Bijlage 1. Ontwerpbegroting 2026 Baanbrekers geanonimiseerd

(9)

sterk mensenwer 53 DreK42

sterk mensei' ierP

jg

F

4:

£-^•1 q

H

y

r

)//

f N4y

- n}5

aanbrekt

7

LL6L LF A

•j 96} 6

90) { d

27-2029

UJ ing

A

I

Ik I

1'1

/

t v

8

£

g

Ku

(

7

$ r

h

7

lan

Aeke4 \

(Ontwerp)begroting 2026 31 maart 2025 Dagelijks bestuur 11 april 2025

2

Inhoud VOORWOORD

3

1.

5 5 6 7 8

ALGEMEEN

1.1 1.2 1.3 1.4 2.

Gemeentelijke bijdragen

Programmaplan

Paragrafen

Uiteenzetting financiële positie en toelichting

Begroting 2026 en meerjarenraming 2027-2029

TOELICHTING OP DE BEGROTING 2026

4.1 4.2 4.3 5.

Begroting in een oogopslag

FINANCIËLE BEGROTING

3.1 3.2 4.

Financiële verantwoording

BELEIDSBEGROTING

2.1 2.2 3.

Leeswijzer

Toelichting op de lasten en baten per deelprogramma

(Vervangings)investeringen Toelichting op de meerjarenraming

BIJLAGEN

5.1 5.2 5.3 5.4

Bijlage 1: Geraamd verloop reserves en voorzieningen Bijlage 2: Overzicht van geraamde baten en lasten per taakveld Bijlage 3: Formatie regulier (niet-gesubsidieerd) Bijlage 4: Begrippen en afkortingen

Begroting 2026

11 11 24

44 44 46 48 48 56 58 60 60 62 63 64

(9

3

VOORWOORD Ook in 2026 leveren we sterk mensenwerk Het zogenoemde ravijnjaar 2026 komt eraan. Dit zorgt ervoor dat de financiële situatie voor onze 3 gemeenten veel uitdagender wordt. Het komt erop neer dat ze met minder geld meer moeten doen. En dat wringt. Dit heeft ook gevolgen voor Baanbrekers, als uitvoeringsorganisatie voor werk, ontwikkelen en inkomen van de gemeenten Heusden, Loon op Zand en Waalwijk. We doen er alles aan om goed voorbereid te zijn. Zo hanteren we in 2026 de nullijn als het gaat om de gemeentelijke bijdragen. Door samen te werken, te vernieuwen en efficiënt te werken, willen wij de inwoners en werkgevers in onze 3 gemeenten blijven ondersteunen, ondanks de financiële druk. 2025 was een bijzonder jaar waarin ons nieuwe pand werd opgeleverd. Vanuit ons nieuwe gebouw kunnen we met enthousiasme verder aan de slag met onze opdrachten: mensen in beweging brengen en houden, mensen stappen laten zetten in hun ontwikkeling, mensen laten meedoen aan de samenleving en mensen - als dat kan - leiden naar een structurele, passende en zo regulier als mogelijke plek op de arbeidsmarkt. Eigenlijk komt het erop neer dat we door onze inspanningen toekomstbouwers zijn. We bouwen aan de toekomst van mensen met een begeleidingsbehoefte. We bouwen aan de toekomst van onze samenleving. En we bouwen aan de toekomst van onszelf.

Ons nieuwe gebouw biedt een passende werkplek voor al onze medewerkers. Een plek ook waar we goed kunnen samenwerken. Met elkaar, met de mensen die op onze dienstverlening zijn aangewezen, met netwerkorganisaties en met zakelijke partners. Een plek waar we mensen helpen zich te ontwikkelen. Dit zorgt voor positieve effecten in onze samenleving. Meedoen in de meest brede zin van het woord levert - zoals we eigenlijk allemaal wel weten - op allerlei terreinen voordeel op. Het draagt in de belangrijkste plaats bij aan het welzijn van mensen. Het spreekt dan ook bijna voor zich dat wij bij Baanbrekers vol enthousiasme verder gaan, met onze geactualiseerde koers als richting om mensen in beweging te houden. De begroting voor 2026 ligt nu voor je. Ook dit jaar is het weer een lastige klus om in de toekomst te kijken. Niet alleen hebben we te maken met het feit dat de Rijksmiddelen voor het uitvoeren van onze taken in de loop van het jaar nog voor veranderingen kan zorgen in onze begroting. Ook hebben we te maken - ik meldde het al aan het begin van dit voorwoord - met het zogenoemde ravijnjaar. Of er daadwerkelijk een ravijn is voor onze 3 gemeenten, dat is nu nog de vraag. En als dat ravijn er is, dan moeten we zien hoe diep het is. Ik spreek de hoop uit dat het voor ons allemaal zal meevallen.

Dat we voldoende financiële middelen in onze 3 gemeenten hebben om alle taken naar behoren te blijven uitvoeren. Ook de taken die wij bij Baanbrekers met veel energie voor de 3 gemeenten uitvoeren.

Ik spreek vanaf deze plek de hoop - nee, de verwachting - uit dat ook 2026 voor ons allemaal een mooi, interessant, maar vooral succesvol jaar wordt. Uiteraard zijn we hierbij afhankelijk van de economische ontwikkeling, lokaal, regionaal en nationaal. Maar ik heb er het volste vertrouwen in dat we het samen weer goed gaan doen in 2026. We blijven in beweging. Want alleen als je beweegt, dan kom je vooruit. Over alles wat Baanbrekers wil bereiken, wat we daarvoor doen en wat het mag kosten, lees je meer in deze begroting voor het jaar 2026. Ook in 2026 laten we zien dat Baanbrekers als breed en sociaal mensontwikkelbedrijf sterk mensenwerk levert. Veel leesplezier! 5.1.2.e

Directeur

$"15)35(31 sterk mensenwerl

(9)

3

VA

V (

J (As -

■

u

ge 2

1

»

Begroting 2026

(9

5

V

1. ALGEMEEN 1.1

Leeswijzer

Voor u ligt de begroting 2026 en de meerjarenraming 2027 - 2029 van Baanbrekers. Baanbrekers voert voor de gemeenten Heusden, Loon op Zand en Waalwijk de Participatiewet en de Wet sociale werkvoorziening uit. De taken van Baanbrekers zijn te verdelen in twee hoofdgroepen: het bemiddelen naar of verstrekken van werk en het verstrekken van inkomensondersteuning (uitkeringen). Het eerste vanuit zowel de Participatiewet als de Wet sociale werkvoorziening.

De uitgangspunten van de kaderbrief 2026 zijn in deze begroting toegepast. De indeling en vorm van de begroting 2026 zijn in overeenstemming met het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Voor de opstelling van de begroting is uitgegaan van één programma in de zin van het BBV. Hierin zijn drie deelprogramma's opgenomen:

Re-integratie, Participatie & Inkomen Leren & Werken Gemeentelijke bijdragen & overige lasten en baten

De indeling van de deelprogramma's sluit aan op de taakvelden volgens het BBV. De kosten van overhead zijn niet in de deelprogramma's verantwoord, maar worden conform de geldende voorschriften afzonderlijk gepresenteerd.

$"15)35(31 sterk mensenwerl

(9)

3

6

1.2

Financiële verantwoording

Algemeen en ontwikkeling gemeentelijke bijdragen De begroting 2026 is opgesteld in de lijn van de bijgestelde begroting 2025, waarbij rekening is gehouden met de uitgangspunten zoals die in de kaderbrief 2026 zijn opgenomen en correcties voor incidentele invloeden die specifiek op 2025 betrekking hebben. Daarnaast hanteren we in de begroting 2026 de nullijn. Dit betekent dat de gemeentelijke bijdragen niet stijgen t.o.v. de gemeentelijke bijdrage zoals vastgesteld in de begroting 2025. Stortingen in reserve herhuisvesting In het jaar 2025 vond de laatste reguliere storting in de reserve herhuisvesting plaats. In 2026 wordt de reserve als volgt afgewikkeld: De netto verkoopopbrengst van de panden 2,3 en 4, verminderd met de nog resterende boekwaarde, wordt aan de reserve toegevoegd. Daarna wordt de reserve ingezet om de structurele afschrijvingskosten van de nieuwbouw te verlagen. Vernieuwbouw Op 18 oktober 2021 heeft het algemeen bestuur besloten vernieuwbouw te realiseren op de huidige locatie. Hiermee is een netto-investering gemoeid van € 23,9 miljoen. Op 19 december 2022 heeft het algemeen bestuur de begroting bijgesteld tot een netto krediet van € 25,9 miljoen. Voor de financiering zijn twee leningen afgesloten tot een totaalbedrag van € 25 miljoen.

