Ontwerpbegroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027 Baanbrekers.pdf

Ontwerpbegroting 2024 8 maart 2023 dagelijks bestuur 17 maart 2023 algemeen bestuur 27 maart 2023

2

Ontwerpbegroting 2024

3

Inhoud VOORWOORD

5

1.

ALGEMEEN 1.1 Leeswijzer 1.2 Financiële verantwoording 1.3 Begroting in een oogopslag 1.4 Gemeentelijke bijdragen

9 9 10 11 12

2.

BELEIDSBEGROTING 2.1 Programmaplan 2.2 Paragrafen

17 17 27

3.

FINANCIËLE BEGROTING 3.1 Uiteenzetting financiële positie en toelichting 3.2 Begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027

47 47 49

4.

TOELICHTING OP DE BEGROTING 2024 4.1 Toelichting op de lasten en baten per deelprogramma 4.2 (Vervangings)investeringen 4.3 Toelichting op de meerjarenraming

53 53 62 64

5.

BIJLAGEN 5.1 Bijlage 1: Geraamd verloop reserves en voorzieningen 5.2 Bijlage 2: Overzicht van geraamde baten en lasten per taakveld 5.3 Bijlage 3: Formatie regulier / personele bezetting Wsw 2024 5.4 Bijlage 4: Begrippen en afkortingen

66 66 68 69 70

4

Ontwerpbegroting 2024

5

VOORWOORD Wat je aandacht geeft, groeit Ons leven wordt steeds intensiever beïnvloed door invloeden van buitenaf. De crises gaan tegenwoordig hand in hand, zo lijkt het wel. Het ene sombere nieuwsbericht na het andere zien, lezen en horen we. Je zou er bijna moedeloos van worden. Zo zit ik echter niet in elkaar. En zo zitten we bij Baanbrekers ook niet in elkaar. Wij willen graag altijd het positieve blijven zien. In mensen, in werk, in samenwerken, in de samenleving. Hierbij uitgaand van het gezegde ‘wat je aandacht geeft, groeit’. Wij zullen alle mensen die aangewezen zijn op onze diensten de nodige aandacht geven zodat ook zij in staat zijn om te groeien. De begroting voor 2024 ligt nu voor je. Het blijft lastig om in de toekomst te kijken (wij stellen onze begroting op in het eerste kwartaal voorafgaande aan het begrotingsjaar). Feit is dat de invloeden van buitenaf (lees: het geld dat we van de overheid voor onze taken krijgen) in de loop van het jaar nog een paar keer flink van invloed kunnen zijn op deze begroting. Laten we hopen, nee laten we ervanuit gaan dat er in het restant van 2023 niet al te veel konijnen uit de hoge hoed worden getoverd, die ingrijpende gevolgen hebben op onze begroting. Baanbrekers levert ook in 2024 weer graag sterk mensenwerk.

Als leer-, werk- en mensontwikkelbedrijf van de gemeenten Heusden, Loon op Zand en Waalwijk willen en bevorderen wij graag dat iedereen meedoet aan de samenleving en aan werk. Daarom werken we ook in 2024 graag duurzaam samen met ondernemers, het onderwijs, de overheid en met elkaar. Geheel volgens onze in 2018 bepaalde In-Beweging-Koers zorgen wij ervoor dat mensen in beweging komen. Dat zij hun talenten ontdekken en dat zij het beste in zichzelf naar boven halen. Dit komt aan op groeien, leren, ontwikkelen en werken. Daarvoor zetten de professionals van onze organisatie zich met veel enthousiasme in. Is werk niet, nog niet of even niet mogelijk? Dan bieden we ook in 2024 hulp in de vorm van een tijdelijk inkomen. En dan leiden we deze kandidaten als dat voor hen het beste is door naar sociaal-maatschappelijke activering van onze drie gemeenten. Zoals het er nu naar uitziet, wordt ook 2024 weer een druk en interessant jaar. Het blijft kijken in een glazen bol om de economische ontwikkelingen te voorzien. Gaat de economie weer groeien of komen we in een recessie terecht? Wie het weet, mag het zeggen! Samen proberen we goed en tijdig in te spelen op alle ontwikkelingen die op ons afkomen. Samen willen we ook in 2024 het gat op de arbeidsmarkt dichten door een inclusieve benadering.

We zijn en blijven daarbij afhankelijk van de tot onze beschikking staande kandidaten en de bereidheid van werkgevers in onze regio om mensen met een achterstand tot de arbeidsmarkt kansen te bieden. We zetten in op intensivering van de contacten met deze bedrijven. Ook zullen wij in onze dienstverlening én in onze eigen bedrijfsvoering intensiever gebruik gaan maken van informatietechnologie en dus digitalisering. We zullen daarbij zorgen voor de juiste maat en uiteraard ook aandacht schenken aan passende beveiliging. 2024 wordt het eerste volledige jaar waarin we tijdelijk op een ‘gescheiden’ manier gaan werken. Ons hoofdgebouw is dan namelijk gesloopt en de nieuwbouwwerkzaamheden zijn dan in volle gang. Onze aanpakkers, doorpakkers, smaakmakers, kringlopers, groenmakers en schoonmakers zijn dan aan het werk op en vanaf ons bedrijfsterrein aan de Zanddonkweg. Onze kantoormedewerkers werken dan hybride vanuit het huurpand aan de Tuinstraat in Waalwijk en in mindere mate vanuit gebouw 3 aan de Zanddonkweg. Het is cruciaal dat we elkaar in deze tijdelijke gescheiden situatie blijven opzoeken en vinden. Verbinding met elkaar staat ook dan hoog op de agenda. Tijdens de bouwperiode blijft het voor ons een mooie uitdaging om ervoor te zorgen dat we onze dienstverlening op een integrale manier kunnen blijven uitvoeren.

Als alles meezit – en waarom zou het niet meezitten? – dan zijn we medio 2025 weer allemaal te vinden op ons bedrijfsterrein aan de Zanddonkweg in een nieuw en bij onze organisatie passend gebouw.

6

Toekomstbestendigheid. Dat is het kernwoord waar het al een flinke tijd bij Baanbrekers om draait. Ook in 2024 werken we daaraan verder. Dit uiteraard met onze In-Beweging-Koers als richting. We zijn al een flink eind op scheut. De structuur is gestroomlijnd, de werkprocessen zijn geactualiseerd en met onze organisatiecultuur zijn we aan de slag. Maar we willen nog wat stappen zetten om nog beter actief te kunnen zijn als breed en sociaal mensontwikkelbedrijf, waar het ontwikkelen van medewerkers, talenten en kandidaten centraal staat. Over wat Baanbrekers wil bereiken, wat we daarvoor doen en wat het mag kosten, lees je meer in deze begroting voor het jaar 2024. Ook in 2024 zullen wij laten zien dat Baanbrekers sterk mensenwerk levert. Wij doen dat graag door constructief samen te werken, met onze opdrachtgevers, onze werkgevers, onze drie gemeenten en zeker ook met onze bestuurders.

Ad van Oudheusden directeur

Ontwerpbegroting 2024

7

8

Ontwerpbegroting 2024

9

1. ALGEMEEN 1.1 Leeswijzer Voor u ligt de begroting 2024 en de meerjarenraming 2025 – 2027 van Baanbrekers. Baanbrekers voert voor de gemeenten Heusden, Loon op Zand en Waalwijk de Participatiewet en de Wet sociale werkvoorziening uit. De taken van Baanbrekers zijn te verdelen in twee hoofdgroepen: het bemiddelen naar of verstrekken van werk en het verstrekken van inkomensondersteuning (uitkeringen). Het eerste vanuit zowel de Participatiewet als de Wet sociale werkvoorziening. De uitgangspunten van de kaderbrief 2024 zijn in deze begroting verwerkt. De indeling en vorm van de begroting 2024 zijn in overeenstemming met het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Voor de opstelling van de begroting is uitgegaan van één programma in de zin van het BBV. Hierin zijn drie deelprogramma’s opgenomen: • • •

Re-integratie, Participatie & Inkomen Leren & Werken Gemeentelijke bijdragen & overige lasten en baten

De indeling van de deelprogramma’s sluit aan op de taakvelden volgens het BBV. De kosten van overhead zijn niet in de deelprogramma’s verantwoord, maar worden afzonderlijk gepresenteerd.

