Rapportage stedenbouwkundig ontwerp Laren Den Hof (Laren Zuid)

Brede onderbouwing stedenbouwkundig plan Laren Den Hof

13 maart 2025, 230367

Voorwoord In de gemeente Lochem is steeds meer behoefte aan uitbreiding van het dorp Laren. Daarom is de zuidkant aangewezen als nieuwbouwlocatie. In samenwerking met Stichting Woongebied Laren Zuid heeft SAB een stedenbouwkundig plan gemaakt voor deze uitbreiding. Dit plan legt de ambities vast voor het ontwerp van de woningen en de inrichting van de openbare ruimte. Dit document is een rapport over het stedenbouwkundig plan. Het dient als toetsingskader voor de verdere uitwerking van de woningen en de openbare ruimte, zodat dit goed aansluit bij de behoeften van het dorp. Aanleiding en totstandkoming De basis voor het stedenbouwkundig plan is de kernvisie. Daarnaast hebben participatie en een gezamenlijke visie bijgedragen aan het plan. Stedenbouwkundig plan Aan de zuidkant van Laren komen 99 nieuwe woningen. Deze uitbreiding sluit aan bij de woonbehoefte van het dorp, door het aanbieden van verschillende soorten woningen.

Plangebied CPO

Plangebied

‘n Hof Dimmendael

Hofstukke

Beeldkwaliteit De nieuwe wijk krijgt drie verschillende architectonische stijlen. Voor elke stijl gelden regels over hoe de gebouwen eruit mogen zien: de beeldkwaliteit. Ook voor de beeldkwaliteit van de openbare ruimte zijn er richtlijnen. Denk aan bestrating in kleuren die passen bij de rest van Laren, straten met minimaal aan één kant een groene berm en parkeergelegenheid aan maximaal één zijde. De wijk krijgt veel groen, met ruimte voor waterberging en speelplekken. Doel van dit document Dit document is een leidraad voor Welstand en tevens een inspiratiebron voor de verdere ontwikkeling van de buurt.

Ligging van het plangebied in Laren

Rapportage stedenbouwkundig plan Laren Den Hof

2

Inhoudsopgave 01. Inleiding

4

Aanleiding en ambitie

5

Participatietraject

6

Woningbouwprogramma

8

02. Stedenbouwkundig plan

9

03. Beeldkwaliteit architectuur

13

Beeldkwaliteit reguliere woningbouw

14

Appartementengebouw in deelgebied Hofstukke

17

CPO - bijzondere woonvorm

18

Klimaatadaptatie en duurzaamheid

19

04. Beeldkwaliteit openbare ruimte

21

Beeldkwaliteit openbare ruimte

22

Voorstel materialisering

24

Voorstel beplanting

25

Voorstel meubilair

26

Rapportage stedenbouwkundig plan Laren Den Hof

3

01. Inleiding

Rapportage stedenbouwkundig plan Laren Den Hof

4

Aanleiding en ambitie De aanleiding voor de nieuwbouwplannen in Laren-Zuid komt voort uit de kernvisie Laren-Exel, die door de gemeente is vastgesteld. Voor de kern Laren is een ruimtelijk onderzoek uitgevoerd naar de mogelijke woningbouwlocaties in uitleggebieden. Op basis van een ruimtelijke analyse zijn de vier locaties vergeleken en beoordeeld. De locaties Laren-Zuid en -Noord hebben in de kernvisie Laren-Exel de voorkeur voor toekomstige woningbouw tot 2030. De overige locaties Laren-West en -Zuidwest scoren op verschillende beoordelingscriteria lager. Voor de verdere uitwerking verwijzen wij u naar de vastgestelde kernvisie Laren-Exel. Dit stedenbouwkundig ontwerp richt zich op Laren-Zuid. Het gebied Laren-Zuid omvat de zuidelijke rand van Laren, tussen de Zutphenseweg en de Rengersweg (N339). Historisch gezien was in dit gebied sprake van een relatief kleinschalig landschap. Ook in 2025 is een deel van de oorspronkelijke structuur nog aanwezig. Vooral de oorspronkelijke indeling van de kavels is nog goed herkenbaar. Het gebied vormde een schakel tussen de open Westerenk en Oosterenk. De enken waren omzoomd met landschapselementen, met daartussenin het gebied Laren-Zuid.

het bestaande wegennet is het streven. Via de behouden van de bestaande Zutphenseweg kan nog een langzaam verkeer verbinding landschapselementen in het gebied. worden , Langs degerealiseerd. Rengersweg wordt gereageerd op de bebouwing aan de overzijde de Oosterenkweg. De his In figuur 31 is delangs hoofdstructuur en Figuur 30 - Luchtfoto ca. 1900 Laren noord met

kader weergegeven. In Met het ve structuur vormt de aanleiding en het kader voor een verdereruimtelijk woningontwikkeling in het gebied. ingekleurd de oorspronkelijke In het gebied gaan we uit van ca. 20 tot 22 wo/ha. het gebied aangeduid met ‘Open landschapsstructuur In cirkel globale ligging van de oorspronkelijke groenstructuren in kan het gebied ontstaan alskunnen het ware verschillende ruimten (k Afhankelijk van het woningprogramma hiervan structuur’ bijzondere plangebied . worden afgeweken. Meer goedkopere bouw kan eende woonvormen (bijvoorbeeld aan waarin we verschillende woonmilieus realiseren. Tussen deelgebieden maken werug forse groenstructu Deze opzet zorgtrug voor een gevarieerd woningaanbod. De gemeenteraad woningen, appartementenblokjes enzovoort) in een openbare groene omgeving hoger bebouwingsdichtheid tot gevolg hebben. heeft in de kernvisie vastgelegd welke soorten woningen en prijsklassen worden gerealiseerd. Zichtlijnen en groen tussen eveneens ruimte voor een de bouwblokjes is daarin Innodig dezijnlocatie is eventueel in Laren. Deze kernvisie vormt de onderlegger voor dit plan.. Er De kan viaIn dehet Rengersweg, met een nieuwe aansluiting, oostelijk van deeen Lenderinksteeg. De Le essentieel.

