2024-72 Raadsinfo Uitvoeringsagenda Losser 2024
Tekst van het document
UITVOERINGSAGENDA RECREATIE Ä TOERISME GEMEENTE LOSSER
LOSSEI
Voorwoord De gemeente Losser heeft veel te bieden op het gebied van vrijetijdsbesteding. Niet alleen voor toeristen, maar ook voor onze inwoners. We beschikken over een prachtig landschap, gezellige dorpen met een divers aanbod van leuke winkels en goede horeca, bijzonder en interessant cultureel erfgoed en een uitstekend verblijfsaanbod. Recreatie & Toerisme, ook wel vrijetijdseconomie genoemd, is een belangrijke sector voor onze gemeente. Een sector waar nog veel kansen en uitdagingen liggen. Op een verantwoorde manier willen we zorgen dat al het moois behouden blijft en waar mogelijk versterkt wordt. Wij willen graag ruimte bieden voor innovatie en groei. Hierin werken we nauw samen met onze partners in Noordoost Twente. Deze inspirerende agenda komt dan ook voort uit de hechte samenwerking tussen gemeenten, lokale WW Tourist Info's, ondernemers en andere betrokkenen in Noordoost Twente, Twente Marketing en Marketing Oost. In Losser hebben we de gezamenlijk bepaalde ambitie vertaald naar een concrete lokale aanpak. Dank aan iedereen die heeft bijgedragen aan het vormgeven van deze uitvoeringsagenda. Dankzij uw inzet en betrokkenheid hebben wij een helder kompas in handen om de vrijetijdseconomie in de gemeente Losser te versterken. Met investeringen die niet alleen de ervaringen van bezoekers verbeteren, maar ook bijdragen aan het welzijn van onze inwoners.
De ambities zijn bepaald en de acties zijn helder omschreven. Nu is het aan ons allemaal - gemeente, ondernemers, bewoners en partners - om samen in de actiestand te komen en deze plannen tot leven te brengen. Laten we elkaar daarnaast blijven inspireren en motiveren om de Schatkamer van Twente nog meer op de kaart te zetten als een aantrekkelijke, bruisende en duurzame bestemming voor recreatie en toerisme. Milad Lahdo Wethouder gemeente Losser Datum: 10 oktober 2024 Status: definitief
Inlichtingen bij: Monique Hamers Beleidsadviseur economie gemeente Losser
Raadhuisplein 1 - Losser
Uitvoeringsagenda Recreatie en Toerisme Gemeente Losser
2
Inhoudsopgave VOORWOORD
2
3. ONTWIKKELING TOERISTISCHE BESTEMMING
11
SAMENVATTING
4
3.1 STAP 1. INZICHT IN DE HUIDIGE SITUATIE
12
1. UITGANGSPUNTEN EN KADERS
5
3.2 STAP 2. AMBITIE NOORDOOST TWENTE
14
5
3.3 STAP 3,4,5 : ONTWIKKELKADER MET
1.1
LANDELIJK PERSPECTIEF
1.2 PROVINCIAAL BELEID
5
BESTEMMINGSONTWIKKELING EN
1.3 PERSPECTIEF VRIJETIJDSECONOMIE TWENTE
5
VRAAGSTURING
1.4 LOKAAL BELEID VRIJETIJDSECONOMIE
6
3.4 STAP 6. MONITORING EN EVALUATIE
15
3.5 STAP 7. ORGANISATIE
15
1.4.1
Beleidsplan Recreatie en Toerisme 2016
6
1.4.2
Omgevingsvisie
6
1.4.3.
Samenhang met andere beleidsdomeinen
6
4. UITVOERINGSACTIES GEMEENTE LOSSER 4.1
2. BELANG VAN VRIJETIJDSECONOMIE 2.1
ECONOMISCHE WAARDE
8
Uitvoeringsagenda Recreatie en Toerisme Gemeente Losser
4.2 UITVOERINGSACTIES PER PROGRAMMALIJN
17 17 17
8 BIJLAGE
2.2 WAARDE VRIJETIJDSECONOMIE OP HET BRUTO TWENTS GELUK
FINANCIEEL KADER
15
23
10
3
Samenvatting Deze Uitvoeringsagenda Recreatie &L Toerisme Gemeente Losser, ontwikkeld in samenwerking met gemeenten en partners in Noordoost Twente, dient als leidraad voor duurzame toeristische ontwikkelingen. Het document vertaalt nationale, provinciale en regionale visies naar een lokale agenda, met als doel het versterken van de toeristische sector en de leefomgeving. De belangrijkste focuspunten zijn uitgewerkt in de volgende programmalijnen.
BELEVING VAN HET CULTUREEL EN LANDSCHAPPELIJK AANBOD We zorgen voor een unieke authentieke beleving. ONWEERSTAANBAAR AANBOD We stimuleren dat er jaarrond iets te beleven is en zorgen dat het aanbod aantrekkelijk is, en toegankelijk voor alle bezoekers, inclusief mensen met een beperking. Naast de doelgroepen als de rustzoeker die komt voor wandelen en fietsen, zetten we in op nieuwe doelgroepen als de stijlzoeker, inzichtzoeker en de avontuurzoeker, en de Millennial. ONTSLUITING EN MARKETING We versterken de natuurlijke aantrekkingskracht en het unieke culturele erfgoed van Twente. We stimuleren de bekendheid van het aanbod onder bezoekers, inwoners en ondernemers. BEZOEKERSMANAGEMENT We streven naar een evenwichtige spreiding van bezoekers om de economische kansen in minder bezochte gebieden te benutten en eventuele overbelasting te voorkomen. ORGANISATIE EN GOVERNANCE We zetten in op een verbeterde samenwerking binnen de vrijetijdssector van Overijssel om het toeristisch aanbod te verbeteren en innovaties te stimuleren. Hierbij is het belangrijk om eigenaarschap te bepalen en helder te communiceren wie waarvoor verantwoordelijk is. Per programmalijn hebben we uitvoeringsacties op hoofdlijnen bepaald. Deze acties worden deels regionaal - op Twentse schaal - opgepakt, deels subregionaal in Noordoost Twente, en deels lokaal in de gemeente Losser.
Ze dragen bij aan het verder waar maken van de ambitie die we gezamenlijk met onze partners in Noordoost Twente hebben bepaald. Doel is een bloeiende vrijetijdseconomie die economische groei stimuleert, bijdraagt aan het behoud van het landschap en het erfgoed, en de leefkwaliteit voor zowel inwoners als bezoekers verhoogt.
Uitvoeringsagenda Recreatie en Toerisme Gemeente Losser
1. UITGANGSPUNTEN EN KADERS Aanleiding van deze uitvoeringsagenda voor de toeristische sector in
1.2 PROVINCIAAL BELEID
Losser was het tot stand komen van twee belangrijke visiedocumenten:
Gastvrij Overijssel is het netwerk waarin toeristische (markt)partijen
“Landelijk perspectief 2030” en “Vrij zijn in Twente”.
in Overijssel met elkaar samenwerken aan de verbetering van het toeristisch aanbod. Gastvrij Overijssel werkt hierbij nauw samen met
De gemeenten Losser, Oldenzaal, Tubbergen en Dinkelland hebben
de verschillende gemeenten en provincie Overijssel. Elke 4 jaar maakt
deze samen met de Tourist Info's/ VVV's, Twente Marketing en Marketing
ze een nieuw uitvoeringsplan. In het huidige uitvoeringsplan (Position
Oost als partner vertaald naar een gezamenlijk in Noordoost Twente
Paper 2024-20272) ziet ze toerisme als kans voor het landelijk gebied.
opgestelde ambitie met programmalijnen. Vervolgens hebben we deze Noordoost Twente ambitie omgezet naar lokaal gemeentelijk niveau.
