Raadsvoorstel Verordening Sociaal Domein

Aan de Raad van de gemeente Lochem Team:

Maatschappelijke Ontwikkeling en Vastgoed

Kenmerk:

2217198

Informatie bij:

Jeroen Meerwijk

Vergadering:

10 november 2025

Portefeuillehouder:

Wendy Goodin

Onderwerp:

Verordening sociaal domein 2026

Voorstel 1. De verordening sociaal domein 2026 vaststellen.

Inleiding In de raadsvergadering van 11 december 2023 stelde de gemeenteraad de eerste versie van de omgekeerde verordening sociaal domein van de gemeente Lochem vast. De omgekeerde verordening vormde eind 2023 het sluitstuk van een grotere beweging om dichter bij de inwoner te staan en de vraag van inwoners meer centraal te zetten. Na de vaststelling van deze verordening heeft het college niet stil gezeten. Zo zijn in het najaar van 2024 door het college de omgekeerde beleidsregels vastgesteld. Deze beleidsregels zijn een nadere uitwerking van de verordening en bieden zowel consulenten als inwoners houvast. Ook is er blijvend aandacht voor de werkwijze en de uitvoering waarbij de vraag van inwoners steeds zo centraal mogelijk staat. Heldere en duidelijke communicatie met onze inwoners krijgt daarbij blijvende aandacht. Belangrijk om hierbij te vermelden is dat de omgekeerde verordening geen doel op zich is maar een middel dat helpt om dichter bij de vraag van inwoners te kunnen staan. De omgekeerde verordening is enerzijds een juridisch kader maar anderzijds een hulpmiddel om op een andere manier te werken. Een manier die dichter bij de leefwereld van de inwoner staat waarbij de ruimte wordt gevoeld om maatwerk te leveren en om aan te sluiten bij de persoonlijke situatie van inwoners.

Voor u ligt nu ter besluitvorming de nieuwe versie van de omgekeerde verordening sociaal domein van de gemeente Lochem. Vanaf heden noemen wij dit de ‘verordening sociaal domein’. Deze versie is weer een verbeterde versie van de verordening zoals u die eind 2023 heeft vastgesteld. Wijzigingen die zijn gedaan komen voort uit diverse perspectieven. Zo zijn er nieuwe wettelijke vereisten, zoals de implementatie van de nieuwe ‘Participatiewet in Balans’ die naar verwachting per 1 januari 2026 stapsgewijs wordt ingevoerd. Daarnaast zijn er ook wijzigingen die voortkomen uit voortschrijdend inzicht bij het leren werken met de verordening. Alle wijzigingen in deze nieuwe versie zijn bijgehouden in een zogeheten ‘was-wordt lijst’ welke voor u als bijlage 2 bij dit raadsvoorstel is toegevoegd. De nieuwe versie van de Verordening Sociaal Domein is voor u bijgevoegd als bijlage 1. Beoogd maatschappelijk effect De verordening sociaal domein is integraal en zo simpel en leesbaar mogelijk opgeschreven. Met deze verordening is het bovendien mogelijk meer te kijken naar de bedoeling van de wet en minder naar de regel van de wet. Dit alles moet het voor inwoners mogelijk maken dat ondersteuning beter aansluit op de persoonlijke situatie en zo de beste oplossing biedt voor vraagstukken op de langere termijn. Financiële consequenties Dit voorstel heeft geen financiële consequenties.

2217198-1/3

Argumenten 1.1 De verordening sociaal domein 2026 past bij de manier waarop wij inwoners uit de gemeente Lochem willen ondersteunen in het sociaal domein. Binnen de gemeente Lochem zetten we de inwoner centraal en werken we volgens ‘de bedoeling’. Dat houdt in dat we vragen en problemen van onze inwoners benaderen vanuit hun leefwereld en samen kijken naar een passende, duurzame oplossing. Deze manier van werken passen we bij ‘t Baken onder meer toe door het gebruik van het concept ‘werken vanuit de bedoeling’. Hierin wordt gebruik gemaakt van diverse methodieken zoals de omgekeerde toets. Dit is een methode om de vraag van de inwoner als uitgangspunt te nemen. We kijken hierbij vooral naar het beoogde effect voor de inwoner. De verordening sociaal domein helpt bij deze manier van werken doordat deze: -

zo is opgebouwd dat de vragen die inwoners kunnen hebben per hoofdstuk zijn terug te vinden; integraal is: de gemeentelijke regels voor de belangrijkste wetten in het sociaal domein zijn samen in één verordening te vinden; minder regels bevat, waardoor we oplossingen beter op de unieke situatie van de inwoner kunnen aanpassen; in begrijpelijke taal is opgeschreven.

