Algemene beschouwingen begroting 2025 GemeenteBelangen

Algemene Beschouwing begroting 2025-2028 door GemeenteBelangen Loon op Zand Geachte inwoners van onze gemeente die meekijken met de live-stream, geachte aanwezigen in de zaal, geachte raadsleden, collegeleden en voorzitter, De begroting van 2025 is een overzicht van inkomsten en uitgaven waarbij een belangrijk uitgangspunt is dat je niet meer kan uitgeven dan dat er binnen komt. Dat geldt voor ons huishoudboekje thuis, maar zeker ook voor onze gemeente. Er moeten wettelijke taken worden uitgevoerd waarvoor het Rijk middelen verschaft. De rijksoverheid legt steeds meer taken en verantwoordelijkheden bij de gemeente neer, maar verzuimt om daar de rijksbijdrage op aan te passen. Dat wetende is het verstandig om de gemeentelijke begroting daar op aan te passen en kritisch zijn op de uitvoering van projecten en investeringen. Het sociaal domein in het algemeen en de jeugdzorg in het bijzonder leggen een groot beslag op onze financiële middelen zonder dat we daar substantieel op kunnen bezuinigen. De zorg moet blijven, maar wellicht is het verstandig om in de regio nog meer de krachten te bundelen en goed te kijken naar preventieve maatregelen die de kosten van de jeugdzorg in de toekomst kunnen matigen. We maken ons bezorgd over de extra hoge uitgaven bij de organisatie Crossroads en over het feit dat we als gemeente deze uitgaven niet kunnen beïnvloeden.

Gemeenschappelijke regelingen leggen beslag op een steeds groter deel van onze begroting, waardoor we voor een flink deel van onze middelen feitelijk de zeggenschap kwijt zijn. Daarnaast verleent de gemeente diensten aan haar inwoners waarvoor zij belastingen of leges heft, zodat de kosten daarvan gedekt zijn. Deze betaalde diensten aan de inwoners zijn zeer belangrijk want die zijn beeldvormend voor de diensten die de gemeente aan de inwoners levert. Omdat de inwoners er zelf voor betalen moet de kwaliteit van deze diensten goed zijn en dat is niet altijd het geval. GemeenteBelangen merkt dat veel inwoners ontevreden zijn over zaken als de milieustraat, het onderhoud van de wijken en het lichtnet. Het bezuinigen op bladkorven zet qua financiën geen zoden aan de dijk, terwijl deze service van de gemeente juist zo op prijs wordt gesteld door de inwoners. We denken dat de negatieve gevolgen van het niet meer plaatsen van bladkorven meer schade gaat opleveren door verstoppingen van rioleringen en extra kosten voor het groenafval ophalen. Ook valgevaar wordt groter, aangezien de mensen nu vaak met hun tuintjes ook snel de stoep nog even mee bladvrij maken. Dat zal ook niet meer gebeuren als de bladkorven niet meer geplaatst worden. Het lijkt een besparing, maar in werkelijkheid is het kostenverhogend.

GemeenteBelangen is al jaren kritisch op de ambtelijke organisatie en heeft steeds aangedrongen op het versterken hiervan. De afgelopen jaren zijn er miljoenen geïnvesteerd en de gevolgen van deze miljoenen zijn enorm groot voor de begroting, terwijl de positieve effecten van deze investeringen nog nauwelijks zichtbaar zijn. Dit investeren kan ook door de juiste mensen op de juiste plek neer te zetten en te kijken naar efficiëntere organisatievormen. De vele wisselingen van de wacht in het huidige college en het aanstellen van een nieuwe gemeentesecretaris hebben ook al grote financiële gevolgen gehad die zeker niet in verhouding staan tot de kosten van het plaatsen van nuttige bladkorven.

Ondanks dit financieel dilemma stelt het college voor om ambitieus te blijven investeren in allerlei projecten die gevolgen hebben voor de exploitatie enerzijds en de hoogte van onze reserves anderzijds. Natuurlijk moeten we blijven investeren in gebouwen voor het onderwijs, maar wellicht zijn andere financieringsvormen en vormen van samenwerking in het onderwijs mogelijk, zoals we al eerder hebben aangegeven. GemeenteBelangen had van dit college, gezien de huidige situatie zoals geschetst, een sobere begroting voor 2025 en volgende jaren verwacht. Sober en doelmatig waarbij de belangen van onze inwoners centraal blijven staan. Volgens bureau Berenschot vinden onze inwoners het belangrijk dat de gemeentelijke financiën op orde zijn, dat de openbare ruimte goed onderhouden is en dat de lokale belastingen betaalbaar blijven. Met de voorliggende begroting zijn het juist deze zaken die onder druk komen te staan, zoals: -

De meerjarenbegroting laat duidelijk zien dat we financieel niet in control zijn. We gaan bezuinigen op het onderhoud van de openbare ruimte. We gaan de lokale belasting flink verhogen.

GemeenteBelangen heeft al jaren ervoor gewaakt dat de OZB jaarlijks met een aanvaardbaar percentage wordt verhoogd, zodanig dat het acceptabel en te begrijpen is voor onze inwoners. Het voorstel van het college om de OZB met 17,6% te verhogen is voor ons onacceptabel en de onderbouwing is niet te begrijpen. Bij deze onderbouwing van het voorstel tot verhoging van de OZB wordt gesproken over gederfde inkomsten van de afgelopen jaren, m.a.w. het is een “fout” geweest om de afgelopen jaren de verhoging te matigen. Daar zijn we het natuurlijk niet mee eens. Door de OZB nu ineens met zo’n hoog percentage te verhogen naar de maximale belastingcapaciteit is er in de komende jaren alleen nog maar ruimte voor een inflatiecorrectie en is er dus geen enkele beweegruimte meer in de genoemde belastingcapaciteit. De opbrengst OZB met betrekking tot gebouwen niet zijnde woningen gaat omlaag, dus we gaan onze inwoners enorm belasten en ontzien de bedrijven ? Daar moet absoluut naar gekeken worden. We hebben een begroting voorgelegd gekregen zonder de gevolgen van de septembercirculaire. In een aparte raadsinformatiebrief wordt middels een kort staatje duidelijk gemaakt dat de situatie nóg erger is dan eerder geschetst, waardoor we eigenlijk terug naar de tekentafel zouden moeten gaan om een deugdelijke begroting mogelijk te maken.

GemeenteBelangen is in het verleden nooit weggelopen voor noodzakelijke bezuinigingen en de mogelijke consequenties daarvan. Die verantwoordelijkheid zijn we niet uit de weg gegaan, ook al kostte het stemmen en een wethouder minder in het college. GemeenteBelangen roept het college en de raad op om haar ambities bij te stellen en waar nodig reserves in te zetten om onze inwoners nu en in de toekomst te ontzien. GemeenteBelangen blijft Betrokken en Dichtbij! Bedankt voor uw aandacht, Fractie GemeenteBelangen Loon op Zand