middengebied kunnen de meer traditionele woningen plaats (gedeeltelijke) uitvoering van de Daarnaast motie pilot alternatieve komtontsluiting ook een groot aantal levensloopbestendige woningen. geeft het plan invulling aan een motie2022). van de gemeenteraad om speciale (twee onder een kap, rijtjes route, en zo conform mogelijk de vrijstaande woningen). de woonvormen steeg blijftkrijgen een(maart (onverhard) langzaam verkeer huidige situatie. We In opteren voor twee a woonvormen te testen. Dan hebben we het over het voorgestelde CPOverdere uitwerking van de verkaveling kan het oorspronkelijke pad richting

project, dat al bekend was toen de kernvisie werd besproken. Dit maakt het punten. Viabegraafplaats de Zutphenseweg kan noggeïntegreerd een langzaam verkeer verbinding worden gerealiseerd. , weer worden plandeelgebied Laren-Zuid extra bijzonder. Dit kent meerdere eigenaren en in de inrichting van het woongebied. In de locatie is eventueel ruimte voor een (gedeeltelijke) uitvoering van de motie pilot alternatieve woon initiatiefnemers. Gemeente streeft naar één plan dat In het gebied gaan we uit van ca. 20 tot 22 wo/ha. Afhankelijk van het gerealiseerd wordt en gaat niet uit van verschillende (maart 2022). woningprogramma kan hiervan worden afgeweken. Mogelijkheid is aanwezig voor deelplannen, waarin de samenhang ontbreekt

een gedeeltelijke invulling van de motie pilot alternatieve woonvormen (8 maart 2022).

De nieuwe woningen in Laren-Zuid sluiten aan bij de woonbehoefte die is onderzocht in de kernvisie Laren-Exel. Langs de Rengersweg houden we rekening met de bebouwing aan de overkant van de Oosterenkweg en de bestaande huizen langs de Rengersweg. De historische indeling van het gebied vormt de basis voor de verdere ontwikkeling. Door de oorspronkelijke groene structuren te versterken, ontstaan verschillende woongebieden (kamers). Elke kamer krijgt een eigen karakter: de middelste kamer wordt wat dichter bebouwd, terwijl de rechterkamer een opener uitstraling krijgt. Tussen deze gebieden komt extra groen.

Bron: Kernvisie Wonen Laren-Exel - Ruimtelijke hoofdstructuur Laren-Zuid (illustratief)

Figuur 27.

Ruimtelijke hoofdstructuur Laren Zuid, met illustratief een voorbeeld uitwerking Figuur 4. - Ruimtelijke hoofdstructuur Laren Zuid (illustratief) Rapportage stedenbouwkundig plan Laren Den Hof

5

Participatietraject Bij het bepalen van de stedenbouwkundige en landschappelijke visie is het belangrijk om de meningen en kennis van de huidige bewoners van het plangebied aan de zuidzijde van Laren mee te nemen. Daarom zijn er twee inloopavonden georganiseerd, waar belanghebbenden werden uitgenodigd en ook andere geïnteresseerden welkom waren. Naast de inloopavonden zijn er gesprekken gevoerd met de verenigingen Mooi Laren Zuid (MLZ) en Wakker Laorne (de dorpsraad). Ook zijn er een aantal individuele gesprekken geweest met omwonenden. Tijdens de inloopavonden hebben de initiatiefnemers informatie gegeven over het proces en de conceptversie van het stedenbouwkundige ontwerp. Via een enquête konden deelnemers

De initiatiefnemers hebben de woningdichtheid langs de Boerkamp en het CPO-project aangepakt. Er zijn vrijesectorwoningen aan de achterzijde van de Boerkamp toegevoegd en het aantal woningen in het CPO-project is verlaagd. Appartementengebouw in deelgebied Hofstukke Uit de reacties blijkt dat het onduidelijk is wat de bijzondere bebouwing aan de zuidzijde van het plan in het meest oostelijke deelgebied (Hofstukke) precies inhoudt. Er wordt wel aangegeven dat dit in ieder geval geen hoogbouw mag worden. Ook zijn er verschillende reacties gekomen over de

locatie van de zogenaamde ‘woningwetwoningen’, oftewel de sociale woningbouw. In het stedenbouwkundig ontwerp gaan we uit van een appartementengebouw met maximaal drie bouwlagen op de positie van de bijzondere bebouwing. We hebben de sociale woningbouw zoveel mogelijk centraal in het plan geplaatst, zodat deze niet direct grenst aan bestaande woningen. Zo komen we zoveel mogelijk tegemoet aan de wensen van de omwonenden.

input geven op de kamerstructuur, wandelpaden, de wegstructuur en ontsluiting, positie van woningen en de aansluiting op eigen grond. Ook los van deze enquête en inloopavonden zijn reacties gegeven.

1 2

Op hoofdlijnen zijn dit de belangrijkste participatieresultaten:

BESLOTEN KAMER ca. 45 woningen > stroken, intern gericht

Kamerstructuur In de kernvisie Wonen Laren-Exel is gekozen voor een kamerstructuur voor het plangebied. Er is echter vaak aangegeven dat deze structuur niet moet leiden tot een versnippering van het gebied.

3

De kamerstructuur komt uit de kernvisie en blijft daardoor zichtbaar in het plangebied. Wél wordt het gebied zo ontworpen dat de verschillende kamers goed op elkaar aansluiten. Naast de stedenbouwkundige van de gemeente hebben ook externe partijen, zoals stedenbouwkundige bureaus, planarchitecten en het Gelders Genootschap, meegedacht over het ontwerp.

bestaand

Woningdichtheid Met name bewoners van de Boerkamp vonden de dichtheid in de tussentijdse ontwerpen te hoog. Ook werd de dichtheid van het CPO-project aan de westzijde van het plangebied, op basis van het tussentijds getoonde ontwerp, als te hoog ervaren.

