20-06-2022 Bijlage 1. Memo resultaten risicoanalyse integriteit gemeente Loon op Zand.pdf

1/6

Memo Van:

Berenschot

Datum:

14 juni 2022

Aan:

Gemeenteraad Loon op Zand

Status:

Openbaar

Cc: Onderwerp:

Resultaten risicoanalyse integriteit

Inleidend

Binnenkort worden er in uw raad nieuwe wethouders voor benoeming voorgedragen. De burgemeester heeft Berenschot opdracht gegeven om een risicoanalyse integriteit uit te voeren naar de kandidaat wethouders. In deze rapportage treft u onze bevindingen aan. Op verzoek van de opdrachtgever brengen wij hierbij op hoofdlijnen verslag aan u uit over de uitgevoerde werkzaamheden en onze bevindingen. Wij hebben onderzoek gedaan naar: • • • •

De heer Brekelmans De heer Laros Mevrouw Mandemakers Mevrouw Van Vugt-Buter

Samenvatting bevindingen

Vanuit de verzamelde informatie en de gesprekken met de kandidaten hebben wij geen feiten en omstandigheden op het gebied van integriteit aangetroffen die een beletsel vormen voor de benoeming van de kandidaten als wethouder van uw gemeente. Tevens hebben wij vastgesteld dat geen enkele kandidaat een (neven)functie vervult die volgens de wet onverenigbaar is. Ook zijn er in de zin van de gemeentewet geen verboden handelingen geconstateerd. Aan de kandidaten Laros en Mandemakers is een Verklaring Omtrent Gedrag verstrekt voor de functie van wethouder en er zijn geen bijzonderheden voortgekomen uit het overzicht van Bureau Krediet Registratie die een risico vormen voor een integere ambtsinvulling. Ten tijden van schrijven van dit memo is de Verklaring Omtrent Gedrag (VOG) van de kandidaten Brekelmans en Van Vugt-Buter nog niet verstrekt. De rapportages die wij hebben opgesteld zijn daarom nog onder voorbehoud. De overzichten van Bureau Krediet Registratie hebben wij al wel kunnen inzien. Daaruit zijn geen bijzonderheden voortgekomen die een risico vormen voor een integere ambtsinvulling. Daar waar integriteitsrisico’s zijn geconstateerd bij de kandidaten, zijn aanbevelingen geformuleerd om met deze risico’s om te gaan, dan wel deze te voorkomen. Het is aan de kandidaten om hier eventueel wel of geen vervolg aan te geven.

2/6

Belangrijk uitgangspunt hierbij is het volgende. Uit artikel 2:4 van de Algemene wet bestuursrecht volgt dat het college van burgemeester en wethouders zijn taak zonder vooringenomenheid dient te vervullen.1 Ook moet er door het college tegen worden gewaakt dat een wethouder met een persoonlijk belang de abesluitvorming beïnvloedt. Ook de schijn van belangenverstrengeling moet worden vermeden. De term ‘persoonlijk belang’ moet daarbij breed worden geïnterpreteerd. Het gaat om ieder belang dat niet behoort tot de belangen die het college uit hoofde van zijn taak behoort te behartigen. De wethouder en het college dienen er alert op te zijn dat geen privébelangen in de besluitvorming worden ingebracht. Daartoe dienen de benodigde (voorzorgs)maatregelen te worden getroffen. De Gemeentewet voegt hieraan toe dat een wethouder niet mag deelnemen aan een stemming over een aangelegenheid die hem rechtstreeks of middellijk persoonlijk aangaat of waarbij hij als vertegenwoordiger is betrokken. Een deel van onze aanbevelingen is erop gericht te voorkomen dat persoonlijke belangen de besluitvorming in het college beïnvloeden dan wel dat de schijn daarvan ontstaat.