1.3 PERSPECTIEF VRIJETIJDSECONOMIE TWENTE
1.1 LANDELIJK PERSPECTIEF
waarmee de regio wordt geconfronteerd. Het beschrijft de impact van
Het ambitieplan 'Perspectief Twente 2030'3 richt zich op de uitdagingen De landelijke visie van het Nationaal Bureau voor Toerisme en
de vrijetijdseconomie op het leef- en vestigingsklimaat, de trends en
Congressen (NBTC) Perspectief 2030 - NBTC gaat over de duurzame
ontwikkelingen, Tukker trots en de algehele ontwikkeling van Twente.
ontwikkeling van de bestemming Nederland en de veranderende rol van
Tukker trots verwijst naar de regionale trots van inwoners van Twente,
toerisme. Een duurzame ontwikkeling vraagt om een nieuwe aanpak,
bekend om hun eigen cultuur, gebruiken en waarden. Het plan heeft tot
met het gezamenlijke belang van bezoekers, bedrijven én bewoners
doel om te fungeren als een nieuw collectief kompas voor iedereen die
voorop.
met vrijetijdseconomie te maken heeft.
Het NBTC voorspelt een aanzienlijke stijging van het aantal binnenlandse
Twente Marketing geeft hier uitvoering aan door nieuwe doelgroepen
en inkomende bezoekers. Voorzichtige schattingen voorspellen een
te verbinden aan de missie van Twente om het anders te doen omdat
stijging van minimaal 500Zo, van 18 miljoen in 2017 naar 29 miljoen in
we in Twente "vrij zijn". Nieuw vrijetijdsaanbod moet bijdragen aan de
2030. Met name in steden en op iconische locaties zal door overbelasting
Tukker trots. Daarnaast moet het ook de jongere doelgroep aanspreken.
een druk op de leefbaarheid kunnen ontstaan, waar andere plaatsen nog
Door de focus te leggen op Millennials, 25-40 jarigen, kiest Twente
onvoldoende profijt hebben van de kansen en economische impuls die
Marketing voor bewuste groei. Deze doelgroep voegt niet alleen
toerisme kan bieden.
economische waarde toe, maar heeft ook een positieve impact op
Ook in de gemeente Losser is de groei in de sector voelbaar en zichtbaar.
een toekomstbestendig Twente. Tegelijkertijd is en blijft de regio een
Van 183.000 overnachtingen in 2017 naar 198.000 in 20221. Spreiding
aantrekkelijke vakantiebestemming voor 55t bezoekers.
het leef- en vestigingsklimaat van Twente. Een belangrijke pijler voor
1 Bron: nachtregister GBTwente 2 Zie: Position-Paper-V3.pdf (aastvriioveriissel.nl) -Download: Perspectief Twente 2030 (1).pdf
van de bezoekers in tijd en plaats is een belangrijk middel om de groei op te vangen. Voorwaarde is dat er voldoende aantrekkelijk toeristisch aanbod is.
Uitvoeringsagenda Recreatie en Toerisme Gemeente Losser
5
1.4 LOKAAL BELEID VRIJETIJDSECONOMIE
1.4.3 SAMENHANG MET ANDERE BELEIDSDOMEINEN
Er zijn veel crossovers tussen de diverse opgaven in relatie tot de
Er zijn veel raakvlakken van de vrijetijdseconomie met andere
vrijetijdseconomie. Deze paragraaf gaat in op het beleidsplan uit 2016 en
beleidsdomeinen in Losser. Hieronder staan de belangrijkste:
de samenhang met andere beleids- en visiedocumenten in Losser. Cultuur en erfgoed, erfgoeddeal 1.4.1 BELEIDSPLAN RECREATIE EN TOERISME 2016
De gast komt voor beleving van het authentieke Twente dat in
In 2016 heeft de gemeenteraad het Beleidsplan Recreatie en Toerisme
Losser (en heel Noordoost Twente/ Twente) voelbaar is. De gemeente
vastgesteld. Dit beleidsplan is een herijking van het beleidsplan uit 2007.
Losser heeft in 2019 de visie voor cultuurbeleid vastgesteld: 'Parels
Het hierbij horende dynamische Actieprogramma dient als concrete
in de Schatkamer'. Deze visie vormt een richtlijn voor toekomstig
vertaling van het beleidsplan waarbij de vrijetijdssector verantwoordelijk
beleid, uitvoeringsprogramma's en projecten. De inzet van cultuur
is voor de uitvoering. Gezien de vele ontwikkelingen die de afgelopen
als 'bindmiddel' en de integrale samenhang van cultuur met andere
jaren hebben plaats gevonden én "Perspectief Twente 2030" ,de nieuwe
beleidsgebieden vormen de rode draad. In de Erfgoeddeal Beken
visie van Twente (zie paragraaf 1.3) die alle gemeenten in Twente hebben
ä Bleken van Losser wordt het erfgoed van het dorp Losser, van
omarmd, is het tijd om het Actieprogramma te actualiseren. Dit doen
het aangrenzende landschap en van de mensen die er wonen en
we op basis van deze uitvoeringsagenda. Hierbij houden we rekening
hebben gewoond, ingezet ten behoeve van actuele klimaat- en
met de Omgevingsvisie, die op 28 maart 2023 door de gemeenteraad is
duurzaamheidsopgaven. Tegelijkertijd vindt er herstel plaats van
vastgesteld.
de deels verloren gegane verbindingen tussen de dorpskern en het Dinkeldal. De erfgoeddeal biedt kansen voor de vrijetijdseconomie.
1.4.2 OMGEVINGSVISIE In de Omgevingsvisie4 schetst de gemeente Losser een toekomstbeeld.
Ruimtelijke ordening
De kaders van de Omgevingsvisie vormen tevens de kaders van het
De druk op de vierkante meters in Nederland wordt steeds groter. Ook de
voorliggend stuk. Wat zijn de ambities en hoe zien we de leefomgeving in
ruimte voor recreatie staat in heel Nederland onder druk. Uit onderzoek5
onze gemeente in 2040 voor ons. De vrijetijdseconomie in Losser wordt
dat de ANWB liet uitvoeren blijkt dat de groene ruimte per inwoner
'gedragen' door ons unieke landschap en actieve dorpen.
sinds 1900 met 800Zo is verminderd. Deze situatie zal in de toekomst nog
De ambities en ontwikkelingen in de vrijetijdseconomie moeten een
nijpender worden als gevolg van de groeiende bevolking en toename
bijdrage leveren aan het behoud of de versterking van de bestaande
van het toerisme. Dit vereist een goede ruimtelijk ordening.
landschappelijke waarden en kwaliteiten. Eén van de projecten in
Ruimtelijke ordening is verder van belang bij de kaders waarin de
de Omgevingsvisie is het opstellen van een programma Recreatie en
verschillende vormen van verblijfsrecreatie zich kunnen ontwikkelen.