Structureel sluitende begroting De begroting 2026 is structureel sluitend. In deze begroting is, conform actualisatie begroting 2025, voor een aantal inkomstenposten (BUIG en WSW) niet uitgegaan van de door het Rijk afgegeven (voorlopige) beschikkingen. In samenspraak en goed overleg met de deelnemende gemeenten is met behulp van een externe rekentool (LIAS-PAUW) een zo goed mogelijk onderbouwde prognose gemaakt voor de BUIG-inkomsten en -uitgaven. Bij de bepaling van de WSW-Rijksvergoeding hebben we ook rekening gehouden met een (te verwachten) loonindexatie voor 2026. Dit percentage is gelijk aan de indexatie op de loonkosten gesubsidieerd personeel.

Het streven is dat deze nieuwe methodiek de fluctuaties, als gevolg van bijgestelde Rijksbudgetten gedurende het begrotingsjaar, in de begroting van Baanbrekers gaat dempen. Daarbij nadrukkelijk de kanttekening dat de definitieve beschikkingen altijd leidend zullen zijn voor de finale afrekening en dat deze kunnen resulteren in afwijkingen, zowel positief als negatief, ten opzichte van de nu opgenomen prognoses. Zoals de afgelopen jaren gebruikelijk is, zal de actualisatie van de begroting bij aanvang van het boekjaar aan het algemeen bestuur worden voorgelegd.

Begroting 2026

(9

1.3

Begroting in een oogopslag

Baanbrekers

Realisatie

Begroting

Begroting

2024

2025

2026

2027

2028

2029

40.424 15.705 79 56.209 7.677 63.886

45.050 17.121 30 62.201 9.152 71.353

45.547 17.127 30 62.705 9.649 72.353

45.579 16.982 30 62.590 9.729 72.320

46.505 16.796 30 63.330 9.820 73.151

47.324 16.590 30 63.943 9.866 73.809

Totaal baten

36.677 15.445 16.528 68.651

39.565 15.449 16.123 71.136

40.716 15.519 16.118 72.353

41.318 15.241 15.761 72.320

42.460 14.958 15.733 73.151

43.404 14.617 15.788 73.809

Saldo van lasten en baten

4.765

-216

0

0

0

0

Af: stortingen reserves

-573

-461

0

0

0

0

Bij: onttrekkingen reserves

637

677

0

0

0

0

4.829

0

0

0

0

0

Bedragen x €1.000

Meerjarenraming

Lasten DPI: Re-integratie, Participatie & Inkomen

DP2: Leren & Werken DP3: Gem. bijdragen & overige lasten en baten Totaal lasten deelprogramma's

Overhead Totaal lasten Baten

DPI: Re-integratie, Participatie & Inkomen

DP2: Leren & Werken DP3: Gem. bijdragen & overige lasten en baten

Resultaat

Realisatie 2024: conform voorlopige jaarrekening 2024 Begroting 2025: conform begroting 2025 na 3e begrotingswijziging

Meerjarenraming o.b.v. prijspeil2026

Onder de baten van deelprogramma 3 zijn onder andere de gemeentelijke bijdragen verantwoord. De specificatie per gemeente is opgenomen onder paragraaf 1.4 Gemeentelijke bijdragen.

In hoofdstuk 4: Toelichting op de begroting 2026 zijn nadere specificaties en toelichtingen per deelprogramma opgenomen.

$"15)35(31 sterk mensenwerl

(9)

3

8

1.4

Gemeentelijke bijdragen

Conform de Gemeenschappelijke regeling 'Uitvoeringsorganisatie Baanbrekers' dragen de gemeenten bij aan de exploitatie van Baanbrekers op basis van de inwoneraantallen per 1 januari van het begrotingsjaar. Het verloop van de gemeentelijke bijdragen volgens de bijgestelde begroting 2025 naar de begroting 2026 is als volgt: Mutatie gemeentelijke bijdrage 2026t.o.v. 2025 aard mutatie*:

Bedragen x € 1.000

S/l

A/B

15.624

Gemeentelijke bijdrage 2025 (actualisatie begroting) Mutaties begroting 2026:

-BUIG-uitkeringen; o.b.v. uitkomst LiasPauw tooi

134

5

A

-BUIG LKS-lasten; o.b.v. uitkomst LiasPauw tooi

262

5

A

-BUIG-inkomsten; o.b.v. uitkomst LiasPauw tooi

-968

5

A

-Gesubsidieerd personeel; indexatie t.o.v. begroting 2025 bedraagt €429; daling van €288a.g.v. pensionering en uitstroom medewerkers

141

5

A

Wsw-Rijksvergoeding, mutatie o.b.v. circulaire sept.2024

267

5

A

-Wsw-Rijksvergoeding, inschatting compensatie loonindexatie 2026

-343

5

A

-Participatie budget; o.b.v. circulaire sept.2024

-58

5

A

-Fidant (loonkosten en LKS); toename aantal Fidant medewerkers

84

S

B

bezetting bij vervanging a.g.v. pensionering € -337; kostenstijging heeft betrekking op een ongewijzigde formatie t.o.v. 2025

296

S

A

-Inhuur derden; betreft correctie van incidentele verlaging in 2025

56

S

B

-31

S

B

-Energiekosten, €-95 voornamelijk vanwege gasloze nieuwbouw

-95

5

A

-ICT kosten; eenmalige kosten 2025 (€-50); overig (€-12)

-62

5

B

-83

S

B

-240

S

B

-Afschrijvingen; betreft voor €402 afschrijving op het nieuwe pand en voor € 286 afschrijving op investeringen 2025

684

5

B

-Onderhoud; daling van de reguliere onderhoudslasten van € -30 en dotatie voorziening groot onderhoud (le jaar) € 147

117

5

B

-218

S

B

80

S

B

-23

S

A

-Niet-gesubsidieerd personeel; indexering €437, periodiekverhoging €196, eenmalige effecten 2025en 2026(o.a.tijdelijke dubbele

-Omzet en directe productiekosten; dit betreft een daling van de brutomarge Smaakmakers van € 27 (omzet -/- in koop waarde) a.g.v. einde pilotperiode okt. 2025; verbetering brutomarge Twiddus (€-27); incidentele produktiekosten 2025 (€-22); omzetverhoging a.g.v. verlaging verzuim (€-14); overig (€5)

-Overige personeelslasten; betreft voor €-60k een incidentele last in 2025 m.b.t. de opening van het nieuwe pand en het jubileumjaar

Baanbrekers

-Uitvoeringskosten RPI; incidentele lasten 2025: project leesbaarheid brieven (€-150), onderzoek voorliggende voorzieningen (€ -75), tooi Werkenloont (€-15)

-Deelneming Ruelong; lagere doorbelasting dienstverleningsovereenkomst (DVO) Baanbrekers €-80;

aanpassing omzet boekjaar 2025en daarmee ook 2026 €-108; overig (€-30)

-DVO Ruelong; aanpassing van de die nstverleningove reen komst (DVO) tussen Baanbrekers en Ruelong na vaststelling van de actualisatie begroting 2025

-Ove rig

Totaal mutaties 2026

0

15.624

Gemeentelijke bijdrage begroting 2026

S=structureel, |=incidenteel A=autonoom, B=beïnvloedbaar

Samengevat ziet dit er als volgt uit: Structureel

Incidenteel

Autonoom

-388

0

Beïnvloedbaar

388 0

0 0

Begroting 2026

(9

9

V

In de navolgende tabel zijn voor de verschillende budgetten de voorlopig te betalen bedragen 2026 per gemeente gespecificeerd. Gemeente

Heusden

Loon op Zand

Waalwijk

Baanbrekers

5.947.838

3.099.514

6.576.648

15.624.000 35.026.000

Budget Vaste budgetten

Gemeentelijke bijdragen Gebundelde uitkering (BUIG) Wsw rijksvergoeding

828.000 12.420.000

Totaal

63.898.000

Participatiebudget

Indicatieve budgetten

3.165.000

Bijzondere bijstand

Voor de bepaling van de gemeentelijke bijdragen is uitgegaan van de inwoneraantallen per 1 januari 2025 (CBS-informatie 5 maart 2025). De definitieve bijdragen voor 2026 worden bij het opmaken van de jaarrekening 2026 bepaald op basis van de inwoneraantallen per 1 januari 2026. Voor de jaren 2027 tot en met 2029 worden vooralsnog dezelfde inwoneraantallen aangehouden als voor 2026.

Gemeente

Inwoneraantal

Loon op Zand Waalwijk

46.339 24.148 51.238

Totaal

121.725

Heusden

Het aandeel van de gemeentelijke bijdragen dat conform de gemeenschappelijke regeling wordt berekend op basis van de inwoneraantallen is als volgt: Verdeling naar gemeenten

Bedragen x € 1

Realisatie

gewijzigde

Meerjarenraming

Begroting

begroting

Waalwijk

6.114.700 3.168.548 6.682.780

5.984.230 3.100.720 6.539.666

5.947.838 3.099.514 6.576.648

2027 5.819.927 3.032.858 6.435.215

Totaal

15.966.028

15.624.616

15.624.000

15.288.000

2024

Heusden Loon op Zand

2025

2026

*De realisatie 2024 is conform de voorlopige jaarrekening 2024.

