24-06-2021 Raadsvoorstel Jaarstukken 2020 en begroting 2022 GGD Hart voor Brabant.docx

Raadsvoorstel Portefeuillehouder : J.C.G.M. Brekelmans Zaakdossiernummer : ZK20.07777 Documentnummer : 2021.11395

*2021.11395*

Onderwerp

:

Jaarstukken 2020 en begroting 2022 GGD Hart voor Brabant

Beleidsprogramma

:

7. Volksgezondheid

Aan de raad van de gemeente Loon op Zand,

Inleiding Voor u liggen de jaarstukken 2020 en de begroting 2022 van de GGD Hart voor Brabant. We adviseren u om in te stemmen met de inhoudelijke koers van deze begroting en de daarin voorgestelde gemeentelijke inwonerbijdrage van € 34,90. De gemeenten in Brabant-Noord en Midden-Brabant, waaronder ook Loon op Zand, hebben hun taken op het gebied van publieke en preventieve gezondheid belegd bij de GGD Hart voor Brabant (hierna: de GGD). Zij voert deze taken uit in een basispakket voor alle gemeenten, bestaande uit een uniform deel en een deel voor lokale accenten. Grondslag hiervoor is de Wet publieke gezondheid (Wpg). Het uniform deel voert de GGD in iedere gemeente uit. Denk hierbij aan de jeugdgezondheidszorg, infectieziektebestrijding en de technische hygiënezorg. De lokale accenten kunnen per gemeente verschillen. Het gaat er daarbij niet om óf de GGD deze taken uitvoert (want dat staat in de wet). Het gaat om het hóe; voor welke groepen, voor welke thema’s en met welke methodes. Als een gemeente meer wil afnemen dan kan dat via de plustaken. Hiervoor moet dan extra worden betaald. Schematisch ziet dit er dan als volgt uit:

uniform deel Basispakket

€ bijdrage per inwoner

lok aal accent Plus

€ extra bijdrage

De GGD stuurt elk jaar haar begroting van het volgende jaar naar alle deelnemende gemeenten. Deze begroting is een concrete uitwerking van hun kadernota. Deze behandelde u op 11 februari 2021. Volgens artikel 35 lid 3 van de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) kan u een zienswijze op de begroting geven, vóórdat het algemeen bestuur (AB) van de GGD de begroting vaststelt. De begrotingsvergadering van het AB is dit jaar gepland op 8 juli. Daarnaast kunt u kennisnemen van de jaarrekening en het jaarverslag van het voorgaande jaar. Hiervoor gelden geen wettelijke bepalingen over het geven van een zienswijze. Beslispunten Wij stellen u voor om:

1

1. in te stemmen met de inhoudelijke koers van de begroting 2022 van de GGD Hart voor Brabant getiteld Samen gezond vooruit; 2. geen zienswijze in te dienen op de begroting 2022 van de GGD Hart voor Brabant en de daarin voorgestelde gemeentelijke inwonerbijdrage van € 34,90. Beoogd effect De GGD Hart voor Brabant bewaakt, beschermt en bevordert de gezondheid van alle burgers, met speciale aandacht voor kwetsbare inwoners, risicogroepen en jeugd. Gezonde inwoners vormen de ruggengraat van een vitale samenleving. Want mensen die zich gezond voelen kunnen zelf de regie voeren over hun leven en zich beter aanpassen aan de emotionele en sociale uitdagingen in het leven. Een goede gezondheid draagt dus bij aan de zelfredzaamheid en participatie van alle inwoners. Argumenten 1.1 Begroting 2022 is een concrete inhoudelijke uitwerking van ambities uit kadernota en beleidsvisie. De kadernota Preventie, weerstand, veerkracht bouwt beleidsmatig voort op de beleidsvisie 20192023 van de GGD. U besloot op 11 februari 2021 dat u zich kunt vinden in de inhoudelijke koers van deze kadernota. In de beleidsvisie staan drie speerpunten waar de GGD zich de komende jaren op richt te weten: 1. klant centraal; 2. verbinden met het veld en 3. vernieuwen. Deze speerpunten zijn, naast de kadernota, in de begroting 2022 in concrete activiteiten vertaald.