Toerisme. Deze Uitvoeringsagenda Recreatie ä Toerisme is een bouwsteen
Ook op dit gebied werken de gemeenten Tubbergen, Dinkelland,
4Zie: https://www.omaevinasvisielosser.nl
voor het programma. Een andere bouwsteen is de update van de Nota
Oldenzaal en Losser samen. Wij zijn bezig met het herijken van de Nota
5Zie: 230516-Meer-ruimte-voor-recreatie
Verblijfsrecreatie, die de kaders schept voor ruimtelijke ontwikkelingen.
Verblijfsrecreatie uit 2018, en zullen dit als separaat document aanbieden.
Uitvoeringsagenda Recreatie en Toerisme Gemeente Losser
6
Landelijk gebied en natuur
De toegankelijkheid wordt inzichtelijk gemaakt in de landelijke
Gemeente Losser heeft een groot landelijk buitengebied met
'Ongehinderd-app' die kan worden gedownload.
verschillende functies. Verschillende ontwikkelingen hebben direct impact op het buitengebied. Denk hierbij aan opgaven binnen
Duurzaamheid
Natura-2000 gebieden en de verwachte krimp van de agrarische
De verduurzaming vormt ook voor de toeristische sector een
bedrijvigheid. Ontwikkelingen die dankzij ons unieke landschap kansen
belangrijke uitdaging. Door de toenemende schaarste aan grondstoffen,
bieden, maar ook uitdagingen met zich meebrengen voor de toeristische
stijgende energieprijzen en meer extreme weersomstandigheden,
sector.
wordt het steeds urgenter om actie te ondernemen. Ook voor de toekomstbestendigheid van de bedrijven en organisaties in de
Inclusie en toegankelijkheid
toeristisch recreatieve sector is het daarom een must om aan de slag te
Gemeente Losser zet sinds 2023 in op inclusie en toegankelijkheid. Voor
gaan met de lokale circulaire economie, energietransitie en maatregelen
mensen met een beperking is het belangrijk te weten wat de drempels
om de gevolgen van klimaatverandering te beperken. Naast het
(letterlijk/ figuurlijk) zijn. De inzet op toegankelijkheid van de openbare
stimuleren van duurzaam ondernemerschap wordt het bevorderen van
ruimte, openbare gebouwen (inclusief toeristische trekpleisters),
duurzaam toerisme steeds belangrijker. Dit kan bijvoorbeeld door de
winkels en de horeca maakt het ook voor mensen met een beperking
ecologische voetafdruk van toeristen te verkleinen en door bedrijven te
aantrekkelijk om de gemeente Losser te bezoeken.
helpen een duurzame bedrijfsvoering te hanteren.
Uitvoeringsagenda Recreatie en Toerisme Gemeente Losser
2. BELANG VAN VRIJETIJDSECONOMIE Recreatie ä Toerisme wordt ook wel de vrijetijdseconomie genoemd. De
2.
Bestedingen tijdens overnachtingen in Overijssel en Twente
vrijetijdseconomie heeft naast een economische waarde veel impact op
De bestedingen vanuit de overnachtingen stijgen jaarlijks. In Twente is
het leef- en vestigingsklimaat.
sprake van relatief veel bestedingen in de categorie 'hotels/pensions I jeugdaccommodaties'. Wij zien dan ook dat de gemiddelde besteding
2.1 ECONOMISCHE WAARDE
per nacht in Twente behoorlijk hoog ligt. Voor meer info zie de factsheet
In deze paragraaf geven we de geschatte puur economische waarde
Twente en de Factsheet Overijssel. Bed ä Breakfast accommodaties worden
weer van de vrijetijdseconomie. Het omvat zowel recreatieve activiteiten
hierin niet apart benoemd, maar kunnen we scharen onder pensions.
niet per definitie een toerist is maar ook een inwoner kan zijn van de gemeente. Bij recreatie is er geen sprake van een overnachting, bij toerisme wel. Bestedingen recreatieve activiteiten De bestedingen van recreatieve activiteiten vertegenwoordigen een economische waarde. Gemiddeld besteden Nederlanders G23,13 aan directe kosten per activiteit in Overijssel (er zijn geen cijfers voor Twente
2019
2020
2021
2022
2023
Twente totaal (x1000)
G 179.057
G 149.379
G 171.223
G 209.613
G 238.293
Twente besteding per nacht
G 52,29
G 53,28
G 50,40
G 53,31
G 55,80
Overijssel totaal (x1000)
G 348.074
G 293.836
G 360.274
G 414.675
G 465.922
Overijssel besteding per nacht
G 47,45
G 48,53
G 47,03
G 48,68
G 50,81
Bron: M a rke tin g Oost
als toerisme. Het is belangrijk om te beseffen dat een recreant in Losser
het eigen huis in de periode november 2022 tot november 2023. Dit is
Bestedingen tijdens overnachtingen in Losser
inclusief de mensen die geen geld spenderen tijdens deze activiteit. In
Er zijn geen actuele gegevens beschikbaar over de bestedingen tijdens
totaal zijn er 172 miljoen vrijetijdsactiviteiten ondernomen in een jaar.
de overnachtingen specifiek in de gemeente Losser. We berekenen
6 Het bedrijf Resono maakt gebruik van de
Dit zorgt ervoor dat bestedingen direct verbonden aan de activiteiten
deze door het aantal overnachtingen (op basis van het nachtregister) te
geanonimiseerde data uit apps op mobiele
bijna 4 miljard euro bedragen in Overijssel. De meest voorname activiteit
vermenigvuldigen met de gemiddelde besteding per nacht van Twente.
is wandelen (59Zo), gevolgd door fietsen (19Zo). 910Zo van de activiteiten
De economische waarde van het toerisme in Losser komt gemiddeld uit
in de provincie wordt ondernomen door inwoners van Overijssel en
op G 10 miljoen. De vrijetijdssector wordt steeds belangrijker.
telefoons, waaronder weer, verkeer en navigatie apps. Die data gooien zij als het ware op één hoop en analyseren ze met behulp van hun eigen
9Z door bezoekers woonachtig buiten de provincie. (bron: Nederlands
big data platform. Alles is anoniem, ze weten
Vrije Tijds Onderzoek). De bestedingen in natuurgebieden liggen lager,
alleen aantallen, niet wie het zijn. Met behulp
gemiddeld G 5 per bezoeker. Dit relatief lage bedrag komt voornamelijk
van Marketing Oost hebben de vier gemeenten
doordat er in veel natuurgebieden geen commerciële voorzieningen zijn,
meerdere locaties binnen Noordoost Twente
zoals horeca. Uitgaande van 461.366 bezoekers (2022) in een gebied als
onderzocht en geanalyseerd. De bevindingen
het Lutterzand (indicatief, op basis van Resonodata6) vertegenwoordigt
uit de data hebben bijgedragen aan de analyse.
dit een waarde van G 2.306.830. Aangezien er in het Lutterzand wel
Doormiddel van Resono-data meten we waar
sprake is van horeca, is het aannemelijk dat de bestedingen hier veel
mensen zijn geweest en wat hun bezoekersprofiel is.
2019
2020
2021
2022
Aantal overnachtingen Losser op basis van nachtregister GBTwente
187.143
181.553
196.292
197.962
Toeristische bestedingen Losser
G 9.785.707,47
G 9.673.143,84
G 9.893.116,80
G 10.553.351,22
Bron: M arketing O ost
bekend). Het gaat hier om alle vrijetijdsactiviteiten buiten activiteiten in
hoger liggen.
Uitvoeringsagenda Recreatie en Toerisme Gemeente Losser
8
2.
