Algemene beschouwingen begroting 2025 Voor Loon

Tekst Voor Loon begroting 2025 We zijn 2,5 jaar onderweg met de huidige coalitie en het merendeel van de ambities is gerealiseerd, maar er zijn nog een aantal uitdagingen. Door de zorgwekkende financiële ontwikkelingen door toedoen van de Regio en het Rijk zullen er harde keuzes gemaakt moeten worden om te zorgen voor een positieve begroting. De grote oorzaken van het tekort zijn hoge zorgkosten door falend beleid van Crossroads, een lagere uitkering van het rijk en hogere bijdragen aan gemeenschappelijke regelingen. Zonder aanpassingen zou er een negatieve begroting van 2 miljoen euro zijn. Daarnaast is Voor Loon van mening dat de plannen uit het coalitie akkoord uitgevoerd moeten worden in het restant van de coalitie periode, we hebben gekozen voor lef en dat is en blijft ons uitgangspunt. Dat betekent dat de nog niet gerealiseerde ambities ingevuld gaan worden. Een positieve begroting blijft ons uitgangspunt. Bij de behandeling van de begroting van vorig jaar heeft VoorLoon aangegeven dat er nog niet hard werd ingegrepen omdat er landelijk nog veel onduidelijkheden waren. Helaas is die duidelijkheid er nu deels wel en zullen er nu maatregelen genomen moeten worden, doorschuiven van problemen is voor VOOR LOON geen keuze. Wij zijn van op tijd aanpakken. In dit betoog volgen we de venster indeling en zullen zowel de ambities als de harde dekkingsmaatregelen benoemen.

Bestuur en dienstverlening Er is veel geld en energie gestoken om de organisatie op orde te krijgen, de eerste tekenen zijn positief maar in 2025 en volgende jaren zal dit moeten resulteren in een sterke organisatie die de dienstverlening naar de burgers op orde heeft en in staat is om de uitdagingen waarvoor de gemeente staat te trotseren. We constateren dat er helaas nog steeds onvoldoende duidelijkheid over de toekomst van onze mooie gemeente is, de werkgroep bestuurlijke toekomst heeft helaas haar werkzaamheden nog niet afgerond er zijn wel een aantal KPI’s vastgesteld, maar de laatste KPI’s dienen nog vastgesteld te worden, daar zijn we als werkgroep allemaal verantwoordelijk voor, wij schamen ons hiervoor. Voor Loon is in principe voorstander van een zelfstandige gemeente mits ambtelijke organisatie, dienstverlening en financiën op orde zijn en er ruimte blijft voor ambities. Onze inwoners verdienen om duidelijkheid te krijgen waar we nu staan en of we als raad vinden dat onze gemeente een zelfstandige toekomst heeft. VoorLoon vindt dat we hierover in 2025 het gesprek moeten voeren. Aandacht voor openbare veiligheid is en blijft een belangrijke gemeentelijke taak, er moet gezorgd worden voor een veilige woon-, leef-, werk- en recreatie omgeving voor onze inwoners, ondernemers en bezoekers.

Tevens dient er aandacht te zijn voor zaken als digitale veiligheid, ondermijnende criminaliteit en overlast in de openbare ruimte. Daarnaast vragen we aandacht voor het voorliggend veld in de bestrijding van de jeugdcriminaliteit. Met de extra inzet van jongerenwerk is de verwachting dat jeugd vroegtijdig uit de verleiding wordt gehouden van het snelle geld en criminele pad, we volgen met belangstelling of dit zichtbaar effect zal hebben op bestrijding van de jeugdcriminaliteit. VoorLoon blijft aandacht vragen voor verkeersveiligheid en dan met name handhaving in de 30km-zones. Gemeenschappen Sterke gemeenschappen vormen een belangrijke basis voor onze kernen, VoorLoon heeft vertrouwen in de kracht van inwoners en gemeenschappen. Vele verenigingen en stichtingen zorgen voor een maatschappelijke verbondenheid en levendigheid. We roepen het college op om de toegang tot de subsidies voor deze verenigingen laagdrempelig te houden. Voor Loon vindt dat de nadruk moet liggen op het voorkomen dat inwoners het niet meer alleen af kunnen en een beroep moeten doen op professionele zorg. De eigen sociale omgeving onder andere vormgegeven door onze verenigingen kan hierin een belangrijke rol spelen. Indien professionele zorg nodig is dan moet deze beschikbaar zijn. We moeten hierbij blijvende aandacht hebben voor de gemeenschappelijke regelingen

waarin we in deelnemen zoals Hart van Brabant en Baanbrekers. We moeten de huidige ontwikkelingen kritisch volgen zoals de onverwachte en zeer forse overschrijding van het budget bij Crossroads. We zijn blij met het besluit over het dorpshuis in Loon, maar zijn ons er ook van bewust dat er nog veel werk verzet moet worden en roepen nogmaals op om de verdere ontwikkelingen in nauwe samenwerking met de huidige en toekomstige gebruikers te doen en de raad steeds tijdig in alle ontwikkelingen mee te nemen. Daarnaast vragen we nogmaals aandacht voor mogelijke problemen die zijn ontstaan bij de tijdelijke andere huisvesting voor echte Loonse verenigingen. We blijven aandacht vragen voor het ruimtegebrek van Uno Animo. We zijn blij met de realisatie van de MJOP’s voor de buitensportverenigingen. Een ander aandachtspunt is de mogelijkheid om evenementen op de Kasteelweide te laten plaatsvinden, dit is erg belangrijk voor de jeugd en daarmee essentieel voor de leefbaarheid van de kern Loon op Zand. Het Kunst, Cultuur en monumentenbeleid is een blijvend aandachtspunt, we vragen hiervoor de aandacht van het college overeenkomstig de afspraken in het coalitie akkoord. VoorLoon is verheugd dat de instandhouding van de subsidie voor het Witte Kasteel geborgd is. In het sociaal domein staat op de eerste plaats voor Voor Loon een passend voorzieningsniveau voor iedere burger.

