Jaarstukken 2022 incl accountantsverklaring getekend.pdf
Tekst van het document
Jaarstukken 2022
1
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave .............................................................................................................................................................2 Voorwoord.....................................................................................................................................................................3 Leeswijzer .....................................................................................................................................................................4 Financieel resultaat .......................................................................................................................................................5 Venster 1. Bestuur en dienstverlening ..........................................................................................................................7 Venster 2. Gemeenschappen .....................................................................................................................................12 Venster 3. Omgeving en economische ontwikkeling ..................................................................................................23 Venster 0. Algemene dekkingsmiddelen en overhead ...............................................................................................32 Paragraaf 1.
Lokale heffingen.....................................................................................................................................36 Paragraaf 2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing ...........................................................................................39 Paragraaf 3: Onderhoud kapitaalgoederen ................................................................................................................43 Paragraaf 4. Bedrijfsvoering .......................................................................................................................................46 Paragraaf 5. Financiering ...........................................................................................................................................51 Paragraaf 6. Verbonden partijen.................................................................................................................................53 Paragraaf 7.
Grondbeleid ...........................................................................................................................................61 Balans per 31 december 2022....................................................................................................................................66 Toelichting op de balans .............................................................................................................................................68 Het overzicht van baten en lasten ..............................................................................................................................83 Wet Normering Topinkomens (WNT) .........................................................................................................................89 Overzicht baten en lasten per taakveld ......................................................................................................................92 SiSa Bijlage.................................................................................................................................................................94
2
Voorwoord Het jaar 2022 was roerig. Het begon met een coronalockdown, in februari viel Rusland Oekraïne binnen en een maand later waren de gemeenteraadsverkiezingen. Gebeurtenissen die alle op de een of andere manier hun weerslag kregen in deze Jaarstukken 2022. We kregen te maken met naweeën van COVID-19, de opverende economie, inflatie en snel stijgende energieprijzen als gevolg van de oorlog. Naast de toegenomen stroom asielzoekers zocht een grote groep mensen uit Oekraïne ook hier een veilig heenkomen. De wereldproblematiek deed ook onze gemeente aan. Na de verkiezingen nam een nieuw college met lef het bestuur ter hand. Samen met onze betrokken inwoners werd zowel een omgevingsvisie in de steigers gezet als een toeristisch-recreatief actieplan. Onze eigen Gemeentewinkel wist in slechts enkele jaren de kwaliteit van de dienstverlening aan burgers weer tot ver boven de landelijke normen op te krikken. Informatie werd beter vindbaar en de gemeente gemakkelijker bereikbaar. Het verenigingsleven in onze kernen bleek, onder meer door steun, na corona niet fundamenteel aangetast. Dat toonde zich toen tijdens twee bloedhete weken in juni de sporthal van de Wetering in Loon op Zand een crisisnoodopvang werd voor asielzoekers. We deden geen vergeefs beroep op de inwoners. Daar kun je als gemeentebestuur niet dankbaar genoeg voor zijn.
Inflatie De oorlog en de onzekerheid die eruit voortvloeide leidde een periode in van nationaal en internationaal repareren, schuiven met budgetten, opvangen van klappen, toezeggen van steun en proberen te bieden van vertrouwen. Het Rijk trok royaal de portemonnee nu geld nog goedkoop leek. Onafwendbaar diende zich het spook van de inflatie aan. En met dat spook de roep om voorzichtige zuinigheid. Wij probeerden onze inwoners die door tegenslag getroffen werden zo goed mogelijk bij te staan. De bijdragen van het Rijk stelden ons onder meer tot energietoeslagen en witgoedbonnenacties in staat, evenals tot bijstand aan verenigingen die financieel geleden hadden onder coronabeperkingen. Organisatie In een onverzadigbare arbeidsmarkt slaagt onze onderbemenste organisatie erin er te zijn voor haar inwoners. Inwoners die kritisch zijn, zien dat zaken langer duren dan gewenst is en daar sinds corona en de laatste verkiezingen luidruchtiger kond van doen. De drempel om ongenoegen te uiten is laag – en terecht. Een gemeente dient transparant en aanspreekbaar te willen zijn. Om toekomstbestendiger en een betere werkgever te worden, vormt de organisatie zichzelf om conform het Baarda-model. Het loon- en functiegebouw gaat op de schop, medewerkers worden ieder individueel beoordeeld.
De kwaliteit en de verbetermogelijkheden van de organisatie als geheel en die van iedere ambtenaar afzonderlijk brengen we in kaart. Tijdens deze ingrijpende verbouwing biedt ze uitdagingen het hoofd als invoering van de Omgevingswet, de doorontwikkeling van het sociale domein, duurzaamheids- en klimaatmaatregelen en de gezonde huisvesting in onze scholen. Het moet allemaal maar het kan, gezien de personele en financiële krapte, wellicht niet allemaal tegelijk. Al met al schrijven we zwarte cijfers; Loon op Zand houdt over 2022 ruim vijf miljoen euro over, zo’n beetje wat ‘Den Haag’ meer overmaakte dan waar rekening mee was gehouden. Die vrijgevigheid houdt op. Er wordt al gesproken over ‘Ravijnjaren’ die op ons liggen te wachten, te beginnen in 2026. Het spreekt voor zich dat we u ook daarvan nauwlettend op de hoogte houden.
Kaatsheuvel, 23 mei 2023 Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris,
de burgemeester,
V.D.A. Pouw
J. van Aart
3
Leeswijzer Het college van burgemeester en wethouders legt ieder jaar verantwoording af aan de gemeenteraad van Loon op Zand over het gevoerde beleid en de financiële vertaling hiervan. De indeling is als volgt: • Financieel resultaat; • Beleidsverslag; • Jaarrekening.
Financieel resultaat In het hoofdstuk ‘Financieel resultaat’ is een weergave opgenomen van het financieel resultaat op hoofdlijnen. We starten bij de primaire begroting en laten ten opzichte van de gewijzigde begroting het jaarrekeningresultaat 2022 zien.
Beleidsverslag De begroting bestaat uit 4 vensters die zijn onderverdeeld in thema’s. De presentatie is gelijk aan de begroting. Elk programma start met een venster beschrijving. We gaan per onderwerp in op: • Wat wilden we bereiken? • Wat zouden we doen? en Wat hebben we gedaan? Vervolgens beantwoorden we de derde W-vraag “wat heeft het gekost?” voor het totale venster. We lichten hier de financiële resultaten toe tussen de gewijzigde en de jaarrekening. Verschillen op baten dan wel lasten groter dan € 25.000 per thema worden toegelicht. De som van verschillen kleiner dan € 25.000 op baten dan wel lasten per thema geven we weer met de omschrijving “overige afwijkingen”. Het is mogelijk dat de som van kleine verschillen optelt tot een bedrag groter dan € 25.000. Na de vensters zijn de paragrafen opgenomen. Dit zijn de wettelijk voorgeschreven paragrafen.
Jaarrekening In de jaarrekening geven we een toelichting op het financieel resultaat. Dit deel bevat de balans met de toelichting op de balans.