Doorlopen proces

Het proces dat per kandidaat is doorlopen ziet er als volgt uit. 2 Voorbereiding

Het interview

Na het interview

Aanleveren CV, BKRoverzicht, VOG en invullen vragenlijst door kandidaat vragenlijst, VOG Openbaar bronnenonderzoek door Berenschot

Open vragen, dilemma’s, specifieke aandachtspunten

Opstellen conceptrapport door Berenschot

Informatie uitvraag bij gemeente door Berenschot

Wederhoor kandidaat op conceptrapport Opstellen definitief rapport door Berenschot

Afronding

Definitief rapport naar kandidaat en burgemeester

Kandidaat ondertekent rapport en verstrekt deze aan de burgemeester

Uitgevoerde werkzaamheden

In het kader van dit onderzoek heeft Berenschot per kandidaat de volgende werkzaamheden uitgevoerd: Informatie vanuit de kandidaat Als eerste stap van ons onderzoek heeft de kandidaat een recent CV en een uittreksel uit het Centraal Krediet Informatiesysteem (CKI) van het Bureau Krediet Registratie (BKR) overhandigd aan Berenschot.

1 Momenteel ligt de Wet bevorderen integriteit en functioneren decentraal bestuur bij de Tweede Kamer.

Met de inwerkingtreding van deze wet wijzigt het juridisch kader op dit vlak. De strekking van de wetgeving blijft echter (grotendeels) ongewijzigd. 2 Van de kandidaten Brekelmans en Mandemakers zijn in 2019 en 2021 reeds door Berenschot risico analyses integriteit uitgevoerd. In aansluiting op de toenmalige rapportage is een iets verkorte procedure gevolgd.

3/6

Ook heeft de kandidaat een uitgebreide vragenlijst ingevuld. Deze richtte zich onder meer op nevenfuncties, financiële belangen, risicovolle activiteiten en relaties van de kandidaat met de gemeente. Tot slot is de kandidaat gevraagd een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) te overleggen. Openbaar bronnenonderzoek Als tweede stap is een openbaar bronnenonderzoek uitgevoerd naar de achtergrond van de kandidaat. Hiervoor hebben wij via Company.info data geraadpleegd uit diverse openbare registers zoals het handelsregister van de Kamer van Koophandel. Ook hebben we een mediascan uitgevoerd. Tenslotte hebben wij het gebruik van social media zoals Facebook en Instagram bestudeerd. Uitingen op Twitter zijn door onze geautomatiseerde screeningtool gehaald. Informatie uitvraag bij gemeente Op basis van alle tot dan toe verzamelde informatie hebben we een informatie-uitvraag gedaan aan de gemeente. Deze uitvraag had betrekking op een nadere duiding van mogelijke financiële en beleidsmatige relaties tussen gemeente en activiteiten van de (familie van de) kandidaat. Gesprek Naar aanleiding van de verkregen informatie, het onderzoek in openbare bronnen en een eerste analyse heeft de kandidaat een gesprek gehad met adviseurs van Berenschot. Dit gesprek (diepte-interview) diende om de verkregen informatie te duiden en van kleuring te voorzien en door te vragen op onduidelijkheden.

Ook is de kandidaat gevraagd naar ervaringen op het gebied van integriteit en naar aandachtspunten die de kandidaat met ons wilde bespreken. Tot slot zijn mogelijke risico’s en dilemma’s met de kandidaat besproken. Wederhoor en rapportage Tot slot hebben we onze bevindingen neergelegd in een conceptrapportage. In de rapportage worden vele persoonlijke zaken gepresenteerd zoals: • • • • • • • • •

Genoten afgeronde opleiding; Arbeidsverleden en eventuele relatie met de gemeente; Eventuele belangen in ondernemingen en de relatie van die ondernemingen met de gemeente (heden en recente verleden); Eventuele andere (financiële) belangen in en relaties met de gemeente (heden en recente verleden); Huidige en recent beëindigde nevenfuncties (naam organisatie, functie, wel of niet bezoldigd, relatie met gemeente); Activiteiten voor verenigingen, stichtingen en dergelijke, en hun eventuele relatie met gemeente; Functie, nevenfuncties, activiteiten voor verenigingen/stichtingen en belangen partner en de eventuele relatie met de gemeente; Eventuele relevante informatie over directe familieleden en goede vrienden mede in relatie tot belangen van de gemeente; Relevante ervaring met integriteit.