De gemeentelijke bijdragen worden per kwartaal vooraf in rekening gebracht.

$"15)35(31 sterk mensenwerl

(9)

3

2028 5.818.785 3.032.263 6.433.952

5.851.143 3.049.125 6.469.731

15.285.000

15.370.000

2029

7

I

)3

/7/

1

N

r a

i

A u

3

»

V

v

“

ë

m m

•n

L

T

Lu-

wad,h

2eu

Begroting 2026

(9

o

11

V

2.

BELEIDSBEGROTING

2.1

Programmaplan

Baanbrekers voert namens de gemeenten Heusden, Loon op Zand en Waalwijk de Participatiewet en de Wet sociale werkvoorziening uit. In deze paragraaf wordt het programmaplan weergegeven en toegelicht. De opzet is gebaseerd op het BBV. De indeling van de deelprogramma's is ongewijzigd ten opzichte van 2025.

Het programmaplan bestaat uit de volgende drie deelprogramma's, zie ook paragraaf: 2.1.1 Re-integratie, Participatie & Inkomen 2.1.2 Leren & Werken 2.1.3 Gemeentelijke bijdragen & overige lasten en baten

Ontwikkelingen Het landschap waarin Baanbrekers acteert, verandert continu. Ontwikkelingen op het gebied van economie, arbeidsmarkt en wetgeving zijn factoren van invloed. In dit programmaplan schetsen we de ontwikkelingen die hun weerslag hebben op de wijze waarop wij invulling geven aan onze opdracht. Uitgangspunten In december 2024 is de geactualiseerde koers voor Baanbrekers vastgesteld met de volgende uitgangspunten. 1. We zorgen voor het ontwikkelen van mensen naar zo regulier en duurzaam mogelijk werken 2. We ontwikkelen mensen ook door maatschappelijke participatie 3. We werken samen binnen het brede sociale domein vanuit vertrouwen, waarbij onze inwoners zich in de benadering gehoord en erkend voelen 4. We passen maatwerk toe binnen het bredere maatschappelijke perspectief Participatiewet in Balans Het programma Participatiewet in Balans bestaat uit drie sporen. 1. Wetsvoorstel Participatiewet in Balans 2. Fundamentele herziening van de Participatiewet 3. Versterken van de vakkundigheid in de uitvoering

Het wetsvoorstel uit spoor 1 is ingediend bij de Tweede Kamer en wacht op verdere behandeling. Het ministerie van SZW mikt op een (gedeeltelijke) inwerkingtreding per 1 januari 2026. De beleidsvoorbereiding voorde herziene wet onder spoor 2 is gestart. In 2026 zal het nieuwe wetstraject starten. Binnen spoor 3 worden ondersteuningsinstrumenten ontwikkeld die vanaf 2025 beschikbaar komen en aanleiding kunnen zijn om de wet te wijzigen. Wet handhaving sociale zekerheid De Wet Handhaving Sociale Zekerheid is in voorbereiding. Het doel van deze wet is om de handhaving van de regels in de sociale zekerheid te verbeteren door meer uit te gaan van vertrouwen in mensen en rekening te houden met persoonlijke omstandigheden. Het wetsvoorstel biedt uitvoerders verschillende mogelijkheden om passend te reageren op overtredingen, zoals waarschuwingen, voorwaardelijke boetes of het afzien van straf. Daarnaast wordt er een kader geboden om bij terugvorderingen en boetes meer rekening te houden met de persoonlijke omstandigheden van de betrokkenen.

De Participatiewet in Balans is gebaseerd op het principe van werken vanuit vertrouwen en het bieden van maatwerk aan bijstandsgerechtigden. Dit betekent echter niet dat strengere controle en handhaving volledig worden losgelaten. Het doel is om misbruik en bewuste fraude te voorkomen,

$"15)35(31 sterk mensenwerl

(9)

3

12

terwijl tegelijkertijd de menselijke maat en vertrouwen centraal staan. Dus, hoewel de nadruk ligt op vertrouwen en maatwerk, blijft handhaving een belangrijk onderdeel om ervoor te zorgen dat de middelen terechtkomen bij degenen die er recht op hebben.

Deze aanpassingen zijn bedoeld om het systeem eerlijker en effectiever te maken. De Beleidsregels terug- en invordering 2025 (vastgesteld in DB van 24-1-2025) zijn in de geest van deze wetswijzigingen opgesteld. Verwacht effect is, dat het aantal terugvorderingen zal afnemen. Hervorming arbeidsmarktinfrastructuur De ministers van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en Economische Zaken hebben plannen gepresenteerd voor de hervorming van de arbeidsmarktinfrastructuur. Gemeenten en hun partners krijgen hiermee duidelijkheid over de voortzetting van de regionale samenwerking. Hiertoe wordt de wet SUWI aangepast met een beoogde inwerkingtreding per juli 2026. De maatregelen betreffen het organiseren van één loket, het Werkcentrum; het versterken van-werk-naar-werk-dienstverlening, het meer centraal stellen van de ondersteuningsbehoefte door gezamenlijke publieke werkzoekendendienstverlening en één gezamenlijke publiek-private governance. In de arbeidsmarktregio Midden-Brabant is sinds november 2024 het Werkcentrum Midden-Brabant actief, waarvan Baanbrekers een van de partners is.

Toekomstbestendige sociale infrastructuur Het ministerie SZW werkt aan maatregelen om tot een solide vangnet te komen voor mensen die wel kunnen werken, maar voor wie dit (nog) niet bij reguliere werkgevers mogelijk is. Voor deze mensen blijven sociaal ontwikkelbedrijven - ook in de toekomst - belangrijk. Als opstap naar werk, als een plek waar je in een beschutte omgeving kunt werken en als een plek waarop je kunt terugvallen als het even niet lukt bij een reguliere werkgever. Sinds 2025 is het Impulsbudget sociale infrastructuur (aflopend tot 2035) en de Rijksbijdrage sociale infrastructuur (structureel) beschikbaar. Daarnaast wordt aan een ondersteuningsprogramma gewerkt om gemeenten te helpen hun lokale infrastructuur toekomstbestendig in te richten. Verbeteragenda beschut werk

Het ministerie van SZW stelt een verbeteragenda op om de inzet van beschut werk te stimuleren. Er worden oplossingen verkend om de verdeling van de middelen voor beschut werk te verbeteren. Het

streven is deze oplossingen per 2026 te implementeren. Ontwikkeling bijstand

Volgens de meest recente begroting van het ministerie van SZW wordt er rekening gehouden met een stijging van het aantal uitkeringsgerechtigden na 2025. De begroting laat zien dat de uitgaven voor sociale zekerheid en werkgelegenheid naar verwachting zullen blijven stijgen in de komende jaren. Dit is deels te wijten aan demografische veranderingen, zoals de vergrijzing, verwachte economische schommelingen en aanpassingen in het socialezekerheidsstelsel. Laatstgenoemde veranderingen (zoals hogere sociale premies voor werkgevers) zijn bedoeld om het socialezekerheidsstelsel duurzamer en eerlijker te maken, maar kunnen op korte termijn leiden tot een stijging van het aantal mensen dat een uitkering nodig heeft. Deze factoren dragen bij aan de verwachting, dat ook het aantal aanvragen bijzondere bijstand zal stijgen.

Begroting 2026

(9

13

V

Wetswijzigingen met impact voor kringloopbedrijven Het wetsvoorstel 'verbetering bestrijding van heling, witwassen en de daaraan ten grondslag liggende vermogensdelicten' ligt ter behandeling bij de Tweede Kamer. Dit voorstel regelt onder andere de registratieplicht voor tweedehands goederen die kringlooporganisaties binnenkrijgen. Daarnaast is in 2023 de Uitgebreide Producentenverantwoordelijkheid (UPV) in werking getreden voor diverse productgroepen zoals Textiel en Elektronische apparaten. De UPV's kennen per productgroep verschillende verplichtingen. Bij het innemen en verwerken van deze productgroepen gelden ook enkele van de verplichtingen. Door lid te worden van de Branchevereniging Kringloop Nederland (BKN) kunnen deze verplichtingen worden ondervangen. Twiddus is reeds aspirant-lid en verwacht dit om te gaan zetten naar volledig lidmaatschap.

$"15)35(31 sterk mensenweri

(9)

3

14

2.1.1

Deelprogramma 1: Re-integratie, Participatie & Inkomen (RPI)

In dit deelprogramma nemen wij de ontwikkelingen op voor 2026.