4
Financieel resultaat Voor u liggen de jaarstukken 2022 van de gemeente Loon op Zand. Deze laten een positief financieel resultaat zien van € 5,1 miljoen. Ten opzichte van de gewijzigde begroting valt dit resultaat € 1,3 miljoen positiever uit. De grootste verschillen zijn hieronder toegelicht. Een nadere toelichting is opgenomen in de vensters, waarbij verschillen groter dan € 25.000 per thema zijn verklaard. Omschrijving (x €1.000) Saldo primitieve begroting 2022
Mutatie
Begrotingswijzigingen: Raadsvoorstel investeringskrediet De Wetering 16-12-2021 Resultaat 1e bestuursrapportage 2022 Resultaat 2e bestuursrapportage 2022 Raadsvoorstel septembercirculaire 2022 en budgetoverhevelingen
46 -598 3.111 638
Resultaat jaarrekening 2022
292 429 213 282 208 224 -1.438 971 337 -174
V
3.197
V
3.748
V
1.344
V
5.092
V
V N V V
Saldo begroting na wijzigingen Effecten in jaarrekening: Algemene uitkering gemeentefonds Algemene uitkering gemeentefonds energietoeslag Vrijval voorziening wethouderspensioenen Doorbelasting overhead aan projecten Toeristenbelasting 2021 en 2022 Teruggave bijdrage Veiligheidsregio West-Brabant 2021 en 2022 Afboeking projectkosten De Wetering Maatwerk ondersteuning sociaal domein Positieve bijstelling grondexploitaties Overige afwijkingen
Saldo 551
V V V V V V N V V N
Het resultaat over 2022 wordt verklaard door hogere inkomsten vanuit het gemeentefonds en lagere uitgaven op onder andere de maatwerkvoorzieningen. Net als voorgaande jaren zijn de inkomsten uit het gemeentefonds hoger uitgevallen. In de begroting (gebaseerd op de meicirculaire 2021) werd rekening gehouden met een totale uitkering van € 37,3 miljoen. Bij de laatste begrotingsbijstelling bij de septembercirculaire 2022 was de omvang € 41,9 miljoen. Uiteindelijk is een uitkering ontvangen van € 42,6 miljoen. Dit betekent dat er € 5,3 miljoen meer is ontvangen dan in de primitieve begroting is opgenomen. Kanttekening daarbij is dat er in de decembercirculaire 2022 ook middelen zijn ontvangen voor de uitvoering van de energietoeslag. Bij de resultaatbestemming is voorgesteld deze middelen te bestemmen voor de uitvoering 2023. Aan de kostenkant zien we op verschillende beleidsterreinen lagere uitgaven dan verwacht en vooral bij de maatwerkvoorzieningen zien we een groter voordeel. Er is geen duidelijke gemeenschappelijke deler te vinden. Mogelijk is het na twee jaar corona lastiger voorspellen wat de uitgaven worden en kan de personeelskrapte van invloed zijn, bijvoorbeeld bij het verlenen van zorg en ondersteuning. Daarnaast hebben de ingezette maatregelen in bijvoorbeeld het sociaal domein een kostenverlagend effect.
Tegenover de voordelen staat een nadeel als gevolg van het afboeken van de projectkosten van De Wetering. In 2022 is de reservepositie verder versterkt. Naast de toevoeging van het resultaat 2021 is de reserve aangevuld met incidentele stortingen. De weerstandscapaciteit1 is toegenomen van € 8,8 miljoen in 2021 naar € 13,9 miljoen in 2022. Naar aanleiding van de bestemming van het resultaat over 2022 kan hier nog een bedrag aan worden toegevoegd. De huidige reservepositie geeft ons in ieder geval de ruimte om eventuele tegenvallers eenmalig op te vangen en om in relatieve rust de ontwikkeling van het meerjarenperspectief te volgen en daarop te anticiperen.
1
De weerstandscapaciteit is de algemene reserve plus de geblokkeerde weerstandsreserve (zie ook paragraaf 2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing). 5
Beleidsverslag
6
Venster 1. Bestuur en dienstverlening Ambitie Onze inwoners zijn betrokken bij hun omgeving. Zij voelen zich verantwoordelijk. Samen met onze inwoners en (maatschappelijke) organisaties maken we onze gemeente toekomstbestendig. We spelen in op vragen vanuit de samenleving. We denken in mogelijkheden. We werken samen met andere overheden als dit ons meerwaarde oplevert. Ieder doet daarin wat hij kan. We staan klaar voor onze inwoners met onze dienstverlening; van het uitgeven van een paspoort tot het gezamenlijk oplossen van maatschappelijke uitdagingen. We doen dit met een robuuste en toekomstbestendige organisatie.
1.1 Bestuur en organisatie Wat wilden we bereiken? We pakken uitdagingen samen met onze inwoners en (maatschappelijke) organisaties aan. Onze organisatie is robuust en toekomstbestendig We zijn een weerbare en integrale ambtelijke en bestuurlijke organisatie Wat hebben we daarvoor gedaan? Binnen onze reguliere taken:
We faciliteren verschillende vormen van inwonerparticipatie Aantal metingen inwonerpanel Het uitvoeren van verkiezingen Er is een onweerlegbare verkiezingsuitslag We stimuleren jongeren om zich maatschappelijk actief in te zetten Aantal vergaderingen kindergemeenteraad We maken gemeentelijk beleid begrijpelijk en toegankelijk % notities op B1-niveau
0-meting
Planning 2022
Realisatie 2022
2
4
2
Ja
Ja
Ja
1
4
5
Nb
Nb
Nb
Toelichting: Het ledenaantal van het inwonerpanel is in 2022 verder toegenomen, waardoor we nu op basis van de resultaten van het inwonerpanel representatieve uitspraken over de standpunten van onze inwoners kunnen doen. Het aantal metingen van het panel is nog achtergebleven bij de planning. Mede vanwege de verkiezingen was 2022 een jaar waarin weinig nieuw beleid is gemaakt, waardoor er minder aanleiding was het panel in te zetten. 2021-2022 was het eerste jaar waarin we een kinderraad hadden. De kinderraad heeft zijn eigen agenda bepaald en sprak onder andere over speelvoorzieningen, afval en verkeersveiligheid, maar stelde bijvoorbeeld ook eigen spelregels en een logo vast. Daarnaast was een afvaardiging van de kinderraad aanwezig bij belangrijke representatiemomenten zoals Koningsdag en de dodenherdenking. De leden van de kinderraad die na dit schooljaar de basisschool verlieten namen feestelijk afscheid. Voor het schooljaar 2022-2023 is de kinderraad aangevuld met nieuwe leerlingen en is een nieuwe agenda bepaald. Onze verbonden partijen: - Regio Hart van Brabant Onze speerpunten: Speerpunt Een solide en wendbare organisatie die werkt vanuit de kernwaarden resultaat, vitaliteit en samenwerken.
Toelichting In de paragraaf bedrijfsvoering geven we een uitgebreide toelichting op de stappen die in 2022 gezet zijn, om te komen tot het wensbeeld voor de organisatie in 2025. 7
Uitvoering geven aan het ontwikkelprogramma zoals toegelicht in de paragraaf Bedrijfsvoering met in 2022 de volgende accenten: - Doorlichten, optimaliseren en digitaliseren werkprocessen - ICT-systemen, landschap en menskracht op niveau brengen - Terugdringen inhuur, versterken van onze wervingskracht binnen de krappe arbeidsmarkt en realiseren optimale inzet van onze vaste bezetting.
De eerste stappen zijn gezet om vanaf 2023 door te pakken in het optimaliseren van de werkprocessen. We investeerden in de positionering van functioneel beheer in de organisatie, hetgeen in 2023 leidt tot het informatiebeheerplan. Het terugdringen van inhuur blijft een uitdaging in de steeds krapper wordende arbeidsmarkt. Inhuur blijft nodig om de continuïteit in de organisatie te kunnen waarborgen.
1.2 Dienstverlening Wat wilden we bereiken? - Onze inwoners zijn tevreden over onze dienstverlening - We zijn goed bereikbaar voor onze inwoners Wat hebben we daarvoor gedaan? Binnen onze reguliere taken:
Het leveren van publieksdienstverlening aan onze inwoners Inwoners kunnen binnen drie werkdagen terecht voor het maken van een afspraak bij burgerzaken Zorgen voor een goede verwerking van belangrijke levensgebeurtenissen van onze inwoners zoals geboorte, huwelijk, paspoort, rijbewijs, verhuizing en naturalisatie Score op de zelfevaluatie: o BRP proces en privacy o BRP bestandscontrole o Proces uitgifte paspoorten en NL identiteitskaarten o Controle van 50 geselecteerde persoonslijsten Telefonische bereikbaarheid Waardering van ons telefonisch klantcontact
0-meting
Planning 2022
Realisatie 2022
80,7%
85%
85%
70,7% 100,0% 76,3% 42,0%
80,0% 100,0% 80,0% 50,0%
98,8% 100,0% 100,0% 78,0%
5,8
7,0
5,6
Toelichting: Inwoners konden in 2022 vaak (gemiddeld 85%) binnen 3 werkdagen terecht bij Burgerzaken. Van maart tot en met juni stond het wat meer onder druk, als gevolg van afschalen corona maatregelen en een inhaalslag van inwoners om voor de mei- en zomervakantie de reisdocumenten te laten verlengen. Vanaf juli tot en met december kon de inwoner altijd binnen 3 werkdagen terecht (100%). In het kader van het Verbeterplan Burgerzaken investeerden we de afgelopen drie jaar veel in medewerkers en ontwikkeling, processen, beleid, en ICT/online dienstverlening. Dat heeft geresulteerd in scores ruim boven de RVIG-ondergrens. Dat betekent dat we de wettelijke taken ten aanzien van de Basisregistratie Personen en uitgifte paspoorten en Identiteitskaarten ruim boven de landelijk gestelde normen uitvoeren. In het derde kwartaal heeft een 1-meting telefonische bereikbaarheid plaatsgevonden door het bureau Telan wat heeft geleid tot een eindcijfer 5,6 (in 2019 een 5,8). De totaalscore is helaas verslechterd, ondanks alle inspanningen in techniek, werkafspraken, communicatie en gedrag. Met name de directe bereikbaarheid van de vakafdelingen en het nakomen van terugbelverzoeken moeten beter. De kwaliteit van de gespreksvoering van de medewerkers van het Klantcontactcentrum en Zorgloket zijn wel goed (respectievelijk 8,5 en 8,9).