10

1.2 Financiële verantwoording Algemeen De begroting 2024 is opgesteld in de lijn van de bijgestelde begroting 2023, waarbij uiteraard rekening is gehouden met de uitgangspunten zoals die in de kaderbrief 2024 zijn opgenomen en gecorrigeerd voor incidentele invloeden die specifiek op 2023 betrekking hebben. Stortingen in reserves Voor het jaar 2024 is een storting in de reserve herhuisvesting begroot van € 472.704. Deze storting is conform het besluit van het algemeen bestuur van 13 december 2021, en bestaat uit de volgende componenten: Besparing vervallen storting in onderhoudsvoorziening gebouwen: Besparing vervallen afschrijvingskosten gebouw 1: Totaal

€ 342.500 € 130.204 € 472.704

Vernieuwbouw Op 18 oktober 2021 heeft het algemeen bestuur besloten vernieuwbouw te realiseren op de huidige locatie. Hiermee is een netto-investering gemoeid van € 23,9 miljoen. Op 19 december 2022 heeft het algemeen bestuur de begroting bijgesteld. De bijbehorende begrotingswijziging wordt in 2023 door het AB vastgesteld. Voor de financiering zijn twee leningen afgesloten (20 miljoen en 5 miljoen). Het voornemen tot vernieuwbouw heeft voor de boekjaren 2021 tot en met 2025 een aantal financiële mutaties tot gevolg, die gedurende die jaren via een bestemmingsreserve worden verwerkt. In 2026 wordt deze bestemmingreserve ingezet om een deel van de investering van de vernieuwbouw te financieren. Structureel sluitende begroting Na aftrek van de geraamde mutaties in de reserves is de begroting 2024 sluitend. Vooralsnog hebben we ons voor de bepaling van het BUIG-budget en de ontwikkeling van het uitkeringsbestand gebaseerd op de ontwikkeling van het macrobudget PW 2024 zoals in de begroting 2023 van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) is gepubliceerd. Zowel de verwachte uitkeringslast als de inkomsten laten op basis van deze methodiek een lichte stijging zien ten opzichte van 2023.

Bij aanbieding van Berap II 2023 zullen we melding maken van het voorlopig budget BUIG 2024, zodat de gemeenten in de gelegenheid worden gesteld om dit nog voor aanvang van het boekjaar in hun begrotingen te verwerken. Zoals de afgelopen jaren gebruikelijk is, zal de actualisatie van de begroting bij aanvang van het boekjaar aan het algemeen bestuur voorgelegd worden.

Ontwerpbegroting 2024

11

1.3 Begroting in een oogopslag Baanbrekers Bedragen x € 1.000 Lasten DP1: Re-integratie, Participatie & Inkomen DP2: Leren & Werken DP3: Gemeentelijke bijdragen & .........overige lasten en baten Totaal lasten deelprogramma's Overhead Totaal lasten

Realisatie 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

2025

Meerjarenraming 2026

2027

40.049 13.380

42.884 14.122

36.584 14.971

37.318 14.968

38.078 14.898

38.838 14.576

55 53.485 7.655 61.140

35 57.040 7.371 64.411

35 51.590 8.356 59.946

35 52.321 9.504 61.824

35 53.011 8.694 61.705

35 53.449 8.672 62.121

36.474 13.732

39.347 13.559

32.852 13.530

33.556 13.320

34.287 13.236

35.018 12.999

10.978 61.183

12.491 65.397

14.037 60.419

17.192 64.069

14.182 61.705

14.105 62.121

43

986

473

2.244

0

0

Af: stortingen reserves Bij: onttrekkingen reserves

-492 661

-1.046 60

-473 0

-2.244 0

0 0

0 0

Geraamd resultaat

212

0

0

0

0

0

Baten DP1: Re-integratie, Participatie & Inkomen DP2: Leren & Werken DP3: Gemeentelijke bijdragen & .........overige lasten en baten Totaal baten Geraamd saldo van lasten en baten

Onder de baten van deelprogramma 3 zijn de navolgende gemeentelijke bijdragen verantwoord: Toelichting: Gemeentelijke bijdragen Bedragen x € 1.000 Gemeentelijke bijdragen

Realisatie 2022 10.507

Begroting 2023 12.091

Begroting 2024 13.639

Meerjarenraming 2025 2026 13.990 13.782

2027 13.704

De gemeentelijke bijdragen 2024 zijn gestegen ten opzichte van 2023. In hoofdstuk 4: toelichting op de begroting 2024 zijn nadere specificaties en toelichtingen per deelprogramma opgenomen.

12

1.4 Gemeentelijke bijdragen Conform de Gemeenschappelijke regeling ‘Uitvoeringsorganisatie Baanbrekers’ dragen de gemeenten bij aan de exploitatie van Baanbrekers op basis van de inwoneraantallen per 1 januari van het begrotingsjaar. Voor de begroting 2024 is gerekend met de inwoneraantallen per 1 januari 2023, zoals gepubliceerd door het CBS naar de situatie per medio februari 2023. Dit zijn voorlopige gegevens. De definitieve bijdragen voor 2024 worden bij het opmaken van de jaarrekening 2024 bepaald op basis van de inwoneraantallen per 1 januari 2024. Het verloop van de gemeentelijke bijdragen volgens de bijgestelde begroting 2023 naar de ontwerpbegroting 2024 is als volgt: Mutatie gemeentelijke bijdrage 2024 t.o.v. 2023 op hoofdlijnen Bedragen x € 1.000

Gem. bijdrage 2023 (actualisatie begroting)

aard mutatie: structureel/ autonoom/ incidenteel beïnvloedb. 12.091

Mutaties begroting 2024: BUIG, baten vs. lasten

-163

I

A

828

S

A

384

S

A

293

S

A

Rentelasten, incidentele rente bate 2023

296

I

A

Energiekosten, hogere gastarieven

196

S

A

Inhuur derden, lager in 2024 a.g.v. incidenteel hogere inhuur in 2022/2023

-266

S

A

ICT - Verhoging licentiekosten t.b.v. werken met laptops 75k en overig - Hogere licentiekosten MijnInkomen a.g.v. nieuwe functionaliteit

91 75

S S

B B

Lage Inkomensvoordeel (LIV)

35

S

A

Resultaat deeln. Ruelong

194

S

A

Reserves - Aanvulling tekort jaarrekening 2021 - Overige reserves

-555 42

I I

A A

Personeelskosten - Niet-gesubsidieerd personeel CAO inhaaleffect 2023 (+/- 400k) o.b.v principe akkoord CAO SGO en indexatie 2024 o.b.v. Kaderbrief - Gesubsidieerd personeel incl. Wsw-Rijksvergoeding Daling aantal personen (-13) en indexatie 2024 o.b.v. Kaderbrief - Fidant intern incl. LKS Toename aantal personen Beschut (ca.20) en indexatie 2024 o.b.v. Kaderbrief

Overig, diverse kleine mutaties Gem. bijdrage 2024 (ontwerp begroting)

98 13.639

Zoals bovenstaand op regelniveau is toegelicht, bevat de toename van de personeelskosten ad. € 1,5 miljoen de indexatie 2024 (4,2%) zoals opgenomen in de Kaderbrief, en specifiek voor het nietgesubsidieerd personeel het inhaaleffect 2023 o.b.v. het principeakkoord cao SGO t.o.v. het initieel bepaalde uitgangspunt van 5,2%. Gemeenten zullen via de algemene uitkering tenminste deels gecompenseerd worden voor hogere personeelskosten.

Ontwerpbegroting 2024

13

In de navolgende tabel zijn voor de verschillende budgetten de voorlopig te betalen bedragen 2024 per gemeente gespecificeerd.

Voor de bepaling van de gemeentelijke bijdragen is uitgegaan van onderstaande definitieve inwoneraantallen per 1 januari 2023. De definitieve verdeling wordt gemaakt op basis van het inwoneraantal per 1 januari 2024. Voor de jaren 2025 tot en met 2027 worden voorlopig dezelfde inwoneraantallen aangehouden als voor 2024.

Gemeente Heusden Loon op Zand Waalwijk Totaal

Inwoneraantal 45.557 23.768 49.342 118.667

Het aandeel van de gemeentelijke bijdragen dat conform de gemeenschappelijke regeling wordt berekend op basis van de inwoneraantallen is als volgt:

Realisatie 2022 : conform voorlopige jaarrekening 2022 Begroting 2023 : conform begroting 2023 na 1e begrotingswijziging

De gemeentelijke bijdragen worden per kwartaal vooraf in rekening gebracht.

14

Ontwerpbegroting 2024

15

16

Ontwerpbegroting 2024

17

2. BELEIDSBEGROTING 2.1 Programmaplan Baanbrekers voert namens de gemeenten Heusden, Loon op Zand en Waalwijk de Participatiewet en de Wet sociale werkvoorziening uit. In deze paragraaf wordt het programmaplan weergegeven en toegelicht. De opzet is gebaseerd op het BBV. De indeling van de deelprogramma’s is ongewijzigd ten opzichte van 2023. Het programmaplan bestaat uit de volgende drie deelprogramma’s: • 2.1.1 Re-integratie, Participatie & Inkomen • 2.1.2 Leren & Werken • 2.1.3 Gemeentelijke bijdragen & overige lasten en baten

Uitdagingen Het landschap waarin Baanbrekers acteert, verandert continu. Ontwikkelingen op het gebied van economie, arbeidsmarkt en wetgeving zijn allemaal factoren van invloed. In de deelprogramma’s schetsen we de ontwikkelingen die hun weerslag hebben op de wijze waarop wij invulling geven aan onze opdracht.