We blijven de trend zien dat de instroom in de uitkering blijft toenemen. We zien ook dat de instroom steeds verder van de arbeidsmarkt staat. De arbeidsmarkt heeft een groot aanbod aan arbeidsplaatsen. Dat is al enkele jaren het geval. Toch vinden inwoners moeilijk de weg naar de arbeidsmarkt. Er is een kloof tussen vraag en aanbod.

Inwoners die in deze arbeidsmarkt hun weg daarnaartoe niet zelf kunnen vinden, maken gebruik van de dienstverlening van Baanbrekers. Dit zijn mensen die een grote afstand hebben tot de arbeidsmarkt en daarom een intensievere begeleiding nodig hebben. Tevens zien we dat een stijgend aantal Inburgeraars en Jongeren met een intensievere/grotere hulpvraag dan in het verleden. Met name mentale klachten spelen daarbij een grote rol.

We staan dus voor grote uitdagingen om voor deze inwoners een goede en passende oplossing te vinden in hun pad naar zo regulier mogelijk werk. Het kost over het algemeen meer tijd en meer aandacht om daarin stappen te zetten. Wij passen onze aanpak daarop aan en stellen regelmatig bij. Dit is een proces van onderzoeken, toepassen, evalueren en weer aanpassen. Kleine stappen vooruit. Startpunt Om vanaf de start dat een inwoner zich meldt een zo goed (kort en effectief) mogelijk pad te kiezen hebben we de afgelopen jaren de pilot Startpunt gedraaid. We hebben onderzocht, toegepast en geëvalueerd. Dat heeft ertoe geleid dat we dit jaar een Startpunt in kunnen zetten waarin we binnen een termijn van twee weken de inwoner op het Startpunt kunnen ontvangen. Binnen een termijn van 13 weken, waarin een kandidaat meerdere dagdelen per week een programma volgt binnen het Startpunt, stellen we met de kandidaat een diagnose. Op basis van deze diagnose gaan trajectbegeleiders en matchers aan de slag met deze kandidaat.

Binnen het Startpunt is maatwerk mogelijk. De ene kandidaat is de andere niet en daarom hoeft ook niet iedereen dezelfde duur en dezelfde aanpak binnen het Startpunt te doorlopen. Wat we structureel investeren in het Startpunt, waarbij het uitganspunt kadernota 2025 is, verdienen we ook terug doordat er meer duurzame uitstroom van kandidaten uit de uitkering gaat plaatsvinden. Dit betekent voor 2026 een verlaging van 15 uitkeringen als direct gevolg van inzet van Startpunt.

Omgekeerde toets ter ondersteuning van maatwerk Steeds meer en beter passen we maatwerk toe. In de afgelopen jaren hebben we de aanpak omgekeerde toets getraind en toegepast. Door middel van intervisie hebben we onze kennis hierin vergroot. Dat blijven we doen. De omgekeerde toets betekent dat in de benadering van een cliënt (uitkeringsgerechtigde) niet de vraag naar inkomen centraal staat maar de vraag waar de cliënt het meest bij geholpen zal zijn in diens specifieke situatie. Dit leidt tot een breder beeld van de cliënt en geeft goede informatie voor het vervolg dat gericht is op re-integratie. We passen dus veel meer maatwerk toe. Vanuit de bedoeling zoek je naar de mogelijkheden die de Participatiewet biedt. De Participatiewet is niet meer bepalend of richtinggevend maar veel meer ondersteunend. Dit betekent dat cliënten zich beter gehoord voelen en dat we ze effectiever en efficiënter kunnen begeleiden. We streven hierbij naar een acht als waardering voor onze dienstverlening. Dit jaar zullen we middels een korte enquête onder cliënten de waardering voor onze dienstverlening bij rechtmatigheid (inkomen) meten.

Begroting 2026

(9

15

V

Ontwikkeling uitkeringsbestand Ook in 2026 verwachten we een lichte stijging van het aantal uitkeringsgerechtigden en van het bedrag van de gemiddelde uitkering. De verwachte stijging in 2026 is 2,4% (uitkeringslast) ten opzichte van 2025 (berekend volgens LIAS-tool). In gemiddelde aantallen uitkeringen verwachten we een stijging van zeven (1.523 in 2025 naar 1.530 in 2026; hierin is de daling vanuit het Startpunt meegenomen).

Een belangrijk onderdeel van Baanbrekers is het goed organiseren en inrichten van het vangnet inkomen (uitkering). Door dit goed te doen zijn we ook beter in staat om cliënten en kandidaten vooruit te helpen. De verbinding tussen het tijdelijke vangnet inkomen (rechtmatigheid) en de re-integratie (doelmatigheid) is van groot belang. We blijven investeren op intensivering van deze samenwerking. We gaan verder werken in specialistische teams binnen inkomen. We werken reeds met specialistisch team inkomen Statushouders.

Naast het werken in specialistische teams gaan we verder met de dóórontwikkeling van het poortproces. We vragen nog meer uit op de leefgebieden en geven aan wat het vervolg is op het traject naast het vaststellen van de uitkering, aan de voorkant (de poort). Kandidaten zullen zich meer bewust zijn van de verplichting tot re-integratie en de eigen verantwoordelijkheid daarin. De toets op voorliggende voorzieningen vraagt om specialisme en kennis van de steeds veranderende wetgeving hierin. In 2025 hebben we alle uitkeringsgerechtigden laten toetsen op de mogelijke inzet en gebruik van voorliggende voorzieningen. Dit heeft geleid tot een vermindering van het aantal uitkeringsgerechtigden en de hoogte van een aantal lopende uitkeringen. We zullen deze toets met regelmaat uit laten voeren. We zien dat de invordering op en terugvordering van in het verleden verstrekte uitkeringen terugloopt. De wetgeving (Participatiewet in balans) en het sentiment in Nederland geeft aan dat we daarin meer maatwerk moeten verlenen en de bedoeling van watje wilt bereiken in ogenschouw moet nemen. We zien een terugloop van invorderingen. Plaatsingen Zoals aangegeven is in de huidige arbeidsmarkt en met de beleefde mentale druk van inwoners de weg naar duurzaam regulier werk voor onze doelgroep een langere en moeilijkere weg dan jaren geleden. We passen onze dienstverlening hierop aan waar mogelijk.

We zetten daarbij in op:

•

Q Q Q Q Q Q

Partnership via accountmanagement en projectmatige aanpak Inzet van LKS (Loonkostensubsidie) Meer specifieke aanpak op kandidaten (categorisering) Benutten inzet van leerwerklijnen Ondersteunen eigen vangnetmedewerkers Structureel updaten werkprocessen Motiverende gespreksvoering Benoemen, vastleggen en sturen op KPI's

Partnership accountmanagement en projectmatige aanpak Om zo veel als mogelijk de huidige kandidaten te kunnen blijven plaatsen, zetten we ook in op een intensievere samenwerking met het bedrijfsleven. Immers zij hebben het werk waar we onze kandidaten kunnen plaatsen (zo regulier en duurzaam mogelijke uitstroom). Wij noemen dit partnership. Het accountmanagement van Baanbrekers richt zich steeds meer en beter op de partners die met ons de aansluiting willen en kunnen vinden tussen aanbod van werk en mogelijkheden van de kandidaten uit ons bestand. Een mix van vraaggericht en aanbodgericht werken. Het belang van de werkgever is het vinden van arbeidskrachten en ons belang is om kandidaten duurzaam te plaatsen op reguliere banen. Wij gaan voor duurzame samenwerking met bedrijven die sociaal ondernemen en bereid zijn niet alleen in functies te denken maar ook in talenten van onze kandidaten. Steeds meer werkgevers zien dit belang bij henzelf en ook voor de maatschappij. Dit vraagt om een aangepaste

$"15)35(31 sterk mensenweri

(9)

3

16

werkwijze van accountmanagement. Deze weg is in 2025 reeds ingeslagen. We zien daar nu de eerste mooie resultaten van die we intensiever gaan voortzetten. Dat kan ook betekenen dat we van bestaande relaties afscheid gaan nemen. Dit partnership ook daadwerkelijk en praktisch vormgeven vraagt om een projectmatige aanpak binnen Baanbrekers. We zien de mogelijkheden die de werkgever biedt (en waarin zij met ons mee willen en kunnen bewegen; partnership) als een project. Begeleiding en ontwikkeling vanuit Baanbrekers van kandidaten zal gericht worden op dergelijke projecten.

We willen jaarlijks twee nieuwe projecten met werkgevers oppakken. We onderhouden de bestaande partnerships en er komen nieuwe bij. We zien overigens ook dat sommige projecten een bepaalde levensduur hebben. Dit heeft te maken met vraag en aanbod dat continu aan verandering onderhevig is.