1.2 De gemaakte wijzigingen passen bij de werkwijze van de gemeente Lochem. Bij het verwerken van de wijzigingen hebben we zoveel mogelijk rekening gehouden met hoe dit in lijn is met het zo dicht mogelijk bij de inwoner staan. Wijzigingen zorgen waar mogelijk voor eenvoudiger teksten en wettelijke wijzigingen zijn zo simpel mogelijk opgeschreven. Daarnaast geven de twee toegevoegde bijlagen over gebruikelijke hulp voor de Wmo en eigen kracht voor de Jeugdwet meer duidelijkheid over waar inwoners zelf verantwoordelijk voor zijn en waar de rol van de gemeente ligt. 1.3 De Adviesraad Sociaal Domein Lochem kan zich vinden in de gemaakte wijzigingen. De Adviesraad Sociaal Domein Lochem (hierna ASDL) heeft bij de eerste versie van de verordening in 2023 een gevraagd advies gegeven. Wij hebben de ASDL nu meegenomen in de wijzigingen en zij geven aan zich te kunnen vinden in de manier waarop de verordening zich verder doorontwikkeld. De ASDL heeft besloten voor nu verder geen advies te geven op de verordening. Risico’s en kanttekeningen 1.1 De regels in de verordening sociaal domein bieden minder houvast bij het besluiten over hulp en ondersteuning. De verordening is opgeschreven vanuit de bedoeling van de wet en minder vanuit de regel van de wet. Deze werkwijze sluit beter aan bij onze kernwaarden en leidt tot meer passende ondersteuning.

Wel is het zo dat minder regels, meer vraagt van consulenten. Zij moeten goed beargumenteren waarom een inwoner bepaalde ondersteuning wel of niet krijgt. Intern is en blijft er aandacht voor dit proces waarbij we onze werkwijze waar nodig en mogelijk verder aanscherpen. Op deze manier willen we het effect voor de inwoner zo optimaal mogelijk maken. Een goed voorbeeld hierin is dat het aantal bezwaarschriften al jaren relatief laag is in het sociaal domein. De komst van de verordening heeft gemaakt dat het aantal bezwaarschriften in het sociaal domein nog verder omlaag is gegaan. 1.2 De verordening is opgesteld met de kennis van nu, maar het sociaal domein is dynamisch. Deze verordening is opgesteld met de kennis van nu maar het sociaal domein is altijd in beweging. Zo kan het zijn dat de inhoud van de verordening binnen enkele maanden op onderdelen achterhaald is. We hebben deze versie met alle beschikbare kennis, zo nauwkeurig mogelijk opgesteld. Bij elke nieuwe versie van de verordening nemen we de meest actuele informatie weer mee. Uiterlijke besluitneming Om te zorgen dat de verordening sociaal domein kan ingaan op 1 januari 2026 is uiterlijke besluitneming in de raadsvergadering van 8 december 2025 noodzakelijk. Uitvoering De verordening wordt na vaststelling gepubliceerd op onze website en in het Gemeenteblad op overheid.nl.

Met het vaststellen en publiceren van deze nieuwe versie van de verordening, wordt de huidige verordening zoals eerder in dit raadsvoorstel genoemd, ingetrokken. Jaarlijks wordt bekeken

2217198-2/3

of de verordening opnieuw moet worden geactualiseerd. Indien nodig dan wordt een nieuwe versie aangeboden voor besluitvorming in de raad. De volgende stukken zijn voor u bijgevoegd: - Bijlage 1: Verordening Sociaal Domein; - Bijlage 2: Was-wordt lijst verordening Sociaal Domein.

De volgende stukken liggen voor u ter inzage:

Lochem, 30 september 2025, Burgemeester en wethouders van Lochem,

D.C. Kerkdijk secretaris

2217198-3/3

F.T.J.M. Backhuijs burgemeester