Ontwikkelingen Baanbrekers Uitgangspunten Eind 2018 hebben de gemeenten en Baanbrekers, met het vaststellen van de In-Beweging-Koers, de volgende uitgangspunten vastgesteld voor de dienstverlening van Baanbrekers: • • • • • • • •

Zo regulier als mogelijk werken Welzijn van mensen staat voorop Focus op werk Aandacht voor integrale aanpak Instroom, doorstroom, uitstroom als primair proces Bedrijfsmatige activiteiten als leerwerkstructuur en vangnet Opereren binnen de aangegeven kwalitatieve en financiële kaders Gemeenschappelijke opdrachtverstrekking(en) door de gemeenten, tenzij…

We blijven onze dienstverlening hieraan toetsen en verbeteren. Aan de hand van de relevante ontwikkelingen, wordt hieronder weergegeven wat we willen bereiken in 2024. Ontwikkelingen Baanbrekers heeft de ambitie om aan de standaard van het taalakkoord te voldoen. In 2023 wordt met Taalnetwerk afgestemd wat zij de leidinggevenden kunnen bieden op grond van het herkennen van laaggeletterdheid en het gebruik van heldere taal en het afstemmen op welke wijze personen met taalachterstand kunnen worden geholpen door Baanbrekers en het Taalnetwerk. Op basis van een plan van aanpak zullen we dit gefaseerd over afdelingen heen en/of per afdeling in 2024 uitvoeren. Transformatie tot sociaal ontwikkelbedrijf We blijven de tijdelijke werkplekken - doorstroombanen - bieden als opstap naar zo regulier mogelijk werk elders. We creëren daarbinnen werkleerlijnen zodat gerichte door- en uitstroom naar reguliere

18

werkgevers plaatsvindt, gebaseerd op vraag (werkgevers) en aanbod (doelgroep). Dit organiseren we op onze eigen locatie, of bij sociale ondernemers. We bieden structureel werk - vangnet - als blijkt dat dat de meest reguliere werkplek is. We organiseren dit werk op onze eigen locatie, of bij sociale ondernemers die dit met ruime ervaring beter kunnen dan wij. Baanbrekers levert - als werkgever - de mensen, de expertise en indien nodig de ondersteuning op de werkvloer.

Ontwerpbegroting 2024

19

2.1.1 Deelprogramma 1: Re-integratie, Participatie & Inkomen (RPI) De afdeling RPI verzorgt de re-integratiebegeleiding voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt naar zo regulier en duurzaam mogelijk werk. Als werken (nog) niet lukt verstrekken we een (tijdelijk) inkomen in de vorm van een uitkering. Inwoners die (nog) niet kunnen deelnemen aan een traject gericht op betaald werk, brengen we onder de aandacht van de gemeente. De gemeente is verantwoordelijk voor het participatieaanbod. Baanbrekers en gemeenten houden contact om de kansen op werk te monitoren. Daarnaast verstrekken we ook bijzondere bijstand. En op basis van een dienstverleningsovereenkomst voeren we de nieuwe Wet inburgering uit namens de gemeenten Heusden en Waalwijk.

Een deel van de inwoners uit de Langstraat met een uitkering, ± 780 personen, is langdurig aangewezen op een uitkering. Bijvoorbeeld door (tijdelijke) ontheffing van de arbeidsplicht, of door stapeling van problematiek waardoor een traject gericht op werk (nog) niet lukt. Het andere deel, ± 820 personen (w.o. NUG-ers; Niet-UitkeringsGerechtigden), zit in een actief reintegratietraject gericht op werk. De effectiviteit zit in het principe ‘via werk naar werk’. Een methodisch model van in-, door- en uitstroom dat optimaal gebruik maakt van de mogelijkheden die een gecombineerde sociale dienst en sociaal ontwikkelbedrijf biedt. Via werkervaringsplekken - waar basale werknemersvaardigheden worden geoefend en kennis wordt gemaakt met diverse werksoorten - en doorstroombanen maakt de kandidaat gemakkelijker en meer duurzaam de stap naar een reguliere werkgever en verdient daarmee een eigen inkomen. De begeleidingsintensiteit en het tempo waarin het traject wordt afgelegd is afhankelijk van wat de kandidaat nodig heeft. De groep die een re-integratietraject naar werk doorloopt heeft door multiproblematiek steeds intensievere begeleiding en langere tijd nodig om dit traject succesvol te doorlopen. Zo hoog mogelijke arbeidsparticipatie In 2024 zetten we wederom maximaal in op kandidaten die betaald aan het werk gaan, al dan niet met loonkostensubsidie.

Van de personen die op een doorstroombaan werkzaam zijn, zal een groot deel doorstromen naar een reguliere werkgever. We verwachten zo’n 275 plaatsingen te realiseren in 2024. Daarnaast blijven we dit re-integratiemodel ontwikkelen op effectiviteit en kwaliteit. De regie bij inen doorstoom is vanaf 2023 bij de trajectbegeleider belegd. Dit vraagt om inzet van diverse instrumenten waaronder de trainer, matchers, de afdeling Leren & Werken alsook maatwerk. Uitgaande van de kandidaat betekent dit een nauwe samenwerking tussen alle partijen evenals registratie en evaluatie van de ingezette activiteiten. Om instrumenten inzichtelijk te maken is medio 2022 de Instrumentencatalogus EVA in gebruik genomen. Hierin kunnen zowel interne als externe instrumenten worden opgenomen. Vooralsnog kunnen alleen medewerkers van Baanbrekers gebruik maken van EVA. De Beheergroep EVA is in 2023

20

aangesteld met als doel EVA te optimaliseren en actueel te houden. Streven is EVA in 2024 ook open te stellen voor kandidaten. Naast EVA gebruiken wij ook DENNIS. Dit is een instrumentengids binnen de arbeidsmarktregio dat ondersteunt bij het verbeteren van de werkgeversdienstverlening. Onze medewerkers en werkgevers kunnen in DENNIS op een snelle en eenvoudige manier instrumenten en leerwerktrajecten bekijken en delen. Het combineert zowel de lokale en regionale instrumenten als de landelijke instrumenten. In 2024 zullen we bewezen succesvolle werkwijzen uit het land toevoegen. Denk hierbij aan bijvoorbeeld werken meer lonend maken of aansluiten op aanbod uit de arbeidsmarktregio. Definitieve keuzes zullen gedurende 2023 en verder gemaakt worden. Nadat Baanbrekers in 2023 heeft onderzocht welke digitale systemen noodzakelijk zijn voor het regionaal ontsluiten van werkgevers- en werkzoekendengegevens in samenwerking met werkgeversservicepunt (WSP), zullen we in 2024 een keuze maken voor een systeem. De voorkeur gaat uit naar een systeem dat ook bijdraagt aan de digitale ondersteuning van het in- door- en uitstroomproces van Baanbrekers. Als blijkt dat de eigen systemen niet geschikt zijn, kan een investering in een digitaal systeem noodzakelijk zijn. Niemand tussen wal en schip Baanbrekers heeft de ambitie om aan de standaarden van het Taalakkoord te voldoen.

We groeien daar stapsgewijs naar toe onder andere door gebruik te maken van de mogelijkheden die het Taalhuis biedt. We gaan aan de slag met bewustwording bij onze medewerkers door het geven van de workshops “Herkennen en doorverwijzen” en “Heldere taal”. Het gaat dan vooral om medewerkers die onze cliënten spreken. Verder is een uitleg en toelichting aan onze medewerkers over wat het Taalhuis en Taalnetwerk is, belangrijk. De belangrijkste speerpunten uit het traject integrale ketenbenadering zijn opgepakt. Uiteraard blijven we in gesprek met de Toegang- en Wijkteams over onze dienstverlening zodat we voortdurend oog houden voor verbetering. Daarmee geven we blijvend vervolg aan de implementatie van verbeterpunten zoals in het traject integrale ketenbenadering afgesproken. We organiseren en borgen directe contactlijnen met de Toegang- en Wijkteams van de gemeenten in onze dienstverlening. We zorgen voor frequent contact met deze teams, zowel op casusniveau als op overstijgende onderwerpen. Zo resulteert een afwijzing van een uitkering in een zo warm mogelijke overdracht of verwijzing naar de gemeentelijke partner of het gemeentelijke loket. We houden daarbij uiteraard de regelgeving rondom de bescherming van persoonsgegevens in acht. Mijn Inkomen Baanbrekers is in 2022 met Mijn Inkomen gestart. Mijn Inkomen is een eDienst Social Domein.