*

Woningbouw Sommige omwonenden gaven aan dat woningbouw op deze locatie niet passend zou zijn. Deze participatie gaat echter over de inrichting van het plangebied. De keuze voor deze locatie is al vastgelegd in de kernvisie Laren-Exel.

groen

TUIN KAMER ca. 15 woningen > besloten, collectieve tuin

OPEN KAMER ca. 39 woningen > doorzichten naar buitengebied > bijzonder bouwwerk (accent)

grondgebo

bijzondere

Getoond beeld inloopavond 1 - Visie plattegrond door MRO

Woningbouwontwi presentatie inloopa

Rapportage stedenbouwkundig plan Laren Den Hof

6

formaat

A1

schaal

datum

4 juli 2023

versie

Groenstrook tussen bestaande achtererven en beoogde nieuwbouw De omwonenden van het plangebied, en dan vooral omwonenden van de Boerkamp, hebben het belang benadrukt van een groene strook tussen de bestaande achtererven en de beoogde nieuwbouw. In de kernvisie Wonen Laren-Exel wordt hier gesproken over grove groenstructuren. Daarnaast was voorgesteld om hier wandelpaden aan te leggen. Vanuit de omwonenden bleken deze wandelpaden hier nadrukkelijk niet gewenst. Langs de achterzijde van de Boerkamp komt een groenstrook in het

Ontsluiting We krijgen uiteenlopende reacties over de ontsluiting van het plangebied. Sommigen stellen voor om het plangebied aan beide zijden te ontsluiten, via de Rengersweg aan de oostzijde en de Zutphenseweg aan de westzijde. Andere reacties suggereren om twee ontsluitingen via de Rengersweg te maken en de Zutphenseweg te vermijden. Daarnaast wordt er aandacht gevraagd voor de Lenderinkstege, zodat deze geen sluiproute wordt.

naar de Rengersweg opgenomen, met een extra ontsluiting voor niet-gemotoriseerd verkeer. We hebben ook gekeken naar een doorgang naar de Zutphenseweg, maar de grond is niet in het bezit van de initiatiefnemers. Om de veiligheid en de omgevingskwaliteit te verbeteren, wordt de Rengersweg heringericht. De grens van de bebouwde kom wordt verschoven naar het begin van de Rengersweg. Daardoor gaat de snelheid omlaag.

We hebben geen maatregelen genomen in het stedenbouwkundig ontwerp om sluipverkeer op de Lenderinkstege tegen te gaan. Samen met de gemeente en veiligheidsdiensten hebben we de ontsluiting bekeken op basis van veiligheid en bereikbaarheid. In het ontwerp is één hoofdontsluiting

stedenbouwkundige ontwerp. De exacte invulling van de groenstrook moet nog verder worden uitgewerkt in een groenplan. In dit groenplan willen wij de omwonenden tegemoet komen, door geen wandelpaden of publiek gebruik op te nemen binnen de groenzone achter de Boerkamp.

Getoond beeld inloopavond 2 - Stedenbouwkundig schetsontwerp door SAB

Rapportage stedenbouwkundig plan Laren Den Hof

7

Woningbouwprogramma Het woningbouwprogramma is gebaseerd op de kernvisie Wonen LarenExel 2022 en verdeeld in vier prijsklassen (prijspeil 2022):

- Minimaal 20% in het segment goedkope huur- en koopwoningen - Minimaal 20% in het betaalbare koopsegment - 20% tot 30% in het middeldure koopsegment - 30% tot 40% in het dure koopsegment De verdeling van woningen binnen dit plangebied is als volgt:

- Goedkope (huur)woningen (sociaal): 25 woningen (29%) - Betaalbare koopwoningen: 17 woningen (20%) - Middeldure koopwoningen: 10 woningen (12%) - Dure koopwoningen: 34 woningen (39%) De aantallen in het huidige stedenbouwkundige plan wijken af van de richtlijnen in de kernvisie. Om de betaalbaarheid te waarborgen, hebben we een aantal woningen uit het middeldure segment verplaatst naar het segment voor goedkope (huur)woningen. Bijna de helft van het aantal woningen in het programma komt in de categorie goedkope of betaalbare woningen. Dit plan levert daarmee een belangrijke bijdrage aan de behoefte aan goedkope en betaalbare woningen in Laren. Woningcorporatie Viverion neemt de sociale huurwoningen af. Van het woningbouwprogramma is 45% levensloopbestendig

Naast dit woningbouwprogramma biedt het plangebied ruimte voor een CPO-project, in lijn met de motie Pilot Alternatieve Woonvormen (maart 2022). Dit project bestaat uit 13 woningen, die allemaal levensloopbestendig zijn of daarop voorbereid zijn. Woningdichtheid De woningdichtheid binnen het plangebied wordt mede bepaald door het woningbouwprogramma. Een groter aandeel goedkopere woningen kan leiden tot een hogere bebouwingsdichtheid, terwijl gestapelde woningbouw de druk op de buitenruimte verlaagt. Dit maakt het mogelijk om een kwalitatief hoogwaardige buitenruimte te creëren. Om de leefkwaliteit te verbeteren, wordt de Rengersweg opnieuw ingericht en krijgt de Lenderinkstege een versterkte landschappelijke inpassing, met nieuwe buitenruimte. De bijzondere woonvorm, zoals genoemd in de kernvisie, wordt in een groene, parkachtige omgeving geplaatst. De woningdichtheid is berekend op basis van zowel het bruto woningbouwprogramma (totaal aantal woningen) als het netto woningbouwprogramma (woningen op maaiveldniveau): - Bruto woningdichtheid: 24 woningen per hectare - Netto woningdichtheid: 19 woningen per hectare

Rapportage stedenbouwkundig plan Laren Den Hof

8

02. Stedenbouwkundig plan

Rapportage stedenbouwkundig plan Laren Den Hof

9

Stedenbouwkundig plan Stedenbouwkundig plan Laren Den Hof Het stedenbouwkundig plan is zo ontworpen dat de buurt als overzichtelijk en kleinschalig zal worden ervaren. De locatie ligt aan de zuidzijde van de kern en is goed zichtbaar vanaf de Rengersweg/N339. Het is daarom belangrijk dat de woonbuurt er aantrekkelijk uitziet, omdat dit in sterke mate het aanzicht van Laren bepaalt. Ruimtelijk-functionele elementen De locatie kent een aantal ruimtelijkfunctioneel sterke elementen. Onder andere de Lenderinkstege, een pad van betekenis omdat het deel is van het Pieterpad. Het is dan ook vanzelfsprekend dat het pad in de huidige vorm in het plan is opgenomen.