Inzet LKS (Loonkostensubsidie) Baanbrekers zet het instrument LKS goed in. We zitten daarin ruim boven het Nederlandse gemiddelde. We constateren dat het de brug slaat tussen de capaciteit en inzetbaarheid van ons huidige bestand en het aanbod van (aangepaste) banen bij werkgevers. Bij een hoge loonwaarde (gemiddeld boven de 55%) zijn de kosten van inzet LKS lager dan een uitkering. Daarnaast tellen het aantal LKS-plaatsingen tegenwoordig mee in de verdeling van het macrobudget BUIG. Reden genoeg om in te zetten op LKS-plaatsingen. Ook in 2026 willen we hierin een groei laten zien van € 262.000. (LIAS-tool).

Meer specifieke aanpak op kandidaten We hebben binnen Baanbrekers een specifieke aanpak op Jongeren (<27jaar), Statushouders, en overige (> 27 jaar). Binnen de groep 27+ maken we onderscheid in afstand tot de arbeidsmarkt (dit is de duur van het traject van een kandidaat naar arbeidsfit: arbeidsfit is iemand die binnen zes maanden te plaatsen is op regulier werk). Met name de groep afstand tot de arbeidsmarkt langer dan 1,5 jaar (categorie C) is een sterk stijgende groep. Deze groep wordt door de gemeenten zelf opgepakt waarbij ingezet wordt op sociaal maatschappelijke activering. Het is van belang om juist op deze groep in te zetten om de beperkte mogelijkheden die er zijn te zien, te ontwikkelen en te benutten, wat een financieel voordeel oplevert in de uitkeringslast. We zijn in 2025 gestart met het verder specificeren van deze groep kandidaten en daar een specifieke aanpak op te ontwikkelen in afstemming met de drie gemeenten. We zitten in de opbouwfase. In 2025 hebben we hierover gesprekken gevoerd met de gemeenten. In 2026 bouwen we hierop voort om eind van dit jaar vanuit de evaluatie de resultaten van onze aanpak te kunnen benoemen. Van daaruit volgt verder uitbouw.

Benutten inzet van leerwerklijnen In de ontwikkeling van kandidaten maken we gebruik van de leerwerklijnen van Baanbrekers. We zien steeds vaker dat kandidaten het prima doen in de leerlijnen maar zodra ze de overstap maken naar een reguliere baan bij een externe reguliere werkgever dan lukt het toch niet. We zien ze na een korte periode extern (eventueel via het UWV) weer bij ons terug. Dat is jammer. Het heeft niet alleen effect op het zelfvertrouwen van de toch al kwetsbare kandidaat maar het heeft ook effect op onze relatie met de werkgevers. Daarnaast kost het onze organisatie veel inzet om kandidaten te begeleiden en te plaatsten terwijl het resultaat er niet is. We noemen dit het draaideureffect. Dit jaar bekijken we de mogelijkheden om kwetsbare kandidaten, die (mogelijk) voor korte duur uitstromen, op te nemen als medewerker bij Baanbrekers. We hanteren daarbij uiteraard strakke criteria. Voordeel hiervan kan ook zijn dat we medewerkers die het goed doen bij Baanbrekers op een leerwerklijn een basis bieden op deze leerwerklijn, waardoor andere kandidaten goed kunnen uitstromen zonder dat dit effect heeft op de kwaliteit van de leerwerklijn. Het mes snijdt aan twee kanten.

Begroting 2026

(9

17

V

Structureel updaten processen In 2025 hebben we ons in-, door- en uitstroomproces (IDU) verder geoptimaliseerd en vastgelegd. Dat houdt in dat ze herschreven zijn (verbeterd en aangepast aan huidige omstandigheden; ze dateerden van voor 2022) en tevens dat we een goede methode hebben gevonden om ze ook te onderhouden.

Door dit inzicht in dit primaire proces (voor Baanbrekers) weten onze medewerkers nog beter van elkaar wat ze doen en wat men bijdraagt in het traject van de kandidaat richting werk. Ook is veel inzichtelijker wat er waar geregistreerd moet worden en werken we nog meer geüniformeerd; uiteraard met maatwerk. Dit draagt bij tot betere dienstverlening aan de kandidaat, gericht op begeleiden naar zo duurzaam en regulier mogelijk werk (focus) en efficiënter en effectiever werken. In 2026 gaan we dat wat er is (IDU) evalueren en indien nodig aanpassen en verbeteren. Daarnaast willen we ook alle ondersteunende processen die geen onderdeel uitmaken van het IDU-proces optimaliseren en vastleggen in het huidige systeem. We willen per jaar ten minste twee processen optimaliseren en vastleggen.

Motiverende gesprekstechniek We zien dat de trainingen en intervisie op de omgekeerde toets (uitgevoerd in 2024 en 2025; m.n. gericht op de rechtmatigheid) van meerwaarde is op cliënttevredenheid, effectief en efficiënt werken en een uniforme manier toepassen van maatwerk. Dit is goed voor de cliënt en goed voor Baanbrekers. We willen een dergelijke stap ook maken binnen de re-integratie (doelmatigheid). Om nog meer focus aan te brengen in trajecten en de kwaliteiten en competenties van kandidaten te benutten met het huidige bestand vraagt een extra inspanning. Kandidaten motiveren en stimuleren, ondanks de beperkingen en de onmogelijkheden die zij ervaren, is van steeds groter belang in de benadering van onze kandidaten. We trainen onze medewerkers in het voeren van motiverende gesprekken (de motivatie van de kandidaat aanspreken). In 2026 gaan we daarmee verder door middel van intervisie en training. Eind van het jaar gaan we evalueren wat de beleefde meerwaarde hiervan is, zowel bij de kandidaat als bij de medewerker.

Benoemen en vastleggen KPl’s We gaan dit jaar voor verschillende onderdelen van onze begroting KPI's beschrijven en bepalen. Daarmee willen we een stap zetten naar sturen op prestaties en outcome. Binnen de Participatiewet denken we daarbij aan KPI's op gebied van aantal uitkeringsgerechtigden, aantal plaatsingen naar werk (voltijd en deeltijd), aantal kandidaten met een diagnose, aantal LKS verstrekkingen ed. We willen dit jaar vijf KPI's beschreven en bepaald hebben. Inburgering voor Heusden en Waalwijk In 2025 zijn met de gemeenten Heusden en Waalwijk gesprekken gevoerd over de eventuele voortzetting van het DVO Inburgering. Afhankelijk van de resultaten van onderhandelingen blijven we deze plustaak ook in 2026 en volgende jaren uitvoeren voor deze twee gemeenten. Indien besloten wordt de DVO niet te continueren, zullen we de bedrijfsvoering daarop aanpassen en maatregelen nemen om medewerkers op deze taak op een goede manier te integreren in onze reguliere taken binnen bestaande middelen dan wel te laten uitstromen. Hierover zullen als dat aan de orde is goede afspraken worden gemaakt met de gemeenten Heusden en Waalwijk.

Goed in contact blijven met cliënt/ kandidaat Om onze dienstverlening zo goed en efficiënt mogelijk te blijven doen is het van belang om het contact met onze cliënten en kandidaten zo makkelijk en transparant mogelijk te houden. Dat vraagt om continue aandacht. In 2025 zijn we gestart met een aantal projecten. Dit jaar gaan we kijken hoe ze werken en gaan we ze evalueren en eventueel aanpassen. We hebben in 2024 en 2025 geïnvesteerd in de volgende drie onderwerpen die hierin van belang zijn.

$"15)35(31 sterk mensenweri

(9)

3

18

Begrijpbare taal In 2025 hebben we stappen gezet in het herschrijven van brieven naar BI niveau. Dit moet de communicatie met onze kandidaten en cliënten ten goede komen en de openheid en duidelijkheid richting hen versterken. Daarna zullen we de burgers bevragen op de duidelijkheid van onze brieven.

Inzet van vertaal ondersteuning Op verschillende onderdelen in onze organisatie maken we gebruik van tolken. Dit komt steeds vaker voor. We hebben in 2025 een pilot uitgevoerd om te kijken of de communicatie met anderstaligen persoonlijker, directer en makkelijker kan verlopen met ondersteuning van innovatieve technologie in de vorm van vertaal ondersteuning. De bedoeling is dat hiermee de dienstverlening naar de kandidaat /cliënt en de relatie tussen hen en Baanbrekers gaat toenemen. Na evaluatie gaan we dit in 2026 breder uitrollen. In deze evaluatie zal ook de cliënt en kandidaat meegenomen worden. Website In 2025 hebben we onze website aangepast. Zowel in technische zin als in de opzet voor de lezer. Dit jaar gaan we aan de slag met het up-to-date houden van de content. Dit is een on-going proces. Ook hierin zullen we de gebruikers van de website (inwoners en bedrijven) meenemen. Nieuwe wetgeving: Participatiewet in balans De Participatiewet in Balans is gebaseerd op het principe van werken vanuit vertrouwen en het bieden van maatwerk aan bijstandsgerechtigden. Door trainingen en intervisies hebben we hierin stappen gezet. We verwachten dat dit jaar de wet ook daadwerkelijk van kracht zal worden. We zullen daar waar nodig onze processen en werksituaties verder inrichten naar deze nieuwe wet.