Werkgelegenheid
2.2 WAARDE VRIJETIJDSECONOMIE OP HET BRUTO TWENTS GELUK
Het aantal arbeidsplaatsen in de toeristische sector in de gemeente
De omvang van de economie én welvarendheid van een regio samen
Losser is de afgelopen jaren relatief gelijk gebleven. Het percentage
wordt vaak uitgedrukt via het Bruto Regionaal Product. Een regio kan
arbeidsplaatsen op het totaal ligt ruim boven het Overijssels (607o) en Twents
economisch minder presteren, maar als de kwaliteit van leven wordt
(607o) gemiddelde. Ter vergelijking in Noordoost Twente: In Dinkelland ligt
gemeten kunnen de inwoners heel gelukkig zijn; de regio scoort dan
het percentage 1207o, in Tubbergen is het 807o en in Oldenzaal 607o.
alsnog hoog in het Bruto Regionaal Product. De Twente Board heeft een eigen standaard ontwikkeld: het Bruto Twents Geluk. Het Bruto Twents geluk is een regionale maatstaf die niet alleen kijkt naar economische
2019
2020
2021
2022
Arbeidsplaatsen vrijetijdseconomie Losser
866
780
811
830
prestaties, maar ook naar de kwaliteit en aantrekkelijkheid van het
Totaal arbeidsplaatsen Losser
7922
7896
7894
8423
wonen, leven, werken en recreëren in Twente. Bruto Twents Geluk is de
% arbeidsplaatsen vrijetijdseconomie Losser
10,907o
9,907o
10,307o
9,907o
ervaren brede welvaart onder onze inwoners.
Overijssel besteding per nacht
C 47,45
C 48,53
C 47,03
C 48,68
De vrijetijdseconomie is een belangrijk middel om het Bruto Twents Geluk van de (toekomstige) inwoner te verhogen. Hierbij wordt
Als we kijken naar de verdeling bij de banen zien we dat er met name
de bezoeker als katalysator ingezet. Op deze manier maakt de
een groot aandeel banen in de logiesverstrekking zit.
vrijetijdseconomie onderdeel uit van de integrale benadering voor een toekomstbestendige economie van Twente. De sector is een belangrijk 35
middel dat bijdraagt aan grote Twentse opgaven beschreven in het
Detailhandel/g roothandel
9
strategieplan van Twente Board. Zoals het aantrekken van nieuw talent
Horeca
275
en het creëren van een aantrekkelijk leef- en vestigingsklimaat.
Cultuur, recreatie ä amusement
Logiesverstrekking
331
Overig
9
Sport
135
Vervoer
36
Eindtotaal
830
Impact van de vrijetijdseconomie op het leefklimaat De vrijetijdseconomie heeft een groot aandeel in het leefklimaat van Twente. Ze brengt mensen samen, biedt inwoners plezier en vertier, maakt het mogelijk om te ontspannen en tot rust te komen en zorgt voor draagvlak. Daarbij zorgen bezoekersstromen voor het beschikbaar blijven van belangrijke voorzieningen, zoals supermarkten, OVverbindingen en culturele instellingen in steden en dorpen.
Uitvoeringsagenda Recreatie en Toerisme Gemeente Losser
9
2
Foto: Jose Gieskes
Impact op het vestigingsklimaat
Impact op de trots van de eigen inwoners
Mensen willen graag wonen in een attractieve woonomgeving met
De vrijetijdseconomie heeft een sterke sociaal-maatschappelijke waarde.
goede culturele en recreatieve voorzieningen. Goede toeristisch
Door in de externe profilering meer nadruk leggen op het DNA en de
recreatieve voorzieningen zijn essentieel voor het aantrekken en
unieke eigenschappen van Twente, wordt de trots van eigen inwoners
behouden van mensen en bedrijven. Daarnaast zorgt een sterke
(Tukkertrots) versterkt.
toeristische positionering ervoor dat mensen sneller een studie of een baan in Twente in overweging nemen. Daarmee heeft de vrijetijdseconomie impact op het behoud en aantrekken van talent.
Uitvoeringsagenda Recreatie en Toerisme Gemeente Losser
10
3.ONTWIKKELING TOERISTISCHE BESTEMMING 3.
De gemeenten in Noordoost Twente hebben een gelijkwaardig
We streven de ontwikkeling van een bewuste, duurzame bestemming na
gebiedsDNA en cultuur- en natuurlandschap binnen Twente. Het gebied
waarbij we niet meer alleen inzetten op bestemmingspromotie (alleen
staat voor vergelijkbare uitdagingen en opgaven ten aanzien van de
promotie van een bestemming), maar op bestemmingsmanagement.
leefbaarheid, de economie en de natuur. Daarom hebben de Noordoost
We hebben daarvoor het stappenplan uit de leidraad
Twentse gemeenten besloten om het gebied samen als toeristische
Bestemmingsmanagement van het Nationaal Bureau voor Toerisme en
bestemming te ontwikkelen en te komen tot een (deels gezamenlijke)
Congressen voor heel Noordoost Twente (NBTC) gevolgd.
uitvoeringsagenda.
Uitvoeringsagenda Recreatie en Toerisme Gemeente Losser
11
3.
3.1 STAP 1: ANALYSE: INZICHT IN DE HUIDIGE SITUATIE
IMPACTVERSUS DAADKRACHT
Een eerste stap in het model van bestemmingsmanagement is inzicht in de huidige situatie van de duurzaamheid van de bestemming Noordoost
Toeristische en recreatieve druk
Ecologisch
Twente. Door inzicht in de data, kan verder gewerkt worden aan een gezamenlijke ambitie en een concrete doorvertaling van de Twentse
Psychologisch
visie op de vrijetijdseconomie. Marketing Oost heeft in opdracht van ons, uitgebreid onderzoek gedaan naar de druk en draagkracht van de vrijetijdseconomie. 'Toeristische druk' is de toeristische impact (zowel negatief als positief). Voor de toeristische druk is gekeken naar de impact van toerisme (in cijfers en doelgroepen) op: ^ Natuur ^ Sociale leefomgeving en ^ Economie 'Toeristische draagkracht' is het vermogen van een bestemming om bezoekers te ontvangen zonder dat er negatieve gevolgen optreden. In een optimale situatie is de positieve impact van toerisme en recreatie groter dan de negatieve impact. Toeristisch-recreatieve druk moet passen binnen de draagkracht van de bestemming, zowel per deelonderwerp als integraal.
Uitvoeringsagenda Recreatie en Toerisme Gemeente Losser
Bron: Marketing Oost
12
3.
Conclusies van de analyse Impact versus draagkracht in
Dankzij deze onderzoeken hebben we een goed beeld van het aanbod
Noordoost Twente
en de bezoeker, alsmede van de toeristische druk en draagkracht. Voor
De belangrijkste conclusie is dat de draagkracht van het gebied over het
meer informatie over het toeristisch recreatieve aanbod in Noordoost
algemeen op orde is, met uitzonderingen. De druk is op hotspots, op
Twente verwijzen wij naar de bijlage.
bepaalde tijden (te) hoog, en zal de komende jaren verder toenemen. Vooral de druk vanuit steden, waar de groene ruimte onder druk staat,
Voor deze analyse van Noordoost Twente heeft Marketing Oost
de stijging van het (inter)nationale toerisme, de spreiding van de
een kansenkaart8 gerealiseerd. De kansenkaart is een interactieve
hotspots en mobiliteit zijn belangrijke opgaves.
kaart waarbij alle geografische informatie met raakvlakken met de vrijetijdseconomie wordt gevisualiseerd. Hiermee kan beleid worden
Noordoost Twente lijkt een veerkrachtig gebied te zijn, dat deze druk
vormgegeven gericht op gebieds- en aanbodontwikkeling.
vooralsnog goed kan opvangen, zodat er sprake is van een gezonde balans. Er is een aantal aandachtspunten: ^
De drukte is niet gelijk over het gebied en momenten verdeeld. Singraven en Tankenberg zijn regelmatig (te) druk. Lutterzand op specifieke momenten en plekken (te) druk.