Dat bevestigt onze keuze om te blijven investeren in een Frontoffice voor algemene en status gerelateerde vragen van onze inwoners. Hoe meer we aan de voorkant direct beantwoorden, hoe hoger de bereikbaarheid en hoe meer de vakafdeling zich kan richten op de maatwerk en complexere vragen. In serviceduo’s (KCC en vakafdeling) wordt er op maat bekeken wat er nodig is om de bereikbaarheid van de afdeling te verbeteren. Met maandelijkse managementinformatie worden de inspanningen en resultaten gemonitord.
8
Onze speerpunten: Speerpunt Het dienstverleningsconcept is één van de zes onderdelen van de roadmap organisatieontwikkeling. Deze is integraal onderdeel van de opgave organisatieontwikkeling (thema 1.1.) en ook verder uitgewerkt in de paragraaf bedrijfsvoering.
Toelichting In de zomer van 2022 is de Visie Loonse Dienstverlening 2025 vastgesteld door het college. De visie “behoefte inwoner centraal” heeft als doel dat onze inwoners meer eenduidigheid ervaren in onze gemeentelijke dienstverlening en ons meer als een organisatie ervaren. Dit willen we bereiken met serviceformules en het frontofficeconcept. Daarnaast geeft de visie handvatten voor onze medewerkers voor hoe wij onze inwoners willen benaderen (LOL, luisteren open en leren). In 2022 zijn de voorbereidingen gestart voor de serviceformules, zodat in 2023 begonnen kan worden met Klantreizen.
1.3 Openbare orde en veiligheid Wat wilden we bereiken? - We bieden een veilige woon-, leef-, werk- en recreatieomgeving voor onze inwoners, ondernemers en bezoekers Wat hebben we daarvoor gedaan? Binnen onze reguliere taken: - We bieden een preventieve en accurate, integrale aanpak op overlast en kwetsbare personen; - We zetten in op het terugdringen van high impact crimes; - We spannen met onze partners samen tegen ondermijning; - We vergroten het bewustzijn ten aanzien van brand(on)veiligheid. Jaarlijks vindt een evaluatie plaats op het focusblad die we vertalen naar nieuwe prioriteiten. De relevante kengetallen vindt u terug op het focusblad en in deze evaluatie. Toelichting: We hebben afgelopen jaar ingezet op een versterking van de samenwerking tussen de zorg- en strafrechtketen in de integrale aanpak op overlast en kwetsbare personen. We werken hierbij actief samen met wijkagenten, Wijk GGD-ers en andere zorgpartners in complexe casuïstiek onder regie van de procesregisseur zorg & veiligheid. Er is geïnvesteerd op maatwerk door in brede context naar problematiek te kijken. April 2022 is het zevenstappen model aanpak jeugdoverlast geïmplementeerd waar we op een intensieve manier met betrokken partners de overlastlocaties aanpakken.
Dit doen we door enerzijds kritisch te kijken naar de inrichtingen van de locaties en anderzijds de achterliggende problematieken van de veroorzakers aan te pakken. Tevens hebben we verschillende bewoneravonden georganiseerd om de signalen goed op te kunnen pakken en terugkoppeling te geven over de aanpak. Er wordt niet alleen repressief opgetreden, maar we zetten in samenwerking met Halt ook preventieve interventies in. Daarnaast bieden we voor basisschool leerlingen Hackshield aan: een online spel waarbij jeugd spelenderwijs meer leert over digitale veiligheid. In het kader van ondermijning is er een escape room ingezet voor het aanreiken van handvaten voor het herkennen van ondermijnende criminaliteit. Hier konden verschillende medewerkers van de gemeente en medewerkers van ketenpartners aan meedoen. Daarnaast is een lokbus in de gemeente geplaatst om te peilen of mensen de geur van drugs(afval) en andere verdachte kenmerken van de bus zouden herkennen/melden. In oktober hebben we op een ondermijningsdag een garaboxcontrole gehouden in samenwerking met politie, toezichthouders en speciaal getrainde honden. Deze honden konden aan de buitenkant van garageboxen de geur van bijvoorbeeld vuurwerk signaleren. Er zijn acties georganiseerd in samenwerking met de politie om voorlichtingen te geven over inbraken.
Hierbij zijn we op verschillende momenten met de wijkagenten van deur tot deur de wijken ingegaan. Daarnaast hebben de 9
politie in samenwerking met de boa’s een lichtjesactie uitgezet om fietslampjes uit te reiken als waarschuwing aan fietsverkeer zonder verlichting. We hebben gezorgd voor een dekkend AED netwerk waarbij er voor ondernemers BHV cursussen zijn aangeboden. Van deze mogelijkheid hebben verschillende ondernemers gebruik gemaakt, er waren 42 cursisten die in 2023 nog een herhaalcursus krijgen. Onze verbonden partijen: - Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant - RAV
Wat heeft het gekost in 2022? Bedragen x € 1.000 Lasten
Begroting
1.1 Bestuur en organisatie 1.2 Dienstverlening 1.3 Openbare orde en veiligheid Lasten voor reserves Toevoegingen reserves Lasten na reserves Baten
1.223 760 2.173 4.156 4.156 Begroting
1.1 Bestuur en organisatie 1.2 Dienstverlening 1.3 Openbare orde en veiligheid Baten voor reserves Onttrekkingen reserves Baten na reserves Saldo venster 1
371 63 434 58 492 -3.664
Gewijzigde begroting 1.263 803 3.410 5.476 101 5.577 Gewijzigde begroting 371 1.280 1.651 231 1.882 -3.695
Realisatie
Saldo
1.318 698 2.930 4.946 112 5.057 Realisatie
-54 105 480 531 -11 520 Saldo
213 333 1.051 1.597 231 1.828 -3.229
213 -38 -229 -54 0 -54 466
V/N N V V V N V V/N V N N N V N V
Toelichting lasten Omschrijving
Incidenteel structureel
Voor-/ nadeel
Bedrag
Wachtgeld wethouders De wachtgelduitkeringen zijn hoger uitgevallen vanwege het vertrek van een aantal wethouders.
I
N
-60
Overige afwijkingen
I
V
6
Producten burgerzaken Het voordeel heeft vooral betrekking op het aantal reisdocumenten. Er zijn minder documenten uitgegeven dan begroot. In 2023 wordt ingezet op het realistischer ramen en bijstellen van de begrote kosten en opbrengsten.
I
V
87
Overige afwijkingen
I
V
18
I
V
469
1.1 Bestuur en organisatie
1.2 Dienstverlening
1.3 Openbare orde en veiligheid Opvang ontheemden Oekraïne De kosten voor de opvang van ontheemden uit Oekraïne zijn lager uitgevallen. In de begroting was rekening gehouden met de normbedragen vanuit de bekostigingsregeling. 10
Overige afwijkingen
I
V
11
I
N
-11
V
520
Toevoegingen reserves Overige afwijkingen Totaal lasten Toelichting baten Omschrijving
Incidenteel structureel
Voor-/ nadeel
Bedrag
I
V
213
Producten burgerzaken Dit heeft vooral betrekking op reisdocumenten. Er zijn minder documenten uitgegeven dan begroot. Hier tegenover staan ook lagere lasten aangezien er minder is ingekocht. In 2023 wordt ingezet op het realistischer ramen en bijstellen van de begrote kosten en opbrengsten.