Hierin geeft de GGD per taak aan wat de ambities zijn, wat ze daarvoor gaan doen en hoe ze dat gaan meten. Voor het eerst benoemt het ook streefwaarden. Op die manier beoogt men de sturing en verantwoordelijkheid op de bedrijfsvoering te vergroten. De komende jaren worden die streefwaarden verder uitgewerkt in betekenisvolle indicatoren. De taken van de GGD concentreren zich op:  jeugdgezondheid;  gezondheidsbescherming, -bevordering & leefstijl;  monitoren, signaleren & advies en toezicht houden;  publieke gezondheid bij rampen en crises;  openbare geestelijke gezondheidszorg;  beheersing en bestrijding van Covid-19. Want door Covid-19 staan de ontwikkelambities van de GGD, zoals geformuleerd in de beleidsvisie, onder druk. Bovendien heeft deze crisis veel impact op de stand van de publieke gezondheid van onze inwoners. Covid-19 is voor veel mensen een vervelende ziekte met een lange nasleep. In sommige gevallen leidt het zelfs tot blijvende gezondheidsschade of overlijden. Maar ook de maatregelen die zijn ingesteld om het virus te beteugelen hebben effect op de (individuele) gezondheid. Al met al vraagt dit om een heroverweging van de eerder geformuleerde inhoudelijke beleidsdoelen en om een accentverschuiving naar gezond leven na en/of met Covid-19. Een voorbeeld hiervan is de actualisatie van het uniforme deel van het basispakket.

Door de grootschalige inzet van de GGD bij de bestrijding van Covid-19 is die actualisatie tijdelijk opgeschort. Naar verwachting wordt die in het najaar weer opgestart. Bij de verdere uitwerking hiervan is het uitdrukkelijk de bedoeling dat de effecten van Covid-19 op de gezondheid hierin meegenomen worden. 2.1 De inwonerbijdrage is vastgesteld volgens de vooraf afgesproken methodiek. In de GGD-kadernota staat een prognose voor de gemeentelijke bijdrage per inwoner van € 34,61. Deze inwonerbijdrage is gebaseerd op de kosten van het huidige basispakket vermeerderd met een indexering. Deze indexering gebeurt op basis van het systeem dat de gemeente Tilburg hanteert. Die

2

systematiek staat in de gemeenschappelijke regeling. Bij de eerste raming die is opgenomen in de GGD-kadernota, was er sprake van een indexering van 1,54%. Recent heeft er echter een bijstelling plaatsgevonden naar 2,39%. Oorzaak van deze bijstelling is zowel de loon- als prijsontwikkeling. Bij de indexering in de kadernota is geen rekening gehouden met een stijging van de Cao-lonen. De meest recente loonontwikkeling is gebaseerd op het bod van de werkgevers van maart 2021 en de verwachte ontwikkeling van de sociale lasten in 2021 op basis van de meest actuele informatie uit/van circulaires van het Rijk, het Centraal Planbureau (CPB) en aanvullende bronnen. Wat de prijsontwikkeling betreft valt deze in de laatste raming van het CPB wat hoger uit ten opzichte van de novemberraming waarop de GGD haar kadernota baseert. Dat betekent dat de inwonerbijdrage voor 2022 vooralsnog uitkomt op € 34,90 (zie verder onder kanttekeningen en financiën). 2.2 Kosten Covid-19 hebben geen invloed op de inwonerbijdrage De kosten die de GGD (nog) maakt door Covid-19 hebben geen effect op de inwonerbijdrage. Deze kosten declareert men direct bij het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS). 2.3 De GGD presenteert voor 2022 een sluitende begroting De begroting 2022 is sluitend met een algemene reserve van ongeveer € 2,2 miljoen die toereikend is voor het opvangen van de risico's.