^ ^
Er is druk op de natuur, aanbod en werkzame bevolking. Eigen inwoners vormen onderdeel van drukte in een gebied; zij laten zich mogelijk minder sturen naar andere deelgebieden.
Voor het behoud van een veerkrachtig gebied zullen we meer aandacht moeten besteden aan (de bekendheid van) minder drukke gebieden, en ondernemers inspireren om gebruik te maken van de kansen die er in Losser liggen. Verder is in Overijssel onderzoek gedaan naar de vitaliteit van de dagrecreatie (2022)7. Hierin is ook onderscheid gemaakt in deelgebieden als Noordoost Twente. Conclusie van dit onderzoek is dat de bedrijven in de dagrecreatie in Noordoost Twente voor het grootste gedeelte vitaal zijn. De belangrijkste aandachtspunten zitten o.a. in de mindere eigentijdsheid, 7 Vitaliteit dagrecreatie in kaart
online uitstraling, het onderscheidend vermogen en de belemmeringen
8 Kansenkaart van Noordoost Twente
die ondernemers zien voor de toekomst, waaronder personeelsgebrek.
Uitvoeringsagenda Recreatie en Toerisme Gemeente Losser
13
3.2 STAP 2: AMBITIE NOORDOOST TWENTE
3.
In samenwerking met ondernemers en stakeholders zijn de bevindingen en constateringen uit de analysefase vertaald in onderstaande ambitie. AMBITIE NOORDOOST TWENTE TROTS. In Noordoost Twente zijn we trots en dat gaan we laten
r*
liH İ i
1 ' ì İĽ -wJŔ
4
feflļuţ, 1
zien. We zijn trots op onze betrokken inwoners, ons unieke landschap, ons culturele erfgoed en alles wat we te bieden hebben. Voor ons is de leefbaarheid en de brede welvaart (Bruto Twents Geluk) van onze inwoners het grootste streven. We zien dat de toeristische sector daarin een belangrijke bijdrage levert. Daarvoor moeten we inzetten op een nog sterkere samenwerking in het gebied. Met behoud van het eigen karakter van elke gemeente zorgen we dat we onze krachten bundelen, grenzen laten vervagen en als één sterke regio doorgroeien. De toeristische sector werkt als katalysator om het gebied optimaal tot bloei te laten komen en alle inwoners daarvan te laten profiteren. We ontwikkelen nieuw aanbod waar de gewenste bezoeker op af komt én waarvan onze inwoners blij worden. Ons bijzondere landschap en het culturele erfgoed zijn daarbij van onschatbare waarde en daarom essentieel om te behouden en te laten zien. Via verhaallijnen zijn we verbonden met de hele regio. In Twente kun je vrij zijn. In Noordoost Twente betekent dit dat iedereen welkom is en de rust en ruimte kan vinden om zich op eigen wijze te ontspannen en te vermaken.
Uitvoeringsagenda Recreatie en Toerisme Gemeente Losser
14
3.3 STAP 3 - 4 - 5: ONTWIKKELKADER MET BESTEMMINGSONTWIKKELING EN VRAAGSTURING
3.
Waar de ambitie gaat over de stip op de horizon, gaat het ontwikkelkader in op programmalijnen. In november 2023 hebben we twee identieke sessies georganiseerd met de stakeholders uit de verschillende gemeenten (o.a. ondernemers, winkeliers, culturele organisaties, natuurbeherende organisaties). De input die we hebben opgehaald is verwerkt tot de volgende programmalijnen zoals hieronder schematisch weergegeven. In hoofdstuk 4 gaan we nader in op de uitwerking van deze programmalijnen in acties hoe we de stip op de horizon in Noordoost Twente willen bereiken.
BESTEMMINGSONTWIKKELING
Beleven cultureel/ landschappelijk aanbod
Onweerstaanbaar aanbod
VRAAGSTURING
Ontsluiting en marketing
Bezoekersmanagement
II Eigen verhalen uit streek
Jaarrond
Twentse verhalen (Tubanti & Textiel)
Stijl-, avontuuren inzichtzoeker
Uitvoeringsagenda Recreatie en Toerisme Gemeente Losser
Bekendheidaanbod onder inwoners, bezoekers & ondernemers
Deskundigheid ondernemers, organisaties bevorderen (bekend met verhalen & aanbod)
Spreiding
Inrichting fysieke ruimte (bijv. De Lutte)
15
3.4 STAP 6: MONITORING EN EVALUATIE
3.
Als een logisch vervolg zullen de programmalijnen worden gemonitord en geëvalueerd. We plannen regelmatig vervolgonderzoeken, zetten in op data en borgen de nieuwe (door)ontwikkelingen. 3.5 STAP 7: ORGANISATIE Op ambtelijk- en bestuurlijk niveau wordt al jaren samengewerkt op het gebied van recreatie en toerisme. Sinds 2015 kennen we gezamenlijk verblijfsrecreatief beleid. Nu hebben we ook een gezamenlijke ambitie en een uitvoeringsplan. Noordoost Twente is de enige sub-regio binnen Twente die naast de Twentse overleggen, een eigen overlegstructuur heeft. Dit zijn de bestuurlijke- en ambtelijke overleggen en de uitvoerende overleggen van de VVV's en Tourist Info's. Bij het laatste overleg is meestal de gebiedscoördinator van Twente Marketing aanwezig. De VVV's en Tourist Info's maken op dit moment een eigen ontwikkeling door en hebben niet in alle vier de gemeenten dezelfde taken. Ze hebben allen een eigen (jaar)plan en werken waar mogelijk samen aan producten en projecten. Voor het realiseren van het uitvoeringsprogramma werken we zoveel mogelijk samen met de voor de hand liggende organisaties als de Tourist Info De Lutte Losser, Twente Marketing, Marketing Oost, Routenetwerken Twente (Recreatieschap Twente), Natuurmonumenten, culturele organisaties, etc. Hiermee borgen we de kennis in de regio. In Losser hebben we het Schatkameroverleg als klankbordgroep.
Samen met een afvaardiging van de sectoren natuur, cultuur, horeca, campings, activiteitenbranche en de Tourist Info werken we aan de profilering van Losser als Schatkamer van Twente, en bespreken we van belang zijnde ontwikkelingen voor de toeristisch recreatieve sector.