I
N
-58
Overige afwijkingen
I
V
20
Opvang ontheemden Oekraïne De kosten voor de opvang van ontheemden uit Oekraïne zijn lager uitgevallen. De vergoeding vanuit het rijk is voor de werkelijke kosten, waardoor deze ook lager uitvalt. In de begroting was rekening gehouden met de normbedragen vanuit de bekostigingsregeling.
I
N
-469
Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant Door de Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant worden de voordelige jaarrekeningresultaten van 2021 en 2022 verrekend met de deelnemende gemeenten.
I
V
224
Overige afwijkingen
I
V
16
N
-54
1.1 Bestuur en organisatie Voorziening wethouderpensioenen De benodigde voorziening voor de wethouderpensioenen is lager als gevolg van de hogere rekenrente. De vrijval van de voorziening is een baat. 1.2 Dienstverlening
1.3 Openbare orde en veiligheid
Totaal baten
11
Venster 2. Gemeenschappen Ambitie We bouwen op de kracht van de samenleving. We behouden de goede sociale cohesie in onze dorpen en bouwen deze uit tot een robuuste samenleving. Met een gerichte versterking van de algemene (voorliggende) voorzieningen willen we onze inwoners nog beter faciliteren om naar elkaar om te zien en waar nodig een beroep te doen op de sociaal structuur op straat- en buurtniveau. Dit vergt in de basis een lokale aanpak; samen met onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke middenveld. Waar het toegevoegde waarde heeft, werken we samen in de regio Hart van Brabant en in een aantal situaties in de Langstraat. We zijn ons bewust van de druk op het sociaal domein. De demografische trend van dubbele vergrijzing heeft grote gevolgen, zoals een relatief forse groei van het aantal eenpersoonshuishoudens en een grotere behoefte aan (mantel)zorg en woon-zorgconcepten. Loon op Zand kent (ook relatief) veel ouderen en dat zal naar verwachting de komende jaren stijgen. De vergrijzing legt druk op de zorg en voorzieningen die we bieden. Dit zal vooral voelbaar zijn in het beroep op Wmo-faciliteiten. De stijgende vraag en navenante kosten rond jeugdhulp lijken zich af te vlakken en mogelijk zelfs te dalen. Met de visie op het sociaal domein willen we de geschetste trends een passende plaats geven.
We kiezen voor een aanpak die zich beweegt rondom vier thema’s: normaliseren, wijkgerichte aanpak, algemene en voorliggende voorzieningen en grip op het sociaal domein.
2.1 Onderwijs Wat wilden we bereiken? -
Voldoende en kwalitatief goed openbaar onderwijs Voldoende, kwalitatief goede en goed gespreide onderwijshuisvesting Optimale en gelijke ontwikkelingskansen voor kinderen en jongeren Basisvaardigheden verbeteren bij volwassenen
Wat hebben we daar voor gedaan? Binnen onze reguliere taken:
We houden toezicht op het openbaar basisonderwijs % scholen dat aan de norm voor voldoende en kwalitatief goed openbaar onderwijs voldoet We zijn verantwoordelijk voor de toeleiding van doelgroeppeuters naar voorschoolse educatie. We borgen het aanbod voor doelgroeppeuters in het geheel van vroeg- en voorschoolse voorzieningen % van de geïndiceerde doelgroeppeuters heeft een plek met voorschoolse educatie
0-meting
Planning 2022
Realisatie 2022
100,0%
100,0%
100,0%
100,0%
100,0%
100,0%
3
3
3
Niet meetbaar
Niet meetbaar
Niet meetbaar
We werken vanuit de Lokale Educatieve Agenda (LEA) 20202024, waarin een nadrukkelijke link ligt tussen onderwijs en jeugdhulp Aantal bestuurlijke bijeenkomsten per jaar om de voortgang van de opgaven uit de LEA te bespreken
We creëren een plaats waar de doelgroep (volwasseneducatie) met vragen terecht kan (Taalhuis) en kan worden doorverwezen naar passend aanbod Mate van zelfredzaamheid van de doelgroep
Toelichting: De mate van zelfredzaamheid van de doelgroep basisvaardigheden is niet meetbaar. In de begroting 2023 is dit reeds aangepast. 12
Onze speerpunten: Speerpunt Voldoende, kwalitatief goede en goed gespreide onderwijshuisvesting. Inhoud: De verantwoordelijkheid voor onderwijshuisvesting is een gedeelde verantwoordelijkheid van gemeente en schoolbesturen. In een Integraal Huisvestingsplan (IHP) willen we de gezamenlijke verantwoordelijkheid structureel inkaderen. Met de uitvoering van het project Frisse scholen maken we een inhaalslag op de kwaliteit van de huisvesting in het basisonderwijs. Niet elke school kan met verbouwing/renovatie aan de gestelde norm voldoen.
Uitkomst In het kader van het project Frisse scholen vond er groot onderhoud plaats aan de Blokkendoos en De Start. In de Blokkendoos werd ook het aanwezige asbest verwijderd. Daarmee zijn alle te renoveren basisscholen gereed. Voor de Vaert en het Van Haestrechtcollege wordt een haalbaarheidsonderzoek naar nieuwbouw respectievelijk renovatie of nieuwbouw uitgevoerd.
2.2 Sport, cultuur en welzijn Wat wilden we bereiken? De huidige sociale infrastructuur en het verenigingsleven blijft zoveel als mogelijk behouden en is – waar nodig – versterkt. We behalen een grotere gezondheidswinst voor onze inwoners. Een toenemende leesvaardigheid onder jeugd- en jongeren en een daling van laaggeletterdheid. Wat hebben we daar voor gedaan? Binnen onze reguliere taken:
We ondersteunen (sport)verenigingen bij organisatorische en bestuurlijke vraagstukken en het stimuleren van maatschappelijke betrokkenheid - Het aantal maatschappelijke activiteiten van een vereniging/ stichting We dragen samen met de bibliotheek er zorg voor dat zij hun functie als lokale toegangspoort tot kennis kunnen behouden - Aantal lidmaatschappen bibliotheek - % gerealiseerde prestatieafspraken Samen met onze partners faciliteren we inwoners om oplossingen voor gezondheidsvragen zo veel mogelijk in hun eigen omgeving te vinden - Aantal activiteiten preventieakkoord -
% gerealiseerde jaarafspraken lokale inzet GGD
We zorgen voor een kwalitatief goede basisinfrastructuur van sport- en beweegaccommodaties en voorzieningen - Aantal leden van sportverenigingen - Aantal sporters - Aantal sportverenigingen - Aantal sport- en beweegaccommodaties in de openbare ruimte 2 Nog niet bekend 3 Niet bekend 13
0-meting
Planning 2022
Realisatie 2022
140
140
n.n.b.2
3.401 80%
3.500 90%
n.n.b. n.n.b.
0
5
Niet meetbaar
Niet bekend Niet meetbaar
Niet meetbaar
n.b.3 49,9% 61 2
n.b. n.b. 61 2
+/- 4500 n.n.b. 61 2
Toelichting: De verenigingen en organisaties die subsidie ontvangen, verantwoorden deze zowel financieel als inhoudelijk pas halverwege het jaar erna. Hierdoor zijn de indicatoren hierboven voor een groot deel nog niet bekend. De stichtingen en verenigingen (sport, cultuur en amateurkunst) die van de gemeente subsidie ontvangen, zijn verplicht om activiteiten ten behoeve van de samenleving te organiseren. Deze staan in de subsidieafspraken opgenomen. Met de GGD maken we afspraken over hun lokale inzet. Deze zijn echter inhoudelijk van aard en niet in percentages uit te drukken. Daarom is deze indicator niet meer opgenomen in de begroting 2023. In het Preventieakkoord zijn afspraken gemaakt op hoofdlijnen en als ambities, maar niet op activiteiten niveau. In 2022 zijn vijf afspraken op hoofdlijnen uitgevoerd. Daaronder zijn meer activiteiten uitgevoerd. Als voorbeeld de BeweegBus. Dat is één eerdere afspraak op hoofdlijnen die veel (niet gemeten) activiteiten heeft voortgebracht. Er zijn gegevens bekend van de 15 grootste sportverenigingen. Op basis hiervan is een inschatting van het aantal leden gemaakt. Het aantal sporters is gebaseerd op cijfers van sportenbewegenincijfers.nl. Het percentage van de 0-meting betreft een cijfer van 2020 (in de begroting 2023 is dit foutief opgenomen als cijfer van 2022).
