Raadsvoorstel Indicatoren en paragraaf Toekomstbestendigheid (werkgroep Bestuurlijke Toekomst)

Raadsvoorstel Portefeuillehouder

: Presidium

Zaakdossiernummer : Documentnummer : 2025.04034

*2025.04034*

Onderwerp

:

Raadsvoorstel Indicatoren en paragraaf Toekomstbestendigheid (werkgroep Bestuurlijke Toekomst)

Beleidsprogramma

:

1.1 Bestuur en Organisatie

Aan de raad van de gemeente Loon op Zand, Inleiding In 2019 nam de raad een motie vreemd aan over de bestuurlijke toekomst, waarin het college onder meer werd verzocht om een voorstel aan de raad aan te bieden voor een onderzoek naar de mogelijke bestuursvormen. De motie resulteerde uiteindelijk in het rapport “Bestuurlijke Toekomst Loon op Zand, huidig beeld en verkenning van de mogelijkheden” van Berenschot, waarin vier scenario’s geschetst, van zelfstandig blijven tot en met herindeling. Er werd uitdrukkelijk geen advies gegeven. De raad heeft daarop op 15 juli 2021 gekozen om in te zetten op zelfstandig blijven, mits de ontwikkelingen op een aantal aandachtsgebieden de goede kant op gaan. Die aandachtsgebieden zijn inwonerstevredenheid, financiën, robuuste organisatie en taakuitvoering. Door de raadswerkgroep Bestuurlijke Toekomst is vervolgens gewerkt aan het aanwijzen van meetbare indicatoren op basis waarvan geëvalueerd kan worden of de gemeente op de goede weg zit, en aan het ontwikkelen van het proces van meting van en rapportage over indicatoren. De werkgroep heeft hierbij ondersteuning gehad van Deloitte. In een viertal bijeenkomsten is in gezamenlijkheid gewerkt aan het rapport “Eindrapportage indicatoren bestuurlijke toekomst”. Beslispunten Wij stellen u voor: 1.

Voor het volgen van de ontwikkelingen op het terrein van Toekomstbestendigheid voor de vier aandachtsgebieden inwonerstevredenheid, financiën, robuuste organisatie en taakuitvoering, een aantal indicatoren met bijbehorende normen, bronnen en wijze van meten vast te stellen (Ontwerpbesluit I) 2. Vanaf de jaarrekening 2024 een paragraaf “Toekomstbestendigheid” aan de jaarrekening toe te voegen, waarin wordt gerapporteerd over de vier aandachtsgebieden inwonerstevredenheid, financiën, robuuste organisatie en taakuitvoering, met inbegrip van de in Besluit I genoemde indicatoren, en waarin relevante informatie die veelal ook al in de programmaverantwoording en paragrafen is samengevat (Ontwerpbesluit II) 3. Het college te verzoeken aanbevelingen aangaande de begroting en de jaarrekening op te volgen en over de voortgang hiervan het Auditcomité bij de jaarstukken 2024 en jaarstukken 2025 te informeren (Ontwerpbesluit III)

1

Beoogd effect Met het aanwijzen van indicatoren en de wijze waarop deze worden gevolgd kan de raad zich jaarlijks een oordeel vormen over de richting waarop de gemeente Loon op Zand zich ontwikkelt op het gebied van bestuurlijke toekomst. Argumenten 1.1 Indicatoren zijn in consensus tot stand gekomen Een gedeelte van de indicatoren is door de werkgroep Bestuurlijke Toekomst zelfstandig geïdentificeerd. De ontbrekende indicatoren zijn met ondersteuning van Deloitte door de werkgroep Bestuurlijke Toekomst aangewezen, waarna een gedragen set van indicatoren, normen, bronnen en wijze van meting voor de vier terreinen inwonerstevredenheid, financiën, robuuste organisatie en taakuitvoering is ontstaan. 1.2 Niet alleen de raad is betrokken geweest bij het traject Bij de vier bijeenkomsten van de werkgroep Bestuurlijke Toekomst waren ook de burgemeester en de gemeentesecretaris betrokken. Ook heeft Deloitte afstemming gezocht met de ambtelijke organisatie over de haalbaarheid van indicatoren en de extra paragraaf bedrijfsvoering. 2.1 Raad kan besluiten tot het toevoegen van een extra paragraaf in de begroting Op grond van artikel 9 van de BBV bevat de gemeentelijke begroting ten minste een zevental specifiek genoemde paragrafen. Het staat de raad vrij om hier naar eigen inzicht paragrafen aan toe te voegen.