We hebben stappen gezet zoals in het voorliggend veld met uitbreiding van jeugd en jongerenwerk. Voor ons als Voor Loon is het belangrijk dat we maatwerk toe blijven passen voor iedereen die dit nodig heeft zodat we de juiste mensen op de juiste plaats en tijd kunnen helpen. In dit kader is het belangrijk om het gehandicaptenplatform te betrekken bij alle relevante projecten. Uiteraard betreuren we het dat de GGD niet in staat is om de bemensing van het consultatiebureau op het huidige niveau te houden in de kern Loon op Zand, er blijft wel een beperkte invulling van consultatiebureau in Loon op Zand. We zullen de ontwikkelingen op de voet volgen. Omgeving en economische ontwikkeling Loon op Zand blijft een levendige economische gemeente. In de begroting 2024 is de keuze gemaakt tot verlaging van de toeristenbelasting voor zowel 2024 als 2025. Bij de verhoging in de vorige raadsperiode heeft de toeristische sector de raad terecht verweten dat ze werden geconfronteerd met onverwachte hogere lasten. Gegeven de huidige financiële ontwikkelingen is verhoging van de toeristenbelasting vanaf 2026 niet te vermijden en een keuze waarvoor Voor Loon niet wil weglopen. Het is wel belangrijk om de toeristische sector hier tijdig en actief bij te betrekken. Bouwen voor onze Jeugd in Loon op Zand is een speerpunt voor Voor Loon.

We zijn daarom verheugd met realisatie van SalmRijck en het definitief doorgaan van het VanLier terrein maar realiseren ons ook dat dit niet voldoende is. Naast woningen voor de jeugd pleit Voor Loon dan ook voor een divers aanbod van huur- en koopwoningen voor zowel de starters als de ouderen. We zien dit vooral gerealiseerd in levensloopbestendige woningen. Er is onvoldoende plaats voor nieuwbouw in de kern Loon op Zand en dus ook leefbaarheid in onze kern staat daarmee onder druk. Op dit moment moet de gemeente zoeken naar andere opties in de kern Loon op Zand om te kunnen gaan bouwen. Per 1 januari 2024 is de nieuwe omgevingswet in werking getreden, er wordt gestreefd naar duidelijke en korte procedures in de omgevingswet en waar mogelijk vergunningsvrij. Het niveau van de groenvoorziening vinden we belangrijk, we realiseren ons ook dat beperkte bezuinigingen onontkoombaar zijn zoals het laten vervallen van de bladkorven en het niveau van de groenvoorziening van A naar B in de kernen. Voor Loon vindt dat de gemeente in duurzaamheid een voortrekkersrol dient te nemen en ook actief de samenwerking met EcLoZ moet voortzetten ter ondersteuning van het waardevolle werk dat zij voor ons verrichten.

Overhead en dekkingsmiddelen. Het voorstel van het college om te blijven inzetten op een solide financiële basis die resulteert in positieve begrotingen en positieve jaarcijfers ondersteunt Voor Loon van harte. Om dit te realiseren zal de OZB dit jaar verhoogd worden. Uiteraard realiseren we ons dat dit een vervelende boodschap is. In de afgelopen jaren is de OZB zeer beperkt verhoogd. Er is destijds niet gekozen om te verhogen met het prijsindexcijfer, omdat de effecten van de energiecrisis voor onze inwoners destijds niet goed in te schatten waren. Het nu rechttrekken in 2025 van de OZB is ons inziens daarom verdedigbaar, zodat we vanaf 2026 de verhoging van de OZB beperkt kan blijven tot het prijsindexcijfer. Naast deze verhoging is een beperkte bezuiniging ingeboekt. In 2026 zullen de extra financiële middelen gevonden moeten worden in een verhoging van de toeristenbelasting. Daarnaast lijkt het er op dat er nog grote financiële tegenvallers te verwachten zijn. We roepen het college op om begin 2025 met voorstellen te komen tot aanvullende maatregelen om te zorgen voor een financiële stabiele balans. We roepen het college op om te kijken naar mogelijkheden om kosten te besparen op externe inhuur. VoorLoon is van mening dat investeringen die noodzakelijk zijn, gedaan moeten worden en dat de keuze steeds gemaakt moet worden om werk met werk te maken.

Als bijvoorbeeld een weg vernieuwd wordt dan ook meteen de riolering mee vervangen. Er dient ruimte te zijn voor ambities, zonder ambities heeft onze gemeente geen bestaansrecht dan passen we alleen op de winkel en dat kan en mag niet het doel zijn van onze gemeente. Onze inwoners verdienen een vooruitstrevende gemeente. Afsluiting Er zullen in de komende jaren door ons als gemeenteraad veel knopen doorgehakt moeten worden. Voor Loon blijft zich inzetten voor onze inwoners en onze mooie gemeente. We sluiten onze ogen niet voor de huidige ontwikkelingen en moeten eerlijk zijn over de toekomst van onze gemeente. Voor Loon hoopt dat we in deze raadsperiode lef en ambitie kunnen blijven tonen en besluiten inzake de bestuurlijke toekomst gaan we niet uit de weg.