Stedenbouwkundig plan uitbreiding Laren (discaimer: kapvormen zijn suggestief om een beeld te geven, deze worden nader uitgewerkt)

Rapportage stedenbouwkundig plan Laren Den Hof

10

Deelgebieden De locatie bestaat uit drie deelgebieden. Het centrale deelgebied en de oostelijke deelgebieden ‘n Hof en Hofstukke, worden van elkaar gescheiden door het Lenderinkstege. De deelgebieden die aan beide zijden van het pad gelegen zijn, geven ruimte aan reguliere woningbouw in de huur- en koopsector, die past bij de dorpse uitstraling van Laren.

Sfeer en woonkwaliteit De sfeer van het woongebied van Laren Den Hof typeren we als gemoedelijk dorps. De woningen staan op een vertrouwde wijze aan de straat of het woonpad. De kavels hebben allemaal een voortuin, voorzien van een haag. Daarmee bevorderen we het beoogd lommerrijk en groene beeld sterk.

Het deelgebied dat het meest aan de westzijde ligt, geeft ruimte aan CPO De Dimmendael (Collectief Particulier Opdrachtgeverschap), een initiatief waar een groep van bevlogen toekomstig bewoners gezamenlijk vorm geeft aan de woningen en de woonomgeving. Daarbij is het de bedoeling om woningen te realiseren rondom een centrale collectieve groene ruimte

De inrichting van de openbare ruimte is gericht op een zo groen mogelijk beeld. Dit bereiken we door zo min mogelijk verharding te realiseren. Er wordt slechts aan één zijde van de straat een trottoir aangelegd. De ruimte die vrijkomt door het ontbreken van het andere trottoir, wordt als groen ingericht. De bermen van de straten, de

Aan de zuidrand van het deelgebied Hofstukke, ten westen van de Rengersweg/N339, is een landschappelijke overgang voorzien. Deze bestaat uit kleinschalige boomgroepen en solitair geplaatste bomen langs een nieuwe greppel die de overgang vormt tussen de woningbouwlocatie en de akker ten zuiden van de woonbuurt. De bestaande bomen langs de Rengersweg blijven grotendeels behouden. In de toekomst worden de woningen aan de Rengersweg ontsloten vanaf de Rengersweg. De inritten naar de woningen zijn met zorg bepaald, zodat we zoveel mogelijk bomen behouden.

waarin ontmoeten en ontspanning belangrijke thema’s zijn. Het initiatief is nog sterk in ontwikkeling. Daardoor kunnen de opzet en uitvoeringswijze die in het stedenbouwkundig plan zijn opgenomen nog veranderen.

groene ruimten langs het Pieterpad en de centraal gelegen groene ruimte ten westen van het Pieterpad zijn zo ontworpen dat ze zowel bijdragen aan de groenbeleving en ontmoetingsmogelijkheden als aan de waterhuishouding van de buurt. Al deze ruimten vervullen dus een dubbele functie: ze bieden ruimte voor spel en ontmoeting, maar fungeren ook als bergingsvijvers die het regenwater vasthouden en vertraagd afvoeren.

Re

CPO Dimmendael

Lenderi

nkstege

‘n Hof

/ Pieterp

ad

De bestaande houtwal aan de zuidzijde van de locatie in deelgebied ‘n Hof is zowel letterlijk als figuurlijk een belangrijk element. De houtwal draagt bij aan de beeldbepalende dorps-landschappelijke sfeer. De kernvisie geeft aan hoe de locatie moet worden ingepast. Langs de achtertuinen van de woningen aan de Boerkamp komt een groene overgangszone, met opgaand groen in afwisselende plaatsing. Dit zorgt voor een groene overgang tussen de bestaande tuinen en de nieuwe woningen op de woningbouwlocatie van Laren Den Hof. Ook tussen de verschillende deelgebieden komt opgaand groen. Zo ontstaan er landschappelijke overgangen die de ruimtelijkheid en het landelijke karakter van de plek versterken.

ng

er

sw

eg

Hofstukke

Deelgebieden

Rapportage stedenbouwkundig plan Laren Den Hof

11

Ontsluiting en parkeren De woonbuurt Laren Den Hof is vanaf de Rengerweg bereikbaar. Hiertoe wordt de bestaande kruising ter plaatste van de Oosterenkweg-Braninkkamp met een aansluiting uitgebreid. De ontsluiting geeft ruimte auto’s, fietsers en voetgangers. De woonbuurt is voorzien van een lusvormige verkeersstructuur. Daardoor vormt de straat een duidelijk herkenbare route. Aan deze route liggen ook de noodzakelijke parkeervoorzieningen. De parkeervoorziening zijn deels als langsparkeerplaatsen en grotendeels als haaksparkeerplaatsen voorzien. Daarnaast parkeren mensen natuurlijk ook op eigen terrein, vooral bij vrijstaande en halfvrijstaande woningen. Op plekken met weinig verkeer, gaat het verkeer over een woonpad. De snelheid ter plaatste is stapvoets en maximaal 30 km/u. Dit is overigens ook het regime in de overige delen van de woonbuurt Laren Den Hof. CPO De Dimmendael is bereikbaar via de lusvormige verkeersstructuur. De inrichting van de buitenruimte van de CPO is vergelijkbaar met dat van een erf. De kavel is voor de bewoners van

