Raadsvoorstel Nota reserves en voorzieningen 2026

Aan de Raad van de gemeente Lochem Team:

Financiën

Kenmerk:

2234379

Informatie bij:

Rob Wechstapel

Portefeuillehouder: L. de Goede

Onderwerp:

Nota reserves en voorzieningen 2026

Voorstel 1. De nota reserves en voorzieningen 2026 vast te stellen. 2. De reserve functiegericht wegbeheer op te heffen na de laatste onttrekking per 31-12-2027. 3. De voorzieningen APPA-regeling bestuurders en gepensioneerde bestuurders op te heffen na de laatste onttrekking per 31-12-2027. 4. De voorziening planschade na de vrijval van het saldo in de jaarrekening 2025 per 31-12-2025 op te heffen.

Inleiding Het college stelt elke raadsperiode een nota reserves en voorzieningen op. Dit is een afspraak met u als raad in de financiële verordening (artikel 12) van de gemeente Lochem 2023 (raad 27-11-2023). U stelde de vorige nota vast in maart 2020. De raad legt met de nota het beleid voor de reserves en voorzieningen vast. Hierbij geeft de nota aan hoe we als gemeente met onze reserves en voorzieningen omgaan. Het besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) bepaalt een deel. De commissie BBV doet stellige uitspraken en aanbevelingen. Daar houdt de nota rekening mee. Maar de raad geeft ook zelf een invulling hieraan. In deze nota haalt het college ook deze keer de stofkam door de reserves en voorzieningen. Een reserve, of voorziening die niet meer nodig is, stelt het college voor aan de raad om op te heffen. De nota reserves en voorzieningen stelt de raad vast. In deze nota behandelen we in ieder geval de volgende onderwerpen: a. de vorming en besteding van reserves; b. de vorming en besteding van voorzieningen. Gezien alle (strategisch) toekomstige opgaven waarvoor we staan als gemeente en onze ambitie om te groeien naar 40.000 inwoners per 2040 (schaalsprong - omgevingsvisie) vindt er in 2026 onderzoek plaats naar het instellen van een nieuwe bestemmingsreserve. Na de gemeenteraadsverkiezingen 2026 komt dit terug bij een P&C-document.

Het onderscheid tussen reserves en voorzieningen is vooral ingegeven door de vrijheid waarmee de middelen vrij ingezet kunnen worden. Reserves kunnen door de gemeenteraad naar wens worden ingesteld of opgeheven (vrij inzetbare middelen) en maken onderdeel uit van het eigen vermogen. Bij voorzieningen is dat niet het geval, want die zijn voor specifieke verplichtingen gevormd en maken daarmee onderdeel uit van het vreemd vermogen (schulden). Beoogd maatschappelijk effect Het doel van de nota reserves en voorzieningen is om het beleid ten aanzien van de reserves en voorzieningen vast te leggen. Een tweede doel van de nota is een actuele en transparante weergave van onze reserves en voorzieningen. Financiële consequenties Met dit voorstel zijn geen kosten of opbrengsten gemoeid. In de P&C-documenten (jaarstukken, kadernota, bestuursrapportage en begroting) verwerken we de financiële gevolgen.

2234385-1/3

Argumenten 1. Hierdoor verbeteren we de kwaliteit van het financieel beleid over reserves en voorzieningen In de nota reserves en voorzieningen 2026 wordt ingegaan op regels die er zijn voor reserves en voorzieningen. Maar ook hoe we als raad en college hiermee omgaan. Ook laat het college zien welke reserves en voorzieningen er nu zijn. En welke reserves en voorzieningen we kunnen opheffen. Door dit elke raadsperiode te doen geeft het college aan de raad een actueel beeld.