Dat zal bijdragen aan het zo goed mogelijk en volledig werken volgens de principes van deze wet. Wat dit betekent voor onze werkwijzen en de mogelijke aanpassingen daarin is nu nog moeilijk aan te geven. We zijn er door de invoering van de nieuwe beleidsregels in 2025 en de trainingen en intervisies op voorbereid.

Het is niet uit te sluiten dat het werken volgens de nieuwe principes ook gevolgen kan hebben voor de begroting. Of en in welke mate is op dit moment nog niet aan te geven. Hervorming arbeidsmarktinfrastructuur Vanuit Baanbrekers zullen we de ontwikkelingen met betrekking tot de hervorming van de arbeidsmarktinfrastructuur nauwlettend volgen. We zullen duidelijkheid krijgen over de voortzetting van de regionale samenwerking. Belangrijkste onderwerpen voor Baanbrekers hierin zijn de aanpassing van de wet SUWI en de beoogde maatregelen betreffende het organiseren van één loket: het Werkcentrum Midden-Brabant. Daar hoort ook het invlechten van regionale werkgeversdienstverlening (WSP Midden Brabant) in het Werkcentrum bij.

Samenwerking met gemeenten en partners Sociaal Domein We hernieuwen, versterken en borgen contactlijnen tussen Baanbrekers en gemeenten op proces- en casusniveau.

Baanbrekers zet zich in voor inwoners die moeite hebben om betaalde arbeid te vinden. Voor de groep (C) met een grote afstand tot de arbeidsmarkt kan sociaal-maatschappelijke activering voorlopig het hoogst haalbare zijn, wat onder de verantwoordelijkheid van de gemeenten valt. Onze relatie met cliënten ontstaat vanuit het verstrekken van tijdelijk inkomen (uitkering). We leren hen en hun vraagstukken kennen. Samen met gemeenten en sociale partners willen we de gezamenlijke dienstverlening zo inrichten dat we cliënten zo ver mogelijk brengen in hun sociaal­ maatschappelijke activering. We streven ernaar om dubbel werk te voorkomen, de dienstverlening van partners niet te laten overlappen en een doorlopende lijn te creëren die logisch en herkenbaar is voor zowel cliënten als partners. Dit vraagt om goede samenwerking en duidelijke rolverdeling tussen partners, evenals passende informatie-uitwisseling binnen de kaders van de AVG.

Begroting 2026

(9

19

V

Ons doel is om dit jaar de taken goed te verdelen, helderheid te bieden aan elkaar en aan de cliënt, en een optimale werkwijze te vinden. In 2025 hebben we gesprekken met de drie gemeenten gevoerd hierover. Dit jaar willen we concrete samenwerkingsafspraken maken en uitvoeren. Dit vereist geen extra investering of uitbreiding van taken voor Baanbrekers, maar wel goede afstemming en afspraken. Dit realiseren we door openheid, transparantie en vertrouwen in elkaar. We hebben een gezamenlijke verantwoordelijkheid binnen het sociale domein. De drie decentralisaties (2015) zijn sterk verbonden. Door samenwerking kunnen we middelen beter beheersen en beïnvloeden. Een intensivering bij ons of bij een partner binnen het Sociaal Domein kan verlichting brengen bij anderen. Dit leidt tot efficiëntere ondersteuning voor inwoners, afgestemd op hun behoeften.

Dit kunnen we alleen bereiken als alle betrokken partners openstaan voor samenwerking, inzicht geven in eikaars kennis en kunde, en de fictieve muren doorbreken. Samenwerking vanaf het begin van een ontwikkel-/zorgtraject is essentieel. Dit vraagt om een bepaalde aanpak en organisatie, maar niet direct om extra investeringen of herverdeling van middelen. Wel vraagt dit bereidheid om in elkaar te investeren en vertrouwen te hebben in elkaar.

De uitkomst van de gesprekken zal leiden tot inzicht in hoe de samenwerking verbeterd kan worden en hoe we onze eigen organisatie kunnen aanpassen om die samenwerking te optimaliseren. Dit vraagt inzet van alle betrokkenen.

$"15)35(31 sterk mensenweri

(9)

3

20

2.1.2

Deelprogramma 2: Leren & Werken (L&W)

De leerwerkstructuur van Baanbrekers biedt kandidaten uit de Participatiewet en de WSWmedewerkers de mogelijkheid zich te ontwikkelen op werknemersvaardigheden en kennis en kunde op te doen die zoveel mogelijk aansluiten bij de huidige arbeidsmarkt. Dit gebeurt door middel van een leerwerkstructuur waarin werk als instrument wordt ingezet. De werkzaamheden binnen de afdeling Leren & Werken zijn gericht op een zo passend, regulier en duurzaam mogelijke participatie, met als doel een optimale uitstroom te realiseren. Waar uitstroom buiten de organisatie niet mogelijk is, biedt Baanbrekers een vangnet via Twiddus (kringloopbedrijf en naaiatelier), de Smaakmakers (kantine en cateringservices), de Doorpakkers (detacheringsprojecten), de Aanpakkers (in- en ompakken en magazijnwerk), de Groenmakers, Schoonmakers en Toezicht. Ambitie

De afdeling Leren & Werken biedt een opstap naar de huidige reguliere arbeidsmarkt voor inwoners met een (grote) afstand tot de arbeidsmarkt. En we zijn het vangnet daar waar werken in het regulier bedrijf niet haalbaar is. Zo bieden we tijdelijke werkplekken als springplank naar zo regulier en duurzaam mogelijk werk. En bieden we duurzaam werk door een divers werkaanbod, afgestemd op de mogelijkheden van werkzoekenden en gericht op kansrijke beroepen en sectoren in de regio. Op deze werkplekken worden competenties en (vak)vaardigheden ontwikkeld die de basis vormen voor duurzame arbeidsdeelname. Hierdoor wordt betaald en duurzaam werk toegankelijker voor meer uitkeringsgerechtigden en dragen we bij aan een zo inclusief mogelijke arbeidsmarkt. In 2025 hebben we het aantal leerwerkplekken in beeld gebracht. In 2026 maken we de stap om het aantal leerwerkplekken beter af te stemmen op de gevraagde begeleiding en werkzaamheden in de eigen organisatie. Blijvend investeren in ontwikkeling

Sw-werkladder Om de groei van competenties van WSWmedewerkers te kunnen meten, heeft brancheorganisatie Cedris een zogeheten werkladder ontwikkeld, zie figuur 1. Om de werkladder ook voor de Participatiewetdoelgroep toe te kunnen passen heeft Baanbrekers nog een hoogste trede 'regulier werk zonder voorziening' en een laagste trede 'gemeentelijk participatietraject' toegevoegd. Binnen deze toegevoegde treden worden specifieke doelgroepen onderkend om de dienstverlening focus te geven (effectief en efficiënt).

Begeleid werken

Individuele detachering

Groepsdetachering

Beschut extern (werken op locatie)

Beschut intern

Figuur 1 WSW-werkladder (Cedris)

De vangnetwerkplekken bij Baanbrekers zijn conform de werkladder ingedeeld zodat inzichtelijk is hoe regulier iemand werkt. Werken op een hogere trede betekent meer regulier werk. De beweging op de ladder wordt bijgehouden om ontwikkeling te monitoren. Daarnaast achterhalen we middels een in 2025 ontwikkeld monitoringsinstrument of de werkplek door de doelgroepmedewerkers als een passende werkplek wordt ervaren bij de ontwikkeling naar zo regulier en duurzaam mogelijke werkplek.

Begroting 2026

(9

21

V

In de begeleidingsorganisatie middels opleiding We investeren blijvend in de ontwikkeling van mensen. Dit geldt ook voor de begeleidingsorganisatie, waar vaardigheden zoals gespreksvoering verder worden ontwikkeld. Professionals bij Leren & Werken en RPI trekken hierin samen op, bijvoorbeeld bij de training omgekeerde toets, zodat het IDU-proces (ons primaire proces van In- Door- en Uitstroom) vanuit de kandidaat zo duidelijk en effectief mogelijk verloopt. In de doelgroepmedewerkers en kandidaten door de inzet van inclusieve technologie Er wordt geïnvesteerd in de ontwikkeling van onze doelgroepmedewerkers door de inzet van inclusieve technologie. Hiermee kunnen kandidaten complexere handelingen leren en kwalitatief betere producten leveren. Ook zullen kandidaten dan langer en wellicht ook meer zelfstandig kunnen blijven participeren in het arbeidsproces. Pilots in 2025 worden, indien succesvol, geïmplementeerd. Tevens wordt de samenwerking met werkgevers en gemeenten geïntensiveerd. Het in 2024 ingezette traject naar meer partnership leidt tot meer voorspelbaarheid in werkzaamheden, wat ruimte creëert voor ontwikkeling op de leerwerkplek.

