GemeenteBelangen - Algemene beschouwingen begroting 2023.docx

Beschouwing begroting 2023 GemeenteBelangen

Geachte inwoners van onze gemeente die meekijken met de live-stream, geachte aanwezigen in de zaal, raadsleden, collegeleden en voorzitter, De wereld is behoorlijk in beweging en de gevolgen daarvan zijn ook in de gemeente Loon op Zand merkbaar. De oorlog in Oekraïne en als gevolg daarvan de energiecrisis en de enorme inflatie heeft grote gevolgen voor veel inwoners, bedrijven en zzp-ers, die steeds meer een beroep moeten doen op de overheid om het hoofd boven water te houden. De energieprijzen en de kosten van het levensonderhoud rijzen de pan uit. Niet alleen de lagere inkomens maar ook de midden inkomens merken dat ze aan het einde van de maand geld tekort komen. We zouden bijna vergeten dat er ook nog een stikstofprobleem, een klimaatprobleem en een coronapandemie is, die allen grote invloed hebben op ons dagelijks leven. GemeenteBelangen staat midden in de samenleving en ervaart de problemen van onze inwoners en doet haar uiterste best om in ieder geval goed te luisteren en te constateren, maar we willen ook meedenken over mogelijke oplossingen en vooruitkijken naar hopelijk betere tijden. Mede door onze grote betrokkenheid zijn we bij de verkiezingen van afgelopen maart door de kiezers beloond met 7 zetels en zijn wij veruit de grootste partij in Loon op zand geworden.

De kiezer had een duidelijke voorkeur maar kwam bedrogen uit, want GemeenteBelangen is middels een cordon sanitaire buiten de coalitie gehouden, hetgeen maar door weinigen is begrepen. Het vertrouwen in de lokale politiek heeft toen een fikse deuk opgelopen. Het coalitieakkoord dat de basis vormt voor de voorliggende begroting 2023 is dan ook tot stand gekomen zonder GemeenteBelangen, maar wel met het besef dat de verkiezingsprogramma’s van alle lokale partijen grotendeels overeenkomen en dat er slechts verschillen zijn op enkele speerpunten. Gelukkig is er in de september circulaire aangegeven dat er meer geld van de rijksoverheid komt, zodat de begroting van 2023 en die voor de komende jaren er gunstig uit is komen te zien. De begroting 2023 wordt voor een deel gevormd door de kaders die de raad afgelopen juli bepaalde, maar deze is vooral ook een voortzetting van eerder beleid van de afgelopen jaren. GemeenteBelangen heeft in deze afgelopen jaren een flink stempel gedrukt op het gevoerde beleid, waar we nu samen de vruchten van plukken. Zoals gezegd worden we geholpen door extra uitkeringen vanuit het rijk, die ervoor zorgen dat we de komende jaren een gezond huishoudboekje hebben. Het coalitieakkoord heeft niet echt een koerswijziging tot gevolg gehad, ondanks aankondiging van de coalitie om de uitdagingen van deze tijd met lef en focus het hoofd te bieden.

Ook in de oppositie blijven we als GemeenteBelangen streven naar zelfstandigheid en gezond financieel beleid en beheer. We hebben dan ook een groot aantal technische en politiek kritische vragen gesteld over de begroting. Wij danken de ambtenaren voor hun inzet om deze vragen, in de korte tijd die er was, te beantwoorden. Deze vragen zijn overigens maar voor een deel naar tevredenheid beantwoord, hetgeen voor ons een extra motivatie is om nu, maar ook straks bij de eerste bestuursrapportage in 2023, uiterst kritisch te zijn.

We streven ernaar dat iedereen mee kan (blijven) doen in een samenleving waar de welvaart niet altijd even eerlijk verdeeld is, wat versterkt wordt door de geschetste problemen van dit chaotische tijdperk.

GemeenteBelangen vindt het belangrijk dat de gemeente Loon op Zand zich nog meer en nog beter ontwikkelt als een toeristisch recreatieve gemeente en dat we de lokale economie nog meer stimuleren dan nu het geval is. Vooral dat laatste zien we onvoldoende terug in de huidige voorliggende begroting. We hebben als raad een beperkte en weinig ambitieuze economische en toeristische visie vastgesteld, waar nu gelukkig een vervolg op komt middels een meerjarig actieprogramma dat in ieder geval het water in de vijver in beweging gaat brengen. Nog steeds zien we dat de afdeling economische zaken, maar ook de afdeling toerisme en recreatie, maar beperkt bemenst zijn en dat er geringe budgetten gevoteerd zijn om onze ambities als toeristisch recreatieve gemeente met een sterk lokaal bedrijfsleven waar te maken. We roepen dan ook op om onze gemeentelijke ambitie op die terreinen te intensiveren en daar meer menskracht en geld op in te zetten in het belang van onze lokale economie nu en in de toekomst. De Efteling is voor ons een belangrijke speler die voor onze gemeente een stuwende rol kan spelen, waarbij het naar onze mening wenselijk is dat zij nog meer in onze drie kernen zichtbaar is, waardoor de lokale economie mee kan liften op de goede naam en faam van de Efteling.