CPO De Dimmendael en hun bezoekers bereikbaar. Parkeren moet daar beschouwd worden als parkeren op eigen terrein. Om dit duidelijk te maken worden de overgangen tussen de reguliere openbare ruimte en het erf van de CPO met een andere landschappelijke inrichting (bijvoorbeeld een boerenhek) leesbaar gemaakt. Het Pieterpad vormt naast een belangrijke wandelroute ook de toegangsweg voor de bewoners van het aanliggende buitengebied. Het Pieterpad blijft binnen het woongebied van Laren Den Hof als langzame verkeersverbinding in stand. Het verkeer van en naar het buitengebied gaat via de nieuwe aansluiting op de Rengerweg en het zuidelijk deel van de lusvormige verkeerstructuur. Zo is het Pieterpad binnen het gebied grotendeels autovrij gemaakt terwijl de bereikbaarheid van het buitengebied wordt gewaarborgd.

Beeldkwaliteit Het stedenbouwkundig plan voor Laren Den Hof geeft ruimte aan een gemengd woningbouwprogramma. Hierdoor krijgt een uiteenlopende groep bestaande en nieuwe bewoners van Laren de mogelijkheid om zich in Laren te vestigen of gevestigd te blijven. Over het algemeen is de woningbouw grondgebonden en bestaat deze uit vrijstaande, halfvrijstaande woningen of rijwoningen. In aanvulling daarop worden ook een twee appartementengebouwen gerealiseerd. De woningen zijn afwisselend in verschijningsvorm, kleur en materiaalgebruik. De architectonische stijl is eigentijds klassiek: een stijl waarin moderne woningen met klassieke stijlkenmerken zijn voorzien. Het toepassen van bijvoorbeeld erkers, een uitnodigend vormgegeven entree en/of een dakoverstek maken daar bij voorkeur deel van uit. De woningen hebben allemaal een met pannen (of riet) gedekte kap. De gevels bestaan grotendeels uit metselwerk in de kleur brons-roodbruin-bruin. Met name in het gebied Hofstukke met een meer open karakter kan hier van afgeweken worden om daar wat meer diversiteit te creëren. Het appartementengebouw in deelgebied Hofstukke vraagt vanwege de vrije plaatsing in de omgeving een fraai alzijdig gevelontwerp. De buitenruimte rondom het gebouw is beperkt zodat de vrije ligging gewaarborgd blijft.

De buitenruimten van de appartementen zijn aan buitenzijde gelegen en als terras (begane grond) en balkon uitgevoerd. De galerij naar de appartementen ligt aan de binnenzijde van het gebouw is zo minder tot niet zichtbaar vanaf de openbare ruimte. Het gevelmateriaal en/of de gevelkleur mag bij dit gebouw afwijkend zijn van dat in de omgeving om zo het gebouw extra bijzonder te maken en als accent te laten functioneren.

Lenderinkstege - Pieterpad

Rapportage stedenbouwkundig plan Laren Den Hof

12

03. Beeldkwaliteit architectuur deelgebieden ‘n Hof en Hofstukke

Rapportage stedenbouwkundig plan Laren Den Hof

13

Beeldkwaliteit reguliere woningbouw Voor de overwegend grondgebonden woningen zijn enkele beeldkwaliteitsregels opgesteld die als leidraad dienen binnen het plan. De samenhang in het architectonische beeld wordt bereikt door de volgende aspecten toe te passen, die ook in de directe omgeving voorkomen, zodat we hierop aansluiten. Gebouwtypologie - De woningen zijn als vrijstaand, twee-onderéén-kap en/of in rijtjes geplaatst. - Binnen het plan komen twee appartementencomplexen, waarbij het complex in het zuiden als verbijzondering wordt gezien. - De architectonische verschijningsvorm is hedendaags. Hoofdvolume en bouwlagen - De bouwvolumes van de grondgebonden woningen hebben een duidelijk herkenbaar hoofdvolume;. - De woningen zijn in één laag met kap of in twee lagen met kap. Kapvormen, kleur en materiaal gebruik - De gevel bestaat hoofdzakelijk uit metselwerk in baksteen, in de kleur rood-roodbruin-bruinbrons. - Het keimen (schilderen) in lichte tinten van de gevel is denkbaar. - Aanbouwen en bijgebouwen die ondergeschikt zijn aan het hoofdvolume (erkers, bergingen, ect.) kunnen optioneel uitgevoerd worden in hout. - De woningen zijn voorzien van een kap en afgedekt met pannen of riet, zonder specifieke kleurvereisten.

Rooilijn en oriëntatie - Oriëntatie in de richting van de straat. - Woningen met een dubbele oriëntatie hebben gevelopeningen in zowel de voor- als zijgevel, zoals vensters, erkers of bloemkozijnen met rondom zicht op de omliggende ruimte. - Alle woningen zijn voorzien van een voortuin. - De minimale voortuindiepte bedraagt 3 meter. - De woningen aan de Rengersweg hebben een minimale voortuindiepte van 9 meter en maximale voortuindiepte van 11 meter. Hiermee wordt het ruimtelijk beeld van de bestaande bebouwing langs

Nieuwe plankaart

de Rengersweg op een passende wijze voortgezet. - De woningen aan de Rengersweg houden rekening met de boomkronen van de te handhaven bomen. De gevel dient daarom minimaal 1.50 meter uit de boomkronen te blijven. Entree tot de woning - De entrees bevinden zich in het hoofdvolume. - De entrees zijn duidelijk zichtbaar vanaf de straat en uitnodigend vormgegeven.