Het is een website voor cliënten waarop zij 24/7 veilig (via DigiD) kunnen inloggen. Deze speciale website wordt ook wel een e-loket genoemd. In 2023 onderzoeken we welke vervolgmodules van e-Diensten dat jaar nog in gebruik genomen kunnen worden. En in 2024 verwachten we dan de laatste modules te kunnen implementeren. Vertrouwen is goed In aansluiting op de ontwikkelingen in de maatschappij zijn we sinds 2023 bezig met een overgang om te handelen vanuit vertrouwen. Denk hierbij onder andere aan het proces “Snelle aanvraag/snel besluit”. Vanaf 2023 zijn we hiertoe ook aan de slag met een transitie voor team Kwaliteit om het systeem van één op één toetsing los te laten en over te gaan op coaching en training van de medewerkers. Daarnaast gaat het team Fraudepreventie zich op het conceptwetsvoorstel Handhaving Sociale Zekerheid, oriënteren en voorbereiden. Het voorstel geeft onder meer ruimte om aan te sluiten bij de persoonlijke omstandigheden van burgers. Zo komen er meer mogelijkheden om te waarschuwen, een

Ontwerpbegroting 2024

21

voorwaardelijke boete op te leggen, of van straf af te zien. Volgens het conceptwetsvoorstel moet de overheid voortaan uitgaan van vertrouwen in haar burgers. Of, zoals de ministers eind november vorig jaar schreven: ‘We gaan ervan uit dat mensen het goede willen doen.’ Met ingang van 2025 moet het nieuwe handhavingsbeleid van kracht worden. Lasten en baten

Realisatie 2022 : conform voorlopige jaarrekening 2022 Begroting 2023 : conform begroting 2023 na 1e begrotingswijziging

De lasten en baten worden in hoofdstuk 4.1 nader toegelicht.

22

Ontwerpbegroting 2024

23

2.1.2 Deelprogramma 2: Leren & Werken (L&W) De leerwerkstructuur van Baanbrekers biedt aan kandidaten uit de Participatiewet en Wswmedewerkers de mogelijkheid werkzaamheden te verrichten en werknemersvaardigheden op te doen. Binnen Leren & Werken bieden we diverse activiteiten met als doel de uitstroom zo optimaal mogelijk te laten zijn. Zo kennen we werkzaamheden binnen Twiddus (kringloopwinkel), horeca (Broikes en kantine), de Werkpool (detacheringsprojecten), Verpakken & Assemblage, Groen & Schoonmaak. Daarnaast verzorgen we binnen L&W ook de vangnetfunctie voor werk. Ambitie 2024 We zijn een opstap naar de reguliere arbeidsmarkt voor werkzoekenden die een (grote) afstand tot de arbeidsmarkt ervaren. We bieden tijdelijke werkplekken als springplank naar zo regulier en duurzaam mogelijk werk. Dit doen we met een divers werkaanbod dat aansluit bij de mogelijkheden van de kandidaten, maar ook de stap naar kansrijke beroepen en sectoren in de regio overbrugt. Op deze werkplekken worden competenties en (vak)vaardigheden ontwikkeld die een basis leggen om naar vermogen deel te nemen aan de arbeidsmarkt. Zo wordt betaald en duurzaam werk voor meer uitkeringsgerechtigden beschikbaar en dragen we bij aan een zo inclusief mogelijke arbeidsmarkt. We bieden structureel werk aan onze medewerkers met een indicatie Wsw of Beschut Werk, het zogenaamde vangnet.

We hebben iedere medewerker goed in beeld en weten of er nog ontwikkelmogelijkheden zijn. Zo gebruiken we ieders talenten ten volle op de meest reguliere werkplek. Het aanbod van de leerwerkstructuur stemmen we af op de mogelijkheden van de kandidaten en op de kansen voor duurzame uitstroom op de arbeidsmarkt. Om de aansluiting tussen onze doelgroep en kansrijke beroepen te behouden, is diversiteit in werkaanbod een vereiste. Zo ontstaat een sterke leerwerkstructuur die kan meebewegen met de ontwikkelingen in de economie en arbeidsmarkt. Wat zijn de belangrijkste doelstellingen voor 2024? • • • •

We bieden (tijdelijke) leerwerkplekken als opstap naar kansrijke beroepen. We bieden structurele werkplekken aan medewerkers met een indicatie Wsw of beschut werk, waarvoor het (tijdelijk) niet is weggelegd om bij externe opdrachtgevers te werken. Van alle medewerkers is inzichtelijk of de huidige werkplek (momenteel) de meest reguliere werkplek is en de ontwikkelmogelijkheden zijn in beeld. 50% van de medewerkers heeft een binnen de werkleerlijn passend vakdiploma, bijvoorbeeld VCA in het Groen en vakdiploma SVS voor schoonmaak.

Wat gaat Baanbrekers hiervoor doen? Begin 2023 is naar aanleiding van het onderzoek naar de Product Markt Combinaties (PMC’s), geconcludeerd dat de PMC’s Twiddus, Verpakken & Assemblage en Schoonmaak in eigen beheer moeten worden uitgevoerd. Ten aanzien van Broikes en Groen is er een onderzoek naar samenwerking met externe partners. Hierdoor komt het ondernemersrisico niet volledig bij Baanbrekers te liggen. Dit betekent voor 2024 vanuit een andere richting de doorontwikkeling van de leer- & werklijnen; van productiegericht naar meer mens- en ontwikkelgericht in lijn met de gekozen koers in 2018. Uit het PMC-onderzoek blijkt dat onder de juiste omstandigheden alle PMC’s geschikt zijn voor doorstroombanen. In 2024 zullen we verder vervolg geven aan het uitwerken van de leerlijnen per PMC en de middelen die daarvoor nodig zijn.

24

De leerlijnen zijn de basis voor de doorstroombanen zodat een medewerker zich kan ontwikkelen. Het team Marktbewerking stelt jaarlijks een strategisch accountplan op waaruit trends van kandidaten en trends uit de arbeidsmarkt te halen zijn. Dat is input voor het door ontwikkelen van de doorstroombanen. Zo is de verwachting dat we meer doorstroombanen van kleine omvang (bv. 4 uur per week) gaan aanbieden als opstap voor kandidaten die op deze wijze wel de eerste stap naar werk kunnen maken. Om vervolgens aan urenuitbreiding te kunnen werken. Middels het formatieplaatsenplan is per PMC inzichtelijk welke begeleiding nodig is. Ondanks dat de doelgroep een steeds grotere afstand tot de arbeidsmarkt heeft, waardoor de begeleidingsbehoefte toeneemt, is de verwachting dat de begeleiding voldoende is om te voldoen aan de doelstelling van Baanbrekers; een zo hoog mogelijke maatschappelijke participatie van mensen, en daar waar het niet kan bieden we een vangnet. Met de afdeling Re-integratie, Participatie & Inkomen stemmen we af op welke wijze Leren & Werken de begeleiding van de doorstroombaan vorm kan geven. Lasten en baten

Realisatie 2022 : conform voorlopige jaarrekening 2022 Begroting 2023 : conform begroting 2023 na 1e begrotingswijziging

De lasten en baten worden in hoofdstuk 4.1 nader toegelicht.

Ontwerpbegroting 2024

25

2.1.3 Deelprogramma 3: Gemeentelijke bijdragen & overige lasten en baten Onder dit deelprogramma vallen de volgende posten. Gemeentelijke bijdragen Onder deelprogramma 3 worden de gemeentelijke bijdragen verantwoord, ter dekking van de exploitatie. Deze bijdragen worden overeenkomstig de gemeenschappelijke regeling berekend op basis van de inwoneraantallen per 1 januari van het verslagjaar. Overige lasten en baten Naast de gemeentelijke bijdragen worden in dit deelprogramma tevens alle overige (incidentele) baten en lasten verantwoord die niet specifiek zijn toe te rekenen aan de deelprogramma’s 1 en 2, en die ook niet onder de overhead vallen. Onvoorzien Vanaf 2022 is onder dit deelprogramma ook de post onvoorzien opgenomen. Deze bedraagt € 25.000. Lasten en baten

Realisatie 2022 : conform voorlopige jaarrekening 2022 Begroting 2023 : conform begroting 2023 na 1e begrotingswijziging

De lasten en baten worden in hoofdstuk 4.1 nader toegelicht.