Dit betreft het percentage van alle inwoners van 18 jaar en ouder die minimaal eenmaal per week sport. De nieuwe cijfers zijn nog niet bekend. Deze worden elke 4 jaar bekend gemaakt. Onze verbonden partijen: - Exploitatie Werft en Wetering BV Onze speerpunten: Speerpunt Het ontwikkelen, realiseren en exploiteren van een ‘nieuwe’ Wetering door en voor Loon op Zand.
Uitkomst Streven is de planontwikkeling van een Nieuwe Wetering in 2023 te realiseren.
We vernieuwen de bestaande Wetering tot een nieuw sociaal- en cultureel centrum in Loon op Zand (multifunctioneel karakter). We renoveren de sporthal zodat de functionele behoefte van gebruikers kan worden ingevuld. We werken aan een passende exploitatie en beheervorm en overleg met de toekomstige gebruikers. Voor het oude klooster zoeken we een nieuwe exploitant/ eigenaar. In dit project werken we samen met de Wetering Plan Groep.
Voor het oude klooster is een koper gevonden die het gebouw gaat renoveren tot een gezondheidscentrum. De aanbesteding voor de verbouwing van de Wetering is uitgesteld om opnieuw te bezien welke grootte en welke (exploitatie-) vorm het meeste maatschappelijke rendement oplevert voor de Loonse bevolking. Met de Wetering Plan Groep zijn de kaders uitgewerkt voor de Huis van de Wijk functie in de Nieuwe Wetering.
2.3 Voorliggende voorzieningen Wat wilden we bereiken? - Inwoners wonen zo lang mogelijk zelfstandig in hun buurt/wijk. - Versterken eigen kracht en mogelijkheden van het sociaal netwerk van inwoners - Met de kracht van de samenleving en voorliggende voorzieningen proberen we de inzet naar zware zorg te verminderen. Wat hebben we daar voor gedaan? Binnen onze reguliere taken: 0-meting We borgen een sluitend aanbod van algemene voorzieningen en individueel maatwerk op basis van keuzes in de visie sociaal domein - % van het sluitend aanbod gereed 14
Planning 2022
Realisatie 2022
We investeren in voorzieningen gericht op preventie, vroegsignalering en zelfredzaamheid - Het aandeel hulpvragen dat afgehandeld wordt door het wijkteam
Niet meetbaar
Niet meetbaar
Niet meetbaar
Niet meetbaar
Niet meetbaar
Niet meetbaar
Toelichting: De indicatoren hierboven zijn niet meetbaar gebleken. In de begroting 2023 zijn deze dan ook niet meer opgenomen. Het aandeel hulpvragen dat opgepakt wordt in het wijkteam, als deel van het totaal aantal hulpvragen van inwoners, wordt niet gemeten. Als inwoners direct vanuit het voorliggend veld worden ondersteund, wordt dat niet altijd geregistreerd. Onze verbonden partijen: - GGD Hart voor Brabant Onze speerpunten: Speerpunt We bepalen de koers voor het sociaal domein in de toekomst. We geven op hoofdlijnen richting aan de ontwikkelingen van het sociaal domein in de gemeente. We kiezen voor een aanpak die zich beweegt rondom vier thema’s: normaliseren, wijkgerichte aanpak, algemene en voorliggende voorzieningen en grip op het sociaal domein. In de visie definiëren we enkele opgaven die we nader concretiseren in uitvoeringsplannen. Besluitvorming over de visie is voorzien in het voorjaar van 2022. Bij de kadernota 2023 brengen we de opgaven in beeld om bij de begroting 2023 met concrete voorstellen te komen.
Uitkomst Binnen de strategische visie sociaal domein staan 3 opgaven, welke in de plaats zijn gekomen van de 4 thema’s die we als speerpunt hadden benoemd: 1. Sterke gemeenschappen (normaliseren en voorliggend veld) 2. Toegang 3. Grip op het sociaal domein De planning liep vertraging op door de crisisopvang van Oekraïners en later asielzoekers en de energiecrisis. Daarnaast vroegen de ontwikkelingen in de hervormingsagenda jeugd om een bijstelling van de plannen, waarin ook het uitgangspunt van Positieve Gezondheid een plaats krijgt. Het plan van aanpak hieromtrent is in de loop van 2023 gereed.
2.4 Maatwerk Wat wilden we bereiken? - Bieden van ondersteuning aan inwoners die dat (nog) niet zelf kunnen - Als inwoners een hulpvraag hebben gaan we in gesprek over de situatie en normaliseren deze waar mogelijk. - De toeleiding naar en inkoop van Wmo en jeugd richten we zo in dat de kosten beheersbaar blijven en we zo hulp beschikbaar houden voor mensen die deze ondersteuning het hardst nodig hebben.
Wat hebben we daar voor gedaan? Binnen onze reguliere taken:
We borgen een sluitend aanbod van algemene voorzieningen en individueel maatwerk op basis van keuzes in de visie sociaal domein - % van het sluitend aanbod gereed We geven indicaties af die een sobere, doch doelmatige oplossing zijn voor de zorgbehoefte - Het aandeel hulpvragen dat afgehandeld wordt door het wijkteam - Aantal afgegeven maatwerkvoorzieningen 15
0-meting
Planning 2022
Realisatie 2022
Niet meetbaar
Niet meetbaar
Niet meetbaar
Niet meetbaar
Niet meetbaar
Niet meetbaar 1162
-
Aantal afgegeven voorzieningen jeugdhulp
We dragen zorg voor een efficiënt georganiseerd systeem voor regiovervoer - Rendement van de getroffen maatregelen - Aantal gebruikers Wmo-vervoer - Aantal gebruikers leerlingenvervoer We bieden inwoners een oplossing als er sprake is van problematische schulden - Aantal schuldregelingen (minnelijke regelingen en WSNP-regelingen) - Aantal inwoners onder bewindvoering We bieden onafhankelijke cliëntondersteuning - Aantal inwoners dat gebruik maakt van onafhankelijke cliëntondersteuning
Niet gemeten
Niet gemeten
705
Niet meetbaar
Niet meetbaar -
Niet meetbaar 859 162
Niet gemeten Niet gemeten
Niet gemeten Niet gemeten
60
Niet gemeten
+ 30,0%
25 (MEE)
66
Toelichting: Enkele indicatoren hierboven zijn niet meetbaar gebleken. In de begroting 2023 zijn deze dan ook niet meer opgenomen. De aantallen schuldregelingen en bewindvoering geven alleen de cijfers weer van de trajecten die via onze gemeente of Baanbrekers lopen. Inwoners kunnen ook via andere kanalen een verzoek indienen voor bewindvoering. De aantallen gebruikers Wmo- vervoer zijn gebruikers met een beschikking; dit zijn niet allemaal actieve gebruikers. De aantallen gebruikers leerlingenvervoer zijn de leerlingen met beschikking bij aanvang van het schooljaar. In 2022 is gestart met het communicatietraject schuldhulpverlening met als doel om inwoners te laten weten dat zij met alle vragen over geldzaken bij het geldloket terecht kunnen. Enkele life events zijn uitgelicht omdat deze gepaard gaan met financiële veranderingen, zoals echtscheiding, verjaardag 18 jaar, werkloos worden en ondernemers. Voor deze onderwerpen zijn specifieke folders ontwikkeld en campagne gevoerd op social media en overige media. In 2023 zetten we de communicatiecampagne voort. Er wordt door verschillende organisaties cliëntondersteuning geboden. Dat wordt niet altijd door de gemeente betaald of georganiseerd. Alleen van MEE krijgen wij de aantallen door (sinds kort). Hoeveel inwoners in totaal gebruik maken van onafhankelijke cliëntondersteuning is dus niet bekend.
