Raadsvoorstel over jaarstukken 2023, begrotingswijziging 2024 en ontwerpbegroting 2025 GGD Hart voor Brabant

Raadsvoorstel Portefeuillehouder : S. Mandemakers Zaakdossiernummer : ZK24.00660 Documentnummer : 2024.04982

*2024.04982*

Onderwerp

:

Raadsvoorstel over jaarstukken 2023, begrotingswijziging 2024 en ontwerpbegroting 2025 GGD Hart voor Brabant

Beleidsprogramma

:

2.3 Voorliggende voorzieningen

Aan de raad van de gemeente Loon op Zand, Inleiding De jaarstukken 2023, begrotingswijziging 2024 en ontwerpbegroting 2025 die nu voorliggen hebben betrekking op de bovenregionale samenwerking in de Gemeenschappelijke regeling (GR) van de GGD Hart voor Brabant (hierna: GGD). Het gaat om 19 gemeenten uit Midden-Brabant en BrabantNoordoost. De GGD voert voor ruim 1,1 miljoen inwoners in zijn werkgebied taken uit op het gebied van de publieke gezondheidszorg in opdracht van de gemeente(n). Dit gebeurt op basis van de Wet publieke gezondheid (Wpg) middels het basispakket. De ínhoud van een groot deel van de taken uit de Wpg is wettelijk bepaald. Denk hierbij aan de jeugdgezondheidszorg, infectieziektebestrijding en technische hygiënezorg. Het basispakket geldt voor alle gemeenten, zij betalen dit met een bijdrage per inwoner. Rol raden bij de GGD: De GGD stuurt elk jaar de ontwerpbegroting van het volgende jaar naar alle gemeenten (bijlage 3) De ontwerpbegroting is een concrete uitwerking van de Kadernota 2025 en komt voort vanuit het beleidsplan 2024-2027 van de GGD (bijlage 8). Dit voorjaar heeft u geen zienswijze ingediend op de Kadernota 2025 van de GGD. Dit jaar heeft de GGD ervoor gekozen om een begrotingswijziging voor het lopende jaar (bijlage 2) voor te leggen, naast de ontwerpbegroting voor volgend jaar.

Dit komt voort uit de financiële gevolgen van de cao stijgingen van afgelopen jaar en uit het transitieplan dat de komende jaren de GGD financieel fit en gezond moet maken. Dit plan werd vorig jaar al aangekondigd in de AB vergaderingen van juli en november, maar nu is het gereed en worden de financiële gevolgen expliciet gemaakt in deze begrotingswijziging. Op grond van artikel 35 lid 3 van de Wet gemeenschappelijke regelingen kunnen de gemeenteraden van de deelnemende gemeenten hun zienswijze op de ontwerpbegroting naar voren brengen. Dat geldt eveneens voor wijzigingen aan een al vastgestelde begroting. Tevens kunnen de gemeenteraden kennis nemen van de jaarrekening en het jaarverslag van het voorgaande jaar (bijlage 7). Dit werd uitgewerkt in een cijfermatig overzicht per gemeente (bijlage 6) en gecontroleerd door een accountant (bijlage 4). Beslispunten Wij stellen u voor: 1. Kennis te nemen van de jaarstukken 2023 van de GGD HvB en hierop geen zienswijze in te dienen. 2. Kennis te nemen van de ontwerpbegroting 2025 van de GGD HvB en hierop geen zienswijze in te dienen. 3. Bij de eerste begrotingswijziging 2024 van GGD Hart voor Brabant de volgende zienswijze vast te stellen:

1

De gemeenteraad van Loon op Zand heeft begrip voor de noodzaak om de algemene reserve aan te vullen, die onder de minimale grens is gezakt door de extra kosten die zijn gemaakt als gevolg van de cao stijgingen. Hiermee hebben vrijwel alle bedrijven en overheden in Nederland te maken gehad. De doelstelling van het transitieplan Fit en Gezond onderschrijven wij. Maar de uitvoering begint nu pas en kent nog diverse onzekerheden in de komende jaren. De GGD is tenslotte, net als de gemeenten, afhankelijk van het rijksbeleid. Als gevolg van een langdurig formatieproces is dat voorlopig nog onduidelijk. Daarnaast worden de financiën nu in één keer voor meerdere jaren beschikbaar gesteld. Het gevolg daarvan moet niet zijn dat wij als gemeenten achteraf op de hoogte worden gesteld van de opbrengsten van het transitieplan. Wij hechten er aan om als gemeente betrokken te worden bij de vorderingen van de uitvoering van het plan. Wij ontvangen graag een voorstel van de GGD hoe zij dat kunnen vormgeven. Beoogd effect De GGD bewaakt, beschermt en bevordert de gezondheid van alle burgers, met speciale aandacht voor kwetsbare inwoners. Het doel daarvan is samen gezondheid gewoon maken. Dit draagt bij aan de impact die wij willen bereiken namelijk een gemeente Loon op Zand met gelijke kansen op een gezond leven voor jong en oud, in een gezonde leefomgeving.

Argumenten 1.1 De jaarstukken zijn volledig en geven een getrouw beeld. De jaarstukken zijn gecontroleerd door de accountant. Die geeft een voorlopig positieve beoordeling, in afwachting dat de richtlijnen waarmee zij moet werken in overeenstemming worden gebracht met de wettelijke wijzigingen die vanaf 2023 van kracht zijn. De financiële effecten van de tekorten die zijn ontstaan in 2023, worden doorgeschoven naar 2024 en verwerkt in een begrotingswijziging. Daarop wordt een separate zienswijze gevraagd, waardoor het jaar 2023 kan worden afgesloten. 2.1 De begroting 2025 van de GGD is sluitend en de inhoudelijke ambities sluiten aan op onze ambities vanuit de twee opgaven Sterke gemeenschappen en het versterken van de Toegang in Loon op Zand. De begroting 2025 volgt uit het beleidsplan 2024-2027. De GGD vertaalt concreet de ambities vanuit het beleidsplan naar het komende jaar. 2025 is het tweede jaar waarin de GGD werkt met het geactualiseerde basispakket, zoals vastgesteld bij de Kadernota 2025. De inhoudelijke lijn is een voortzetting van die van 2024, wat nog steeds goed aansluit op onze lokale ontwikkelingen. 3.1 De GGD moet de financiële gevolgen van de cao stijging verwerken en presenteert daarnaast een transitieplan voor de toekomst. De GGD heeft een cao stijging moeten doorvoeren die hoger uitviel dan vooraf ingeschat.

De kosten daarvan zijn gedekt uit de algemene reserve, omdat de salarissen nu eenmaal wel betaald moeten worden. De algemene reserve moet nu echter weer worden aangevuld tot het minimale afgesproken niveau. Daarnaast moet de GGD starten met de uitvoering van het transitieplan Financieel Fit en Gezond. Dit plan is vorig jaar aan alle gemeenten gestuurd. Nu moeten de financiële gevolgen daarvan ook worden verwerkt in de huidige begroting. Het transitieplan geeft antwoord op drie uitdagingen waar de GGD voor staat: - Inhoudelijke uitdaging: nieuwe verantwoordelijkheden en ontwikkelingen. De GGD wil een bijdrage leveren aan het bevorderen van het aantal gezonde levensjaren van inwoners, waarmee tegelijkertijd ingezet wordt op het ontlasten van de zorgketen. Maatschappelijke opgaven en nieuwe wet- en regelgeving vragen in de komende jaren een stevige inzet van de GGD. Daarnaast geeft de GGD mede-uitvoering aan het Integraal Zorgakkoord (IZA) en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA).