Investeren in de leerwerkinfrastructuur Leerwerklijn inzet in de eigen organisatie In lijn met de geactualiseerde koers Blijf in beweging, de volgende etappe (vastgesteld in december 2024) wordt ingezet op partnerschip met werkgevers en gemeenten. Baanbrekers organiseert eigen leerwerklijnen voor Groenmakers, Schoonmakers, Smaakmakers en het naaiatelier, waarbij dienstverlening wordt geleverd aan de eigen organisatie, zoals de kantine. Deze infrastructuur met vangnetplekken en doorstroombanen wordt aangevuld met maximaal tien kwetsbare Participatiewetkandidaten (de zogenaamde draaideurkandidaten). Dit zorgt voor een betere balans tussen zekerheid voor kwetsbare, moeilijk plaatsbare kandidaten en continuïteit in de dienstverlening.

Welzijn medewerkers verhogen door verbetering van dienstverlening Inmiddels zijn de eerste stappen gezet om van productiegericht naar ontwikkelgericht werken over te gaan. In 2025 wordt deze aanpak verder uitgerold, met aandacht voor de juiste persoon op de juiste plek bij reguliere medewerkers en de inrichting van het bedrijfsbureau. Werkvoorbereiding, administratieve ondersteuning en kwaliteitsbewaking van dienstverlening en productie worden gecentraliseerd binnen het bedrijfsbureau, het hart van de afdeling Leren & Werken. In 2026 worden de vervolgstappen gezet in definitieve uitstroom en meer beweging op de werkladder. Om de uitstroom meer duurzaam te laten zijn, houden we na uitstroom ook nog een periode contact met de kandidaat. Dit om het risico van terugval te verkleinen. Dit gebeurt op basis van maatwerk. Daarnaast willen me met de gemeenten de mogelijkheden verkennen om doelgroepmedewerkers simpelerte laten switchen tussen werk bij Baanbrekers en, bijvoorbeeld, (arbeidsmatige) dagbesteding als dat passender blijkt. Baanbrekers signaleert dat er nu onevenredig veel begeleidingscapaciteit gaat naar begeleiding van enkelen die meer en specialistischere begeleiding nodig hebben dan wij kunnen bieden. Dit leidt nu tot onnodig verzuim en belasting van de begeleidingsorganisatie.

$"15)35(31 sterk mensenwerl

(9)

3

22

Dit alles leidt tot meer welzijn en minder verzuim De bovengenoemde activiteiten verhogen de medewerkerstevredenheid. In 2026 streven we ernaar dat 80% van de doelgroepmedewerkers in het Medewerkers Tevredenheidsonderzoek (MTO) aangeeft voldoende ontwikkeimogelijkheden te hebben, tegenover 69% in 2024. Bovendien wordt, mits de werkgeversportefeuille zich door ontwikkelt en leidinggevenden hun kerntaken continu kunnen uitvoeren, een verzuimdaling van gemiddeld 1% gerealiseerd eind 2026. Deze voorgenomen daling is mede afhankelijk van de uitkomst van de gesprekken met gemeenten over 'simpel switchen' tussen beschut werk en (arbeidsmatige) dagbesteding. Ontwikkelingen teams

In 2025 is de basis van de bedrijfsvoering Leren & Werken op orde. In 2026 worden de teams verder ontwikkeld als leerwerkplekken. Via ervaringsleren kunnen kandidaten (deel)certificaten behalen die aansluiten op de arbeidsmarkt. Waar uitstroom niet mogelijk is, biedt het vangnet waardevolle werkervaring. In 2026 zijn alle leerwerkplekken van Smaakmakers en Aanpakkers georganiseerd rond de kwaliteiten van de doelgroepmedewerkers. Q

Q

Q

Q Q

Groenmakers, Schoonmakers & Toezicht: Seizoensgebonden afwisseling van werkzaamheden in samenwerking met partners en gemeenten. Begeleiding door jobcoaches of praktijk- en werkbegeleiders. Mogelijkheid tot behalen van VCA-groen- of SVA-schoonmaakdiploma's. Toezicht wordt, als dit aansluit bij het onderzoek in 2025, ingericht als leerwerklijn. Smaakmakers: Leerwerkplekken gericht op de horecasector. Kans op behalen van (deel)praktijkcertificaten. Uitbreiding van het assortiment en mogelijk een maaltijdservice, afhankelijk van de resultaten van de pilot uit 2025. Aanpakkers: Werkt volgens moderne logistieke principes. In 2026 mogelijk een officiële leerwerkplek voor logistiek met certificeringsmogelijkheden. Meer technologische ondersteuning voorkomt repetitief werk zoals stickeren. Doorpakkers: Intensievere samenwerking met regionale partners. Klantgesprekken in 2025 verbeteren dienstverlening. Twiddus: Na certificering bij BKN in 2025 aansluiting bij de BKN Academie. Nieuwe website en een eigen label Studio Net Nieuw stimuleren trots en vakontwikkeling.

Circulariteit De verplichtingen die de invoering van het Besluit Uitgebreide Producenten Verantwoordelijkheid (UPV) Textiel met zich meebrengt voor Twiddus zijn in 2024 en 2025 ondervangen middels (aspirant) lidmaatschap van de Branchevereniging Kringloop Nederland (BKN). Dit wordt in 2026 goed geborgd, zodat Baanbrekers ook optimaal profiteert van de voordelen van het lidmaatschap. Daarnaast worden de verplichtingen die andere UPV's met zich meebrengen met een impact op Baanbrekers nauwlettend gevolgd en geïmplementeerd waar relevant.

Begroting 2026

(9

23

V

Deelprogramma 3: Gemeentelijke bijdragen & overige lasten en baten

2.1.3

Onder dit deelprogramma zijn de volgende posten opgenomen.

Gemeentelijke bijdragen Onder deelprogramma 3 worden de gemeentelijke bijdragen verantwoord, ter dekking van de exploitatie. Deze bijdragen worden overeenkomstig de gemeenschappelijke regeling berekend op basis van de inwoneraantallen per 1 januari van het begrotingsjaar.

Overige lasten en baten Naast de gemeentelijke bijdragen worden in dit deelprogramma tevens alle overige (incidentele) baten en lasten verantwoord die niet specifiek zijn toe te rekenen aan de deelprogramma's 1 of 2 en die ook niet onder de overhead vallen.

Onvoorzien In dit deelprogramma is ook de post onvoorzien opgenomen. Deze bedraagt € 25.000.

Bedrag voor heffing van vennootschapsbelasting

2.1.4

Vanaf 2016 zijn alle overheden in principe belastingplichtig voor de vennootschapsbelasting. In 2016 heeft voor het laatst een beoordeling van de fiscale positie van Baanbrekers plaatsgevonden. Hierbij is vastgesteld dat vennootschapsbelasting niet van toepassing is. In een brief van 24 januari 2017 heeft de inspecteur het volgende bepaald: "Er is geen sprake van winststreven wanneer Baanbrekers per (geclusterde) activiteit verlieslatend blijkt te zijn, dan wel wanneer Baanbrekers in staat blijkt te zijn binnen de begroting te opereren en het alsnog daarvan ontstane positieve resultaat (overschot) per ondernemingsactiviteit direct (voor bestemming van reserves) terugstort naar de deelnemende gemeenten op basis van een terugbetalingsverplichting in de statuten."

Bedrag voor onvoorzien

2.1.5

Bij de aanbieding van de begroting 2021 heeft de provincie Noord-Brabant de opmerking gemaakt dat conform de regelgeving van het BBV (artikel 8 lid 1) een post onvoorzien verplicht is. Derhalve is vanaf het begrotingsjaar 2022 een post onvoorzien opgenomen.

2.1.6

Incidentele baten/lasten

Alle in de begroting opgenomen baten en lasten zijn structureel van aard.

