18-03-2021 Presentatie Omgevingswet Pascale VNG.pptx

De raad aan zet bij de Omgevingswet Pascale Georgopoulou Projectleider invoeringsondersteuning VNG Programma Invoering Omgevingswet Voor meer informatie: https://vng.nl/rubrieken/onderwerpen/omgevingswet -voor-raadsleden

Het gesprek gaat over: • Achtergronden (“de bedoeling”) • Dilemma’s in de praktijk • Het keuzepaneel (dialoogmodel voor de keuzemogelijkheden

en bestuurlijke ruimte binnen de Omgevingswet) • Participatie (het belang van kaders en een doorkijk op structurele effecten) • Maar vooral …

De raad in positie!

1. Blijf op de hoogte 2. Maak een eigen agenda 3. Ga in gesprek over keuzes 4. Prioriteer 5. Monitor en evalueer

WAS/WORDT-TABEL

Dilemma ruimte versus behoud

Inhoudelijk & juridisch

Manier van werken

Digitalisering

• Monitoring en evaluatie

• Omgevingsvergunning (college)

• Omgevingsvisie (raad) • Programma (college)

Terugkoppeling

Zelfbindend

Uitvoering

Bindend voor iedereen •

Omgevingsplan (raad)

Minimaal klaar op 1-1-2022

• Omgevingsvergunning afgeven binnen 8 weken • Aangesloten zijn op het DSO-LV

Minimale acties Omgevingswet 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8.

Ambities, strategie, aanpak en financiën bepaald (advies) Kunnen wijzigen omgevingsplan (eis) Proces behandelen vergunningaanvragen en meldingen ingericht Participatie bij initiatieven ingericht (eis) Legesmodel aangepast (eis) Commissie ruimtelijke kwaliteit ingesteld (eis) Omgevingsvisie vastgesteld (eis 2024) Beschikken over volledig omgevingsplan (eis 2029)

3. Proces behandelen vergunningaanvragen en meldingen: adviesrecht

VVGB  Adviesrecht

Het adviesrecht van de raad Stap 1 Inventarisatie Kruimelgevallen omgevingsvergunning van B&W; • Gevallen waarvoor wel een verklaring van geen bedenkingen nodig is; • Gevallen van diezelfde omgevingsvergunning waarvoor geen verklaring van geen bedenkingen nodig is; • Postzegelbestemmingsplannen van de gemeenteraad. •

Het adviesrecht van de raad Stap 2 Beoordeling en weging Kan de raad de rol momenteel goed vervullen? • Is het nodig de lijst aan de vullen? • En zijn er gevallen waarin de raad altijd positief adviseert? Dan deze schrappen. •

Het adviesrecht van de raad Stap 3 Samenstelling lijst •

Nieuwe lijst maken t.b.v. adviesrecht.

•

• •

• • • • • • • •

Het bouwen van meer dan 50 woningen binnen de bebouwde kom en woningbouw van 30 t/m 49 woningen bij strijd met het vastgestelde omgevingsplan of de daarin afgesproken afwijkingsmogelijkheden. Het bouwen van meer dan 5 woningen buiten de bebouwde kom, wanneer dit niet in lijn is met het omgevingsplan of de daarin afgesproken afwijkingsmogelijkheden. Het bouwen van een hoofdgebouw, niet zijnde een woning, en voor zover gelegen binnen de bebouwde kom met een oppervlakte van meer dan 500 m² en voor zover gelegen buiten de bebouwde kom met een oppervlakte van meer dan 100 m². Het bouwen of uitbreiden van een bouwwerk hoger dan 15 meter of groter dan 500 m², voor lichtmasten geldt dit wanneer deze hoger zijn dan 20 meter. Het realiseren of uitbreiden van een bedrijfsgebouw ten behoeve van een bedrijf behorend tot de milieucategorie III of hoger. Het gebruik van recreatiewoningen voor permanente bewoning. Het realiseren van een windmolen hoger dan 25 meter. Het uitbreiden of oprichten van bebouwing in natuurgebieden. De realisatie van projecten met totale kosten hoger dan 4 miljoen euro. Een antenne-installatie hoger dan 50 m. De realisatie van projecten waarbij de raad redelijkerwijs zou kunnen zeggen dat het om grootmaatschappelijk belang gaat.

4. Participatie bij initiatieven ingericht, maar eerst participatie algemeen § Voorafgaand aan het formele besluitvormingsproces. § Meer dan de formele momenten (meer dus dan zienswijzen). § Participatie is niet dat iedereen het ermee eens moet zijn. § #Hoedan is niet voorgeschreven. § Met belanghebbenden bedoelt de wet burgers, vertegenwoordigers van

bedrijven, professionals van maatschappelijke organisaties en bestuurders van overheden. § De gemeente neemt (de uitkomsten van) participatie mee bij de belangenafweging bij besluiten over de fysieke leefomgeving.