We roepen het college op om de dialoog met de Efteling te intensiveren, zodat onze inwoners en ondernemers nog meer kunnen gaan profiteren van het mooie recreatiepark waar we zo trots op zijn. GemeenteBelangen vindt het belangrijk om, nu onze financiële positie het structureel toelaat, de toeristisch recreatieve sector te steunen en haar concurrentie positie te verbeteren door de toeristenbelasting te verlagen; zoals in de afgelopen jaren niet alleen door GemeenteBelangen maar ook door andere partijen van deze raad is beloofd. We zullen hiervoor dan ook een amendement indienen. Als het gaat om het onderwerp duurzaamheid dan heeft GemeenteBelangen onlangs nog sterk opgeroepen om meer en beter met onze inwoners te communiceren over het nut en de noodzaak om afval te scheiden en zuinig om te gaan met het verbruik en gebruik van energie en water. Geen bestraffende financiële prikkels, maar mensen positief motiveren door een uitgebreide en intensieve informatiecampagne die mensen voortdurend erop attent maakt hoe belangrijk het is om deel te nemen aan de circulaire samenleving. Dit is in het belang van ons allen. We zien dan ook uit naar het communicatieplan. De kern Loon op Zand verdient zo snel als mogelijk een nieuwe of een vernieuwde Wetering. De raad heeft aangegeven dat de realisatie daarvan wel binnen de gestelde kaders dient plaats te vinden.

Er zal dus met een onafhankelijke expert gekeken moeten worden waar er besparingen kunnen plaats vinden, zodat er toch nog een mooi dorpshuis gerealiseerd kan worden. In de afgelopen maanden werd GemeenteBelangen vaak geconfronteerd met vragen over de realisering van speeltuinen en kinderboerderijen in de kernen van onze gemeente, die in veel andere gemeenten tot de basisvoorzieningen behoren. We zouden graag zien dat dit soort voorzieningen worden gerealiseerd in onze gemeente, waar jongeren en ouderen elkaar kunnen ontmoeten en die ook toegankelijk zijn voor inwoners met een beperking. “Bouwen, bouwen, bouwen!” is een motto dat ook GemeenteBelangen ondersteunt, maar dan graag met meer lef en focus door extra middelen ter beschikking te stellen om de bestaande bouwplannen in onze kernen te versnellen. De problemen op de woningmarkt zijn enorm groot, waardoor de genoemde versnelling gerechtvaardigd is. We hebben een goede financiële positie en versneld bouwen stimuleert de lokale economie enorm. GemeenteBelangen zal dan ook middels een motie om deze versnelling vragen. De besluiten met betrekking tot de begroting 2023 die voorgelegd zijn bevatten een aantal impliciete besluiten die voor ons niet allemaal vanzelfsprekend of duidelijk zijn. De beperkte beantwoording van onze vragen heeft daar geen duidelijkheid in aangebracht.

Door in te stemmen met de begroting stemmen we ook in met een subsidie van alweer € 30.000,- voor het Witte Kasteel. We zouden eerst evalueren aan de hand van een verantwoording, zo was vorige keer afgesproken, maar die is er niet vanwege corona (zo wordt aangegeven in het antwoord op onze technische vraag) dus geven we toch alvast € 30.000,-. Dit betekent dat alle subsidieaanvragers zonder verantwoording en met het excuus van de afgelopen coronaperiode ook alvast zonder verantwoording opnieuw subsidie kunnen aanvragen. Ons lijkt dat hier een precedentwerking vanuit kan gaan. De septembercirculaire is bekend en is in de voorliggende begroting niet verwerkt, hetgeen een onjuist beeld geeft van het totale huishoudboekje van onze gemeente. We hadden liever gezien dat de effecten van de septembercirculaire wél verwerkt zouden worden, hetgeen ook in het audit comité stellig aan de orde is geweest. We roepen dan ook op om dit in de toekomst wel te doen. Daarnaast is de betreffende raadsinformatiebrief niet volledig, aangezien voor de omissie in de woz-waarden al vóór de datum van deze brief was aangegeven wat de juiste waarden moesten zijn. De tabel die als toelichting op de technische vraag 105 over lokale heffing is aangereikt bevat opvallende fouten. Als lasten staan er bij de hondenbelasting vanaf 2023 tot en met 2026 maar € 1000,- vermeld.

Alleen de baten zijn volledig meegenomen, waardoor het lijkt alsof de hondenbelasting met veel meer als de nu voorgestelde 16% procent omlaag gebracht kan worden (of zelfs afgeschaft kan worden). Kortom; een begroting die niet echt getuigt van veel lef en focus. En een begroting die veel meer en beter inzicht moet geven, niet alleen in de inkomsten en uitgaven, maar vooral ook in de reserves en kredieten en de in beeld gebrachte risico’s, waardoor we als raad beter onze controlerende taak kunnen uitoefenen. GemeenteBelangen zal bij de volgende rapportage over afwijkingen op de begroting opnieuw zeer kritisch zijn, in het belang van onze inwoners. We zijn immers betrokken en dichtbij!