26

2.1.4 Bedrag voor heffing van vennootschapsbelasting Vanaf 2016 zijn alle overheden in principe belastingplichtig voor de vennootschapsbelasting. In 2016 heeft voor het laatst een beoordeling van de fiscale positie van Baanbrekers plaatsgevonden. Hierbij is vastgesteld dat vennootschapsbelasting niet van toepassing is. In een brief van 24 januari 2017 heeft de inspecteur het volgende bepaald: “Er is geen sprake van winststreven wanneer Baanbrekers per (geclusterde) activiteit verlieslatend blijkt te zijn, dan wel wanneer Baanbrekers in staat blijkt te zijn binnen de begroting te opereren en het alsnog daarvan ontstane positieve resultaat (overschot) per ondernemingsactiviteit direct (voor bestemming van reserves) terugstort naar de deelnemende gemeenten op basis van een terugbetalingsverplichting in de statuten.”

2.1.5 Bedrag voor onvoorzien Bij de aanbieding van de begroting 2021 heeft de provincie Noord-Brabant de opmerking gemaakt dat conform de regelgeving van het BBV (artikel 8 lid 1) een post onvoorzien verplicht is. De provincie heeft gevraagd om hier bij volgende begrotingen rekening mee te houden. Vanaf het begrotingsjaar 2022 is een post onvoorzien opgenomen.

2.1.6 Incidentele baten / lasten Alle in de begroting opgenomen lasten zijn in principe structureel van aard. Als er in de deelprogramma’s hiervan wordt afgeweken dan worden de betreffende posten duidelijk toegelicht.

Ontwerpbegroting 2024

27

2.2 Paragrafen Op grond van het BBV bevat de begroting een aantal paragrafen. Doel van de paragrafen is dat onderwerpen, die versnipperd in de begroting staan, worden gebundeld. De paragrafen laten een dwarsdoorsnede zien van de financiële aspecten van de begroting. Het gaat vooral om de beleidslijnen voor beheersmatige aspecten die grote financiële gevolgen kunnen hebben of die van belang zijn voor de uitvoering van de deelprogramma’s. Het BBV benoemt 8 paragrafen. Voor onze organisatie zijn die niet allemaal relevant. De voor Baanbrekers van toepassing zijnde paragrafen zijn: • • • • • •

2.2.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing 2.2.2 Onderhoud kapitaalgoederen 2.2.3 Financiering 2.2.4 Verbonden partijen 2.2.5 Bedrijfsvoering 2.2.6 Openbaarheidsparagraaf Wet open Overheid

28

2.2.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing Inleiding In deze paragraaf worden de risico’s van Baanbrekers toegelicht en afgezet tegen de beschikbare weerstandscapaciteit om risico’s af te dekken. Bij de risico-inventarisatie is ook gekeken naar vergelijkbare organisaties om een zo volledig mogelijk beeld te krijgen van de mogelijke risico’s. De financiële risico’s die Baanbrekers loopt, worden volledig afgedekt door de deelnemende gemeenten. Het weerstandsvermogen van Baanbrekers fungeert als eerste buffer indien zich tekorten voordoen, maar hoeft dus niet van dusdanige omvang te zijn dat er meerjarig tekorten mee kunnen worden afgedekt, of dat er structurele tegenvallers in de jaarlijkse exploitatielasten mee moeten worden opgevangen. In de gemeenschappelijke regeling Baanbrekers (GR) is bepaald dat de deelnemers bijdragen aan de kosten van de dienst indien het eigen vermogen van de dienst daalt tot onder de € 1,2 miljoen, indien daartoe vanuit bedrijfseconomisch standpunt aanleiding toe is. Van Baanbrekers wordt verwacht dat zij tegenvallers die zich gedurende het begrotingsjaar voordoen, zelf kan opvangen. Om die reden is het belangrijk dat het eigen vermogen wordt aangevuld tot de in de GR opgenomen norm van 1,2 miljoen euro.

Definitie risico’s Een risico is een kans op het optreden van een negatieve gebeurtenis van materieel belang die niet is voorzien in de meerjarenbegroting. De risico’s worden opgenomen in de risicotabel, als onderbouwing van het benodigde weerstandsvermogen. Definitie weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen van een organisatie is de mate waarin zij in staat is niet begrote, en substantiële financiële tegenvallers op te vangen met het doel haar taken te kunnen voortzetten. Het weerstandsvermogen geeft de robuustheid van de financiële huishouding weer. Het beoordelen daarvan vraagt inzicht in de omvang van de risico’s en de aanwezige weerstandscapaciteit. Het weerstandsvermogen bestaat uit de beschikbare weerstandscapaciteit gedeeld door de berekende benodigde weerstandscapaciteit op basis van het risicoprofiel. weerstandsvermogen =

beschikbare weerstandscapaciteit benodigde weerstandscapaciteit

Beschikbare weerstandscapaciteit De weerstandscapaciteit bestaat uit de middelen waarover een organisatie beschikt om de financiële gevolgen van de onderkende risico’s te kunnen afdekken. Er moet dan gedacht worden aan onbenutte ruimte in de reguliere begroting, vrij aanwendbare reserves en eventuele stille reserves die te gelde kunnen worden gemaakt. Voorzieningen blijven buiten beschouwing omdat dit geen eigen vermogen is. Hoe groot die weerstandscapaciteit moet zijn, is afhankelijk van de risico-inschatting maar ook van de bereidheid van het bestuur om deze risico’s te aanvaarden. De weerstandscapaciteit is te onderscheiden in een incidentele en een structurele component. Incidentele weerstandscapaciteit kan bestaan uit: 1. Algemene reserve 2. Post onvoorzien incidenteel 3. Stille reserves 4. Incidentele begrotingsruimte

Ontwerpbegroting 2024

29

Structurele weerstandscapaciteit kan bestaan uit: 1. Post onvoorzien structureel 2. Structurele begrotingsruimte Voor Baanbrekers geldt dat alleen de algemene reserve (incidenteel) en de post onvoorzien (structureel) als reële componenten voor het weerstandsvermogen kunnen worden aangemerkt. Gelet op de geringe omvang van de post onvoorzien betekent dit dat er nauwelijks structureel weerstandsvermogen is. Baanbrekers beschikt over de volgende reserves: • Algemene reserve Conform besluitvorming in 2018 is de hoogte van de reserve maximaal € 1,2 miljoen. • Reserve herpositionering Deze bestemmingsreserve is bedoeld voor de te maken kosten van uitvoering van het sociaal plan, en heeft dus een specifieke bestemming, en is dus niet inzetbaar voor de weerstandscapaciteit. Voor 2024 wordt er van uitgegaan dat de reserve inmiddels is afgewikkeld. • Reserve vakantiegeld Deze bestemmingsreserve is eveneens niet inzetbaar voor de weerstandscapaciteit. • Reserve herhuisvesting Deze tijdelijke bestemmingsreserve is eveneens niet inzetbaar voor de weerstandscapaciteit. (Benodigde) weerstandscapaciteit op basis van het risicoprofiel De geïnventariseerde risico’s met daarbij het geschatte maximum schadebedrag en de inschatting van de kans op optreden, leveren gezamenlijk de omvang van de benodigde weerstandscapaciteit op.

30

Geïnventariseerde risico’s Risico’s

Maximale bedrag schade PM

Kans op optreden risico PM

Gewogen risico PM

1

Macrobudget Rijksmiddelen

2

Ontwikkeling van het aantal uitkeringsgerechtigden

PM

PM

PM

3

Garantstelling Baanbrekers aan Ruelong

PM

PM

PM

4

Vergrijzing

1.000.000

50%

500.000

5

Wegvallen opdrachtgevers

1.800.000

30%

540.000

6

Ontwikkeling loonkosten

600.000

25%

150.000

7

Risico’s herhuisvesting

12.135.000

3.165.500

8

Afwijkende loon- en prijsontwikkelingen t.o.v. CPB-index

26% gemiddeld PM

PM

Totaal

€ 15.535.000

PM € 4.355.500

Het risicoprofiel is dan als volgt: Gevolgklasse

Kans 1: <10%

Kans 2: 10%<>30%

Score 6: > 1.000.000

7

Score 5: >0,5 mln - € 1,00 mln.

5

Score 4: > 0,25 mio. - € 0,50 mln. Score 3: > 0,15 mio. - € 0,25 mln.