De meerjarenbegroting geeft een stabiel beeld. De kengetallen laten zien dat de GGD een gezonde financiële positie heeft. Daarnaast is de GGD bezig om een structurele besparing te bewerkstelligen op de huisvesting. Pas na realisatie van alle vijf regiolocaties kan een definitieve (besparings-)rekening worden opgemaakt en kan een besluit worden genomen over de aanwending van deze besparing. De besluitvorming is naar verwachting volgend jaar. Jaarstukken 2020 Volgens de Wet gemeenschappelijke regelingen krijgen gemeenteraden het jaarverslag ter kennisname toegestuurd. In het jaarverslag 2020 doet de GGD verslag van haar taken binnen het programma publieke gezondheid. Afgelopen jaar stond voor een belangrijk deel in het teken van Covid-19 en de beheersing en bestrijding daarvan. Het werkgebied van onze GGD werd als eerste hard getroffen met grote gevolgen: voor onze inwoners en voor de GGD zelf en haar dienstverlening. In het jaarverslag geeft de GGD aan welke activiteiten zijn uitgevoerd en wat het effect van Covid-19 is geweest. Corona Zoals eerder aangegeven zijn de gemaakte kosten voor de bestrijding en beheersing van het Covid19-virus volledig ten laste gekomen aan het ministerie van VWS. In haar jaarverslag schetst de GGD een beeld van de impact die Covid-19 heeft gehad op de uitvoering van de normale dienstverlening en de ontwikkelambities in 2020.

De inzet van de GGD hierbij is groot geweest maar het risico van directe nadelige financiële gevolgen voor de organisatie is uiteindelijk nihil. Jaarrekening 2020 De jaarrekening 2020 geeft een positief resultaat van € 247.394,00. Op grond van bestaand beleid wordt het resultaat toegevoegd aan de algemene reserve, zolang deze niet boven of beneden de afgesproken bandbreedte komt. De algemene reserve bedroeg per 31 december 2020 € 1,9 miljoen, de ondergrens is € 1,5 miljoen. Om voldoende financiële buffer te behouden voor plotselinge en niet voorzienbare financiële tegenvallers vloeit het resultaat daarom terug naar de algemene reserve. Deze komt dan uiteindelijk uit op ongeveer € 2,2 miljoen. Dit is ruim onder de bovengrens van € 5,1 miljoen. De accountant gaf over 2020 een goedkeurende verklaring af op getrouwheid en rechtmatigheid van de jaarrekening.

3

Kanttekeningen 1.1 Covid-19 situatie is nog niet beslecht De crisis vraagt op dit moment nog altijd een grote inzet van de GGD en haar medewerkers. Het heeft landelijke taken gekregen rondom het vaccineren, testen en bron- en contactonderzoek. Dit zorgt ervoor dat de GGD veel extra mensen in dienst heeft genomen om deze taken uit te voeren. De GGD is voor haar reguliere dienstverlening afhankelijk van de golven van de landelijke corona-maatregelen. Hierdoor staan ook de ontwikkelambities van de GGD onder druk. Hoelang deze crisis nog aanhoudt en welke impact dit heeft op de inzet van de GGD is op dit moment nog ongewis. Daarnaast is het onzeker wat de effecten zijn op de publieke gezondheid als de Covid-19 situatie voorbij is. Maar dát er effecten (zijn) ontstaan staat in meer of minder mate vast. Mogelijk vraagt dit om een structurele aanpassing van een aantal taken op het gebied van gezondheidsbescherming en -bevordering. Dit kan in de (nabije) toekomst financiële gevolgen hebben die drukken op de exploitatie en/of ervoor zorgen dat er inhoudelijke keuzes moeten worden gemaakt. 2.1 Extra contactmoment jeugdgezondheidszorg en MenACWY-vaccinatie nog niet inbegrepen in inwonerbijdrage. In de GGD-kadernota waren er ook twee Pm-posten namelijk een extra contactmoment in de jeugdgezondheidszorg (jgz)1 en de MenACWY-vaccinatie (meningokokken).

