presentatie Scenariostudie Loon op Zand beeldvormend 9 okt
Tekst van het document
PRESEN T AT IE
Ruimtelijke scenariostudie
Gemeente Loon op Zand 9 oktober 2025
RUIMTELIJKE SCENARIOSTUDIE GEMEENTE LOON OP ZAND
Inleiding
2
RUIMTELIJKE SCENARIOSTUDIE GEMEENTE LOON OP ZAND
Wat speelt er? De energietransitie vindt plaats in wisselwerking met ruimtelijke veranderingen. Nieuwe energiebronnen vereisen een ander ruimtebeslag in omvang en vorm. Omgekeerd zullen ruimtelijke kenmerken van een gebied mede bepalen wat de mogelijkheden en knelpunten van de nieuwe energievoorziening zijn. Niet alles kan overal en gezamenlijk moeten we afwenteling in ruimte én tijd voorkomen. Keuzes in Loon op Zand hebben invloed op de regio en verder; andersom geldt hetzelfde.
RUIMTELIJKE SCENARIOSTUDIE GEMEENTE LOON OP ZAND
Waar zoekt de gemeente Loon op Zand naar? De ontwikkelingen in de energietransitie gaan snel én hebben een grote impact. De gemeente wil vanuit strategisch langetermijnperspectief afwegingen kunnen maken en handelingsperspectief voor de gemeente krijgen. Daar moeten we elkaar op voorbereiden.
RUIMTELIJKE SCENARIOSTUDIE GEMEENTE LOON OP ZAND
Vraag voor de scenariostudie Vertrekkend vanuit ontwikkelingen op het gebied van energie, welke ruimtelijke ontwikkelscenario’s zijn denkbaar en welke kansen en dilemma’s volgen hieruit voor de gemeente Loon op Zand?
Wel: kansen en dilemma’s inzichtelijk maken Niet: keuzes maken, een kwantitatieve onderbouwing van het energiesysteem
RUIMTELIJKE SCENARIOSTUDIE GEMEENTE LOON OP ZAND
Opbouw van de scenariostudie
analyse
Wat speelt er in en rondom gemeente Loon op Zand?
conclusies
Waar kan Loon op Zand tussen kiezen en met welke gevolgen?
ontwerp
Welke ruimtelijke ontwikkelscenario’s zijn denkbaar?
conclusies
Welke kansen en dilemma’s ontstaan er bij de scenario’s?
RUIMTELIJKE SCENARIOSTUDIE GEMEENTE LOON OP ZAND
Huidige situatie Kwaliteiten Identiteit van een groene, recreatieve gemeente Drie bijzondere landschappen: • Voormalige woeste gronden en heidevelden • Agrarisch cultuurlandschap • Nattere kleigronden Sterke sociale cohesie
Dilemma’s Versnippering van het landschap (structuurloos met prachtige plekken) Recreatie > druk op natuur en wegennet Kwetsbaar watersysteem Weinig mogelijkheden voor eigen energieopwek Toekomst landbouw in nat vs. droog gebied
7
RUIMTELIJKE SCENARIOSTUDIE GEMEENTE LOON OP ZAND
5
Analyse Mogelijke projecten / ontwikkelingen elektriciteit 1. Mogelijk windpotentieel bij de Moer 2. Windmolens bij Energiehub Tilburg-Noord 3. 380 kV-hoogspanningsstation TilburgNoord (trace en bouw station) 4. Verkenning Aanlanding Wind op Zee Mogelijke projecten / ontwikkelingen warmte 5.
Invulling warmtevraag: uitbreiding van het Amernet / geothermie in Loon op Zand
Mogelijke projecten / ontwikkelingen waterstof 6.
Delta Rhine Corridor met waterstofpunt op bedrijventerrein De Wildert (met aanzuigende werking)
8
RUIMTELIJKE SCENARIOSTUDIE GEMEENTE LOON OP ZAND
Analyse | ontwikkelingen elektriciteit
Regionale Energie- en Klimaatstrategie
Netcongestie: beperking ontwikkelruimte
380 kV station Tilburg-Noord met opwek van windenergie
Zuidwest 380 kV Oost-Rilland-Tilburg
9
RUIMTELIJKE SCENARIOSTUDIE GEMEENTE LOON OP ZAND
Analyse | ontwikkelingen warmte en waterstof
Het Amernet loopt onder Loon op Zand, maar de gemeente is er niet
Waterstof biedt een oplossing voor verduurzaming van hoge
op aangesloten. In de TVW staat dat wordt onderzocht of Loon op
temperatuurprocessen in de industrie en voor verduurzaming van
Zand hier wel op aan kan sluiten. Daarnaast kan gekeken worden naar
logistiek. Er zijn 13 bedrijven in de regio geïnteresseerd in waterstof.
lokale warmtenetten met aquathermie LTA en zonthermie als bronnen.