Rooilijn en oriëntatie

Installatietechniek en zonnepanelen - Zonnepanelen verhouden zich op passende wijze tot de architectuur van de woning; - Ligging, positie en kleur dienen afgestemd te worden. - Verhouding tussen het dakvlak en de zonnepanelen wordt zodanig afgestemd, dat er een eenduidigheid en rust ontstaat. Ook in relatie tot de dakramen. Erfafscheiding - De hagen grenzend aan de openbare ruimte worden uitgevoerd in een beuk (Fagus sylvatica) of haagbeuk (Carpinus betulus). - De overgang met de openbare ruimte aan de voortuin bestaat uit een haag en heeft een minimale hoogte van 0.80 meter en maximale hoogte 1.20 meter. - De overgang privé-openbaar aan de zijkant van de kavel, bestaat uit een groen hekwerk dat begroeid is. De hoogte is maximaal 2 meter.

Lage haag Hoge haag Toegangshek CPO Erfafscheidingen

Rapportage stedenbouwkundig plan Laren Den Hof

14

Beeldkwaliteit reguliere woningbouw Parkeren - Bij de vrijstaande en twee-onder-eenkapwoningen worden op eigen terrein waar mogelijk twee opstelplaatsen voor de auto gerealiseerd. - De openbare parkeerplaatsen worden zo groen mogelijk uitgevoerd en hebben een waterdoorlatende functie. - De breedte van de oprit is maximaal 4.50 meter met twee parkeerplaatsen naast elkaar op eigen terrein. - Bij twee inritten naast elkaar komt er een lage haag van minimaal 0.80 meter en maximaal 1.20 meter hoog op de erfgrens. Bij grote hoogteverschillen tussen twee kavels, kan er gekeken worden naar een andere groene erfafscheiding op de onderlinge erfgrens.

Algemene referentiebeelden

Groen straatbeeld d.m.v. groene berm

Eenheid in architectuur

Afwisseling in vormentaal

Overgang van privé naar openbaar

Groen straatbeeld

Parkeren in de openbare ruimte Parkeren op eigen terrein Parkeren CPO (in ontwikkeling) Parkeren in de openbare ruimte en eigen terrein

Rapportage stedenbouwkundig plan Laren Den Hof

15

Referentiebeelden woningen Rengersweg

Detaillering in de gevel

Visualisatie Rengersweg

Gekeimde gevel

Gekeimde gevel

Gecombineerde kap en detailering van de gevel

Referentiebeelden woningen binnenkamer

Visualisatie woningen binnenkamer

Samengestelde kappen

Afwisseling in materiaalgebruik

Visualisatie woningen binnenkamer

Rapportage stedenbouwkundig plan Laren Den Hof

16

Appartementengebouw in deelgebied Hofstukke Het bijzondere appartementengebouw in het groen vraagt om specifieke beeldkwaliteitsaspecten. Hoofdvolume - De bouwvolumes hebben een duidelijk herkenbaar hoofdvolume. - Als er meerdere volumes zijn, dan vormen deze samen één architectonisch geheel. Kapvorm, kleur en materiaal gebruik - De appartementen zijn voorzien van een kap of een plat dak;. - Vanuit de kernvisie is hier een bijzonder woongebouw beschreven. Daarbij worden geen specifieke kleuren en materialen voorgeschreven. Bij voorkeur wordt het hoofdvlak van het appartementen gebouw uitgevoerd in metselwek.

Appartementen in het groen

Appartementen in het groen

Visualisatie appartementen in het groen

Collectieve ruimte appartementen

Visualisatie appartementen in het groen

Appartementen in het groen

Bebouwing in het park

Visualisatie appartementen in het groen

Bereikbaarheid/toegang woningen - De entree van het appartementengebouw is duidelijk zichtbaar. Plaatsing balkons - Balkons mogen uitkragen en zijn zorgvuldig mee ontworpen in de architectuur. Bergingen - Bergingen worden inpandig opgelost. Als deze aan de naar buiten gerichte gevel liggen, mag dit niet resulteren in een doodse gevel.

Rapportage stedenbouwkundig plan Laren Den Hof

17

CPO Dimmendael - bijzondere woonvorm Bij de ontwikkeling van de CPO staat collectiviteit voorop. Met relatief een kleine hoeveelheid eigen grond rond de woning, wordt de collectieve tuin zo groen mogelijk ingericht als verlenging van de eigen kavel. Gebouwtypologie - De woningen zijn als vrijstaand, twee-ondereen-kap en/of in rijtjes geplaatst. - De CPO heeft een eigen architectonische verschijningsvorm, maar past wel in het totaalplan en is hedendaags.

Parkeren - Het parkeren van de CPO wordt volledig op eigen terrein (van de CPO) opgelost, in de collectieve openbare ruimte en aan de randen van De Dimmendael. - De parkeerplaatsen worden zo groen mogelijk uitgevoerd en hebben een waterdoorlatende functie. - Enkele woningen hebben de mogelijkheid om naast de woning te parkeren. Collectieve groene ruimte - Centraal in het plan ligt de collectieve groene ruimte die een waterbergende functie krijgt.

Hoofdvolume en bouwlagen - De bouwvolumes van de grondgebonden woningen hebben een duidelijk herkenbaar hoofdvolume. - De woningen hebben één laag met kap of twee lagen met kap.

Open verharding

Transparante houtsingel

De CPO is nog in ontwikkeling en er volgt nog een nadere uitwerking.

Overgang CPO - openbare ruimte - De overgang van de CPO naar de openbare ruimte kent verschillende uitgangspunten. - Noordzijde met solitaire heesters en een wadi. - Oostzijde kent een transparante houtsingel die aansluit op de groene verbinding uit de kernvisie. - Zuid- en westzijde bestaan uit een hoge haag. - De toegang tot de CPO wordt duidelijk en herkenbaar vormgegeven door een (boeren)hek Overgang privé-openbaar binnen de CPO - Binnen de CPO hebben de woningen een klein stuk eigen kavel. - De overgang met de openbare ruimte aan de voortuin bestaat uit een haag en/of beplanting en heeft een minimale hoogte van 0.80 meter en maximale hoogte 1.20 meter. - Schuttingen, gemetselde tuinnmuren etc. als overgang privé-openbaar zijn niet toegestaan.