Deze twee programma’s zitten nu nog niet in de inwonerbijdrage voor 2022 omdat de impact hiervan op de uitkering in het gemeentefonds nog niet bekend is. De GGD verwacht echter dat de inwonerbijdrage voor 2021 met € 0,36 en voor 2022 met € 0,50 wordt verhoogd. Deze bedragen zijn nog onder voorbehoud. Bij de behandeling van de GGD-kadernota op 11 februari 2022 besloot u om hierop alvast voor te sorteren door de kosten voor beide programma’s voor 2021 op te nemen in Berap I en vanaf 2022 structureel te verwerken in de gemeentelijke meerjarenbegroting. Maar omdat dit formeel leidt tot een hogere gemeentelijke bijdrage is het noodzakelijk dat hierover in het najaar een apart college- en raadsvoorstel volgt. Dat wordt gecombineerd met een (vooral technische) wijziging van de Gemeenschappelijke Regeling GGD Hart voor Brabant. Financieel De bijdrage voor het basispakket financieren we via de begrotingsposten:  openbare gezondheidszorg: fcl 6714000, ecl 43300;  jeugdgezondheidszorg: fcl 6715000, ecl 43300. Zoals in de kanttekening onder punt 2.1 is vermeld zitten de kosten van het extra contactmoment jgz en de MenACWY-vaccinatie nog niet in de inwonerbijdrage voor 2022. Maar omdat de voorbereiding voor de gemeentelijke meerjarenbegroting inmiddels is gestart kunnen we niet wachten op een definitief voorstel hierover.

We dienen dus hierop nu al te anticiperen met de thans beschikbare informatie. Op basis daarvan gaan we er voorlopig van uit dat de inwonerbijdrage volgend jaar dan ook € 0,50 hoger uitvalt. Daarnaast moet in de gemeentebegroting voor 2022 eveneens rekening worden gehouden met de kosten van de plustaken en het consultatiebureau Loon op Zand (gezamenlijk € 22.500,-) en het budget voor de uitvoering van het gezondheidsbeleid (€ 10.000,-). Dat betekent dat er voor 2022 vooralsnog een bedrag van € 864.541,60 nodig is voor het totale gezondheidsbeleid. Wij stellen u voor om dit voorlopige bedrag mee te nemen bij de opstelling van de gemeentelijke meerjarenbegroting. Dat is € 32.096,60 meer dan wat nu in de meerjarenbegroting is opgenomen. Voortgang Op 8 juli a.s. stelt het AB van de GGB de jaarstukken 2020 en de begroting 2022 vast.

1

Dit betreft een prenataal huisbezoek aan kwetsbare zwangere vrouwen en gezinnen.

4

Communicatie Als u akkoord gaat met de door de GGD opgestelde begroting voor 2022 en de daarbij behorende inwonerbijdrage dan wordt het hierover schriftelijk geïnformeerd. Bijlagen 1. Aanbiedingsbrief GGD Hart voor Brabant (Corsa nr.2021.10513); 2. Begroting 2022 GGD Hart voor Brabant Samen gezond vooruit (Corsa nr. 2021.10510); 3. Jaarstukken 2020 GGD Hart voor Brabant Gezondheid in tijden van crisis (Corsa nr. 2021.10511); 4. Accountantsverslag 2020 GGD Hart voor Brabant (Corsa nr. 2021.10512); 5. Behandeling zienswijze gemeenteraden op Kadernota 2022 (Corsa nr. 2021.10508 & 2021.10509).

5

Besluit De raad van de gemeente Loon op Zand; gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 25 mei 2021, nummer. 2021.11394 besluit: 1. In te stemmen met de inhoudelijke koers van de begroting 2022 van de GGD Hart voor Brabant getiteld Samen gezond vooruit; 2. geen zienswijze in te dienen op de begroting 2022 van de GGD Hart voor Brabant en de daarin voorgestelde gemeentelijke inwonerbijdrage van € 34,90.

Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Loon op Zand van 24 juni 2021.

De raad voornoemd,

voorzitter,

griffier,

7