Deze rapportage is voor wederhoor voorgelegd aan de kandidaat. Waar relevant zijn feitelijke onjuistheden gecorrigeerd. Vervolgens is het definitieve rapport opgesteld en na vrijgave door de kandidaat aangeboden aan de kandidaat en de opdrachtgever. Deze rapportage bevat een weergave van informatie die door ons gedurende de onderzoeksperiode is verzameld. De kandidaten hebben verklaard alle door Berenschot gestelde vragen naar waarheid te hebben beantwoord. Door ondertekening van de rapportage verklaren de kandidaten dat de feiten correct en volledig zijn weergegeven.

4/6

Conclusies en aanbevelingen per kandidaat wethouder

De heer Brekelmans Vanuit de verzamelde informatie en het gesprek met de heer Brekelmans hebben wij geen feiten en omstandigheden op het gebied van integriteit aangetroffen die een beletsel vormen voor de benoeming van de heer Brekelmans als wethouder van de gemeente Loon op Zand. Op basis van de verstrekte en verzamelde informatie willen wij de heer Brekelmans de volgende aanbeveling meegeven: • De dochter van de heer Brekelmans heeft zitting in de gemeenteraad van Loon op Zand. Daarmee ontstaat een situatie waarin de dochter van de heer Brekelmans controle uitoefent op het college waarin haar vader wethouder is. Hoewel juridisch toegestaan, is volgens ons de vraag gelegitimeerd in hoeverre dit goed met elkaar te verenigen is. in ieder geval is het in onze ogen noodzakelijk afspraken te maken over de wijze waarop beiden invulling geven aan hun functie. Wij bevelen de heer Brekelmans aan de fractie te verzoeken om zijn dochter niet het woord te laten voeren op dossiers binnen de portefeuille van de heer Brekelmans. Verder adviseren wij de heer Brekelmans zelf om eventuele risico’s of aandachtspunten die hij (binnen zijn eigen dossiers) constateert in relatie tot het wethouderschap van zijn dochter direct in het college ter sprake te brengen en gezamenlijk de benodigde beheersmaatregelen te bepalen.

Verder vergt deze situatie van de heer Brekelmans uiterste zorgvuldigheid met betrekking tot het delen van vertrouwelijke informatie met zijn dochter. Dan gaat het niet alleen om informatie met het stempel ‘geheim’, maar ook allerlei informatie en overwegingen die voor de heer Brekelmans wel bekend zijn maar voor een raadslid niet. Daarbij valt te denken aan informatie uit porfeuillehoudersoverleggen, onderlinge bestuurlijke afstemming over dossiers, inhoudelijke gedachtewisselingen in het college, discussies over beleidsprocessen etc. deze afspraken zijn van belang om te voorkomen dat de dochter van de heer Brekelmans een kennisvoorsprong heeft ten opzichte van andere raadsleden. Tot slot adviseren wij de heer Brekelmans en zijn dochter transparant te zijn richting het college en de gemeenteraad over de afspraken die gemaakt zijn naar aanleiding van hun beider functies. De heer Laros Vanuit de verzamelde informatie en het gesprek met de heer Laros hebben wij geen feiten en omstandigheden op het gebied van integriteit aangetroffen die een beletsel vormen voor de benoeming van de heer Laros als wethouder van de gemeente Loon op Zand. Op basis van de verstrekte en verzamelde informatie willen wij de heer Laros de volgende aanbevelingen meegeven: • De heer Laros is sinds augustus 2017 voorzitter van Stichting de Kaatsheuvelse Dorpskwis. Deze functie is onbezoldigd.

In deze hoedanigheid zet de heer Laros zich in voor het werven van particuliere sponsoren voor de stichting. Stichting de Kaatsheuvelse Dorpskwis heeft momenteel een subsidieaanvraag lopen bij de gemeente. Economie valt binnen de portefeuille van de heer Laros. Wij geven de heer Laros in overweging deze nevenfunctie te beëindigen. In de eerste plaats omdat het mogelijk is dat in de komende bestuursperiode een besluit dient te worden genomen over de subsidiëring voor de Kaatsheuvelse Dorpskwis. In de tweede plaats omdat de Stichting afhankelijk is van sponsorgelden van onder meer plaatselijke ondernemers en de heer Laros wordt is wethouder Economie. Omdat hij jaren voorzitter is geweest, adviseren wij hem verder op geen enkele manier direct dan wel indirect betrokken te raken bij subsidieverstrekking of andere zaken tussen de Kaatsheuvelse Dorpskwis en de gemeente. Het is mogelijk dat het college besluiten moet nemen die Stichting de Kaatsheuvelse Dorpskwis raken. Als dit zich voordoet, adviseren wij de heer Laros melding te maken in het college van zijn (voormalige) betrokkenheid, niet deel te nemen aan de

