Radio Ideaal 2025

Aan de Raad van de gemeente Lochem Domein:

Dienstverlening

Kenmerk:

2024-301749

Informatie bij:

V. Vroege

Vergadering:

college

Portefeuillehouder: S. van ’t Erve Onderwerp:

advies van de gemeenteraad aan het Commissariaat voor de Media

Voorstel 1.Het Commissariaat voor de Media te adviseren een zendmachtiging te verlenen aan Stichting Lokale Media Ideaal (Radio Ideaal) voor de gemeente Lochem vanaf juli 2025. 2. De bijdrage van € 1,50 per inwoner aan Radio Ideaal te continueren.

Inleiding Stichting Lokale Media Bronckhorst, Lochem en andere gemeenten (Radio Ideaal) heeft op 8 januari 2025 een aanvraag voor een zendmachtiging voor de gemeenten Lochem en Bronckhorst bij het Commissariaat voor de Media (CvdM) ingediend. Op 22 januari 2025 heeft het CvdM u gevraagd haar hierover te adviseren. U wordt voorgesteld het CvdM een positief advies te geven. De brief van het CvdM, inclusief aanvraag en bijbehorende bijlagen, is als bijlage 1 bij dit voorstel gevoegd. Kort samengevat dient uw advies in te gaan op de volgende vragen: -

Is de aanvrager een rechtspersoon naar Nederlands recht met volledige rechtsbevoegdheid Stelt de aanvrager zich ten doel op lokaal niveau de publieke mediaopdracht uit te voeren door media-aanbod te verzorgen dat is gericht op de bevrediging van maatschappelijke behoeften die in de gemeente leven? Heeft de omroep volgens haar statuten een orgaan dat het beleid bepaalt Is dit programma beleid bepalende orgaan (hierna PBO) representatief samengesteld.

Naast het verzoek van het CvdM is ook een verzoek van Radio Ideaal, in samenwerking met Regio8, ontvangen, bijlage 2. In deze brief vraagt zij u, als bekostigingsbijdrage voor de lokale publiek omroep een bijdrage van € 2,50 per inwoner. U wordt voorgesteld, mede met het oog op de bezuinigingen, de bijdrage, zoals voor 2024 en 2025 is verleend, te continueren, namelijk € 1,50 per inwoner. Veranderingen in het mediabestel Er staan de nodige veranderingen op stapel voor de lokale publieke omroepen. Al jaren beogen de VNG, de NLPO en het ministerie het lokale media aanbod te versterken. De drijvende gedachte daarbij is dat sterke regionaal gebonden omroepen met een professionele basis een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan de lokale democratie. Het Rijk heeft daarvoor een wijziging van de Mediawet 2008 voorgesteld. De concepttekst daarvan is inmiddels gepubliceerd en gemeenten konden daarop reageren tot eind februari via een internetconsultatie. De VNG maakte daarvan namens de gemeenten gebruik maar gemeenten konden ook individueel reageren. In de Achterhoek is een gezamenlijke reactie opgesteld. Deze hebben wij als Lochem gesteund en is als bijlage 3 bij dit advies gevoegd. Het gaat te ver om in dit raadsvoorstel diep in te gaan op alle voorgenomen wijzigingen van de Mediawet 2008. Wel willen wij er een aantal benoemen. 1.

Waar de laatste jaren vooral het begrip “streekomroep” werd gehanteerd noemt de Wet het een “lokale publieke mediadienst”. In dit advies gebruiken we nog wel de term “streekomroep”. 2. Het Rijk gaat uit van 80 lokale verzorgingsgebieden en per verzorgingsgebied kan één lokale publieke media-instelling worden aangewezen.

202001914207-1/4

3. Het Rijk wijst een Stichting voor de feitelijke uitvoering van de publieke mediaopdracht op lokaal niveau (de NLPO) aan. Deze Stichting is daarmee ook verantwoordelijk voor de financiële verdeling van Rijksmiddelen en de verantwoording daarvan. 4. Het Rijk gaf in eerste instantie aan de financiering van de lokale publieke omroepen (getransformeerd naar Streekomroepen) over te nemen. Een financiering die ook een onttrekking aan de uitkering in het Gemeentefonds betekent. Echter in de nieuwe wet gaat het Rijk toch ook uit van cofinanciering door de gemeenten (zonder dat duidelijk is of daar ook middelen voor beschikbaar worden gesteld). Zoals gezegd, stellen wij u voor een positief advies af te geven aan het CvdM. Toch plaatsen wij ook de nodige kanttekeningen met het oog op de toekomst van de lokale publieke omroep en/of streekomroep. Een concept van dit voorstel is voorgelegd aan Radio Ideaal en Regio8. De reactie is bij de kanttekeningen verwerkt. Beoogd maatschappelijk effect Een lokaal media aanbod dat weerklank vindt in de samenleving. Financiële consequenties U heeft voor de jaren 2024 en 2025 € 1,50 euro per inwoner ter beschikking gesteld aan Radio Ideaal (gemiddeld € 51.000 per jaar). U beoogde daarmee de ontwikkeling naar een Streekomroep te bevorderen.

