03-02-2022 Presentatie Rekenkameronderzoek Is de aansluiting te maken.pptx

Is de aansluiting te maken? Een onderzoek naar de koppeling tussen gemeentelijke beleidsambities, financiën en uitvoering Voor gemeenteraad Loon op Zand Raadsinformatieavond 3 februari 2022 Door John Verhoeven en Kees van Rietschoten 3-2-2022

Onderzoekvragen • Geven kaderstellende beleidsnota’s voldoende informatie aan de raad om een verantwoord oordeel over P&C-stukken te kunnen geven? • Zijn de P&C-stukken op zichzelf leesbaar? • Geven P&C-stukken voldoende informatie aan de raad over: ̶ de beantwoording van de 3W-vragen (vooraf: begroting & achteraf: jaarrekening)? -> grip ̶ de doelmatig- en doeltreffendheid van het beleid 2

Onderzoekmethode (I) Twee landelijke taakvelden (BBV), die door Rijk zijn voorgeschreven: ̶ Arbeidsparticipatie (Rijk: ‘participatiewet’; naar werk geleiden) ̶ Afvalbeleid (Rijk: ‘wet milieubeheer’; gemeente heeft zorgplicht) NB: RMB geeft geen beoordeling van begroting en jaarrekening als geheel

3

4

Onderzoekmethode (II) Voor de geselecteerde taakvelden zijn bekeken: • Landelijke beleidskaders • Gemeentelijke beleidsnota’s • P&C-stukken, met nadruk op de begroting, i.v.m. budgetrecht raad NB: dus niet raadsinformatiebrieven, raadsmonitoren (zoals sociaal domein), Burap etc.

5

Hoofdconclusies •

De aansluiting tussen beleidsnota’s en P&C-documenten is moeilijk te maken.

•

Begroting en jaarstukken zijn te weinig zelfstandig leesbaar.

Boodschap: De organisatie werkt aan een betere koppeling tussen gemeentelijke beleidsambities, financiën en uitvoering.  grip De RMB geeft richtingen aan voor verdere verbetering. 6

Bevindingen • Beleidsnota’s zijn te vaak ‘hoog over’ ̶ doelen zijn niet meetbaar ̶ uitvoering onduidelijk of ontbrekend ̶ financiën ontbreken • Programmabegroting en jaarrekening: ̶ resultaten (vaak) alleen op programmaniveau gegeven ̶ effecten/kwaliteit van uitvoering niet te beoordelen ̶ beleidsindicatoren niet consequent vermeld ̶ baten en kosten van programma’s, maar niet van (deel)taken ̶ geen beantwoording 3 W-vragen (vooraf en achteraf) In nota van bevindingen zijn concrete voorbeelden benoemd voor gemeente Dongen 7

Wat betekent dit concreet bij afval (taakveld 7.3)? Landelijk doel: naar 100 kilo restafval per inwoner in 2020 Afvalbeleidsplan Loon op Zand: maximaal 100 kilo restafval per inwoner per jaar in 2021 Jaarstukken 2020: restafval (kg/inwoner) 123 kg. Er wordt geen verklaring gegeven, waarom het gestelde doel (100 kg. restafval per inwoner) niet is gehaald; en wat nodig is om het gestelde doel alsnog te halen.

Wat betekent dit bij arbeidsparticipatie (taakveld 6.5)? Beleidsnota ‘Iedereen doet mee in de Langstraat’: doel = passend voorzieningenniveau Beleidsindicator (aantal per 10.000 inwoners 15-64) • Begroting 2020 - lopende re-integratievoorzieningen 13,0 • Begroting 2021 - lopende re-integratievoorzieningen 2017: 5,7 2018: 7,4 2019: 5,1 • Jaarstukken 2020 - lopende re-integratievoorzieningen 4,5 De beleidsindicator wordt gepresenteerd zonder bestuurlijke duiding met betrekking tot de effectiviteit van het vastgestelde beleid.

Wat betekent dit voor een begroting? Budgetrecht - onderbouwing van het gevraagde budget. Wat hebben we geconstateerd: De programmabegroting toont totalen voor afval en arbeidsparticipatie, zonder toelichting op de hoogte van het gevraagde budget.

10

Aanbeveling voor de raad Geef het college van B&W de opdracht aan de raad een verbeterplan te presenteren m.b.t. ‘de aansluiting’ waarin: a) Hoe de informatievoorziening wordt verbeterd in zowel de beleidsnota’s als de P&C-stukken. b) Beschrijving niet alleen van taakvelden, maar ook, voor zover beleidsmatig relevant, de deeltaken. c) Bied meer inzicht in de effectiviteit van de uitvoering van het beleid. d) Geef aan de raad een gemotiveerde afweging, waar het college geen gebruik maakt van de onder a, b en c genoemde aanbevelingen. 11

Bestuurlijke reactie B&W B&W: “Het beeld dat de rekenkamercommissie schetst is dat de planning & control documenten en de beleidsdocumenten op een gelijkwaardig niveau en benaderd vanuit de BBV-taakvelden ingericht dienen te worden. Wij delen deze visie niet.” B&W: “We passen de geest van de aanbevelingen toe in het ingezette ontwikkelproces.” RMB: koppeling tussen beleidsambities, financiën en uitvoering. Navolgbaar door raadsleden en burgers.

Aanbeveling: hoe te starten? • Start bij de verbetering van de informatievoorziening met de P&Cstukken om voor de raad snel de meeste winst te behalen. • Begin met 1 of 2 beleidsvelden bij wijze van pilot • Volg voor alle nieuwe beleidsnota’s de relevante aanbevelingen op NB: Niet meer informatie Op maat gesneden informatie 13