5/6

•

•

•

•

beraadslaging en besluitvorming in het college en hiervan aantekening op te laten nemen in de verslaglegging. De heer Laros is sinds september 2018 lid van de PR-commissie van Stichting Jeugdpret. Stichting Jeugdpret heeft een subsidierelatie met de gemeente. De heer Laros heeft aangegeven deze nevenfunctie niet voort te willen zetten als hij wethouder wordt. Omdat hij jaren betrokken is geweest bij Stichting Jeugdpret, adviseren wij de heer Laros verder op geen enkele manier direct dan wel indirect betrokken te raken bij subsidieverstrekking of andere zaken tussen Stichting Jeugdpret en de gemeente Loon op Zand. Het is mogelijk dat het college besluiten moet nemen die Stichting Jeugdpret raken. Als dit zich voordoet adviseren wij de heer Laros melding te maken van in het college van zijn (voormalige) betrokkenheid, niet deel te nemen aan de beraadslaging en besluitvorming in het college en hiervan aantekening op te laten nemen in de verslaglegging. De heer Laros was van 2011 tot 2020 medeoprichter en secretaris van de Jeugd- en Jongerenraad gemeente Loon op Zand. De Jeugd en Jongerenraad gemeente Loon op Zand heeft een subsidierelatie (gehad) met de gemeente Loon op Zand.

Omdat hij jarenlang betrokken is geweest bij de Jeugd- en Jongerenraad gemeente Loon op Zand als medeoprichter en bestuurslid, adviseren wij de heer Laros op geen enkele manier direct of indirect betrokken te raken bij subsidieverstrekking of andere zaken tussen Jeugd- en Jongerenraad en de gemeente Loon op Zand. Het is mogelijk dat het college besluiten moet nemen die de Jeugd- en Jongerenraad gemeente Loon op Zand raken. Als dit zich voordoet adviseren wij de heer Laros melding te maken van in het college van zijn (voormalige) betrokkenheid, niet deel te nemen aan de beraadslaging en besluitvorming in het college en hiervan aantekening op te laten nemen in de verslaglegging. In de directe omgeving van de woning van de heer Laros zijn momenteel ontwikkelingen waar de gemeente een rol bij speelt. Het gaat om de afronding van Fase 3 en de ontwikkeling van fase vier van de wijk De Els II. Ruimtelijke ordening valt binnen de portefeuille van de heer Laros. Als er zaken gaan spelen met directe gevolgen voor de woonlocatie van de heer Laros verdient het aanbeveling dat de heer Laros op geen enkele manier hierbij betrokken raakt. Wij adviseren de heer Laros dit over te dragen aan een collega-bestuurder.

Als dergelijke zaken in het college aan de orde komen, dan adviseren wij de heer Laros zijn persoonlijke belang kenbaar te maken en niet deel te nemen aan de beraadslaging en eventuele besluitvorming in het college en hiervan aantekening op te laten nemen in de verslaglegging. De vader van de heer Laros is werkzaam als fietsenstallingcontroleur bij Baanbrekers, de gecombineerde uitvoeringsorganisatie voor sociale zaken en sociale werkgelegenheid in de gemeenten Heusen, Loon op Zand en Waalwijk. Sociale zaken maakt geen onderdeel uit van de portefeuille van de heer Laros. Het is mogelijk dat het college besluiten dient te nemen die direct personele consequenties kunnen hebben voor de baan van zijn vader. Wij adviseren de heer Laros dan niet deel te nemen aan de beraadslaging en eventuele besluitvorming in het college en hiervan aantekening op te laten nemen in de verslaglegging.