A. Kennisgeving: het bevoegd gezag geeft aan hoe de participatie wordt vormgegeven.

B. Motiveringsplicht: het bevoegd gezag geeft bij het besluit aan hoe burgers, bedrijven, maatschappelijke organisaties en bestuursorganen zijn betrokken bij de voorbereiding, wat de resultaten daarvan zijn en hoe aan het eigen participatiebeleid is voldaan.

C. Aanvraagvereiste bij vergunning: bij de aanvraag controleren of aan de aanvraagvereisten voor participatie is voldaan (=procestoets). Het resultaat van participatie meewegen in de integrale afweging op het besluit (=inhoud en compleetheid)

De rol van de raad bij inrichten participatie o “De gemeenteraad kan gevallen van activiteiten aanwijzen waarbij

participatie van en overleg met derden verplicht is voordat een aanvraag om een omgevingsvergunning voor een dergelijke activiteit kan worden gedaan”. (amendement van Eijs c.s.)

o “In het Invoeringsbesluit Omgevingswet een regeling op te nemen die

ervoor zorgt dat er een plicht ontstaat voor gemeenten, provincies en waterschappen om het participatiebeleid op te stellen waarin vastgelegd wordt hoe participatie wordt vormgegeven en welke eisen daarbij gelden en dit participatiebeleid vast te stellen door respectievelijk gemeenteraad, provinciale staten en het algemene bestuur van het waterschap, en te bevorderen dat de medeoverheden hier zo snel mogelijk mee beginnen, liefst voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet” (motie Nooren c.s.)

4. Participatie bij initiatieven ingericht Participatie?

Participatie?

Participatie?

Keuze: Participatie bij een initiatief verplicht of niet Participatie verplichten (bij afwijkingen)

• Meer informatie bij beoordeling (door college) • Meer informatie bij advies (van Raad) • Minder gevoel van willekeur • Mogelijk meer draagvlak voor initiatief • Duidelijk naar initiatiefnemers en participanten

Participatie niet verplicht stellen

• Minder participatie bij initiatieven • Mogelijk meer zienswijzen, minder draagvlak • Plantoetser (en college) meer aan zet • Vooroverleg of omgevingstafel nog belangrijker

Dilemma snelheid versus zorgvuldigheid

Er is meer … algemene beginselen van behoorlijk bestuur Het bestuursorgaan vergaart bij de voorbereiding van een besluit de nodige kennis over de relevante feiten en de af te wegen belangen en moet het besluit motiveren (artikel 3:4 en 3.46 Awb). In besluiten moet dus worden aangegeven welke belangen en maatstaven een rol hebben gespeeld bij de belangenafweging. Participatie is een onderdeel van deze belangenafweging.

3. Ga in gesprek over keuzes

DIVERSE SMAKEN/KEUZES meer of minder “in de geest” van de Omgevingswet; • meer of minder dichtbij de huidige werkwijze; • de gemeente óf de samenleving meer aan het stuur; • óf het college van B&W óf de gemeenteraad meer aan het stuur; • óf meer vooraf te sturen óf meer achteraf te controleren. •

Keuze: Faciliteren of sturen Uitnodigingsplanologie

• Meer ruimte voor co-creatie • Meer ruimte voor initiatief • Meer maatwerk: meer college • Afspraken vooraf rol raad-college • Minder greep op halen maatschappelijke doelen en behoud kernkwaliteiten • Deregulering • Meer kans organische gebiedsontwikkeling

Toelatingsplanologie

• Duidelijk, gedetailleerd kader raad • Meer afwijkprocedures • Niet de geest van de wet • Minder PPS constructies • Meer grip op gewenste doelen • Zicht op rechtsgelijkheid tussen gebieden

Dilemma Maatwerk & Gelijkheid

Het keuzepaneel Of Faciliteren

Sturen

Sectorale benadering

Integrale benadering

Globaal kader

Gedetailleerd kader

Regionale samenwerking

Lokale oplossingen

Beoordelingsregels

Algemene regels

Verplichte participatie

Stimuleren participatie

Persoonlijk contact

Digitale dienstverlening

Parallel spoor met pilots

Geen parallel spoor met pilots

Programma

Omgevingsvisie

Toepassen verzwaard adviesrecht

Geen verzwaard adviesrecht

Buitenplanse omgevingsplanactiviteit

Wijzigen omgevingsplan

De raad in positie?

Hartelijk dank!

pascale.georgopoulou@vng.nl

Tot slot Op de hoogte blijven en meedenken:

Kaatsheuvel

Loon op Zand

De Moer