Door het toevoegen van een extra paragraaf Toekomstbestendigheid aan de jaarrekening wordt voorzien in de behoefte van de raad om regelmatig te zien hoe de verschillende indicatoren die zijn geïdentificeerd als relevant voor het inzicht in de bestuurlijke toekomst. 3

Eindrapport bevat een aantal aanbevelingen voor de verbetering van begroting en jaarrekening Naast de werkzaamheden ten aanzien van de indicatoren voor de werkgroep Bestuurlijke Toekomst doet in zijn rapport een aantal aanbevelingen voor de begroting en jaarrekening ter verbetering van de kaderstellende en controlerende rol van de raad. Het lijkt de werkgroep Bestuurlijke Toekomst een goed idee om deze aanbevelingen aan het college aan te bieden met het verzoek hieraan gehoor te geven en over de voortgang hiervan in 2024 en 2025 te rapporteren aan het Auditcomité. Kanttekeningen Indicatoren, normen en meetwijzen geen statisch geheel De set van indicatoren, normen en meetwijzen is niet afgerond en zal dit naar verwachting ook nooit helemaal zijn. Voor een deel moeten de normen nog verder ontwikkeld worden. Voor een ander deel zou de praktijk te zijner tijd kunnen uitwijzen dat bepaalde indicatoren of normen aan herziening toe zijn. Een dialoog hierover tussen raad en college en andersom is dan uiteraard aan de orde. Financieel Niet van toepassing Voortgang Niet van toepassing

2

Communicatie Niet van toepassing Bijlagen 1.

Eindrapportage indicatoren bestuurlijke toekomst

Het presidium de secretaris,

de burgemeester,

J.A.J.J. Oosterhuis

H.A.G. Ronnes

3

Ontwerpbesluit I De raad van de gemeente Loon op Zand; gezien het voorstel van het presidium van 27 maart 2025, besluit voor het volgen van de ontwikkelingen op het terrein van Toekomstbestendigheid voor de vier aandachtsgebieden inwonerstevredenheid, financiën, robuuste organisatie en taakuitvoering, de volgende indicatoren met bijbehorende normen, bronnen en wijze van meten vast te stellen:

1. Inwonerstevredenheid Nr. 1.1 1.2

Indicator Waardering dienstverlening inwoners Waardering dienstverlening ondernemers/ verenigingen en stichtingen

Norm Gelijk aan gemiddelde Nederlandse gemeenten Gelijk aan gemiddelde Nederlandse gemeenten

Bron Waarstaatjegemeente.nl Waarstaatjegemeente.nl

Meting Enquête inmiddels uitgevoerd Enquête inmiddels uitgevoerd

2. Financiën Nr. 2.1

Indicator Solvabiliteitsratio

Norm 20 – 50% (zie begroting)

Bron Financiële administratie

2.2

Structurele exploitatieruimte

> 0 (zie begroting)

Financiële administratie

2.3

Belastingcapaciteit

110 – 115%

Financiële administratie

2.4

Netto-schuldquote

Maximaal 120% (is iets lager dan de VNG–norm van 130% voor “Voldoende”). 90% is “Signaalwaarde”.

Financiële administratie

Meting Jaarrekening 2024 Begroting 2025-2028 Jaarrekening 2024 Begroting 2025-2028 Jaarrekening 2024 Begroting 2025-2028 Jaarrekening 2024 Begroting 2025-2028

3. Robuuste organisatie Nr. 3.1

Indicator Tevredenheid medewerkers

Norm Hoger dan een 7 (Nader te bepalen).

Bron Medewerkerstevredenheidsonderzoek

Meting

3.2

Uitstroom medewerkers

Personele administratie

Jaarrekening 2024 Begroting 2025 – 2028

3.3

Invulling kwetsbare functies (*). Op dit moment met name belangrijke financiële functies en belangrijke functies Ruimtelijke ordening. Vooral vanwege

Uitstroom tussen de X% en Y%. Eerst rapporteren en later normeren. Daarbij ook rapporteren over wisselingen op managementniveau. Rapporteren over vacatures, tijdelijke inhuur, en periode van openstaande vacatures. Combinatie van

Personele administratie

Jaarrekening 2024 Begroting 2025-2028

5

de noodzakelijke “historische dossierkennis”. 3.4

3.5

3.6

kwalitatieve en kwantitatieve informatie. Nader concretiseren na 1e rapportage. Openstaande vacatures Maximaal XX% van de Personele administratie Jaarrekening 2024 vacatures staat langer Begroting 2025-2028 dan 4 maanden open. Eerst rapporteren, dan normeren. Afhankelijkheid van Maximaal 20% (landelijk Personele administratie Jaarrekening 2024 inhuurkrachten gemiddelde) van de Begroting 2025-2028 functies wordt ingevuld door inhuurkrachten (gecorrigeerd voor specialistische taken). Omvang en gebruik Hoogte en trend Financiële administratie. Jaarrekening 2024 opleidingsbudget en opleidingsbudget en Begroting 2025-2028 informatie over %gebruik hiervan. X% van begroting medewerkers dat een personeelslasten. Aantal opleiding heeft gevolgd. medewerkers in relatie tot het totaal dat een opleiding heeft gevolgd. Eerst rapporteren, dan normeren. (*) Een functie is een kwetsbare functie als het vertrek van een medewerk(s) er op deze functie direct leidt tot stagnering in de voortgang van activiteiten (bedrijfscontinuïteit) omdat de functie niet zomaar opnieuw is in te vullen of omdat met het vertrek van de medewerk(st)er veel historisch besef verdwijnt.