Uitvoeringsagenda Recreatie en Toerisme Gemeente Losser
16
řľ,-É S īb fe ™ | ‘
í#4î,w ÀTi Wn ^
Ěfåî
1 ŵ
*lli
\Ŵ}ļiŗ ii
4. UITVOERINGSACTIES GEMEENTE LOSSER De ambitie en strategie hebben we omgezet naar een agenda met acties. Dit vraagt uitvoeringskracht, sturing (ambtelijk en bestuurlijk), samenwerking (intern en extern) en leren & ontwikkelen. In dit hoofdstuk geven we op hoofdlijnen een overzicht van het ontwikkelkader met programmalijnen, en de projecten en acties die bijdragen aan het verder waarmaken van de ambitie. De acties zijn niet uitputtend en zijn gericht op het verder versterken van de aanpak en organisatie. De uitdaging is om wendbaar te blijven en vervolgacties te zetten op dat wat nodig is naar actueel inzicht. Een dynamische actieagenda dus: concreet en operationeel. Voor het actueel inzicht is het nodig om te investeren in data en vervolgonderzoeken. 4.1 FINANCIEEL KADER De uitvoeringsacties vormen een dynamische agenda die geldt voor de jaren 2025 t/m 2028. Voor genoemde periode heeft de gemeenteraad jaarlijks C 45.000 beschikbaar gesteld. Hiervoor voeren wij in het kader van de uitvoeringsagenda de taken uit die passen bij de rol van de overheid. We stimuleren diversiteit, we monitoren ontwikkelingen in de markt, we adviseren initiatiefnemers en ondernemers en investeren in het beleven en behouden van de identiteit van de bestemming. Voor dit bedrag kunnen wij niet het hele uitvoeringsprogramma realiseren. Voor de grotere projecten die zich aandienen zullen wij extra
kaders van de programmalijnen blijft daarom - als vervolg op de
middelen in de Voorjaarsnota's van de komende jaren aanvragen.
mogelijkheden vanuit het huidige Actieprogramma Recreatie & Toerisme
Deze investeringen komen bovenop de reeds bestaande jaarlijkse
- mogelijk.
investeringen die de gemeente in haar begroting heeft opgenomen voor o.a. Recreatieschap Twente/ Routenetwerken Twente, Tourist Info De Lutte, Losser, Twente Marketing, etc.
4.2 UITVOERINGSACTIES PER PROGRAMMALIJN Bij onderstaande actiepunten voor de hele gemeente Losser zijn de programmalijnen uit het vorige hoofdstuk het uitgangspunt.
Ontwikkelingen in de markt zijn in grote mate afhankelijk van
Er zijn acties die we op Twentse, Noordoost Twentse en Losserse
initiatiefnemers en ondernemers. De mogelijkheid voor het aanvragen
(gemeentebrede) schaal oppakken. Deze actieagenda is met Tourist Info
van een stimuleringsbijdrage voor een initiatief dat past binnen de
De Lutte/ Losser opgesteld, en gedeeld met het Schatkameroverleg.
Uitvoeringsagenda Recreatie en Toerisme Gemeente Losser
18
UITWERKEN TWENTSE VERHAALLIJN TUBANTI (TWENTE/ NOT):
In Noordoost Twente zijn er verschillende locaties die refereren naar de Tubanti of Tubantia stam. Te denken aan offerstenen, verspreid door Noordoost Twente en de belangrijke locatie van de Tubanti: de Koepel op de Tankenberg. Maar er zijn ook sagen en legenden. We maken landweren zichtbaar en duiden grafvelden, kampplaatsen, raatakkers en essen. We zorgen voor onderlinge verbondenheid.
UITWERKEN TWENTSE VERHAALLIJN TEXTIEL (TWENTE/ NOT)
Noordoost Twente heeft een rijk verleden wat betreft Textiel en de IJzeren Eeuw. Denk bijvoorbeeld aan de huisnijverheid en de vele landgoederen (bv Singraven) die veelal in die tijd zijn ontstaan. We leggen constant een link tussen het verleden, het heden en de toekomst wat betreft Tukkers. Het DNA van de Tukkers, dat je al terugziet bij de Tubanti stam (eigengereid, behulp-zaam, noaberschap, meeverend, rebels etc) is van onschatbare waarde.
AANDACHT VOOR TRADITIES (NOT)
Noordoost Twente kent veel tradities. Te denken aan Midwinterhoornblazen, Paastradities, Carnaval. We vertellen het verhaal van deze tradities en brengen deze tradities meer onder de aandacht. Waar mogelijk laten we bezoekers deelnemen aan activiteiten rondom deze tradities.
PROGRAMMALIJN 1 BELEVING CULTUREEL/ LANDSCHAPPELIJK AANBOD We zijn trots op ons unieke landschap en ons cultureel erfgoed. Deze willen we behouden en beter beleefbaar maken. Hierbij zetten we in op zowel de Twentse verhaallijnen Tubanti (het DNA van de oorspronkelijke bewoner zorgt voor de kracht van het Tukker zijn) en Textiel Z IJzeren Eeuw, als de streekeigen verhalen. We verbinden de
UITWERKEN STREEKEIGEN VERHALEN (LOSSER)
Iedere gemeente in Noordoost Twente kent ook streekeigen verhalen. De Lagakoeien, smokkelen, de Hellehond, mythen en sagen, maar ook ambachten en streekproducten zijn voorbeelden die we in Losser nader uitwerken en waar mogelijk arrangementen aan koppelen. Wij besteden aandacht aan deze verhalen in het Verhaal van Losser. We verrijken reeds ontwikkelde producten als het Twents Blokje Om met deze streekeigen verhalen.
verhaallijnen, wandel- en fietsroutes en (erfgoed)locaties in Noordoost Twente met elkaar. Hierdoor maken we het verleden tastbaar en beleefbaar, en de
WE MAKEN GEOLOGIE BELEEFBAAR (LOSSER)
We vertellen het verhaal van het ontstaan van het Lutterzand op basis van de studie van Harm Smeenge. We koppelen dit aan het project Reis van het Zandsteen.
WE VERBINDEN ERFGOEDDEAL LOSSER MET DE VERHAALLIJN TEXTIEL EN TUBANTI (NOT/LOSSER)
De gemeente Losser verbindt samen met partners in Twente de Erfgoeddeal Beken en Bleken met de verhaallijn textiel.
WE MAKEN GEBRUIK VAN HET UNIQUE SELLING POINT VAN DE DINKEL (LOSSER)
We waarderen de Dinkelpadroute op en besteden in onze uitingen meer aandacht aan de Dinkel.
WE MAKEN DE GRENSOVERGANGEN BELEEFBAAR (LOSSER/ NOT)
We markeren de grenzen met onze Duitse buurgemeenten, en maken deze waar mogelijk beleefbaar.
cultuur zichtbaar. We concretiseren de verhalen zodat de ondernemers erop kunnen aanhaken.
Uitvoeringsagenda Recreatie en Toerisme Gemeente Losser
19
WE ONTWIKKELEN JAARROND AANBOD, EN VERMARKTEN HET BESTAANDE JAARROND AANBOD
We verleiden de bezoeker om ook buiten het hoogseizoen naar Noordoost Twente te komen. We stimuleren evenementen buiten het hoogseizoen. We onderzoeken de mogelijkheden om organisaties van evenementen te ondersteunen met organisatiekracht en denkkracht. We stimuleren nieuwe productmarkt combinaties voor het laagseizoen.
WE ONTWIKKELEN AANBOD VOOR STIJL- INZICHT- EN AVONTUURZOEKER MET EEN FOCUS OP DE MILLENNIAL
De Twentse focusdoelgroepen zijn de stijl- inzicht- en avontuurzoeker. We leggen hierbij de focus op de Millennial. We stimuleren nieuw aanbod en passen het bestaande aanbod waar nodig en gewenst aan, om aan te sluiten bij deze interessante (nieuwe) doelgroepen. Te denken valt aan het uitbouwen van het Twents Blokje Om, toegespitst op de nieuwe doelgroepen. En aan het meer beleefbaar maken van de Zandbergen en de Oelemars in Losser.