Onze verbonden partijen: - Regio Hart van Brabant bestuurscommissie jeugd Onze speerpunten: Speerpunt Grip op de uitgaven, de uitvoering en de opgave binnen het Sociaal Domein als randvoorwaarde voor een ‘gezond’ Sociaal Domein. Zowel op beleids- als uitvoeringsniveau moeten we met de bestaande middelen creatiever omgaan om de kosten beheersbaar te houden en desondanks toch een passend voorzieningenniveau voor onze inwoners te kunnen blijven garanderen. De uitgangspunten hierbij zijn: Vragen van (kwetsbare) inwoners signaleren we zo vroeg mogelijk. We zoeken de oplossing zoveel mogelijk binnen het voorliggend veld, vanuit het principe ‘zo licht mogelijk, zo zwaar als nodig’. We vertrouwen op de
Uitkomst Het is lastig om de directe relatie vast te stellen tussen de inzet van beheersmaatregelen en de trendontwikkeling. Er zijn veel externe (niet beïnvloedbare) ontwikkelingen in het Sociaal Domein (vergrijzing, corona) die wel veel invloed hebben op de realisatie binnen het Sociaal Domein. We hebben Grip als een nieuwe werkwijze in het Sociaal Domein geïmplementeerd. Dat wil zeggen dat we bij het inzetten van elke interventie steeds bewust kijken welke verschillende opties er zijn, welke kosten 16
kracht van de burger en de samenleving. We organiseren ondersteuning zo lokaal mogelijk en werken (regionaal) samen waar nodig. Kwaliteit van zorg blijft behouden. Daarnaast wordt grip beschouwd als een randvoorwaarde voor een ‘gezond’ sociaal domein. Daarmee wordt niet bedoeld dat met grip alle problemen opgelost zijn, maar wel dat zonder grip, de problemen niet op te lossen zijn. Weten wat er speelt, weten hoe het werkt en daarop acteren conform de werking van het sociaal domein. Daar komt het op neer. De monitor sociaal domein is één van de instrumenten die kan helpen bij inzicht. Doorontwikkelen van data gedreven werken helpt ons inzicht te krijgen in het effect van onze maatregelen en het verhogen van kwaliteit en het ontwikkelen van betere financiële prognoses. Daarnaast zijn binnen deze opgave een groot aantal projecten en initiatieven opgestart die in 2022 worden vervolgd en doorontwikkeld. Daarnaast is grip niet statisch: we blijven op zoek naar nieuwe kansen en mogelijkheden. Speerpunt We maken samen (gemeenten, regio’s en provincie) werk van gedeelde mobiliteit. Om te komen tot een slim, flexibel, toekomstbestendig en duurzaam systeem van gedeelde mobiliteit. De reiziger staat centraal met een passend aanbod voor alle reizigers.
Iedereen die zelfstandig kan reizen kan gebruik maken van het systeem van gedeelde mobiliteit, zonder fysieke, mentale of digitale drempels. Zo houden we de regio’s bereikbaar en kunnen mensen blijven meedoen aan de samenleving.
hierbij horen en welke rendementen het oplevert. Weloverwogen maken we hierin steeds de keuze. Bij diverse projecten, zoals Buurtgezinnen en de inzet van de praktijkondersteuners jeugd bij de huisartsen, zien we duidelijk een vermindering van zwaardere inzet. Door vroegtijdige signalering en ondersteuning ontvingen de inwoners wel de benodigde hulp en ondersteuning.
Uitkomst De onderlinge samenwerking is verder verstevigd. Voorbereiding op provinciale ‘gedeelde mobiliteit’ is verder voortgezet. De provincie is hierin sturend. De gemeente wordt hierop aangehaakt. In de eerste helft van 2023 start er een pilot onder leiding van de provincie.
We bekijken gedeelde mobiliteit in zijn geheel, in samenhang met andere opgaves. De richtinggevende opgaven in de regio’s zijn aantrekkelijk vestigen (economie, verstedelijking, verduurzamen bedrijventerreinen), behoud van talent (vanuit arbeidsmarkt, jeugd en onderwijs), vitale leefomgeving (gezondheid, prettig wonen, inclusieve mobiliteit) en duurzame bereikbaarheid. Gedeelde mobiliteit levert in continue afstemming een belangrijke bijdrage aan deze beleidsterreinen.
Speerpunten: - Voorbereiding op de provinciale “gedeelde mobiliteit”. - Het verstevigen van de samenwerking met provincie en omliggende gemeenten en het lokaal organiseren van slimme vervoersoplossingen. Zorgen voor een passend aanbod. Daar waar nodig slimme (algemene) vervoersoplossingen creëren om niet achteraf met hoge maatwerkkosten geconfronteerd te worden omdat lokaal vervoer ontbreekt.
17
2.5 Participatie Wat wilden we bereiken? - Onze inwoners participeren op een zo hoog mogelijk niveau, het liefst via betaald werk. - Inwoners kunnen zelf in hun inkomen voorzien. Waar dat (tijdelijk) niet mogelijk is, bieden wij een vangnet. Wat hebben we daarvoor gedaan? Binnen onze reguliere taken:
We begeleiden inwoners naar zo regulier mogelijk werk - Aantal inwoners in de bijstand (per 10.000 inwoners) We begeleiden en bemiddelen zodat mensen stappen kunnen zetten naar en op de arbeidsmarkt - Netto arbeidsparticipatie (%) - Aantal lopende re-integratievoorzieningen We bieden een plek voor beschut werken We moedigen mensen aan om deel te nemen aan sociale, culturele en sportactiviteiten - Aantal afgegeven Samen-Loont passen - Gebruik van de scholierenregeling (aantal) We dragen zorg voor een adequaat inburgeringsaanbod - De mate waarin we voldoen aan de taakstelling die door het Rijk is opgelegd
0-meting
Planning 2022
Realisatie 2022
198,6
-
1844
70,9 74,7
-
73,45 74,2
778 65
-
778 65
n.b.
100%
119%
Toelichting: De taakstelling voor de huisvesting van statushouders (inburgering) 2022 was 32. De realisatie was 38. Wij voldeden daarmee ruimschoots aan de taakstelling, waarbij wij complimenten van de provincie ontvingen. In 2022 zijn we gestart met de pilot gidsfunctie. Binnen deze pilot willen we inzicht krijgen in de problematiek die speelt binnen de groep cliënten die al langer dan 3 jaar aangewezen zijn op een uitkering. De twee participatiecoaches zijn, met vertraging, gestart per 1 juli 2022 en hebben tot nu toe de helft van het betreffende bestand in beeld. Daarnaast zijn de eerste contacten gelegd voor het opzetten van participatietrajecten. Onze verbonden partijen: - GR Baanbrekers
Wat heeft het gekost in 2022? Bedragen x € 1.000 Lasten
Begroting
2.1 Onderwijs 2.2 Sport, cultuur en welzijn 2.3 Voorliggende voorzieningen 2.4 Maatwerk 2.5 Participatie Lasten voor reserves Toevoegingen reserves Lasten na reserves Baten
2.052 3.027 3.631 12.276 8.920 29.906 329 30.236 Begroting
2.1 Onderwijs 2.2 Sport, cultuur en welzijn 2.3 Voorliggende voorzieningen 2.4 Maatwerk 2.5 Participatie
405 397 211 3.740
Gewijzigde begroting 2.376 2.554 3.654 12.281 11.025 31.889 475 32.365 Gewijzigde begroting 586 421 211 3.685
4 waarstaatjegemeente.nl voor 2021. Cijfers van 2022 zijn nog niet bekend 5 opendata.cbs.nl voor 2021. Cijfers van 2022 zijn nog niet bekend. 18
Realisatie
Saldo
2.031 4.224 3.660 11.328 11.304 32.546 542 33.088 Realisatie
345 -1.669 -6 953 -280 -657 -66 -723 Saldo
402 723 242 18 3.689
-184 302 31 18 5
V/N V N N V N N N N V/N N V V V V
Baten voor reserves Onttrekkingen reserves Baten na reserves Saldo venster 2
4.752 643 5.395 24.840
4.903 280 5.183 27.182
5.074 241 5.315 27.772
172 -39 133 -591
V N V N
Toelichting lasten Omschrijving
Incidenteel structureel
Voor-/ nadeel
Bedrag
Onderwijsachterstanden De ontvangen rijksmiddelen Onderwijsachterstanden (OAB) zijn niet volledig besteed vanwege eerste kwartaaleffect Covid.
I
V
132
Peuteropvang Het aantal kinderen dat gebruik maakt van gesubsidieerde peuteropvang was in 2022 minder dan verwacht. De oorzaak hiervan is niet bekend. De Pronexus-prognose laat voor de komende jaren een verwachte groei van het aantal kinderen in onze gemeente zien. Logischerwijs is er dan ook weer meer behoefte aan peuteropvang.