Kans 3: 30%<>50%

Kans 4: 50%<>70%

Kans 5: 70%<>90%

4 6

Score 2: > € 0,10 mln. - € 0,15 mln. Score 1: tot en met € 0,1 mln. De nummering in dit risicoprofiel correspondeert met de opsomming in de tabel “geïnventariseerde risico’s”

Beoordeling beschikbaar weerstandsvermogen Op basis van de beschikbare weerstandscapaciteit, die op basis van de begroting per 31-12-2024 € 1.200.000 bedraagt, en de berekende benodigde weerstandscapaciteit op basis van het risicoprofiel, kan het weerstandsvermogen als volgt worden berekend: € 1.200.000 / € 4.355.500 = 0,27 Het algemeen bestuur bepaalt de norm weerstandsvermogen Overheden zijn vrij om de norm voor het weerstandsvermogen zelf te bepalen. Het is aan het algemeen bestuur van Baanbrekers om duidelijke normen te stellen voor het gewenste weerstandsvermogen, en te bepalen of de te lopen risico’s acceptabel zijn. Over het noodzakelijke niveau van de algemene reserve zijn in de Gemeenschappelijk Regeling afspraken gemaakt. Het berekende kengetal is een indicatie van het begrote weerstandsvermogen, en wordt door het algemeen bestuur van Baanbrekers in alle gevallen als acceptabel beschouwd.

Ontwerpbegroting 2024

31

Toelichting op de risico’s 1. Macrobudget Rijksmiddelen De verlaging van het macrobudget van de Wsw rijksvergoeding is gebaseerd op een verwachte uitstroom van Sw-medewerkers. Landelijk wordt geconstateerd dat de daadwerkelijke uitstroom lager ligt dan rekenkundig is meegenomen. Dit heeft tot gevolg dat er een discrepantie ontstaat tussen de subsidiestroom en de daadwerkelijke lasten welke ten laste komen van de Sw-organisatie. Het financiële effect van dit risico drukt op de staat van baten en lasten. 2. Ontwikkeling van het aantal uitkeringsgerechtigden De ontwikkeling van het aantal uitkeringsgerechtigden is gebaseerd op landelijke verwachtingen. Lokaal wijken deze af. Tot enkele jaren geleden ontwikkelde het aantal uitkeringsgerechtigden bij Baanbrekers zich gunstiger dan de landelijke trend, maar inmiddels is deze positieve tendens afgevlakt en zijn de financiële gevolgen zichtbaar in het resultaat op de BUIG. Omdat de werkelijke ontwikkeling van de BUIG een onvoorspelbaar karakter heeft, blijft dit een risicopost. 3. Risico’s deelnemingen (Garantstelling Baanbrekers aan Ruelong B.V.) In 2018 is door het algemeen bestuur besloten dat Baanbrekers een voorziening opneemt voor het negatief eigen vermogen van Ruelong B.V. Op grond van dit besluit heeft Baanbrekers een voorziening getroffen voor de gecumuleerde verliezen van Ruelong B.V. tot en met het boekjaar 2022.

Voor de komende jaren wordt een dotatie in de voorziening geraamd ter hoogte van het verwachte bedrijfsresultaat. Het risico bestaat echter dat het daadwerkelijk resultaat afwijkt van de verwachting. 4. Vergrijzing Doordat er geen nieuwe instroom in de Wsw plaatsvindt, neemt het aandeel ‘oudere’ Sw-werknemers bij Baanbrekers toe. Door een hoger arbeidsongeschiktheidspercentage onder oudere medewerkers leidt dit tot hogere kosten. Dit risico wordt ingeschat op € 1,0 miljoen over een periode van 5 jaar. 5. Omzet Het wegvallen van opdrachtgevers heeft bij de invoering van de Participatiewet meer dan gemiddeld impact op het resultaat. Baanbrekers is meer dan bij de Sw afhankelijk van de opdrachtgevers omdat het Rijk alleen het ontbrekende deel aan loonwaarde compenseert. Dit risico wordt ingeschat op 30% van de omzet van de tien grootste opdrachtgevers (omzet: € 1,8 miljoen). 6. Ontwikkeling loonkosten De stijging van de loonkosten Wsw kan hoger zijn dan de compensatie daarvoor vanuit de Wsw rijksvergoeding. Dit risico wordt ingeschat op 1% van de salarislasten Wsw, zijnde € 120.000. Voor 5 jaar is dit bedrag € 600.000. 7. Risico’s herhuisvesting In 2021 heeft het algemeen bestuur het besluit genomen tot herhuisvesting. Een dergelijk groot project brengt ook extra financiële risico’s met zich mee.

Door het bureau dat de herhuisvesting begeleidt, wordt in een uitgebreide risicomatrix een aantal risico’s benoemd dat betrekking heeft op de nieuwbouw. Naar de situatie per begin februari 2023 bedraagt de totale omvang van de risico’s € 12.135.000 met een daarbij behorende gewogen risicopost van € 3.165.500. 8. Afwijkende loon- en prijsontwikkelingen t.o.v. CPB-index Voor het berekeningen van de loon- en prijsontwikkeling wordt uitgegaan van de “index loonvoet sector overheid” en de “netto materiële overheidsconsumptie” volgens de meest recente septembercirculaire. Jaarlijks blijkt dat bij de realisatie hier (vaak negatieve) afwijkingen op ontstaan. Het risico wordt PM opgenomen.

32

Financiële kengetallen Het BBV schrijft voor dat in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing een aantal verplichte kengetallen wordt opgenomen. Doel daarvan is inzicht te geven in de financiële positie van de organisatie. Kengetal

Jaarrekening 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Netto schuldquote

-/- 4,1

-/- 6,2

16,6

Idem gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen

-/- 4,4

-/- 6,5

16,4

8,6 %

11,7 %

8%

-/- 0,07 %

0%

0%

Solvabiliteitsratio Structurele exploitatieruimte

Netto schuldquote Het BBV schrijft hier twee vergelijkbare kengetallen voor: • de netto schuldquote; • de netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen. De netto schuldquote geeft inzicht in het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen en geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en aflossingen op de exploitatie. Netto wil zeggen dat van de schulden eventueel uitgezette gelden zijn afgetrokken. De schuldenlast wordt uitgedrukt in een percentage van de begrotingsomvang exclusief mutaties op reserves. De wijziging ten opzichte van de begroting 2023 wordt veroorzaakt door de grote wijziging in de netto schuldpositie als direct gevolg van de financiering van vernieuwbouw. Solvabiliteitsratio Solvabiliteit geeft aan hoe groot het aandeel is van het eigen vermogen in het totaal van de passiva. Het kengetal geeft inzicht in de mate waarin Baanbrekers in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. De ratio is het eigen vermogen als percentage van het balanstotaal. Hoe hoger deze ratio, hoe gunstiger dit is voor de financiële weerbaarheid van de organisatie. Structurele exploitatieruimte In dit kengetal komt tot uiting of Baanbrekers over voldoende structurele baten beschikt om de structurele lasten te dekken.

De structurele lasten en baten worden in dit kengetal uitgedrukt als een percentage van de totale baten (voor mutaties op reserves) van het betreffende jaar. Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten te dekken. Een cijfer van rond de nul (tussen -0,4 en 0,4) betekent dat de structurele baten en lasten min of meer in evenwicht zijn. Beoordeling van de onderlinge verhouding tussen de kengetallen en relatie tot de financiële positie De kengetallen zijn in overeenstemming met de positie van Baanbrekers als gemeenschappelijke regeling. De organisatie heeft een beperkt eigen vermogen en is gedeeltelijk gefinancierd met vreemd vermogen. Dit komt tot uiting in de solvabiliteitsratio. De uitkomst hiervan wordt voor een belangrijk deel bepaald door het beleid ten aanzien van de opbouw van de algemene reserve. Door de algemene reserve te maximeren en de bestemmingsreserves te reguleren is indirect besloten om niet te sturen op de solvabiliteit.

Ontwerpbegroting 2024

33

2.2.2 Onderhoud kapitaalgoederen Huisvesting regulier onderhoud Baanbrekers beschikte over een in 2019 geactualiseerd (duurzaam) meerjarig onderhoudsplan gebouwen 2020–2039 en een daarbij behorende voorziening voor het onderhouden van de gebouwen. In 2019 zijn met behulp van een EED-audit (Energy Efficiency Directive) alle gebouwen bekeken en is het uitvoeringsplan voor het onderhoud geheel geactualiseerd. De onderhoudsreserve is in 2019 omgezet in een voorziening. In 2020 en 2021 is jaarlijks € 342.500 in de voorziening gestort. De werkelijke onderhoudskosten zijn gedurende die jaren direct ten laste van de voorziening gebracht. Het onderhoudsplan was opgesteld met een looptijd van 20 jaar. Met het besluit van het algemeen bestuur tot vernieuwbouw is de onderhoudsvoorziening per ultimo 2021 komen te vervallen. Besloten is geen planmatig onderhoud meer uit te voeren en de besparing van de jaarlijkse storting in de voorziening wordt gedurende enkele jaren ingezet ter gedeeltelijke financiering van de vernieuwbouw. Na het gereedkomen van de nieuwbouw zal uiteraard een nieuw DMJOP worden opgesteld, en worden de onderhoudskosten via een nieuw te vormen voorziening geëgaliseerd. De verwachting is dat dit vanaf de begroting 2025 zal gaan plaatsvinden.