Solitaire heesters

Solitaire heesters Transparante houtsingel Hoge haag Overgang CPO - openbare ruimte

Detailering in de gevel

Bewoners bij bestaande haag aan zuid-/westzijde

Toegangshek tot de CPO

Detailering in de gevel (aangeleverd door CPO)

Bestaande haag Toegang CPO (privé terrein)

Rapportage stedenbouwkundig plan Laren Den Hof

18

Klimaatadaptatie en duurzaamheid Volgens het Klimaatadaptatieplan 2021-2025 van de gemeente Lochem moet nieuwbouw klimaatbestendig zijn, zodat klimaatverandering in de toekomst geen overlast veroorzaakt. Het ontwikkelen van een nieuw woon- en leefgebied biedt de kans om verschillende ruimtelijke en maatschappelijke thema’s integraal aan te pakken. In dit hoofdstuk beschrijven we de ambities voor de thema’s die in het nieuwbouwplan Den Hof zijn opgenomen. Het gaat hier om klimaatadaptatie, biodiversiteit, natuurinclusiviteit en energie.

Natuurinclusief bouwen Natuurinclusief bouwen houdt in dat bouwwerken en de inrichting van de omgeving zo worden ontworpen, dat ze waarde toevoegen voor de natuur in de gebouwde omgeving. In het plan Den Hof treffen we natuurinclusieve maatregelen, zoals een divers bomenbestand in de openbare ruimte. Ook de hagen rondom parkeerplaatsen en in de voortuinen dragen bij aan de natuurwaarde. De bermen kunnen worden verrijkt met bloemrijk gras om de natuurwaarde verder te versterken.

Klimaatadaptatie Den Hof wordt zoveel mogelijk klimaatadaptief uitgevoerd. Hierbij gaat het om voorkomen van wateroverlast en hittestress, oftewel

Duurzame energie Nieuwe woningen moeten in ieder geval voldoen aan de BENG-eisen (Bijna Energieneutrale Gebouwen) volgens het bouwbesluit. Afhankelijk van het

overmatige opwarming.

type woning en de wensen van de toekomstige bewoners wordt er gestreefd naar energieneutraliteit. Welke energie- en warmtesystemen het beste aansluiten, wordt nog verder onderzocht.

Voorkomen wateroverlast Om wateroverlast te voorkomen is het belangrijk om water van zware regenbuien op te vangen en te bergen en bergen. In het plangebied vindt de opvang van water zowel op privaat terrein als in de openbare ruimte plaats. Op de private terreinen worden hiervoor onder de grond infiltratieunits opgenomen en in de openbare ruimte worden groenplekken ingericht voor het tijdelijk opvangen en bergen van regenwater. Bij de parkeerplekken wordt een waterdoorlatende verharding aangebracht waardoor een deel van het regenwater kan infiltreren. In de waterparagraaf beschrijven we hoe het watersysteem werkt en hoe aan de bergingsopgaven wordt voldaan. Kort samengevat zijn voor het voorkomen van wateroverlast de volgende klimaatadapatieve maatregelen genomen: - Minimalisatie van verharding en optimalisatie van groen en water. - Wadi’s in groene zones. - Deels waterdoorlatende verharding in parkeervakken.

Speelelementen in de wadi

Circulariteit Met circulariteit streven we ernaar om grondstoffen zo te gebruiken dat ze hun waarde behouden voor hergebruik. Ook willen we materialen langer gebruiken, zodat ze minder vaak vervangen hoeven te worden. Dit helpt om het verbruik van nieuwe materialen te verminderen. Een voorbeeld hiervan is het gebruik van gebakken klinkers voor de hoofdrijbanen van de wegen. Deze klinkers gaan gemiddeld lang mee en kunnen na hun levensduur opnieuw gebruikt worden. Een ander voorbeeld is het toepassen van houten of stalen elementen tijdens de bouw. Deze materialen kunnen na gebruik opnieuw ingezet worden.

Voorkomen hittestress Om opwarming van de woonomgeving tegen te gaan zijn de straatprofielen niet breder dan nodig om de hoeveelheid verharding in de openbare ruimte te minimaliseren. Daarnaast bieden we juist meer ruimte aan groen en water. De nieuw aan te planten bomen zorgen voor schaduw en verkoeling. Parkeren met waterdoorlatende verharding

Rapportage stedenbouwkundig plan Laren Den Hof

19

Visualisatie Buytenhof Planontwikkeling BV (de bomen zijn indicatief weergegeven, voor de exacte type bomen zie pagina 23 voorstel beplanting)

Rapportage stedenbouwkundig plan Laren Den Hof

20

04. Beeldkwaliteit openbare ruimte

Rapportage stedenbouwkundig plan Laren Den Hof

21

Beeldkwaliteit openbare ruimte De openbare ruimte heeft een zo groen mogelijk karakter. De maat en schaal van het openbaar groen sluit aan op de dorpse sfeer van het dorp Laren. Een samenhangende openbare ruimte bereiken we door het toepassen van de onderstaande aspecten. Inrichting straat - De inrichting van de straat is overzichtelijk en helder in de uitwerking. Dit wil zeggen dat mensen begrijpen hoe ze de straten moeten gebruiken en herkennen waar ze zijn.

Parkeren - Parkeerplaatsen worden zoveel mogelijk centraal in het plan gepositioneerd. - Aan de straat wordt geparkeerd door middel van langsparkeren en haaksparkeren. - De parkeerplaatsen worden zo groen mogelijk ingericht en hebben een waterbergende functie. - Voor een groen straatbeeld worden de parkeerplaatsen onderbroken voor een standplaats van een boom.