$"15)35(31 sterk mensenwerl

(9)

3

24

2.2

Paragrafen

Op grond van het BBV bevat de begroting een aantal paragrafen. Doel van de paragrafen is dat onderwerpen, die versnipperd in de begroting staan, worden gebundeld. De paragrafen laten een dwarsdoorsnede zien van de financiële aspecten van de begroting. Het gaat vooral om de beleidslijnen voor beheersmatige aspecten die grote financiële gevolgen kunnen hebben of die van belang zijn voor de uitvoering van de deelprogramma's. Het BBV benoemt 8 paragrafen. Voor onze organisatie zijn die niet allemaal relevant. De voor Baanbrekers van toepassing zijnde paragrafen zijn: 2.2.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing 2.2.2 Onderhoud kapitaalgoederen 2.2.3 Financiering 2.2.4 Verbonden partijen 2.2.5 Bedrijfsvoering 2.2.6 Openbaarheidsparagraaf Wet open Overheid

Begroting 2026

(9

25

V

2.2.1

Weerstandsvermogen en risicobeheersing

Inleiding In deze paragraaf worden de risico's van Baanbrekers toegelicht en afgezet tegen de beschikbare weerstandscapaciteit om risico's af te dekken. Bij de risico-inventarisatie is ook gekeken naar vergelijkbare organisaties om een goed beeld te krijgen van de mogelijke risico's.

De financiële risico's die Baanbrekers loopt, worden volledig afgedekt door de deelnemende gemeenten. Het weerstandsvermogen van Baanbrekers fungeert als eerste buffer indien zich tekorten voordoen, maar hoeft dus niet van dusdanige omvang te zijn dat er meerjarig tekorten mee kunnen worden afgedekt, of dat er structurele tegenvallers in de jaarlijkse exploitatielasten mee moeten worden opgevangen. In de gemeenschappelijke regeling Baanbrekers (GR) is bepaald dat de gemeenten bijdragen aan de kosten van Baanbrekers indien het eigen vermogen daalt tot onder de € 1,2 miljoen, indien daartoe vanuit bedrijfseconomisch standpunt aanleiding toe is.

Van Baanbrekers wordt verwacht dat zij tegenvallers die zich gedurende het begrotingsjaar voordoen, zelf kan opvangen. Om die reden is het belangrijk dat de algemene reserve wordt aangevuld tot de in de GR opgenomen norm van 1,2 miljoen euro. Definitie risico's Een risico is een kans op het optreden van een negatieve gebeurtenis van materieel belang die niet is voorzien in de (meerjaren)begroting. De risico's worden opgenomen in de risicotabel, als onderbouwing van het benodigde weerstandsvermogen. Definitie weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen van een organisatie is de mate waarin zij in staat is niet begrote, en substantiële financiële tegenvallers op te vangen met het doel haar taken te kunnen voortzetten. Het weerstandsvermogen geeft de robuustheid van de financiële huishouding weer. Het beoordelen daarvan vraagt inzicht in de omvang van de risico's en de aanwezige weerstandscapaciteit. Het weerstandsvermogen bestaat uit de beschikbare weerstandscapaciteit gedeeld door de berekende benodigde weerstandscapaciteit op basis van het risicoprofiel. weerstandsvermogen

beschikbare weerstandscapaciteit benodigde weerstandscapaciteit

Beschikbare weerstandscapaciteit De weerstandscapaciteit bestaat uit de middelen waarover een organisatie beschikt om de financiële gevolgen van de onderkende risico's te kunnen afdekken. Er moet dan gedacht worden aan onbenutte ruimte in de reguliere begroting, vrij aanwendbare reserves en eventuele stille reserves die te gelde kunnen worden gemaakt. Voorzieningen blijven buiten beschouwing omdat dit geen eigen vermogen is. Hoe groot die weerstandscapaciteit moet zijn, is afhankelijk van de risico-inschatting maar ook van de bereidheid van het bestuur om deze risico's te aanvaarden.

De weerstandscapaciteit is te onderscheiden in een incidentele en een structurele component.

Incidentele weerstandscapaciteit kan bestaan uit: 1. Algemene reserve 2. Post onvoorzien incidenteel 3. Stille reserves 4. Incidentele begrotingsruimte

1115)35(31 sterk mensenwerl

3

26

Structurele weerstandscapaciteit kan bestaan uit: 1. Post onvoorzien structureel 2. Structurele begrotingsruimte

Voor Baanbrekers geldt dat alleen de algemene reserve (incidenteel) en de post onvoorzien (structureel) als reële componenten voor het weerstandsvermogen kunnen worden aangemerkt. Gelet op de geringe omvang van de post onvoorzien betekent dit dat er nauwelijks structureel weerstandsvermogen is.

Baanbrekers beschikt in 2026 over de volgende reserves: Algemene reserve Conform besluitvorming in 2018 is de hoogte van de reserve maximaal € 1,2 miljoen. Reserve herhuisvesting Deze tijdelijke bestemmingsreserve is niet inzetbaar voor de weerstandscapaciteit. (Benodigde) weerstandscapaciteit op basis van het risicoprofiel De geïnventariseerde risico's met daarbij het geschatte maximum schadebedrag en de inschatting van de kans op optreden, leveren gezamenlijk de omvang van de benodigde weerstandscapaciteit op.

Geïnventariseerde risico's Risico's

Maximale bedrag schade

Kans op optreden risico

Gewogen risico

1

Macrobudget Rijksmiddelen

500.000

25%

125.000

2

Ontwikkeling van het aantal uitkeringsgerechtigden

600.000

25%

150.000

3

Garantstelling Baanbrekers aan Ruelong

250.000

50%

125.000

4

Vergrijzing

1.000.000

50%

500.000

5

Wegvallen opdrachtgevers

2.329.000

30%

698.000

6

Ontwikkeling loonkosten

600.000

25%

150.000

7

Afwijkende loon- en prijsontwikkelingen t.o.v. CPB-index

150.000

50%

75.000

Totaal

€ 5.429.000

€ 1.823.000

Het risicoprofiel is dan als volgt:

Gevolgklasse

Kans 1:

Kans 2:

Kans 3:

Kans 4:

Kans 5:

<10%

=10%tot<30%

=30%tot<50%

=50%tot<70%

=70%tot<90%

Score 6: > 1.000.000 Score 5: >0,5 mln - € 1,00 mln.

5

Score 4: > 0,25 mio. - € 0,50 mln.

4

Score 3: > 0,15 mio. - € 0,25 mln.

6

Score 2: > € 0,10 mln. - € 0,15 mln.

1+2

7

3

Score 1: tot en met € 0,1 mln. De nummering in dit risicoprofiel correspondeert met de opsomming in de tabel "geïnventariseerde risico's"

Begroting 2026

(9

27

V

Beoordeling beschikbaar weerstandsvermogen Op basis van de beschikbare weerstandscapaciteit, die op basis van de begroting per 31-12-2026 € 1.200.000 bedraagt, en de berekende benodigde weerstandscapaciteit op basis van het risicoprofiel, kan het weerstandsvermogen als volgt worden berekend:

€ 1.200.000/ € 1.823.000 = 0,66 Het algemeen bestuur bepaalt de norm weerstandsvermogen Overheden mogen de norm voor het weerstandsvermogen zelf bepalen. Het is aan het algemeen bestuur van Baanbrekers om duidelijke normen te stellen voor het gewenste weerstandsvermogen en te bepalen of de te lopen risico's acceptabel zijn. Over het noodzakelijke niveau van de algemene reserve zijn in de Gemeenschappelijk Regeling afspraken gemaakt. Het berekende kengetal is een indicatie van het begrote weerstandsvermogen en wordt door het algemeen bestuur van Baanbrekers in alle gevallen als acceptabel beschouwd.

Toelichting op de risico's

1. Macrobudget Rijksmiddelen € 500.000 De verlaging van het macrobudget van de WSW-Rijksvergoeding is gebaseerd op een verwachte uitstroom van SW-medewerkers. Landelijk wordt geconstateerd dat de daadwerkelijke uitstroom lager ligt dan rekenkundig is meegenomen. Dit heeft tot gevolg dat er een discrepantie ontstaat tussen de subsidiestroom en de daadwerkelijke lasten welke ten laste komen van de SW-organisatie. Het financiële effect van dit risico drukt op de staat van baten en lasten. 2. Ontwikkeling van het aantal uitkeringsgerechtigden € 600.000 De ontwikkeling van het aantal uitkeringsgerechtigden is gebaseerd op landelijke verwachtingen. Op lokaal niveau kunnen deze afwijken. Tot enkele jaren geleden ontwikkelde het aantal uitkeringsgerechtigden bij Baanbrekers zich gunstiger dan de landelijke trend, maar dit is niet vanzelfsprekend. Omdat de werkelijke ontwikkeling van de BUIG een onvoorspelbaar karakter heeft, blijft dit een risicopost, die overigens lastig te kwantificeren is. 3. Risico's deelnemingen (Garantstelling Baanbrekers aan Ruelong B.V.) € 250.000 In 2018 is door het algemeen bestuur besloten dat Baanbrekers een voorziening opneemt voor het negatief eigen vermogen van Ruelong B.V. Op grond van dit besluit heeft Baanbrekers een voorziening getroffen voor de gecumuleerde verliezen van Ruelong B.V. tot en met het boekjaar 2025.