2. Na de laatste onttrekking is de reserve functiegericht wegbeheer niet meer nodig Bij de behandeling van de Kadernota 2018 stelde de raad deze reserve in. De reserve stelde de raad in om de verschillende wegcategorieën in te richten conform uitgangspunten en kwaliteitsniveau. De reserve heeft een looptijd van 10 jaar (2018-2027). De reserve vormde de raad door een onttrekking van € 1.000.000 aan de algemene reserve. In 2027 is de laatste onttrekking. Na 2027 stelt het college aan de raad voor de reserve op heffen. Met het vaststellen van het beheerplan Wegen 2025-2030 vormde de raad onder andere een voorziening groot onderhoud wegen waarin het toekomstig groot onderhoud van onze wegen financieel wordt afgedekt. 3. Door de nieuwe pensioenwet gaat de verplichting over naar het ABP per 1 januari 2028 Op dit moment kennen we als gemeente de voorzieningen APPA-regeling bestuurders en gepensioneerde bestuurders. Beide voorzieningen vormden we in 2010. De ene voorziening is voor de APPA-regeling (Algemene pensioenwet politiek ambtsdragers) van huidige en voormalige bestuurders (wethouders). En de ander is voor de pensioenverplichtingen van voormalige bestuurders en/of gepensioneerden en hun nabestaanden. Vanaf 1 juli 2023 geldt de nieuwe pensioenwet, maar niet voor politieke ambtsdragers zoals wethouders.

Zij vallen onder de aparte APPA-regeling, die zoveel mogelijk aansluit bij de ABPregeling voor ambtenaren. Sinds juli 2022 zijn de verschillen tussen APPA en ABP (Algemeen Burgerlijk Pensioenfonds) grotendeels gelijkgetrokken. Gemeenten betalen nu nog pensioenen rechtstreeks uit hun begroting, maar het is de bedoeling dat deze pensioenen via een collectieve waardeoverdracht worden ondergebracht bij het ABP. Hierdoor vervalt ook de pensioenvoorziening voor wethouders op de gemeentelijke balans. Door het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties is een prognose gemaakt van het benodigd vermogen op 1 januari 2028 bij ABP. Dit bedrag wijkt voor veel gemeenten significant af van het bedrag waarvoor op dit moment een voorziening is gevormd. De Commissie BBV bracht begin december 2025 een nieuwsbericht uit met daarin een stellige uitspraak op welke manier gemeenten hiermee om moeten gaan. In de jaarrekening 2025 neemt het college het advies van de commissie BBV mee. 4. We hebben geen verplichting meer tot uitbetalen De voorziening planschade vormden we in 2018. Wij kunnen als gemeente een afkoopsom ontvangen van de initiatiefnemer, voor de afkoop van planschaderisico’s bij ruimtelijke ontwikkelingen. Daarvoor nemen wij als gemeente een voorziening op, waar we het ontvangen bedrag aan toevoegen. Derden kunnen planschade verzoeken indienen bij bestemmingsplanwijzigingen.

Gebeurt dit niet binnen 5 jaar na onherroepelijk worden van het betreffende bestemmingsplan, dan valt het bedrag vrij. Dan mogen wij het als gemeente houden. Het saldo bedraagt € 69.000 eind 2024. Dit saldo valt in 2025 vrij ten gunste van de exploitatie (jaarrekening 2025). Daarmee stellen we als college aan de raad voor de voorziening per eind 2025 op te heffen. Mocht het nodig zijn dan stelt het college aan de raad voor de voorziening in de toekomst weer in als we opnieuw afkoopsommen ontvangen. Risico’s en kanttekeningen Niet van toepassing. Uiterlijke besluitneming Niet van toepassing. Uitvoering Niet van toepassing.

2234385-2/3

De volgende stukken zijn voor u bijgevoegd:

De volgende stukken liggen voor u ter inzage:

Nota reserves en voorzieningen 2026

Lochem, 13 januari 2026, Burgemeester en wethouders van Lochem,

D.C. Kerkdijk secretaris

2234385-3/3

F.T.J.M. Backhuijs burgemeester