Mevrouw Mandemakers Vanuit de verzamelde informatie en het gesprek met mevrouw Mandemakers hebben wij geen feiten en omstandigheden op het gebied van integriteit aangetroffen die een beletsel vormen voor de benoeming van mevrouw Mandemakers als wethouder van de gemeente Loon op Zand. Op basis van de verstrekte en verzamelde informatie willen wij mevrouw Mandemakers de volgende aanbevelingen meegeven: • Mevrouw Mandemakers is sinds 2014 bestuurslid bij Stichting Jeugdvakantiewerk. Deze nevenfunctie is onbezoldigd. Mevrouw Mandemakers heeft aan Berenschot verklaard deze nevenfunctie te willen behouden als zij wethouder wordt. De organisatie ontvangt tot en met 2023 jaarlijks subsidie van de gemeente. Jeugd valt binnen de nieuwe portefeuille van mevrouw Mandemakers. Daarom geven wij mevrouw Mandemakers in overweging deze nevenfunctie te beëindigen. Te meer omdat het mogelijk

6/6

is dat in de komende bestuursperiode een besluit dient te worden genomen over de subsidiëring voor de komende jaren. Omdat zij jaren bestuurslid is (geweest) adviseren wij haar verder op geen enkele manier direct dan wel indirect betrokken te raken bij de subsidievestrekking of andere zaken tussen Stichting Jeugdvakantiewerk en de gemeente Loon op Zand. Zij dient dergelijke zaken over te dragen aan een collega-wethouder. Het is mogelijk dat het college besluiten moet nemen die Stichting Jeugdvakantiewerk raken. Als dit zich voordoet, adviseren wij mevrouw Mandemakers melding te maken in het college van haar betrokkenheid, niet deel te nemen aan de beraadslaging en besluitvorming in het college en hiervan aantekening op te laten nemen in de verslaglegging. Ook adviseren wij mevrouw Mandemakers om vanuit Stichting Jeugdvakantiewerk niet in contact te treden met de gemeente. • Mevrouw Mandemakers is spelend lid bij MHC DES. Gezien de subsidie- en exploitatievergoeding aan MHC DES, adviseert Berenschot het volgende. Sport valt binnen de portefeuille van mevrouw Mandemakers. Derhalve verdient het aanbeveling dat mevrouw Mandemakers op geen enkele manier direct dan wel indirect betrokken raakt bij de subsidie- en exploitatievergoeding of andere zaken tussen MHC DES en de gemeente Loon op Zand. Zij dient dergelijke zaken over te dragen aan een collega-wethouder.

Het is mogelijk dat het college besluiten moet nemen die MHC DES raken. Als dit zich voordoet, adviseren we mevrouw Mandemakers melding te maken in het college van haar betrokkenheid, niet deel te nemen aan de beraadslaging en besluitvorming in het college en hiervan aantekening op te laten nemen in de verslaglegging. • Enkele familieleden van mevrouw Mandemakers bezitten een onderneming en/of bedrijfsvestiging (in de keuken-, sanitair- en/of vloerenbranche) binnen de gemeente Loon op Zand die valt onder De Mandemakers Groep (DMG). Het is mogelijk dat een van de ondernemingen en/of bedrijfsvestigingen van haar familie in de toekomst in aanraking komt met de gemeente Loon op Zand (bijvoorbeeld vanwege de uitbreiding van een magazijn of nieuw aan te kopen bedrijfsterrein). Het is mogelijk dat het college besluiten moet nemen die de ondernemingen/bedrijfsvestigingen raken. Als dit zich voordoet, adviseren we mevrouw Mandemakers melding te maken in het college van haar familiaire betrokkenheid, niet deel te nemen aan de beraadslaging en besluitvorming in het college en hiervan aantekening op te laten nemen in de verslaglegging.

Mevrouw Van Vugt-Buter Vanuit de verzamelde informatie en het gesprek met mevrouw Van Vugt-Buter hebben wij geen feiten en omstandigheden op het gebied van integriteit aangetroffen die een beletsel vormen voor de benoeming van mevrouw Van Vugt-Buter als wethouder van de gemeente Loon op Zand. Op basis van de verstrekte en verzamelde informatie hebben wij mevrouw Van Vugt-Buter geen aanbevelingen mee te geven.