34

2.2.3 Financiering In deze paragraaf wordt ingegaan op de ontwikkelingen en uitgangspunten voor de kasgeldlimiet, de rente, de geldleningen en het treasurybeleid. De paragraaf beoogt, in samenhang met de financiële verordening, inzicht te geven in de sturing en beheersing van de financieringsfunctie. De doelstellingen van de treasuryfunctie zijn in het treasurystatuut geconcretiseerd voor risicobeheer, financiën en kasbeheer. De voornaamste doelstellingen zijn het beperken van financiële risico’s, het verbeteren van het renteresultaat en het regelen van het liquiditeitenbeheer. Treasury In de vergadering van het algemeen bestuur van 16 december 2019 is het herziene treasurystatuut Baanbrekers vastgesteld. Het treasurystatuut geeft de spelregels voor de treasuryfunctie en diverse uitgangspunten voor het risicobeheer. Schatkistbankieren Overheden mogen sinds 2014 tegoeden uitsluitend bij het Rijk of andere decentrale overheden wegzetten. Dit is primair bedoeld om de staatsschuld terug te dringen. De banktegoeden die boven het drempelbedrag uitkomen, moeten worden overgemaakt naar een aparte rekening bij de Rijksschatkist. Het drempelbedrag wordt jaarlijks op basis van het begrotingstotaal berekend. Leningen en kredietfaciliteiten Baanbrekers heeft drie opgenomen langlopende leningen: Verstrekker *BNG 20 jaar BNG 50 jaar BNG 50 jaar Totaal

Schuld per 1-1-2024 € 150.000 19.200.000 4.900.000 € 24.250.000

Jaarlijkse aflossing € 15.000 400.000 100.000 € 515.000

Jaar laatste aflossing 2033 2071 2072

Rente 3,40 % 0,71% 1,368%

* Deze lening is afgesloten t.b.v. de gemeente Waalwijk. De rente en aflossing worden jaarlijks doorbelast.

Indien het voor de financiering van nieuwe investeringen in 2024 noodzakelijk is aanvullende leningen aan te trekken, zal dit conform de kaders van het treasurystatuut plaatsvinden. Voor 2024 zal dit waarschijnlijk niet aan de orde zijn. In de begroting is derhalve geen rekening gehouden met rentelasten van nieuwe leningen. Baanbrekers heeft bij de BNG een kredietfaciliteit van € 3,1 miljoen (situatie per begin 2023). Hier zal naar verwachting in 2024 geen gebruik van worden gemaakt. Bij de Rabobank en de ING is roodstand niet toegestaan. Rentevisie Verantwoorde financieringsbeslissingen vereisen een goede inschatting van de renteontwikkelingen. De leningen bij de BNG ad € 20 miljoen en € 5 miljoen zijn in 2021 en 2022 aangegaan en dienen ter financiering van de herhuisvesting. Met het opnemen van de leningen zijn renterisico’s voor de komende jaren geminimaliseerd. Onderscheiden worden rente voor kortlopende leningen (< 1 jaar) en rente voor langlopende leningen (> 1 jaar). Voor de begroting 2024 gaan we uit van maximaal 2,5 % voor zowel kortlopende als langlopende leningen.

Ontwerpbegroting 2024

35

Renterisicobeheer Algemene uitgangspunten voor het renterisicobeheer: • Geen overschrijdingen van de renterisiconorm conform de wet Financiering decentrale overheden (Fido); • Afstemming van nieuwe leningen/uitzettingen op de liquiditeitsplanning en de financiële positie; • Maximale afstemming van de rentetypische looptijd en het renteniveau van de betreffende lening/uitzetting op de actuele rentestand en de rentevisie. Kasgeldlimiet Met de kasgeldlimiet stelt de wet Fido een norm voor het maximumbedrag voor de financiering van de bedrijfsvoering met kortlopende middelen (looptijd <1 jaar). De kasgeldlimiet voor de gemeenschappelijke regelingen is 8,2% van het begrotingstotaal. De verwachting is dat wij aan deze norm gaan voldoen. Rentetoerekening Op grond van het BBV dient de paragraaf financiering inzicht te geven in: • De rentelasten; • Het renteresultaat; • De wijze waarop rente wordt toegerekend aan investeringen en projecten. In de begroting 2024 is een bedrag voor rente op langlopende leningen opgenomen van € 202.000, bij de bepaling is rekening gehouden met transitorische rente. Rentebaten worden niet structureel geraamd. Aan investeringen en projecten wordt geen rente toegerekend. Het renteresultaat bestaat dus alleen uit de werkelijk verschuldigde rente.

Renterisiconorm Ter beperking van het renterisico op de vaste schulden heeft de wetgever de renterisiconorm vastgesteld. Deze norm schrijft voor welk deel van de lange termijn leningen (> 1 jaar) maximaal vernieuwd mag worden in een begrotingsjaar. Voor gemeenschappelijke regelingen is dit vastgesteld op 20% van het begrotingstotaal. Baanbrekers zal naar verwachting binnen deze norm blijven.

36

2.2.4 Verbonden partijen De volgende verbonden partijen zijn allen gevestigd in Waalwijk en vallen volledig onder de invloed van (het bestuur van) Baanbrekers: Soort 1. Gemeenschappelijke regelingen 2. Vennootschappen en coöperaties 3. Stichtingen en verenigingen 4. Overige verbonden partijen

Ontwerpbegroting 2024

Verbonden partijen n.v.t. a) Ruelong B.V. b) Stichting Bevordering Werkgelegenheid Midden-Langstraat (SBW) c) Stichting Fidant n.v.t.

37

a) Ruelong B.V. De besloten vennootschap Ruelong B.V. is voor 100% eigendom van Baanbrekers. Het bestuur van de B.V. is in handen van de directie zijnde de directeur van Baanbrekers. Er is een manager benoemd die taken en werkzaamheden van de B.V. in de uitvoering verricht onder verantwoordelijkheid van deze directeur/bestuurder. Bij het besturen van Ruelong B.V. wordt rekening gehouden met de belangen van de aandeelhouders. Dit gebeurt door afstemming over de wijze van besturen met de Algemene Vergadering van Aandeelhouders (AvA), zijnde de voorzitter van het dagelijks en algemeen bestuur van Baanbrekers. Ruelong B.V. exploiteert de bedrijfsactiviteiten groen en schoonmaak. Gedurende het jaar 2022 zijn gemiddeld 58,3 fte Wsw en 12,5 fte P-wet via Baanbrekers bij Ruelong B.V. aan de slag geweest. Daarmee zijn niet alleen de financiële maar ook de sociale belangen in deze deelneming voor Baanbrekers groot. Daarnaast heeft Ruelong B.V. op basis van een arbeidsovereenkomst zelf medewerkers in dienst. Voor de besloten vennootschap Ruelong worden afzonderlijke jaarrekeningen opgemaakt. Naam regeling Rechtsvorm Openbaar belang Bestuurlijk belang Financieel belang

Eigen vermogen Vreemd vermogen Financieel resultaat

Risico’s

Beleidsvoornemens Ontwikkelingen/ veranderingen in het belang

Ruelong B.V. Besloten vennootschap Ruelong B.V. exploiteert de bedrijfsactiviteiten groen en schoonmaak. Ruelong B.V. hanteert de handelsnaam “WML-Facilitair”. De besloten vennootschap Ruelong B.V. is voor 100% eigendom van Baanbrekers. • Baanbrekers staat financieel garant voor dochteronderneming Ruelong B.V. Hiervoor is een voorziening gevormd. • Tussen Baanbrekers en Ruelong B.V. bestaat een rekeningcourantverhouding. • Baanbrekers heeft een dienstverleningsovereenkomst (DVO) met Ruelong B.V. afgesloten. Aan Ruelong B.V. wordt een deel van de overhead van Baanbrekers doorberekend. • Baanbrekers heeft gesubsidieerd en niet-gesubsidieerd personeel in dienst, dat gedetacheerd is bij Ruelong B.V. De salarislasten worden doorberekend aan Ruelong B.V. en de ontvangen Wsw rijksvergoeding wordt door Baanbrekers aan Ruelong B.V. doorbetaald. Begin begrotingsjaar 2023: -/- € 1.494.000 Begin begrotingsjaar 2023: € 2.649.000 2022: -/- € 396.000 2023 begroting: -/- € 587.000 2024 begroting: -/- € 781.000 Reden voor toename verlies in 2024 is een toename van de personeelskosten (door indexaties en een lagere Wsw-Rijksvergoeding per Wsw-medewerker) bij een gelijkblijvende omzet. Verdiencapaciteit neemt af door daling aantal inzetbare Wsw-medewerkers.