I
V
56
NPO-middelen De ontvangen rijksmiddelen Nationaal Plan Onderwijs (NPO) zijn niet volledig besteed. Deze incidentele middelen ontvangen we tot en met einde schooljaar 2022-2023 en zijn te besteden tot en met schooljaar 2024-2025. We spreiden de uitgaven dus over meerdere jaren uit.
I
V
81
Leerlingenvervoer Er is efficiënter gereden, mede als gevolg van chauffeurstekorten.
I
V
74
Overige afwijkingen
I
V
2
Meerjarenonderhoudsprogramma’s Buitensport Er zijn drie verenigingen extra meegenomen in de MJOP’s (totaal 9 verenigingen). Zij ontvangen hierdoor ook exploitatievergoedingen. Er is echter begroot voor exploitatievergoedingen aan 6 verenigingen. Er is daarnaast ook een keuring kwaliteitsniveau sportcomplex gedaan bij alle verenigingen ter voorbereiding op de actualisatie van de MJOP’s. Dit heeft in 2022 eenmalig minder gekost dan verwacht, maar structureel moet er geld bij voor de drie extra verenigingen.
S I
N V
-55 25
Sportraad De Sportraad heeft budget ontvangen voor de oprichting en uitvoering van de eerste plannen.
I
N
-40
Beweegonderwijs Er is een voorschot verstrekt aan de scholen (primair onderwijs) voor de cofinanciering voor de inzet van combinatiefunctionarissen voor de gymlessen.
I
N
-81
Amateurkunst De subsidieregeling voor Corona-initiatieven is niet geheel gebruikt. Ook het knelpuntenbudget welzijnssubsidies is niet geheel gebruikt.
I
V
28
2.1 Onderwijs
2.2 Sport, cultuur en welzijn
19
Onderhoudskosten sporthallen Deze zijn hoger uitgevallen door het aanbrengen van een omkasting bij de warmtepomp op de Werft, zodat er geen geluidsoverlast voor de omwonenden meer is. Daarnaast vielen de schoonmaakkosten hoger uit.
I
N
-130
Gebouw de Wetering Het plan voor de (ver)nieuwbouw van de Wetering bleek niet uitvoerbaar. De projectkosten zijn afgeboekt aangezien er een nieuw plan wordt ontwikkeld.
I
N
-1.438
Overige afwijkingen
I
V
22
I
N
-6
Schuldhulpverlening Voor de schuldhulpverlening was de verwachting dat, als gevolg van Covid-19 en de energiecrisis, een hogere vraag naar ondersteuning zou zijn.
S
V
43
ZIN Wmo Hbh Het voordelig resultaat is grotendeels te verklaren door de maatregelen in het kader van GRIP. Maar ook de personeelstekorten hebben voor lagere kosten gezorgd. Als laatste heeft ook in 2022 Covid-19 nog een rol gespeeld.
I
V
29
ZIN Wmo Begeleiding Het voordelig resultaat is grotendeels te verklaren door de maatregelen in het kader van GRIP. Daarnaast heeft ook in 2022 Covid-19 een rol gespeeld. Hoe groot deze rol is, is niet bekend.
I
V
28
PGB Wmo Hbh Het voordelig resultaat is grotendeels te verklaren door de maatregelen in het kader van GRIP. Zo is onder meer het tarief verlaagd en wordt er gestuurd op PGB vaardigheden. Daarnaast heeft ook in 2022 Covid-19 een rol gespeeld. Hoe groot deze rol is, is niet bekend.
I
V
26
PGB Wmo Begeleiding Het voordelig resultaat is grotendeels te verklaren door de maatregelen in het kader van GRIP. Zo is onder meer het tarief verlaagd en wordt er gestuurd op PGB vaardigheden. Daarnaast heeft ook in 2022 Covid-19 een rol gespeeld. Hoe groot deze rol is, is niet bekend.
I
V
79
Materieel rolstoelvoorziening Er zijn langere levertijden op nieuwe onderdelen en nieuwe hulpmiddelen, waardoor minder voorzieningen geleverd zijn.
I
V
31
Immateriële vervoersvoorzieningen Wmo Per reiseenheid is er 1 cent minder uitgegeven dan begroot. Dit is een onbedoeld bijeffect van de maatregelen die genomen zijn door de chauffeurstekorten. Door de spitstijden dicht te zetten voor Wmo-vervoer is vervoer meer geclusterd buiten de spitstijden, waardoor er efficiënter is gereden.
I
V
38
2.3 Voorliggende voorzieningen Overige afwijkingen 2.4 Maatwerk
20
Segment 2 laag-specialistische zorg Het voordelig resultaat is grotendeels te verklaren door de maatregelen in het kader van GRIP. Daarnaast heeft ook in 2022 Covid-19 een rol gespeeld. Hoe groot deze rol is, is niet bekend.
I
V
359
Reservering bovenlokale risico's Deze reservering is een reservering voor onoverkomelijke kosten van specialistische zorg voor jeugd
I
V
81
PGB 18- jeugd Het voordelig resultaat is grotendeels te verklaren door de maatregelen in het kader van GRIP. Zo is onder meer het tarief verlaagd en wordt er gestuurd op PGB vaardigheden. Daarnaast heeft ook in 2022 Covid-19 een rol gespeeld. Hoe groot deze rol is, is niet bekend.
I
V
138
I
V
101
Inburgering 2022 was het eerste jaar van de nieuwe wet op de inburgering, waardoor het vooraf inschatten van de kosten nog moeilijk bleek. Daarnaast liep de opstart van de onderwijsrouten bij het ROC vertraging op, waardoor de kosten pas later werden gefactureerd.
I
V
28
Bijzondere bijstand Ruim 200.000 euro is een gevolg van de uitgekeerde energietoeslag, als onderdeel van de bijzondere bijstand. Door een verkeerde prognose vanuit het Rijk hebben wij minder middelen voor de energietoeslag ontvangen dan dat wij hebben uitgekeerd. Hierop gaat het Rijk geen correctie doorvoeren. De bijzondere bijstand is daarnaast een open-eind-regeling, waarbij de uitbetalingen afhankelijk zijn van de aanvragen.
I
N
-271
Overige
I
N
-37
I
N
-66
N
-723
Incidenteel structureel
Voor-/ nadeel
Bedrag
Onderwijsachterstanden De ontvangen rijksmiddelen Onderwijs Achterstanden Beleid (OAB) en Nationaal Programma Onderwijs (NPO) die niet in 2022 zijn besteed, zijn naar de balans gebracht.
I
N
-212
Toeslagenaffaire Hiervoor zijn extra middelen ontvangen van het rijk.
I
V
28
Overige afwijkingen 2.5 Participatie
Toevoegingen reserves Storting in de reserve van onderuitputting van groot onderhoud van de panden in dit venster. Totaal lasten
Toelichting baten Omschrijving 2.1 Onderwijs
21
2.2 Sport, cultuur en welzijn Sport Inkomsten uit ontvangen rijksmiddelen vanuit de SPUK Sportakkoord, Brede Regeling Combinatiefuncties en cofinanciering van de scholen voor de inzet van combinatiefunctionarissen in het primair onderwijs (beweegonderwijs) waren niet opgenomen in de begroting.
I
V
247
Sportaccommodaties Er is extra geld onttrokken aan de voorziening voor groot onderhoud voor de instandhouding van de Wetering.
I
V
55
Preventieakkoord Inkomsten uit ontvangen rijksmiddelen vanuit de SPUK preventieakkoord.
I
V
20
Overige afwijkingen
I
V
11
I
V
18
I
V
2.3 Voorliggende voorzieningen
2.4 Maatwerk Overige afwijkingen 2.5 Participatie Overige afwijkingen
5
Onttrekkingen reserves Overige afwijkingen
I
Totaal baten
22
N
-39
V
133
Venster 3. Omgeving en economische ontwikkeling Ambitie Onze gemeente is een groene, recreatieve gemeente met voor iedere kern zijn eigen identiteit. Wij hebben een aantrekkelijk woonklimaat met gevarieerde woonwijken, levensloopbestendige huizen in een groene en veilige woonomgeving. Duurzaamheid speelt steeds meer een rol in de uitvoering van ons werk en krijgt steeds meer ruimte in de toekomst. Mobiliteit en bereikbaarheid zijn belangrijke voorwaarden voor een gezonde economie, een bloeiende recreatie en een prettige woonomgeving. We geven volop aandacht aan fysieke en sociale veiligheid zodat mensen in een fijne omgeving kunnen wonen, werken en recreëren. We gaan graag in gesprek met onze bewoners, bedrijven en gebruikers om te zorgen dat de wensen op het gebied van leefbaarheid de ruimte krijgen.