WE MAKEN GEBRUIK VAN DE NIEUWSTE TECHNOLOGISCHE ONTWIKKELINGEN
Samen met (waar mogelijk) Twentse partners waarderen we waar gewenst bestaand aanbod op met de nieuwste technologische ontwikkelingen als AR/ VR/XR.
PROGRAMMALIJN 2 ONWEERSTAANBAAR AANBOD Door ervoor te zorgen dat er jaarrond voldoende te beleven is voor inwoner en gast, zorgen we voor een fijne leefomgeving en een aantrekkelijke regio waar de doelgroepen op af komen en waar mensen graag (gaan) wonen. De nieuwe doelgroepen zijn de stijl-, inzicht en avontuurzoekers9 en de Millennial). We ontwikkelen en stimuleren (nieuw) gebiedseigen aanbod waar de gewenste bezoeker op af komt en waarvan onze inwoners blij worden.
9 De stijlzoeker, inzichtzoeker en avontuurzoeker zijn doelgroepen die zijn ingedeeld op basis van de beleefwereld van de bezoeker en de activiteiten die in de vrije tijd worden ondernomen. Zie: leefstiilvinder.nl
Uitvoeringsagenda Recreatie en Toerisme Gemeente Losser
20
PROGRAMMALIJN 3
WE WERKEN BINNEN NOORDOOST TWENTE SAMEN OP HET GEBIED VAN PROMOTIE
Naast de profilering en positionering van de eigen gemeente, ontwikkelen we ook gezamenlijke promotie en producten in Noordoost Twente.
BEZOEKERS OVER DE LANDSGRENZEN VOELEN ZICH WELKOM
We bieden onze producten meertalig aan en stimuleren ondernemers en organisaties om hun aanbod te vertalen.
WE BLIJVEN ONS INZETTEN VOOR DE VERSTERKING VAN EN DE ONDERLINGE SAMENWERKING TUSSEN DE STAKEHOLDERS IN NOORDOOST TWENTE
We optimaliseren de pagina Noordoost Twente voor business to business op de site van Twente Marketing en houden hen op de hoogte van de ontwikkelingen en onderzoeken.
WE BLIJVEN IN NOORDOOST TWENTE SAMENWERKEN AAN HET TOERISTISCH BELEID EN DE UITVOERING
We blijven investeren in onze VVV's/ Tourist Info's en stimuleren de professionalisering en de samenwerking in Noordoost Twente verband. We versterken de samenwerking tussen dagrecreatie en verblijfsrecreatie. In Losser onderzoeken we hoe of Tourist Info De Lutte Losser uitgerust is voor de toekomst.
WE INVESTEREN IN DESKUNDIGHEIDSBEVORDERING
^ We stimuleren en bevorderen ondernemerschap, met name in de culturele sector ^ We stimuleren aandacht voor online marketing en de kracht van actief online review beleid en bieden workshops aan ^ We bevorderen bekendheid van het aanbod: Ondernemers en organisaties in het gebied zijn op de hoogte van het aanbod in de regio en kunnen gasten doorverwijzen ^ We versterken het gastheerschap: Ondernemers en organisaties in het gebied zijn op de hoogte van de verhalen (streek en Twents) en kunnen hierover vertellen ^ We stimuleren duurzaam ondernemerschap door het bieden van inspiratie en het ontsluiten van kennis met betrekking tot duurzaam ondernemen
ONTSLUITING EN MARKETING SAMENWERKING We vertalen de trots van Noordoost Twente naar concrete producten en marketing. Hierbij zetten we in op een nog sterkere samenwerking. We bundelen onze krachten met behoud van het eigen karakter van elke gemeente. Wij zorgen ervoor dat het bestaande en nieuwe aanbod beter bekend worden bij bezoeker, maar ook bij ondernemer en inwoner. Ondernemers en organisaties moeten bekend zijn met de verhalen en het aanbod, en er over kunnen vertellen.
Uitvoeringsagenda Recreatie en Toerisme Gemeente Losser
21
PROGRAMMALIJN 4
WE HEBBEN AANDACHTVOOR HET SPREIDEN VAN DE BEZOEKERSSTROMEN IN NOORDOOST TWENTE
BEZOEKERSMANAGEMENT,
We promoten 'onontdekte' plekken. We ontwikkelen arrangementen voor buiten het hoogseizoen. We monitoren regelmatig de bezoekersstromen om de toeristische druk en de beleving in beeld te houden. Hiervoor investeren wij jaarlijks in data. Het onderzoek naar de verblijfsrecreatieve sector willen we in principe tweejaarlijks herijken. Daarnaast zullen we de bezoekersstromen met behulp van Resonodata jaarlijks monitoren. We investeren in evenementenportalen om adequaat in te kunnen spelen op gebieden waar het te druk lijkt te worden.
BESTEMMINGSMANAGEMENT, RECREATIEVE INFRASTRUCTUUR Voor ons is leefbaarheid en de brede
WE GAAN OP ZOEK NAAR NIEUWE VERBINDINGEN VOOR ONTBREKENDE SCHAKELS IN DE ROUTENETWERKEN (LOSSER)
We werken aan een noord zuid verbinding langs de Dinkel met dwarsverbinding naar de dorpen. We gaan aan de slag met struinpaden om de verbinding De Lutte- Lutterzand tot stand te brengen.
welvaart van onze inwoners belangrijk. De vraag is en blijft of de lusten en lasten van toerisme in balans zijn. Het is van belang om plekken en momenten waarop het te druk lijkt te worden te ontlasten door spreiding in tijd, ruimte en inrichting. Door een optimale recreatieve infrastructuur
Door bovengenoemde acties gezamenlijk met het bedrijfsleven en stakeholders nader uit te werken en te implementeren kan Losser
kunnen bezoekers zich gemakkelijk in het gebied verplaatsen van hotspots naar 'onontdekte' plekken. Hierbij gaan we zoek
zijn toeristische en recreatieve aanbod aanzienlijk verbeteren. Het is belangrijk om bij de ontwikkeling van nieuwe projecten rekening te houden met de behoeften van verschillende doelgroepen, waaronder inwoners, avontuurlijke bezoekers en Millennials, terwijl ook het
naar nieuwe verbindingen en proberen we ontbrekende schakels in de recreatieve
unieke culturele en natuurlijke erfgoed van de regio wordt versterkt.
infrastructuur op te lossen.
Uitvoeringsagenda Recreatie en Toerisme Gemeente Losser
22
Bijlage
HET TOERISTISCH/ RECREATIEVE AANBOD IN NOORDOOST TWENTE
Bij nieuwe ontwikkelingen in deze gebieden wordt sterk aangeraden
1. Verblijfsrecreatief aanbod
en de doelgroep (leefstijl) waarop wordt ingezet.
rekening te houden met het onderscheidend vermogen van het initiatief Er zijn ruim 17.000 slaapplaatsen bij de in totaal 186 hotels, campings, bungalowparken, B&B's, camperplaatsen en losse vakantiewoningen
2. Dagrecreatief aanbod
in Noordoost Twente. Uit het onderzoek vitaliteit verblijfsrecreatie
Voorgaand figuur gaat uitsluitend over de verblijfsrecreatie. Een
Noordoost Twente, uitgevoerd door Bureau voor Ruimte & Vrije Tijd
vitale toeristische bestemming heeft zowel een vitale dag- als
(BRVT) in 2023, blijkt dat er positieve marktruimte is voor hotels en
verblijfsrecreatieve sector nodig. De toeristen die in Overijssel komen
campings in Noordoost Twente. Rekening houdend met de planvoorraad
overnachten, willen ook genieten van dagrecreatieve voorzieningen.
is er geen marktruimte voor bungalows en groepsaccommodaties.