10
De kans is groot dat eventuele windmolens ten zuiden van De Moer afvallen door beperkingen vanuit Defensie.
5 Duurzame bron voor het Amernet nodig + sluitende business case. Anders warmtevraag invullen met geothermie of elektriciteit.
1
2
De Spinder (mogelijk 3 windmolens) wordt nog altijd gezien als een kansrijke locatie voor het Publiek Ontwikkelbedrijf van de REKS.
Voor een diepe aanlanding van wind op zee is er een converterstation op land nodig (5,5 ha grond + 2 ha werkterrein) op max. 6 km afstand van het hoogspanningsstation. Een converterstation is 25m hoog en produceert geluid. De converter komt mogelijk op de Wildert of de Spinder.
Onzekerheid
Veel
RUIMTELIJKE SCENARIOSTUDIE GEMEENTE LOON OP ZAND
4 6
Het is nog de vraag of de regio een waterstofpunt krijgt en of het een aantrekkende werking heeft. De gemeente heft zelf in de hand in hoeverre bedrijven zich hier mogen vestigen. De benodigde elektrolyser komt op de Wildert of op de Vossenberg (als daar ruimte ontstaat), op max. 6 km van het hoogspanningsstation. De elektrolyser is max. 20 ha voor 1 GW.
Mogelijke projecten / ontwikkelingen elektriciteit 1.
Windmolens bij de Moer
2.
Windmolens bij Energiehub Tilburg-Noord
3.
380 kV-hoogspanningsstation Tilburg-Noord (tracé en bouw station)
4.
Diepe Aanlanding Wind op Zee
Mogelijke projecten / ontwikkelingen warmte 5.
Invulling warmtevraag: uitbreiding van het Amernet / geothermie in Loon op Zand
Weinig
Mogelijke projecten / ontwikkelingen waterstof 6.
3
Weinig
Ruimtelijke impact
Tracé wordt aangelegd en station gebouwd. Het tracé door de gemeente heeft met name een visuele impact.
Veel
Delta Rhine Corridor met waterstofpunt op bedrijventerrein De Wildert (met aanzuigende werking)
11
RUIMTELIJKE SCENARIOSTUDIE GEMEENTE LOON OP ZAND
Energie importeren (nationale, regionale infrastructuur)
Elektriciteit van buiten de gemeente • Elektriciteit wordt elders opgewekt, Loon op Zand wacht een mogelijke diepe aanlanding af. • Kleine ruimtelijke impact in de gemeente, vooral hoogspanningskabels. • Impact netcongestie neemt toe.
Waterstofpunt, Amernet • Verschillende energievormen importeren, inzet op combinatie warmte-elektriciteit-waterstof. • Industrie wil mogelijk uitbreiden. • Grote afhankelijkheid van andere partijen, met name het Rijk. • Gunstig voor netcongestie.
Warmte, waterstof
All electric Elektriciteit uit de gemeente / regio •
Uitbreiding E-hub Tilburg-Noord
•
Windmolens bij De Moer
•
Opwek via lokale samenwerking (o.a. bij agrariërs, POB).
•
Impact netcongestie neemt toe.
•
Industrie kan moeilijk verduurzamen.
Eigen geothermie, lokale warmtenetten • Verschillende energievormen via lokale samenwerkingsvormen ontwikkelen. • Sterke afhankelijkheid van potentie bronnen in eigen gemeente.
Zelf energie opwekken (lokale, regionale infrastructuur)
12
RUIMTELIJKE SCENARIOSTUDIE GEMEENTE LOON OP ZAND
Afwegingen vanuit langetermijnperspectief
Potentiële versnelling van de energietransitie
Potentiële vertraging van de energietransitie
Meer onzekerheid qua invulling van de energietransitie
Meer zekerheid qua invulling van de energietransitie
Meer afhankelijk van andere partijen
Minder afhankelijk van andere partijen
Lokaal grotere ruimtelijke impact
Lokaal kleinere ruimtelijke impact
13
RUIMTELIJKE SCENARIOSTUDIE GEMEENTE LOON OP ZAND
Energie importeren (nationale, regionale infrastructuur)
Elektriciteit van buiten de gemeente • Elektriciteit wordt elders opgewekt, Loon op Zand wacht een mogelijke diepe aanlanding af. • Kleine ruimtelijke impact in de gemeente, vooral hoogspanningskabels. • Impact netcongestie neemt toe.
Waterstofpunt, Amernet • Verschillende energievormen importeren, inzet op combinatie warmte-elektriciteit-waterstof. • Industrie wil mogelijk uitbreiden. • Grote afhankelijkheid van andere partijen, met name het Rijk. • Gunstig voor netcongestie.
Warmte, waterstof
All electric Elektriciteit uit de gemeente / regio •
Uitbreiding E-hub Tilburg-Noord
•
Windmolens bij De Moer
•
Opwek via lokale samenwerking (o.a. bij agrariërs, POB).