4. Taakuitvoering Nr. 4.1

Via taakveld/programma Overwegend) wettelijke taken

Norm - Activiteiten gerealiseerd - Kwalitatief voldoende - Geen achterstanden - Naleving eventuele wettelijke normen

4.2

Overige, reguliere, taken.

- Doelen bereikt - Activiteiten gerealiseerd - Kwalitatief voldoende - Geen achterstanden

4.3

Speerpunt taken (projecten, investeringen, nieuw beleid). Denk aan Energietransitie, Woningbouw Kwaliteit en tijdigheid implementatie wijzigingen in wet- en regelgeving. Denk aan privacywetgeving,

- Doelen overeenkomstig planning bereikt - Binnen budget gebleven

Bron - Jaarverslag en jaarrekening - Berap (indien informatie niet in andere P en C documenten staat) - Beleidsevaluaties - Inspectierapporten - Rekenkamerrapporten - Klachten - Bezwaar- en beroep - Horizontaal Toezicht provincie - Eigen meldingen gemeente overtreden wet-/ regelgeving - Jaarverslag en jaarrekening - Berap (indien informatie niet in andere P en C documenten staat) - Beleidsevaluaties - Rekenkamerrapporten - Klachten - Jaarverslag en jaarrekening - Beleidsevaluaties - Rekenkamerrapporten

Nieuwe of gewijzigde wetgeving tijdig en toereikend ingevoerd

- Horizontaal Toezicht Provincie - Beleidsnota’s

4.4

Meting vereiste Transparante en concrete doelen en activiteiten, informatie onderuitputting Rapporteren over achterstanden, niet gelukt, gedeeltelijk gelukt

6

omgevingswet, Nis-2 richtlijn, etc. 4.5

Innovaties

- Paragraaf bedrijfsvoering in het jaarverslag Transformaties, toepassing nieuwe technieken, implementatie nieuw software

- Paragraaf bedrijfsvoorziening, - Beleidsnota

Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Loon op Zand van Raadsbesluit d.d. (wordt ingevuld door Griffie).

De raad voornoemd,

de griffier,

de voorzitter,

7

Ontwerpbesluit II De raad van de gemeente Loon op Zand; gezien het voorstel van het presidium van 27 maart 2025, gelet op artikel 9 Besluit Begroting en Verantwoording; besluit Vanaf de jaarrekening 2024 een paragraaf “Toekomstbestendigheid” aan de jaarrekening toe te voegen, waarin wordt gerapporteerd over de vier aandachtsgebieden inwonerstevredenheid, financiën, robuuste organisatie en taakuitvoering, met inbegrip van de in Besluit I genoemde indicatoren, en waarin relevante informatie die veelal ook al in de programmaverantwoording en paragrafen is samengevat.

Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Loon op Zand van Raadsbesluit d.d. (wordt ingevuld door Griffie).

De raad voornoemd,

de griffier,

de voorzitter,

8

Ontwerpbesluit III De raad van de gemeente Loon op Zand; gezien het voorstel van het presidium van 27 maart 2025, besluit Het college te verzoeken de volgende aanbevelingen aangaande de begroting en de jaarrekening op te volgen en over de voortgang hiervan het Auditcomité bij de jaarstukken 2024 en jaarstukken 2025 te informeren: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8.

Beschrijf de activiteiten zo concreet mogelijk; Trek duidelijkere conclusies; Geef aan wat overwegend wettelijke en niet- wettelijke taken zijn; Vermeld bij de activiteiten (en doelstellingen) in de jaarrekening expliciet wat wel, gedeeltelijk, afwijkend en niet is gerealiseerd; Geef bij de taken (of paragraaf bedrijfsvoering) informatie over inspectierekenkamerrapporten, bezwaar en beroep; Geef bij de taken (of paragraaf bedrijfsvoering) informatie over de implementatie van nieuwe/gewijzigde wet- en regelgeving; Maak de opbouw van de vensters integraler, door bijvoorbeeld op te nemen welke verbonden partijen betrokken zijn, welke investeringen zijn gedaan, welk risico’s er zijn, welke doelen niet worden gerealiseerd, welke beleidsnota’s (+ jaartal) relevant zijn etc.; Niet alles is objectief meetbaar. Houd de informatie in de monitor zoveel mogelijk feitelijk. Soms zijn de activiteiten wel meetbaar, maar is er geen sterk verband met de doelstellingen.

Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Loon op Zand van ….. (wordt ingevuld door Griffie).

De raad voornoemd,

de griffier,

de voorzitter,

9