Ook stelde het Radio Ideaal in staat gebruik te maken van professionele journalistieke inzet om het aanbod van de lokale publieke omroep in Lochem te versterken. In het memo van 11 juni 2024 gingen wij er nog van uit dat vanaf 2026 het Rijk de financiering van de lokale publieke (streek)omroepen over zou nemen. Echter, de verwachting is nu dat dit pas vanaf 2028 het geval is. Wanneer aan Radio Ideaal een zendmachtiging wordt verleend geldt die in principe voor 5 jaar. Zolang de nieuwe Mediawet niet in werking treedt betekent dit een bekostigingsplicht. Wettelijk vastgelegd in artikel 2.170 b lid 2 van de Mediawet 2008. Dit betekent dat in de kadernota en begroting voor 2026 en 2027 in ieder geval een verzoek tot bijdrage in de financiering van de lokale publieke omroep moet worden gedaan. En mogelijk ook daarna. Argumenten 1.1 Radio Ideaal voldoet aan de gestelde voorwaarden van de Mediawet 2008 Radio Ideaal is een rechtspersoon. Zij heeft tot doel lokale publieke media te verzorgen en heeft, ook volgens haar statuten, een programma beleid bepalend orgaan (PBO). De belangrijkste voorkomende stromingen in Lochem zijn daarin vertegenwoordigd. Daarnaast is zij de enige omroep die een aanvraag bij het CvdM heeft ingediend om in Lochem lokale publieke omroep aan te bieden.

1.2 Radio Ideaal is de enige publieke omroep die een aanvraag voor een zendmachtiging voor Lochem heeft ingediend Op 11 juni 2024 hebben wij u via een raadsmemo geïnformeerd over de procedure tot het verkrijgen van een zendmachtiging en de ontwikkelingen richting streekomroepen. Naar aanleiding van dit memo heeft op 22 november 2024 een beeldvormende tafel plaatsgevonden waarbij Regio8 en Radio Ideaal een presentatie gaven. In het memo is ook rekening gehouden met de mogelijkheid dat Regio8 een aanvraag zou kunnen indienen omdat zij voldoet aan de eisen van een lokaal toereikend media aanbod (LTMA). Tijdens de avond gaf Regio8 aan niet voornemens te zijn om nu een aanvraag voor een zendmachtiging in Lochem aan te vragen omdat zij samen met Radio Ideaal toewerkt naar de vorming van een streekomroep. 2.1 Het pluspuntenakkoord van 6 februari 2025 benoemt concreet het ondersteunen van lokale streekomroepen Met een bijdrage van € 1,50 per inwoner voor 2024 en 2025 aan Radio Ideaal heeft u een impuls willen geven. Met als beoogd doel het versterken van de omroep, in samenwerking met andere omroepen (met name Regio8) om te komen tot een streekomroep. Door deze extra bijdrage te continueren geeft u invulling aan het pluspuntenakkoord. Wanneer uw raad peilstokdebatten aan de vooravond van de verkiezingen wilt moeten daar apart middelen voor beschikbaar worden gesteld. 202001914207-2/4

2.2 Een bijdrage van € 2,50 per inwoner verhoudt zich slecht met de gemeentelijke bezuinigingen Radio Ideaal (en Regio 8) vragen een bijdrage van € 2,50 per inwoner. Dit zou betekenen een jaarlijkse bijdrage van € 85.000 (een stijging van € 34.000) voor de lokale publieke omroep. Dit verhoudt zich slecht met de kortingen en bezuinigingen die we vragen aan onze andere maatschappelijke partners. Ook van Radio Ideaal mag een inspanning worden gevraagd. Met de bijdrage van € 1,50 kan alsnog gewerkt worden aan het daadwerkelijk vormen van een streekomroep, in samenwerking met de andere omroepen in de regio. Want dat is ook in het belang van het voorbestaan van Radio Ideaal.

Kanttekeningen 1. Radio Ideaal heeft geen grote bekendheid en/of draagvlak in Lochem Radio Ideaal is van huis uit de lokale publieke omroep voor de gemeente Bronckhorst en de studio aldaar wordt goed bezocht. De dependance studio in Lochem daarentegen veel minder en het politieke programma is meer dan een jaar geheel uit de lucht geweest. Gelukkig is een nieuwe start gemaakt en wordt er op de woensdagavond weer een politiek programma uitgezonden. De bekendheid en het luisteren naar Radio Ideaal in onze gemeente is echter nog steeds zeer beperkt. De professionele journalistieke ondersteuning, waarmee met de extra financiële impuls ook in is voorzien, is vooralsnog ook maar beperkt waarneembaar in onze gemeente. 2. Ontwikkeling richtging streekomroep is niet tegen te houden Als gemeente Lochem hebben we lang gehoopt dat het eigen lokale geluid van onze kernen tot uiting zou kunnen komen met een omroep die een sterke lokale binding heeft met onze gemeente en daarop afgestemde programmering. Met Radio Ideaal is dat slechts beperkt gelukt en de ontwikkeling richting een lokale publieke media instelling (streekomroep) is niet tegen te houden. Ook een streekomroep zal het gemeentelijk lokale geluid, naar verwachting, maar beperkt kunnen aanbieden. Reactie Radio Ideaal en Regio8 Het nieuwe coalitieakkoord streeft naar een sterke lokale binding en betrokkenheid in de journalistiek.