2

- Personele uitdaging: aantrekkelijke werkgever zijn en blijven. Net als de (zorg)partners heeft de GGD in toenemende mate te maken met krapte op de arbeidsmarkt. Het is een uitdaging om gekwalificeerd personeel aan te trekken én te behouden. - Financiële uitdaging: dreigend structureel tekort In de afgelopen jaren is het steeds moeilijker gebleken de begroting sluitend te krijgen. Er is weinig financiële bewegingsruimte. Daarom neemt het risico op budgetoverschrijdingen toe. De structurele lastenstijging (€ 2,2 mln) als gevolg van het onderhoud functieboek maakt dat de financiële uitdaging urgent is. Daarom kiest zij ervoor om een transitie te maken zodat de organisatie klaar is voor de toekomst: zowel op inhoud en continuïteit, als financieel. Zo wordt voorkomen dat de komende jaren de GGD moet aankloppen voor een structurele bijdrage door middel van een stijging van de inwonerbijdrage, dan wel een jaarlijks financieel tekort achteraf. Kanttekeningen 3.1 Er wordt geen garantie afgegeven dat de eenmalige bijdrage voldoende is om het gehele transitieplan uit te voeren. Het eigen vermogen van de GGD is in 2023 afgenomen met 45%. De solvabiliteit en liquiditeit, de mate waarin de GGD op de lange en korte termijn schulden kan voldoen, is afgenomen. Het effect van de onvoorzien grote CAO verhoging in 2023 bleek door de GGD niet geheel op te vangen in de eigen begroting.

De benodigde transitiemiddelen worden geschat op ten hoogste € 3,5 mln. De berekende omvang van de investering betreft een schatting, maar de GGD acht deze gelet op de scope van de transitie – reëel. Met het uitvoeren van analyses en het uitwerken van maatregelen ontstaat in de komende tijd meer zekerheid in de investeringsposten. Bij de start zijn echter nog niet alle onzekerheden meteen volledig in beeld en alle risico’s afgedekt. Indien het transitieplan Financieel Fit en Gezond onvoldoende bijdraagt aan het verbeteren van de financiële gezondheid van de GGD lopen de kosten voor de gemeente verder op. Financieel De gemeente heeft middelen ontvangen in de algemene uitkering om structureel de uitvoering van de maternale kinkhoestvaccinatie aan de GGD te vergoeden. Deze uitkering komt omgerekend op een bedrag van € 0,24 per inwoner en wordt vanaf dit jaar structureel meegenomen in de begroting van de GGD. Om de algemene reserve weer op te hogen tot het minimale niveau is een bedrag van € 1,3 mln nodig. Dit betekent omgerekend een bedrag van € 1,20 per inwoner, welke dit jaar eenmalig in rekening wordt gebracht. De GGD zorgt door bezuinigingen op het innovatiebudget voor het dekken van € 0,75 mln van de eenmalige kosten van in totaal € 3,5 mln voor het transitieplan. Het verzoek aan de gemeenten dat dan resteert is een eenmalige bijdrage van € 2,75 mln.

Per inwoner komt dit neer op een bedrag van € 2,50. De GGD vraagt de gemeenten om deze eenmalige bijdrage om een ombuiging te creëren en daarmee de structurele meerkosten in de eigen begroting op te vangen, waardoor er geen concessies hoeven te komen aan de kwaliteit van de dienstverlening en de begroting ook de komende jaren sluitend kunnen blijven maken en voorkomen dat achteraf de rekening alsnog naar onze deelnemende gemeenten moeten sturen. De wijziging van de gemeentelijke bijdrage in 2024 ziet er als volgt uit: Bedrag opgenomen in begroting 2024: Maternale Kinkhoest bijdrage (structureel) Aanvulling algemene reserve (incidenteel) Transitieplan financieel fit en gezond (incidenteel) Nieuwe bijdrage totaal 2024:

€ 1.013.364 (€ 42,59 per inwoner) € 5.612 (€ 0,24 per inwoner) € 28.438 (€ 1,20 per inwoner) € 59.425 (€ 2,50 per inwoner) € 1.106.839 (€ 46,52 per inwoner)

De verhoging voor 2024 wordt verwerkt in de Berap 2024.