Tevens leidt toename aantal plaatsen Beschut Werk tot hogere begeleidingsbehoefte in deze doelgroep; de begeleidingscapaciteit wordt daarom in stand gehouden t.o.v. niveau 2023. Het risico is aanwezig dat de financiële performance van de bedrijfsactiviteit onder druk komt te staan waardoor doorgeleend geld niet meer terugbetaald wordt en ook de bijdrage aan de overheadkosten niet kan worden voldaan. Baanbrekers voorziet verliezen in de jaarrekening door het vormen voor een voorziening gelijk aan de hoogte van het negatieve eigen vermogen. Krimp projectenportefeuille door kleiner personeelsbestand In beeld brengen benodigde investeringen Niet van toepassing.

38

b) Stichting Bevordering Werkgelegenheid Midden-Langstraat (SBW) Baanbrekers leent personeel in van de Stichting Bevordering Werkgelegenheid (SBW). De enige activiteit van deze stichting is het in dienst hebben en detacheren van personeel bij of via Baanbrekers. Het hieruit voortvloeiend werkgeversrisico is voor rekening van Baanbrekers. De stichting maakt geen winst of verlies en heeft geen eigen vermogen. Het algemeen bestuur van Baanbrekers vormt tevens het bestuur van SBW. Van de stichting SBW worden afzonderlijke jaarrekeningen opgemaakt. Naam regeling Rechtsvorm Openbaar belang Bestuurlijk belang Financieel belang

Eigen vermogen Vreemd vermogen Financieel resultaat

Risico’s

Beleidsvoornemens Ontwikkelingen/ veranderingen in het belang

Ontwerpbegroting 2024

Stichting Bevordering Werkgelegenheid Midden-Langstraat (SBW) Stichting De stichting heeft regulier personeel in dienst dat ter beschikking wordt gesteld aan Baanbrekers tegen vergoeding van de door de stichting betaalde loonkosten. Het algemeen bestuur van Baanbrekers vormt het stichtingsbestuur van Stichting Bevordering Werkgelegenheid Midden-Langstraat (SBW). • Tussen Baanbrekers en SBW bestaat een rekening-courantverhouding. • SBW heeft personeel in dienst, dat gedetacheerd is bij Baanbrekers. De salarislasten worden doorberekend aan Baanbrekers en subsidies en andere bijdragen worden door SBW aan Baanbrekers doorbetaald. Begin begrotingsjaar 2023: € 0 Begin begrotingsjaar 2023 € 0 Jaarrekening 2022: € 0 Begrotingsjaar 2023: € 0 Begrotingsjaar 2024: € 0 De activiteiten van de stichting bestaan uit het in dienst hebben van personeel dat ter beschikking wordt gesteld aan Baanbrekers tegen vergoeding van de door de stichting betaalde loonkosten. Het risico is aanwezig dat detacheringsvergoedingen, subsidies en bijdragen verlaagd worden waardoor de financiële prestatie van de bedrijfsactiviteit onder druk komt te staan. De organisatiekosten van de stichting Bevordering Werkgelegenheid MiddenBrabant (SBW) en de loonkosten van het personeel in dienst bij SBW worden doorbelast aan Baanbrekers, zodat het financiële resultaat per definitie nihil is.

Het risico ligt derhalve bij Baanbrekers. Geen wijzigingen Geen wijzigingen

39

c) Stichting Fidant Het algemeen bestuur van Baanbrekers vormt het stichtingsbestuur van Stichting Fidant. Stichting Fidant is in een aantal gevallen voor Baanbrekers, de drie aan Baanbrekers deelnemende gemeenten, UWV en derden de contractant voor trajecten voor personen voor het opdoen van vaardigheden om de vereiste competenties te bereiken naar zo regulier als mogelijk werk. De feitelijke uitvoering van deze trajecten wordt door stichting Fidant uitbesteed aan Baanbrekers. De stichting maakt geen winst of verlies en heeft geen eigen vermogen. Voor de stichting Fidant worden afzonderlijke jaarrekeningen opgemaakt. Naam regeling Rechtsvorm Openbaar belang Bestuurlijk belang Financieel belang

Eigen vermogen Vreemd vermogen Financieel resultaat

Risico’s

Beleidsvoornemens Ontwikkelingen/ veranderingen in het belang

Stichting Fidant Stichting De stichting heeft personeel in dienst dat ter beschikking wordt gesteld aan Baanbrekers tegen vergoeding van de door de stichting betaalde loonkosten. Het algemeen bestuur van Baanbrekers vormt het stichtingsbestuur van Stichting Fidant. - Tussen Baanbrekers en stichting Fidant bestaat een rekeningcourantverhouding. - Stichting Fidant heeft personeel in dienst, dat gedetacheerd is bij Baanbrekers. De salarislasten worden doorberekend aan Baanbrekers en subsidies en bijdragen worden door stichting Fidant aan Baanbrekers doorbetaald. Begin begrotingsjaar 2023: € 0 Begin begrotingsjaar 2023: € 0 Jaarrekening 2022: € 0 Begrotingsjaar 2023: € 0 Begrotingsjaar 2024: € 0 De activiteiten van de stichting bestaan uit het in dienst hebben van personeel uit de doelgroep P-wet dat ter beschikking wordt gesteld aan Baanbrekers tegen vergoeding van de door de stichting betaalde loonkosten. Het risico is aanwezig dat detacheringsvergoedingen, subsidies en bijdragen verlaagd worden waardoor de financiële prestatie van de bedrijfsactiviteit onder druk komt te staan. De organisatiekosten van de stichting Fidant en de loonkosten van het personeel in dienst bij Fidant worden doorbelast aan Baanbrekers, zodat het financiële resultaat per definitie nihil is. Het risico ligt derhalve bij Baanbrekers. Geen wijzigingen Geen wijzigingen

40

2.2.5 Bedrijfsvoering Algemeen Het primaire doel van de afdeling Bedrijfsvoering & Control is de interne klant te adviseren en te ondersteunen in het behalen van de doelstellingen van Baanbrekers. Daarbij staan effectiviteit en efficiency voorop en worden risico’s zoveel mogelijk beperkt. Planning & Control / Financiën Op 27 mei 2019 heeft het algemeen bestuur van Baanbrekers zowel de “Financiële verordening Baanbrekers ex artikel 212 Gemeentewet” als de ‘‘Controleverordening Baanbrekers ex artikel 213 Gemeentewet’’ vastgesteld. Het herziene “Treasurystatuut Baanbrekers” dateert van 16 december 2019 en is in werking getreden per 1 januari 2020. Hiermee zijn duidelijke kaders gegeven voor de inrichting en het beheer van de financiële functie en de daarmee gepaard gaande planning- en control cyclus. De verwachting is dat in de loop van 2023 enkele verordeningen geactualiseerd gaan worden, als gevolg van de wijzigingen in de rechtmatigheidsverantwoording. Wijziging rechtmatigheidsverantwoording in 2023 De aangekondigde rechtmatigheidsverantwoording, waarmee decentrale overheden zelfstandig verantwoording afleggen over de naleving van de geldende wet- en regelgeving bij de totstandkoming van de baten en lasten en balansmutaties in de jaarrekening, is door de overheid een aantal keer opgeschoven maar is uiteindelijk in 2023 in werking getreden.

Dit betekent dat de interne controles zodanig systeem- of gegevensgericht uitgevoerd moeten worden dat een gedegen onderbouwd oordeel over de rechtmatigheid kan worden gegeven door het dagelijks bestuur. Naar aanleiding van de wetswijziging dienen de interne controleprocessen in de loop van 2023 in overleg met de accountant te worden beoordeeld en aangepast. Interne controle Op het gebied van Interne Controle zijn de benodigde acties uitgevoerd om aan deze wettelijke verplichting te kunnen voldoen. Dit zorgde ervoor dat de interne controle volledig is geëvalueerd en daar waar nodig verbeterd. Alle kritische bedrijfsprocessen worden gecontroleerd. De bevindingen en aanbevelingen worden via twee sporen gerapporteerd. Het MT ontvangt elk kwartaal een overallrapportage en het bestuur ontvangt elk halfjaar een overallrapportage. Deze rapportages zullen als voeding dienen voor de Plan-Do-Check-Act cirkel van Deming waardoor de Interne Controle onderdeel uitmaakt van de ‘controlerende strik’ rondom de processen. Baanbrekers blijft hiermee aantoonbaar ‘in control’. Personeel en organisatie Het jaar 2024 zal voor Personeel & Organisatie in het teken staan van het borgen van, en opvolging geven aan eerder vastgestelde speerpunten namelijk: 1.