•
Impact netcongestie neemt toe.
•
Industrie kan moeilijk verduurzamen.
Eigen geothermie, lokale warmtenetten • Verschillende energievormen via lokale samenwerkingsvormen ontwikkelen. • Sterke afhankelijkheid van potentie bronnen in eigen gemeente.
Zelf energie opwekken (lokale, regionale infrastructuur)
14
RUIMTELIJKE SCENARIOSTUDIE GEMEENTE LOON OP ZAND
‘Laissez-faire’ •
Voorlopig afwachten, keuzes open houden
•
Qua energie vragen we nog niets, maar we krijgen mogelijk ook nog niets. Anderen bepalen en we geven nog niets uit.
•
Kleinschalige projecten (is ook ontwikkeling)
•
Gedeeltelijk inzet op doorontwikkeling kwalitatief landschap, masterplan Pauwels kan doorgaan.
•
Landbouw blijft een vraagstuk.
•
Identiteit deelgebieden gebruiken voor inpassingsvraagstuk energietransitie.
15
RUIMTELIJKE SCENARIOSTUDIE GEMEENTE LOON OP ZAND
16
RUIMTELIJKE SCENARIOSTUDIE GEMEENTE LOON OP ZAND
‘Groene long en recreatieve hotspot in de regio’ • Nationale ontwikkelingen afwachten om zoveel mogelijk energie te importeren • Maximaal energie besparen • Eigen koers van de gemeente: maximaal inzetten op ‘groene long en recreatieve hotspot’ – past bij de identiteit • Versnippering van het landschap zoveel
Huis ter Heide
mogelijk tegengaan > Masterplan Pauwels • Toewerken naar een zeer kwalitatief, toekomstbestendig landschap • Herkenbaarheid landschappen is leidend voor de inpassing van de energietransitie (zorgvuldig, kleinschalig)
17
ONDERWERP
18
RUIMTELIJKE SCENARIOSTUDIE GEMEENTE LOON OP ZAND
‘Duurzaam, samenwerkend buitengebied’ • Actief onderzoeken hoe het eigen landschap zo goed mogelijk de energie- en landbouwtransitie kan bundelen: boeren als energieondernemers • Buitengebied is hard nodig om de energietransitie te laten landen in Loon op Zand – intensieve samenwerking met Duinboeren met een focus op vitale agrarische en gebiedsgerichte bedrijfsvoering • Zonnepanelen op daken, kleinschalige zonnevelden, windmolens. • Nattere teelten in het noordwesten van de gemeente • Kringlooplandbouw, in harmonie met de natuur, biobased bouwen
19
ONDERWERP
20
RUIMTELIJKE SCENARIOSTUDIE GEMEENTE LOON OP ZAND
‘Industrieproductielandschap’ • Rekenen op de uitrol van het waterstofnetwerk met De Wildert als aansluitpunt • Aanzuigende werking voor bedrijven die waterstof nodig hebben om te kunnen verduurzamen - past niet bij identiteit • Loon op Zand biedt ruimte door eigen bedrijventerreinen uit te breiden en biedt ruimte voor industrie aansluitend op bedrijventerrein de Wildert • Veel aandacht voor hoe watergebruik industrie kan samengaan met een toekomstbestendig watersysteem
21
RUIMTELIJKE SCENARIOSTUDIE GEMEENTE LOON OP ZAND
22
RUIMTELIJKE SCENARIOSTUDIE GEMEENTE LOON OP ZAND
Voorkeursprofiel van het College Waarom een voorkeursprofiel? Het kiezen voor een strategisch langetermijn-perspectief geeft ook richting aan overig ruimtelijk beleid en gebiedsontwikkelingen binnen de gemeente. Het is daarmee van belang om enige controle te kunnen houden op de ruimtelijke impact van de energietransitie op het grondgebied van de gemeente. Waarom ‘Groene long en recreatieve hotspot in de regio’ i.c.m. ‘Duurzaam samenwerkend buitengebied’? Dit past het beste bij de identiteit van onze gemeente.
23
RUIMTELIJKE SCENARIOSTUDIE GEMEENTE LOON OP ZAND
Voortgang Het door u gekozen voorkeursscenario zal worden meegenomen in de energiesysteemvisie, het overige toekomstige ruimtelijk beleid en ruimtelijke- en gebiedsontwikkelingen binnen onze gemeente. Lopend traject: energiesysteemvisie Loon op Zand Een visie met doelstellingen en keuzes op het thema Energie voor de gemeente Loon op Zand op de lange termijn. Het gaat over energiedragers, energie-infrastructuur, flexibiliteit en energiebesparing. De scenariostudie dient als basis voor de energiesysteemvisie. De scenariostudie biedt echter nog geen kwantitatieve onderbouwing van het energiesysteem. Voor verdere keuzes is die onderbouwing wel nodig.
24
ONDERWERP
25