3

De begroting voor 2025 wordt als volgt berekend: Bedrag opgenomen in begroting 2024: Autonome verhoging1 Maternale Kinkhoest bijdrage (structureel) Verwachte indexering 2025 van 4,74% Nieuwe bijdrage totaal 2025

€ 1.013.364 (€ 42,59 per inwoner) € 2.581 € 5.7252 (€ 0,24 per inwoner) € 48.424 (€ 2,03 per inwoner) € 1.070.094 (€ 44,86 per inwoner)

Voortgang Na het besluit van uw raad over de zienswijze, wordt de GGD HvB hiervan op de hoogte gesteld. Het AB van de GGD neemt deze zienswijze mee bij de besluitvorming over de begrotingswijziging in haar vergadering op 3 juli 2024. Communicatie De zienswijze van uw raad op de begroting 2025 wordt verstuurd aan de GGD. De GGD zal alle gemeenten informeren over de uitkomsten van de beraadslaging over de begroting op 3 juli 2024 en de definitief vastgestelde begroting aan de gemeenten verzenden. Bijlagen

1 Brief Jaarstukken 2023 GGD Hart voor Brabant (2024.04918) 2 3 4 5 6 7 8 9

Eerste wijziging begroting 2024 (2024.04922) GGD HvB_Begroting 2025 (2024.04924) Concept Accountantsverslag 2023 (GR GGD HvB) d.d. 3-4-2024 (2024.04921) Toekomstbestendige GGD Transitieplan (2024.04923) GGD HvB_Cijfers per Gemeente 2023 (2024.04920) GGD HvB_Jaarstukken 2023 (2024.04919) GGD HvB Beleidsplan 2024-2027 (2023.08883) Zienswijze op de voorgenomen begrotingswijziging 2024 GGD HvB (2024.06057)

Het college van burgemeester en wethouders; de secretaris,

de burgemeester,

N. van Mourik

J. van Aart

1 Dit bedrag wordt hoger dan in 2024 omdat Loon op Zand meer inwoners telde begin 2024, dan begin 2023. 2 Idem.

4

Ontwerpbesluit De raad van de gemeente Loon op Zand; gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 7 mei 2024, nummer. 2024.04982 besluit: 1. Kennis te nemen van de jaarstukken 2023 van de GGD HvB en hierop geen zienswijze in te dienen. 2. Kennis te nemen van de ontwerpbegroting 2025 van de GGD HvB en hierop geen zienswijze in te dienen. 3. Bij de eerste begrotingswijziging 2024 van GGD Hart voor Brabant de volgende zienswijze vast te stellen: De gemeenteraad van Loon op Zand heeft begrip voor de noodzaak om de algemene reserve aan te vullen, die onder de minimale grens is gezakt door de extra kosten die zijn gemaakt als gevolg van de cao stijgingen. Hiermee hebben vrijwel alle bedrijven en overheden in Nederland te maken gehad. De doelstelling van het transitieplan Fit en Gezond onderschrijven wij. Maar de uitvoering begint nu pas en kent nog diverse onzekerheden in de komende jaren. De GGD is tenslotte, net als de gemeenten, afhankelijk van het rijksbeleid. Als gevolg van een langdurig formatieproces is dat voorlopig nog onduidelijk. Daarnaast worden de financiën nu in één keer voor meerdere jaren beschikbaar gesteld. Het gevolg daarvan moet niet zijn dat wij pas na afloop weer op de hoogte worden gesteld van de opbrengsten van het transitieplan.

Wij hechten er daarom aan om als gemeenten betrokken te worden bij de vorderingen van de uitvoering van het plan. Wij ontvangen graag een voorstel van de GGD hoe zij dat kunnen vormgeven. Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Loon op Zand van Raadsbesluit d.d. (wordt ingevuld door Griffie).

De raad voornoemd,

voorzitter,

griffier,

5