- De hoofdontsluiting (rijloper) heeft een breedte van ca. 5.4 meter. - Het trottoir heeft een breedte van ca. 1.8 meter. - Aan de zuidzijde van het plan wordt een doodlopende straat gerealiseerd met gedeelde functie van ca. 6.2 meter.

- De haaksparkeerplaatsen aan de zuidelijke rand in het middengebied zijn omzoomd met een wintergroene haag van minimaal 0.80 meter maximaal 1.20 meter hoog. - Parkeren van auto’s is in de groene berm niet toegestaan.

Waterberging en spelen

Nood en hulpdiensten - Voor de nood en hulpdiensten wordt een versterkte berm aangelegd op de plekken waar dit nodig is. Inrichting groen voorziening - De groenvoorzieningen zijn zo ingericht dat deze naast de groenfunctie ook mogelijkheden bieden om te spelen en te ontmoeten. - De twee aangewezen speelaangelegenheden worden zo natuurlijk mogelijk vormgegeven met houten elementen. - Het groen wordt waar nodig als waterbergende functie ingericht: als wadi, waarin gespeeld kan worden.

Hoofd route Secundaire straat Bestemmingsverkeer Ontsluiting nood en hulpdiensten Ontsluiting

Rapportage stedenbouwkundig plan Laren Den Hof

22

Gefaseerd maaien

Speelelementen in de wadi

Open verharding

Kruidenrijk graslanschap

Woonstraat

Hagen op de erfgrens

Combinatie van rood bronzen bestrating

Hagen rond parkeerplaatsen

Rapportage stedenbouwkundig plan Laren Den Hof

23

Voorstel materialisering Aantekeningen door gemeente Kruising Pieterpad Rijloper

Gebakken klinkers Roodbruin/rood

Plateau

Afwijkende bestrating grijs

Plateau

Gebakken klinkers gelijk aan bestaande situatie

Rengersweg

Rijloper Rengersweg Asfalt

Rijloper

Trottoir

Kruising Pieterpad

Parkeren

Trottoir

Beton klinkers halfsteensverband brons

Rijloper

Gebakken klinkers Rood/roodbruin

Parkeren

Grasbeton grijs

Rijloper

Gebakken klinkers Rood/roodbruin

Rapportage stedenbouwkundig plan Laren Den Hof

24

Voorstel beplanting Aantekeningen door gemeente

Solitaire heesters

Houtsingel CPO transparant

Amelanchier lamarckii, Corylus avellana en Cornus mas

Betula pubescens, Alnus glutinosa en Amelanchier lamarikii

Houtsingel langs Pieterpad Acer campestre, Alnus glutinosa en Amelanchier lamarikii

Wadi bomen Wadi bomen

Taxodium distichum, Salix triandra, Betula pubescens en Alnus incana

Toekomstbomen Alnus x spaethi ‘Spaeth’

Bestaande bomen Rengersweg

Houtsingel langs Pieterpad

Houtsingel CPO transparant

Laanbomen

Toekomstbomen

Knotbomen

Hagen erfgrens

Landschappelijke hagen

Solitaire heesters

Bloeiende bomen

Landschappelijke hagen

Hagen erfgrens

Crataegus monogyna en Acer campestre

Carpinus betulus en/of Fagus sylvatica

Bestaande houtwal

Bloeiende bomen Nader te bepalen (in overleg met bewoners) bijv. Prunus serrulata ‘Kanzan’

Knotbomen Kruidenrijk graslandschap

‘Lochems recept’ van Cruydt-Hoeck

Laanbomen

Alnus glutinosa en Salix alba

Kruidenrijk graslandschap Bestaande bomen Rengersweg

Bestaande houtwal

Ulmus ‘Rebona’ styraciflua ‘Worplesdon’

Rapportage stedenbouwkundig plan Laren Den Hof

25

Voorstel meubilair Aantekeningen door gemeente Spelen in de wadi

Toegangshek CPO Paaltje

Houten banken

Donkere uitvoering

Lichtmasten

Lichtmasten

Toegangshek CPO

Donkere uitvoering

Houten bank langs Pieterpad

Spelen in de wadi Natuurlijk spelen

Houten bank langs Pieterpad Kunststof bank

Rapportage stedenbouwkundig plan Laren Den Hof

26

profiel 1 profiel 2

profiel 3 Locatieaanduiding profielen

Acer campestre

Amelanchier lamarckii Haag

Schaal 1:100 Profiel 1 - Lenderinkstege Conceptprofiel onder voorbehoud i.v.m. doorrekenen hoogtebepalingen

Rapportage stedenbouwkundig plan Laren Den Hof

27

Acer campestre

Amelanchier lamarckii

Schaal 1:100 Profiel 2 - Overgang Lenderinkstege en rijbaan Conceptprofiel onder voorbehoud i.v.m. doorrekenen hoogtebepalingen

Knotwilg

Haag

Schaal 1:100 Profiel 3 - Woonstraat bestemmingsverkeer Concept profiel onder voorbehoud i.v.m. doorrekenen hoogtebepalingen

Rapportage stedenbouwkundig plan Laren Den Hof

28

Visualisatie Buytenhof Planontwikkeling BV (De bomen zijn indicatief weergegeven, voor de exacte type bomen zie pagina 23 voorstel beplanting)

Rapportage stedenbouwkundig plan Laren Den Hof

29

sab adviseurs in ruimtelijke ontwikkeling info@sab.nl - www.sab.nl

Disclaimer tekst Bij het samenstellen is de grootst mogelijke zorgvuldigheid nagestreefd. Toch kan de informatie in deze uitgave niet juist of onvolledig zijn. De Opdrachtgever is hiervoor niet aansprakelijk. Als u van mening bent dat er beeldmateriaal is gebruikt waarover u het beeldrecht heeft, neem dan contact op met de opdrachtgever via onze website of bovengenoemde adres. Copyright Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen, in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt worden in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch door fotokopieën of enig andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de opdrachtgever.