3.1 Omgeving Wat wilden we bereiken? - Schone, hele en veilige openbare ruimte - Verkeersveilige en bereikbare gemeente - Openbaar vervoer blijft beschikbaar in onze kernen Wat hebben we daar voor gedaan? Binnen onze reguliere taken:
We voeren regulier onderhoud uit conform vastgestelde kwaliteitsniveaus in de nota Integraal Beheer Openbare Ruimte 2014-2023 - % dat voldoet aan de vastgestelde kwaliteitsniveaus: o Centrumgebieden: A-niveau o Hoofdwegen: B-niveau o Woongebieden: C-niveau (onkruid in groen B-niveau) o Bedrijventerreinen: C-niveau o Buitengebied: C-niveau We zorgen voor een verkeersveilige inrichting van de openbare ruimte - Aantal verkeersongevallen per 1.000 inwoners We vervangen openbare verlichting door LED-verlichting - % LED-lampen binnen onze gemeente (in buitenruimte)
0-meting
Planning 2022
Realisatie 2022
90,0%
90,0%
92,3%
2,8
2,7
3,7
34,0%
39,0%
45%
Toelichting: De beeldkwaliteiten per kwartaal geschouwd. Uit de jaarrapportage blijkt dat 92,3% van het areaal voldoet aan de vastgelegde beeldkwaliteit. Helaas is er een stijgende lijn zichtbaar in het aantal verkeersongevallen. Deze stijgende lijn is ook in onze gemeente zichtbaar. We zitten nog wel onder het landelijke cijfer (6,5 per 1000 inwoners). Het doel voor het vervangen van de openbare verlichting door LED-lampen is in 2022 ruim gehaald.
3.2 Duurzaamheid Wat wilden we bereiken? - 75% hergebruik, minder gebruik van primaire grondstoffen en stapsgewijs naar maximaal 100 kg restafval per inwoner per jaar; - Onze inwoners zijn bewust op het gebied van water en afval; - Ons (afval)watersysteem is klimaatbestendig, duurzaam en levenscyclusgericht; - In 2030 stoten we 49% minder broeikasgassen uit dan in 1990 en in 2050 95%. De gebouwde omgeving is in 2050 aardgasvrij. Wat hebben we daar voor gedaan? Binnen onze reguliere taken:
23
We stimuleren mensen om beter te scheiden, om minder restafval te maken en zuivere deelstromen aan te leveren - Kg restafval (grof en fijn) per inwoner per jaar We voeren regulier onderhoud aan ons rioolareaal uit, conform vastgestelde kwaliteitsniveaus - % van ons rioolareaal dat we jaarlijks reinigen en inspecteren We laten onze voorbeeldrol zien als gemeente in het realiseren van wereldwijde klimaatambities - % van de beleidsplannen waarin de global (klimaat) goals zijn opgenomen
0-meting
Planning 2022
Realisatie 2022
176
150
152
14,0%
14,0%
14,0%
NB
NB
NB
Toelichting: - We hebben de eerste stap gezet om de hoeveelheid restafval terug te dringen. We hebben nu 152 kg restafval per inwoner per jaar. Om het verder terug te dingen hebben we besloten om per 1 januari 2024 om te gaan naar een gedifferentieerd inzameltarief voor afval (DIFTAR). - We hebben een scheidingspercentage van 71%, dit zorgt voor minder gebruik van primaire grondstoffen en stapsgewijs willen in 2025 naar maximaal 100 kg restafval per inwoner per jaar; - We zijn gestart met het opstellen en uitvoeren van ons communicatieplan om onze inwoners op het gebied van afval bewust te maken het scheidingsgedrag; - We voeren regulier onderhoud aan ons rioolareaal uit, conform vastgestelde kwaliteitsniveaus. Ook dit jaar hebben we 14% van ons rioolareaal laten reinigen en inspecteren; - Met ons beheer en onderhoud van het rioolstelsel zorgen we voor een robuust (afval)watersysteem, dat klimaatbestendig, duurzaam en levenscyclus is ingericht; - Indicator % beleidsplannen is niet meetbaar, deze is dan ook niet opgenomen in de begroting 2023. Onze speerpunten: Speerpunt Er zijn wijzigingen te verwachten uit de aanscherping van het Landelijk Afval beheerplan (LAP 3) en de Europese Kaderrichtlijn afval 2020. In beide staat de circulaire economie centraal en dus het voorkomen van restafval (VANG-doelstelling).
In zijn algemeenheid geldt dat de zuiverheid van stromen onder druk staat en daarmee ook de opbrengst uit herbruikbare stromen. Om stappen te maken in het terugdringen van restafval sluiten we voor 2022 een nieuw contract af voor de exploitatie van de milieustraat, inclusief transport en verwerking. We gaan nieuwe regionale contracten aan voor de inzameling en verwerking van papier, Klein Chemisch Afval (KCA) en flessenglas.
Uitkomst We hebben voor de exploitatie, inclusief transport en verwerking, van milieustraat een nieuwcontract aangegaan met de huidige exploitant tot eind 2023. Tevens zijn we regionale contracten aangegaan voor de inzameling en verwerking van papier, KCA en flessenglas. De contracten lopen tot eind maart 2024 met een optie tot verlengen.
24
Speerpunt Bekijken wat de mogelijk zijn voor een regionale ambachtscentra. Er gaat onderzoek plaatsvinden over de rol van milieustraten als regionale ambachtscentra en de samenwerking met bedrijven op dit gebied (ook in het kader van social-return). Daarnaast kunnen de projecten om de kwaliteit van deelstromen te verbeteren en een uitgebreide producentenverantwoordelijkheid uitvoeringsconsequenties hebben.
Uitkomst De gemeente Loon op Zand heeft hier op dit moment beperkt de tijd voor, daarom zoeken we samen met de gemeentes binnen Hart van Brabant naar mogelijkheden om de nieuwste ontwikkelingen op het gebied van Circulaire Economie en regionale ambachtscentra op te pakken. Zo zijn we op dit moment bezig met een plan van aanpak voor wit en bruingoed en matrassen. Op het gebied van het grondstoffenbeleid delen we kennis met elkaar en doen we gezamenlijk verschillende aanbestedingen. We zijn een pilot gestart met de regio Hart van Brabant om via regionale afvalcentra afvalhout scheiden en daaruit bruikbaar hout te selecteren etc.
Speerpunt Duurzaamheid heeft een structurele en integrale plaats in de gemeentelijke ambities. We staan als gemeente voor een grote uitdaging op het gebied van duurzaamheid, klimaatadaptatie en de warmte- en energietransitie. Dat vergt veel werk qua onderzoek, de samenwerking met andere gemeenten en afdelingen. Tegelijkertijd dient er beleid te komen op basis waarvan alle afdelingen gemeentebreed duurzaamheid structureel meenemen in de plannen. De gemeente zal inwoners moeten enthousiasmeren, zorg dragen voor informatie en participatie en zelf tegelijkertijd het goede voorbeeld geven.
Uitkomst We hebben veel contacten met interne en externe partijen om duurzaamheid onder de aandacht te brengen. De nationale duurzame huizenroute en zonnedakje zijn initiatieven waar we ons bij hebben aangesloten en projecten die lopen. Ook zijn we aan de slag met de warmtetransitie. Er is een plan van aanpak opgesteld voor het wijkuitvoeringsplan Pannenhoef. Voor de gemeentelijke gebouwen zijn duurzame meerjarenonderhoudsprogramma’s opgesteld.
3.3 Wonen Wat wilden we bereiken? - Het realiseren van betaalbare, goede en duurzame huisvesting. Wat hebben we daar voor gedaan? Binnen onze reguliere taken:
We stimuleren woningaanpassingen, nieuwe- en bijzondere woonvormen en transformaties naar wonen in de gemeente - Aantal woningaanpassingen/nieuwe woonvormen/transformaties We bouwen volgens een gedifferentieerd woningbouwprogramma - Aantal nieuw opgeleverde woningen - % waarin de quick scan wordt gerealiseerd
0-meting
Planning 2022
Realisatie 2022
NB
NB
NB