te dienen zienswijze.

Hiermee wordt uw raad in de gelegenheid gesteld om een totaaloverzicht te krijgen van de bedragen die gemoeid zijn met intergemeentelijke samenwerking. Aanbevelingen In het rapport doen de samenwerkende rekenkamers een aantal aanbevelingen over de omgang met samenwerkingsverbanden. Hieronder vindt u de reactie van ons college op deze aanbevelingen. Aanbeveling 1 aan de individuele colleges: Zorg voor overzicht. De gezamenlijke rekenkamers bevelen aan om jaarlijks via de P&C-cyclus niet alleen inzicht te geven in de formele samenwerkingsverbanden, de zogeheten verbonden partijen, maar ook in de informele samenwerkingsverbanden. Reactie college: In de begroting zijn de verbonden partijen opgenomen in het verplichte paragraaf. Het college neemt de aanbeveling over en daarmee wordt in de begroting 2026, naast het genoemde wettelijk verplichte overzicht, ook een lijst opgenomen met overige samenwerkingsverbanden. In dit overzicht wordt tevens aangegeven wat het doel van de samenwerking is, welke partijen deelnemen aan de samenwerking en welke financiële consequenties er zijn verbonden aan de samenwerking, bijvoorbeeld in de vorm van een bijdrage in de uitvoering of in de kosten van ondersteuning. Aanbeveling 2 aan de individuele gemeenteraden: Sta stil bij de vraag of in het algemeen extra inzet op samenwerking wenselijk is.

Wij bevelen aan om (informeel) stil te staan bij de vraag of extra inspanningen de moeite waard zijn. Alle manieren om de grip op samenwerking te versterken kosten immers tijd, en tijd is voor veel raadsleden schaars. Reactie college: Het college wil de raad ondersteunen om een werkwijze te vinden waarbij op de meest efficiënte wijze een maximaal resultaat wordt behaald. In de praktijk zal dit betekenen dat de raad niet alle samenwerkingsverbanden op dezelfde wijze kan behandelen, maar dat een prioritering noodzakelijk is. Ook bij die prioritering wil het college behulpzaam zijn, bijvoorbeeld door het in beeld brengen van de risico’s.

Aanbeveling 3 aan de individuele gemeenteraden en colleges: Stuur vanuit inhoud en maak in een regionale agenda concreet hoe je samen stuurt. Wij bevelen de raden aan om met hun colleges het gesprek aan te gaan over de belangrijkste regionale doelstellingen, over de strategie om deze te realiseren, en over wat dit vraagt van de wisselwerking tussen raad en college. Leg dit vast in een ‘regionale agenda’ voor je eigen gemeente. Reactie college: Het college wil met uw raad graag over dit onderwerp in gesprek. De eventuele uitkomsten kunnen worden neergelegd in het nog vast te stellen Beleidskader verbonden partijen. Eventueel zou het Beleidskader verbonden partijen kunnen worden uitgebreid tot een Beleidskader samenwerkingsverbanden, waarbij de onderverdeling die in het rapport wordt genoemd (structureel overleg, prioritering, verdelen aandacht) wordt meegenomen. Aanbeveling 4 aan de individuele gemeenteraden en colleges: Bespreek dit rapport met de zittende raad en formuleer op basis daarvan een advies aan de nieuwe raad. Wij bevelen aan om dit vóór de verkiezingen te doen, maar om de opvolging van de aanbevelingen over te laten aan de nieuwe raad. Het is daarbij wenselijk dat de zittende raad de nieuwe raad hierover adviseert. Wij bevelen ook aan om dit rapport, samen met het advies van de zittende raad, op te nemen in het inwerkprogramma van de nieuwe raad.

Tot slot bevelen wij aan om vóór de gemeenteraadsverkiezingen in 2026 wél uitvoering te geven aan de eerste aanbeveling. Op die manier beschikken de zittende raden over een actueel overzicht van de regionale samenwerkingsverbanden. Reactie college: Het college verwijst hierbij naar de inhoud en de handreikingen die zijn genomen in de reactie op de eerdere aanbevelingen. Het college ziet er naar uit om met u in gesprek te gaan over dit onderwerp. Algemene reactie college Door als raad te prioriteren op samenwerkingsverbanden, versterken we onze slagkracht bij complexe maatschappelijke opgaven en zorgen we voor een efficiëntere inzet van middelen en kennis over gemeentegrenzen heen. Het college wil de raad hierbij graag ondersteunen. Hierover is vanuit de burgemeester al een toezegging gedaan in het presidium hier het gesprek over te voeren. Met het beëindigen van Regio Twente zijn veel taken ondergebracht in losse samenwerkingsverbanden. De ontvlechting heeft, in tegenstelling tot de wens van minder bestuurlijke druk, tot meer samenwerkingen geleid. De 3O-samenwerking is in deze periode versterkt, wat nodig was gezien de opgaven. Voor de sociaaleconomische agenda is gekozen voor een andere inrichting, met een grotere rol voor ondernemers en onderwijs. Twente Board is daar één van de uitwerkingen van.

Kanttekening We willen nog een kleine kanttekening plaatsen bij de reikwijdte van het onderzoek. De inventarisatie richtte zich op samenwerkingen tussen drie of meer gemeenten. Toch bevat het rapport ook verbanden met minder gemeenten of landelijke netwerken. Dat maakt het overzicht minder volledig en kan het beeld over het aantal samenwerkingsverbanden in de regio vertekenen.

Heeft u nog vragen? Heeft u nog vragen dan kunt u contact opnemen met Phillip Grob. Te bereiken via telefoonnummer 06 - 11 83 66 81 en mailadres p.grob@losser.nl. Hoogachtend, het college van burgemeester en wethouders van Losser, loco-secretaris,

burgemeester,

E.S. Apperloo-Drop

J.B. Diepemaat