De opmerking dat de ontwikkeling richting streekomroep de lokale binding kan verminderen delen de omroepen niet. Want, lokale binding ontstaat door actief betrokken te zijn bij verschillende geledingen binnen de gemeente Lochem. REGIO8 en Radio Ideaal hebben het afgelopen jaar aangetoond dat door te investeren in lokale journalistiek, verbindingen en netwerken ontstaan. In het beleidsplan van Radio Ideaal wordt benadrukt dat de omroep zich richt op het brengen van klein lokaal nieuws en lokale evenementen uit Lochem. Door de samenwerking met de streekomroep heeft Radio Ideaal de beschikking over professionele journalistieke ondersteuning, wat de kwaliteit van de lokale journalistiek voor de gemeente Lochem het afgelopen jaar heeft verbeterd.  De samenwerking tast de identiteit van Radio Ideaal niet aan. Dit sluit aan bij de doelstellingen van het coalitieakkoord om de lokale democratie te versterken door middel van betrouwbare en relevante informatievoorziening.  Het beleidsplan van Radio Ideaal en REGIO8 onderstreept ook het belang van samenwerking met lokale organisaties en instellingen om een breed en representatief media-aanbod te bieden. Dit draagt bij aan een sterke lokale binding en betrokkenheid, zoals beoogd in het coalitieakkoord. 3. Professionaliseren kost geld Het professionaliseren van de omroepen kost geld.

In die zin is het zeer begrijpelijk dat wordt aangestuurd op het bundelen van krachten, een efficiënte bedrijfsvoering en effectieve inzet van middelen en professionele capaciteit in samenwerking met de vele vrijwilligers. Een sterke, professionele streekomroep kan van toegevoegde waarde zijn voor de streek/regio maar naar verwachting minder voor de uiteenlopende kernen binnen de gemeente. Uit de reactie van Radio Ideaal en Regio8 valt op te merken dat zij juist, door de samenwerking, mogelijkheden zien om het lokale media aanbod te versterken. Dat dit ook een extra financiële impuls

202001914207-3/4

vraagt is nader uiteengezet in de brief van Regio8 en Radio Ideaal (bijlage 2) waarin zij een bijdrage van € 2,50 per inwoner vragen voor de jaren 2026 en 2027. 4. LTMA zou leidend moeten zijn Radio Ideaal voldoet niet aan de omschrijving/bepalingen van een Lokaal Toereikend Media aanbod. De enige omroep in de regio die daaraan voldoet is Regio8. Als meerdere omroepen een aanvraag tot een zendmachtiging voor onze gemeente zouden hebben ingediend zou u zijn geadviseerd het LTMA leidend te laten zijn in uw advisering. Met het afgeven van een positief advies in 2020 voor de zendmachtiging aan Radio Ideaal en de financiële impuls voor 2024 en 2025 verwachtte u de positie van Radio Ideaal in de regio te versterken. Een betere positie ook in de verdere ontwikkelingen richting de vorming van een streekomroep. Wanneer de nieuwe Mediawet vasthoudt aan 80 verzorgingsgebieden is de verwachting dat omroep Regio8 daarvoor de beste papieren in handen heeft. Het is de enige omroep in de Achterhoek (+ Lochem) die voldoet aan het LMTA. Uiterlijk besluit Het CvdM heeft gevraagd of het advies van de raad voor 28 mei 2025 kan worden toegestuurd, in verband met het naleven van termijnen. Dit betekent dat uiterlijk 25 mei 2025 een besluit over het advies aan het CvdM zou moeten worden genomen. In het uiterste geval kan, op verzoek, het CvdM uitstel met 4 weken verlenen.

Ons college heeft voor alle zekerheid dit uitstel aangevraagd. De volgende stukken zijn voor u bijgevoegd: Bijlage 1 brief van het CvdM, inclusief bijlagen Bijlage 2 brief van Radio Ideaal en Regio8 Bijlage 3 reactie Achterhoek+ internetconsultatie Mediawet

De volgende stukken liggen voor u ter inzage: nvt

Lochem 18 maart 2025, Burgemeester en wethouders van Lochem,

D. Kerkdijk secretaris

202001914207-4/4

S.W. van ’t Erve burgemeester