In 2022 is de vitaliteit van de dagrecreatie in Overijssel in kaart gebracht. Vitaliteit dagrecreatie in kaart - KennisplatformOost. De
Onderstaand figuur geeft aan dat er kansen in de markt liggen wanneer
belangrijkste conclusies zijn de volgende. In Noordoost Twente zien
de vraag groter is dan het aanbod (in de figuur de staafjes naar onder).
we relatief veel aanbod voor de avontuurzoeker en ook voor de
We gaan ervan uit dat er (meer dan) voldoende aanbod is als de
rustzoeker. Voor de plezier- en stijlzoeker is er relatief weinig aanbod;
vraag kleiner is dan het aanbod (in de figuur de staafjes naar boven).
hier liggen kansen voor ontwikkeling. Uit de vitaliteitsanalyse blijkt
Kanttekening hierbij is dat deze vraag-aanbodvergelijking kwalitatief
dat het grootste gedeelte van de bedrijven vitaal is. We zien 17Zo van
is, gericht op de aantrekkingskracht van het verblijfsrecreatieve aanbod
de bedrijven als voorloper, 48Zo scoort als hoge middenmoter en 210Zo
op verschillende leefstijlconsumenten. Deze figuur geeft dus geen
als lage middenmoters. De groep zorgenkindjes bestaat uit 14Z van
informatie of er kwantitatief voldoende aanbod is ten opzichte van de
de bedrijven. De belangrijkste aandachtspunten zitten in de mindere
vraag (dus of er bijvoorbeeld extra capaciteit nodig is). Het betreft dus
eigentijdsheid, mate van onderhoud op locatie, online uitstraling, het
geen haalbaarheidsanalyse op bedrijfs- of sectorniveau. Wel geeft deze
onderscheidend vermogen en de belemmeringen die ondernemers zien
analyse aan welke ontwikkelingen er vooral in kunnen spelen op de
voor de toekomst (personeelsgebrek wordt vaak genoemd).
gewenste beleving van gasten. 3. Cultuur ■ Avontuurzoekers
Op cultureel vlak kent Noordoost Twente veel rooms-katholiek erfgoed,
I Plezierzoekers
zoals kerken en kapelletjes. Daarnaast zijn er eeuwenoude boerenerven,
U Harmoniezoekers E Verbindingzoekers M Rustzoekers u Inzichtzoekers u Stijlzoekers
landgoederen en watermolens. Er staan langs de landsgrens historische grenspalen. In veel plaatsen zijn er herinneringen aan de textieltijd. De archeologie in het gebied is bijzonder en toont aan dat de streek al sinds oude tijden werd bewoond. Noordoost Twente kent daarnaast een ruim aanbod aan evenementen en immaterieel erfgoed voor diverse
VRAAG- EN AANBOD VERGELIJKING VERBLIJFSRECREATIE VOOR LEEFSTIJLEN OP INDEX (BRVT 2023)
Uitvoeringsagenda Recreatie en Toerisme Gemeente Losser
doelgroepen en verspreid over het jaar.
23
Het fietsnetwerk in Noordoost Twente is (zeer) goed ontsloten. Er
heeft het gebied een divers aanbod aan (kleinschalige) musea en Bijlage Tevens culturele locaties. Uit de ondernemer- en stakeholdersessies komt naar
zijn vrijwel geen gebieden waar het fietsnetwerk niet doorheen
(vervolg)
voren dat men het aanbod voldoende vindt, maar dat het ontsluiten
gaat. Hiernaast zijn alle kernen zeer fijnmazig verbonden en is er een
van dit aanbod versterkt kan worden. Dit blijkt ook uit het onderzoek
sterke verbinding met Duitsland. De sector ziet graag dat dit netwerk
vitaliteit dagrecreatie. Het culturele aanbod wordt momenteel
behouden blijft en waar mogelijk meer thematisering en beleving krijgt.
versnipperd aangeboden op diverse sites, digitale, dan wel op fysieke, platforms door Noordoost Twente.
Het mountainbikenetwerk (MTB) in Noordoost Twente is op sommige punten relatief goed ontsloten zoals in de omgeving Vasse, Losser, de
4. Natuur
Lutte, Ootmarsum en Oldenzaal. Andere gebieden hebben amper tot
Noordoost Twente kent veel prachtige natuurgebieden. Het
geen MTB-netwerk. Dit komt deels doordat niet alle gebieden met
Springendal en het Dal van de Mosbeek hebben, samen met het
bijbehorende natuurwaarden zich hiervoor lenen.
Lutterzand, landelijke bekendheid. In gemeente Losser zijn meer dan 20 natuurgebieden van Natuurmonumenten, het grootste aantal in Nederland.
Het wandelnetwerk in Noordoost Twente is uitermate goed ontsloten. Het hele gebied kent sterke verbindingen naar de kernen en het landelijk gebied. Ook is er een mooie verbinding met Duitsland. Noordoost
5. Routenetwerken
Twente kent twee belangrijke langeafstand wandelingen. 1) ' Het Twents
Twente kent maar liefst 11.000 kilometer aan toeristische routenetwerk.
Blokje Om' (300KM) en 2) 'Het Hilligenpad' Twente (98km). Beide routes
Het netwerk is het smeermiddel binnen de toeristische sector van
hebben voldoende potentie om uit te groeien tot bucketlistroutes voor
Noordoost Twente. Het netwerk verbindt het landschap, de (dorps)
diverse leefstijlen en generaties. De sector ziet graag dat het
kernen, de ondernemers en organisaties. Tijdens de ondernemers- en
wandelnetwerk behouden blijft en waar mogelijk meer thematisering
stakeholdersessies werden de netwerken genoemd als een van de
en beleving krijgt. In Losser besteden we aandacht aan een aantal
belangrijkste voorzieningen voor toerist en recreant. De Twentse visie op
ontbrekende schakels. Te denken aan een wandelverbinding tussen de
de Routenetwerken onderstreept het belang hiervan. Niet alleen voor
Lutte en Lutterzand, stuwwal en Dinkeldal, tussen de steenfabriek
de gast, maar ook voor onze inwoners zijn de netwerken van belang.
De Werklust - Smuddebos - de Lutte.
Maar liefst 850Zo van de gebruikers komt namelijk uit de eigen regio. Fietsen en wandelen staan in Overijssel in de top-5 van ondernomen
Het paardrijdnetwerk in Noordoost Twente is in het noorden goed
vrijetijdsactiviteiten (MarketingOost, 2022). De algemene beoordeling
tot matig ontsloten. In Losser is er nagenoeg geen route, vanwege de
van het wandelnetwerk is een 8,3 en voor het fietsnetwerk is dit een 8,1.
versnipperde grondposities. Er lijkt geen behoefte te zijn aan nieuwe
Routenetwerken Twente maakt onderdeel uit van Recreatieschap
paardrijdroutes vanuit de sector.
Twente.
Uitvoeringsagenda Recreatie en Toerisme Gemeente Losser
24